II GSK 1921/23

Naczelny Sąd Administracyjny2025-10-07
NSAinneWysokansa
gry hazardoweautomatykara pieniężnalosowośćkoncesjapostępowanie administracyjnekontrola celno-skarbowadowodyprawo procesoweprawo materialne

Podsumowanie

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki T. Sp. z o.o. od wyroku WSA w Poznaniu, utrzymując w mocy decyzję o karze pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automatach bez zezwolenia.

Spółka T. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 300 000 zł za urządzanie gier hazardowych na automatach bez wymaganej koncesji. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, uznając automaty za urządzenia hazardowe z elementem losowości. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne uznanie gier za losowe oraz odmowę przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając przeprowadzone eksperymenty za wystarczający dowód na losowy charakter gier i prawidłowość zastosowania przepisów.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez T. Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej w wysokości 300 000 zł. Kara została wymierzona za urządzanie gier hazardowych na automatach bez wymaganej koncesji, zezwolenia lub zgłoszenia. Sąd pierwszej instancji uznał, że automaty spełniają definicję urządzeń do gier hazardowych, ponieważ posiadają element losowości, a wynik gry nie zależy od umiejętności gracza. Skarga kasacyjna podnosiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym nielegalne przeprowadzenie eksperymentu dowodowego, odmowę dopuszczenia dowodu z opinii biegłego oraz naruszenie prawa materialnego poprzez błędne uznanie gier za losowe. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że eksperyment przeprowadzony przez Służbę Celno-Skarbową zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 14 ustawy o KAS jest dowodem o walorze dokumentu urzędowego i wystarczająco dowodzi losowego charakteru gier. Sąd podkreślił, że wystarczy jeden element losowy w grze, aby uznać ją za hazardową. Odmowa dopuszczenia dowodu z opinii biegłego była uzasadniona, gdyż okoliczności miały już wystarczająco udowodnione. Sąd odrzucił również zarzut dotyczący niezastosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, wskazując na pierwszeństwo przepisów Ordynacji podatkowej w sprawach kar pieniężnych. Wniosek o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka został odrzucony ze względu na brak spełnienia wymogów formalnych i wystarczalność zgromadzonego materiału dowodowego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli przynajmniej jedna z opcji gry opiera się na losowości, a wynik gry nie zależy od umiejętności gracza, lecz od przypadku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nawet jeśli gra oferuje różne opcje, obecność elementu losowego w jednej z nich wystarcza do zakwalifikowania jej jako gry hazardowej. Eksperyment dowodowy potwierdził, że opcja 'auto' polega na losowym wyborze kombinacji symboli, a opcja 'pomoc' jest niepraktyczna i zniechęca do jej użycia, co skłania gracza do polegania na losowości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (41)

Główne

u.g.h. art. 89 § ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a

Ustawa o grach hazardowych

ustawa o KAS art. 64 § ust. 1 pkt 14

Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej

u.g.h. art. 89 § ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a

Ustawa o grach hazardowych

Pomocnicze

o.p. art. 121

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 180 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 188

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 197

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 130 § § 1 i 2

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 190

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.h. art. 91

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 23f

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 1 § ust. 2

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 2 § ust. 3-5

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 90 § ust. 1a

Ustawa o grach hazardowych

k.p.a. art. 189a

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 3 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189a § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189a

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 180 § § 1

Ordynacja podatkowa

k.p.k. art. 211

Kodeks postępowania karnego

k.k.s. art. 114b

Kodeks karny skarbowy

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 188

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 197

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 189a

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 2 pkt 7

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 180 § 1 o.p. i art. 211 k.p.k. poprzez oparcie decyzji na nielegalnym eksperymencie. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 188 i art. 197 o.p. poprzez odmowę uwzględnienia wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub jednostki badawczej. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji mimo naruszenia prawa materialnego (art. 89 ust. 1 pkt 1 i art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a u.g.h.) wskutek błędnego przyjęcia, że gry miały charakter losowy. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 189a k.p.a. poprzez pominięcie przepisów k.p.a. dotyczących kar administracyjnych.

Godne uwagi sformułowania

losowość jako konstrukcyjny składnik gry hazardowej zachodzi już wówczas gdy urządzenie dopuszcza sytuację, w której wynik gry nie daje się przewidzieć i nie zależy od możliwości oraz umiejętności gracza, ale od przypadku. Cała gra nie musi być przy tym losowa, ani nie musi mieć w całości charakteru losowego; wystarczy, że wyposażono ją w element losowy. wyposażenie organów właściwych służb zmilitaryzowanych (...) w specjalne uprawnienia do przeprowadzenia badań kontrolnych gier na automatach (...) przesądza, że dowód zobrazowany w protokole takiej czynności ma walor dokumentu urzędowego, a więc korzysta ze wzmocnionej wiarygodności i mocy dowodowej. Taki eksperyment (...) może samodzielnie przesądzić o wyniku postępowania wskutek wykazanego losowego charakteru elementu gry.

