II GSK 1927/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, uznając zasadność skargi kasacyjnej M. C. w sprawie nałożenia kary pieniężnej za nieuiszczenie opłaty elektronicznej za przejazd drogą krajową w dniu 18 grudnia 2015 r. Spór koncentrował się wokół faktu, że skarżący posiadał dwa urządzenia do poboru opłat (viaBOX) dla tego samego pojazdu, jedno w trybie przedpłaty (pre-pay) i drugie w trybie odroczonej płatności (post-pay). Organ administracji oraz WSA uznali, że nieuiszczenie opłaty wynikało z braku środków na koncie przedpłatowym i nieprawidłowego działania systemu, co skutkowało nałożeniem kary. NSA podkreślił jednak, że obowiązujące w dacie przejazdu przepisy (Ustawa o drogach publicznych oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju) były wadliwe i nie nakładały na użytkowników jednoznacznych obowiązków w zakresie rejestrowania lub aktualizacji danych pojazdu w przypadku posiadania wielu urządzeń lub umów. Brak było również regulacji zakazujących zawierania wielu umów dla tego samego pojazdu. Sąd uznał, że negatywne skutki wadliwego systemu poboru opłat nie mogą obciążać obywatela, który nie naruszył wyraźnych zakazów prawnych. W związku z tym, sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności za nieuiszczenie opłaty elektronicznej w przypadku wadliwego systemu poboru opłat oraz obowiązków użytkowników dróg.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2015 roku i może być mniej bezpośrednio stosowalne po zmianach przepisów wprowadzonych w 2020 roku.
Zagadnienia prawne (2)
Czy użytkownik drogi publicznej ponosi odpowiedzialność za nieuiszczenie opłaty elektronicznej, jeśli wadliwa regulacja systemu poboru opłat dopuszczała posiadanie wielu urządzeń i umów dla tego samego pojazdu, a brak było wyraźnych zakazów w tym zakresie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, użytkownik nie ponosi odpowiedzialności, jeśli wadliwa regulacja systemu poboru opłat uniemożliwiła prawidłowe naliczenie i pobranie opłaty, a sam użytkownik nie naruszył wyraźnych zakazów prawnych.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że przepisy obowiązujące w dacie przejazdu były wadliwe i nie nakładały na użytkowników jednoznacznych obowiązków w zakresie zarządzania wieloma urządzeniami i umowami dla jednego pojazdu. Negatywne skutki wad systemu nie mogą obciążać obywatela.
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa, oddalając skargę na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za nieuiszczenie opłaty elektronicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, WSA naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia podstawy prawnej i niepełną ocenę prawną zagadnienia odpowiedzialności skarżącego w kontekście wad systemu poboru opłat.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA bezkrytycznie powtórzył ustalenia organu i nie dokonał własnej oceny prawnej kluczowych kwestii związanych z wadliwością systemu poboru opłat i brakiem wyraźnych zakazów dla użytkowników.
Przepisy (11)
Główne
u.d.p. art. 13 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 13k § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych art. 3 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych art. 6 § ust. 1
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwość regulacji systemu poboru opłat elektronicznych, która dopuszczała posiadanie wielu urządzeń i umów dla jednego pojazdu. • Brak wyraźnych zakazów prawnych dla użytkowników w zakresie posiadania wielu urządzeń. • Naruszenie przez WSA art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia podstawy prawnej.
Odrzucone argumenty
Argumenty organu i WSA oparte na błędnych ustaleniach faktycznych i wybiórczej ocenie dowodów. • Twierdzenie, że skarżący nie dopełnił obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.
Godne uwagi sformułowania
wadliwa (niepełna) regulacja prawna systemu elektronicznego poboru opłat • poważne deficyty regulacji normatywnej • negatywne skutki tego stanu - m.in. w postaci wadliwości działania systemu poboru opłat w razie przyporządkowania do tego samego pojazdu wielu urządzeń na potrzeby pobierania opłat elektronicznych, działających równolegle w różnych trybach (przedpłaty oraz płatności okresowej z zabezpieczeniem) i ich potencjalnego "konfliktu" - nie mogą być przerzucane na korzystających z dróg publicznych
Skład orzekający
Andrzej Skoczylas
przewodniczący
Marcin Kamiński
członek
Wojciech Sawczuk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności za nieuiszczenie opłaty elektronicznej w przypadku wadliwego systemu poboru opłat oraz obowiązków użytkowników dróg."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2015 roku i może być mniej bezpośrednio stosowalne po zmianach przepisów wprowadzonych w 2020 roku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak wadliwe przepisy i systemy mogą prowadzić do sporów prawnych i jak sąd może stanąć po stronie obywatela, gdy system zawodzi. Jest to ciekawy przykład z zakresu prawa administracyjnego i transportowego.
“Wadliwy system poboru opłat drogowych kosztował kierowcę karę. NSA stanął po jego stronie.”
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.