Skład orzekający

Anna Ostrowska

przewodniczący

Gabriela Jyż

członek

Wojciech Maciejko

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że nawet częściowa losowość gry na automacie kwalifikuje ją jako grę hazardową, a eksperyment przeprowadzony przez Służbę Celno-Skarbową jest wystarczającym dowodem. Potwierdzenie prymatu przepisów Ordynacji podatkowej nad K.p.a. w zakresie kar pieniężnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji urządzania gier na automatach bez zezwolenia i interpretacji przepisów ustawy o grach hazardowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy popularnego tematu gier hazardowych i kar z tym związanych, a także szczegółowo omawia dowody i ich znaczenie w postępowaniu administracyjnym.

Czy gra na automacie z opcją 'auto' i 'pomoc' to hazard? NSA wyjaśnia, kiedy losowość decyduje o karze.

Dane finansowe

WPS: 300 000 PLN

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II GSK 1921/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-10-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Ostrowska /przewodniczący/
Gabriela Jyż
Wojciech Maciejko /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Gry losowe
Sygn. powiązane
III SA/Po 1060/22 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2023-06-23
II GZ 37/23 - Postanowienie NSA z 2023-02-28
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 111
art. 121, art. 122, art. 180 § 1, art. 188, art. 197, art. 130 § 1 i 2, art. 190
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 134 § 1, art. 135, art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 227
art. 23f, art. 89 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a, art. 91
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - t.j.
Dz.U. 2023 poz 615
art. 64 ust. 1 pkt 14
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 189a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 106 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Ostrowska Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Wojciech Maciejko (spr.) Protokolant asystent sędziego Małgorzata Krawiec po rozpoznaniu w dniu 7 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "T." Sp. z o.o. w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 czerwca 2023 r. sygn. akt III SA/Po 1060/22 w sprawie ze skargi "T." Sp. z o.o. w L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] września 2022 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od "T." Sp. z o.o. w L. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu 10 800 (dziesięć tysięcy osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
0Sygn. akt II GSK 1921/23
U z a s a d n i e n i e
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 23 czerwca 2023 r., sygn. akt III SA/Po 1060/22 oddalił wniesioną przez T. Sp. z o.o. z siedzibą
w L. (zwanej dalej Spółką T.) skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu (zwanego dalej DIAS) z dnia 15 września 2022 r., nr 3001-IOA.4246.25.2022.KP utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu z dnia 1 kwietnia 2022 r., nr 398000-COP.4246.10.2022.APO wymierzającej Spółce T. karę pieniężną w wysokości 300 000 zł za urządzanie gier hazardowych na automatach bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia. W wyroku tym, z powołaniem się na art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej p.p.s.a.), Sąd I instancji stwierdził, że DIAS nie naruszył w sprawie przepisów stanowiących podstawę decyzji,
w postaci art. 89 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2025 r., poz. 595, zwanej dalej u.g.h.) w brzmieniu obowiązującym w dacie stwierdzonego naruszenia, tj. w dniu 13 stycznia 2022 r. Zgodnie z tymi przepisami, karze pieniężnej podlega urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia; wysokość kary pieniężnej w takim wypadku wynosi, w przypadku gier na automatach – 100 000 zł od każdego automatu. Prawidłowo ustalono stan faktyczny; w trakcie kontroli w dniu 13 stycznia 2022 r. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej stwierdzili, że w lokalu przy ul. K. [...] w G. znajdowało się trzy urządzenia będące automatami do gier hazardowych marki F. (nr [...], [...] i [...]). Na automatach znajdowały się tabliczki wskazujące, że właścicielem urządzeń jest Spółka T.. Dopuszczono dowody zgromadzone wcześniej przez ww. funkcjonariuszy w postępowaniu karnym (art. 211 k.p.k. i art. 114b ustawy z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy, Dz.U.
z 2025 r., poz. 633, zwanej dalej k.k.s. w zw. z art. 64 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, Dz.U. z 2023 r., poz. 615, zwanej dalej ustawą o KAS), w tym z wyników eksperymentów. Na podstawie wyników oględzin lokalu, w jakim zlokalizowano urządzenia, samych urządzeń oraz eksperymentów
w postaci gier kontrolnych, wykazano, że urządzenia do gier spełniają wymogi stawiane automatom służącym do urządzenie gier hazardowych w rozumieniu art. 1 ust. 2 i art. 2 ust. 3-5 u.g.h. Postępowanie wyjaśniające wykazało, że gry na tych urządzeniach mają element losowości. W szczególności nie były – jak twierdziła skarżąca – grami logicznymi. Eksperymenty procesowe wykazały, że wynik gry nie zależy od gracza; jego rola sprowadza się do wybrania gry, ustalenia stawki za grę i rozpoczęcia gry poprzez naciśnięcie przycisku <
>. Gracz nie jest w stanie przewidzieć konfiguracji symboli pojawiających się na ekranie. Wynik gry nie zależy od zręczności gracza lecz od losowego wytypowania symboli przez program zainstalowany w urządzeniu. Automaty zawierały dwie opcje gry: 1) pierwsza "auto", polegała na samoczynnym wyborze przez urządzenie kombinacji symboli na wirtualnych bębnach, a następnie wywołaniu zatrzymania kolejnego bębna z wygrywającym lub przegrywającym układem symboli; w tej opcji grający nie ma żadnego wpływu na ustawienie symboli na wirtualnych bębnach oraz 2) druga "pomoc", polegała na możliwości sięgania przez gracza do kolejnych stron (w liczbie 55 tys.) w celu odszukania aktualnego układu symboli; liczba kombinacji układu symboli sięga 500 tys. Sprawdzenie wszystkich stron z możliwymi wynikami zajmuje co najmniej kilka godzin. Taka konstrukcja opcji "pomoc" skłania gracza do wyboru opcji "auto" i zdania się na losowy wynik dopasowania sekwencji symboli na bębnach. Przegrana zmniejszała liczbę punktów odpowiadających wniesionej wcześniej opłacie za grę (przez zasilenie pieniędzmi), zaś wygrana zwiększała tę liczbę, umożliwiając dalszą grę. Od stosowania opcji "pomoc" zniechęcały niskie wygrane, co czyniło irracjonalnym niekorzystanie z opcji "auto" i poszukiwanie wyniku pośród 500 000 sekwencji układów symboli. Fakty prawotwórcze ustalono kompletnie i nie było podstaw do uwzględniania wniosków dowodowych o dopuszczenie opinii prywatnych oraz opinii jednostki badawczej na podstawie art. 23f u.g.h. Opinie prywatne dotyczyły nadto innych urządzeń, niestosowanych przez Spółkę T., zaś opinie jednostki badawczej są elementem trybu oceny urządzenia już zarejestrowanego, a tak nie było w badanej sprawie. Ustalono tym samym wszystkie okoliczności konieczne do wymierzenia kary: a) ustalono, że urządzającą gry jest Spółka T., b) gry miały element losowości wymagany od gier hazardowych oraz c) urządzanie gier odbywało się bez koncesji, zezwolenia lub zgłoszenia. Wbrew ocenie skarżącej w sprawie nie miały zastosowania regulacje
o odstąpieniu od nałożenia kary z art. 189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572, zwanej dalej k.p.a.), bowiem art. 8 i art. 91 u.g.h. odsyłają, w sprawach postępowania i kar, do stosowania przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r., poz. 111, zwanej dalej o.p.), zaś przepisy u.g.h. samoistnie regulują zasady wymiaru kar, w tym ich miarkowania, co wynika z art. 90 ust. 1a u.g.h.
Z wyrokiem nie zgodziła się T. Sp. z o.o. z siedzibą w L. wnosząc od niego skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze kasacyjnej zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania w postaci:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 180 § 1 o.p. i art. 211 k.p.k. poprzez oparcie decyzji na wyniku eksperymentu, który ocenić należy jako przeprowadzony nielegalnie, tj. rażąco sprzecznie z przepisem procedury karnej, regulującym tę czynność postępowania dowodowego i jej znaczenie dla ustaleń faktycznych czynionych w sprawie;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 188 i art. 197 o.p. poprzez niezasadną i niedopuszczalną odmowę uwzględnienia przez organy wniosku strony
o przeprowadzenie dowodu z opinii jednostki, o której mowa w art. 23f u.g.h. lub opinii biegłego oraz przez brak uzasadnienia odmowy w tym zakresie;
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji mimo naruszenia przez organy prawa materialnego w postaci art. 89 ust. 1 pkt 1 i art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a u.g.h. wskutek błędnego przyjęcia, że gry miały charakter losowy,
a nie logiczny, a także
4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 189a "i nast." k.p.a. poprzez całkowite pominięcie tych przepisów w sprawie, mimo iż przepisy te znajdują pełne zastosowanie do kar takich jak przedmiotowa.
Spółka T. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, uchylenie decyzji obu instancji oraz umorzenie postępowania, względnie o uchylenie wyroku
w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także
o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. Wniosła też o dopuszczenie dowodu w postaci załączonego do skargi kasacyjnej protokołu
z przesłuchania świadka (M. K., jednego z graczy na automatach)
w postępowaniu karnym prowadzonym przez Opolski Urząd Celno-Skarbowy w Opolu
z dnia 18 października 2019 r.
DIAS wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W badanej sprawie nie wystąpiły podstawy nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wymienione w art. 183
§ 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te wyznaczają podstawy określone
w art. 174 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 180 § 1 o.p. i art. 211 k.p.k. poprzez oparcie decyzji na wyniku eksperymentu, który ocenić należy jako przeprowadzony nielegalnie, tj. rażąco sprzecznie z przepisem procedury karnej, regulującym tę czynność postępowania dowodowego i jej znaczenie dla ustaleń faktycznych czynionych w sprawie. Zarzut ten łączy się z dwoma kolejnymi, również nieusprawiedliwionymi, zarzutami naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji wskutek niezasadnej, naruszającej art. 188 i art. 197 o.p., odmowy uwzględnienia przez organy wniosku strony o przeprowadzenie opinii jednostki, o której mowa w art. 23f u.g.h. lub opinii biegłego oraz przez brak uzasadnienia odmowy w tym zakresie w celu wykazania, że gry zainstalowane na automatach nie miały elementu losowego, ale były grami logicznymi i ich urządzanie nie podlegało ukaraniu na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a u.g.h. Na wstępie podkreślenia wymaga, że przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. są przepisami kierunkowymi (wektorowymi), co oznacza, że dają tytuł do uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny tylko wówczas, gdy sąd wykryje: a) naruszenie przepisów postępowania (nie stanowiące podstawy wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo b) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. To zatem wskazanie innego przepisu (regulacji prawa procesowego lub materialnego) może dopiero przesądzić, czy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub c p.p.s.a. został naruszony poprzez zastąpienie go przez Sąd I instancji regulacją art. 151 p.p.s.a. Na tle badanej sprawy, w granicach prezentowanych zarzutów kasacyjnych, takiego naruszenia nie wykazano. W ocenie skarżącej Sąd I instancji w nieuprawniony sposób nie dopatrzył się po stronie organów naruszenia 180 § 1, art. 188 i art. 197 o.p. Zgodnie z art. 180 § 1 o.p., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zgodnie natomiast z art. 188 o.p., żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Stosownie zaś do art. 197 o.p.,
w przypadku gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ podatkowy może powołać na biegłego osobę dysponującą takimi wiadomościami, w celu wydania opinii
(§ 1); powołanie na biegłego następuje z urzędu, jeżeli opinii biegłego wymagają przepisy prawa podatkowego (§ 2); do wyłączenia biegłego stosuje się odpowiednio przepisy art. 130 § 1 i 2 o.p. (§ 3 zd. pierwsze); w pozostałym zakresie do biegłych stosuje się przepisy dotyczące przesłuchania świadków (§ 3 zd. drugie). W postępowaniu podatkowym prowadzonym przez organy obu instancji nie uległy naruszeniu art. 180 § 1 i art. 188 o.p. Regulacje te wymagają uwzględnienia wniosku dowodowego strony jeżeli dowód "może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy" (art. 180 § 1 o.p.), "chyba, że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem" (art. 188 o.p.). Na tle badanej sprawy, Spółka T. wnioskowała o przeprowadzenie przez organ dowodu z opinii biegłego (na zasadach ogólnych, określonych w art. 190 o.p. względnie w oparciu o szczególną regulację art. 23f u.g.h.) w celu wykazania, czy oferowane przez skarżącą gry na automatach spełniają wymogi gier hazardowych, a więc gier o charakterze losowym
w rozumieniu art. 2 u.g.h. Organy w toku postępowania przeprowadziły szereg środków dowodowych. Dowody zostały pozyskane zgodnie z prawem, co czyniło je dowodami odpowiadającymi wymogom art. 180 in fine o.p. Materiały kontrolne znajdowały się
w dyspozycji organu właściwego do prowadzenia postępowania karno-skarbowego, zaś przepis art. 114b k.k.s. stanowił jednoznaczną podstawę udzielenia pomocy prawnej organowi prowadzącemu postępowania administracyjne. Zgodnie z nim, w razie uzasadnionej potrzeby akta można udostępnić, wydać z nich odpisy lub kopie także organom prowadzącym postępowanie podatkowe lub administracyjne, w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia tego postępowania. Udostępnienie materiałów odbyło się zatem prawidłowo. Nie ulega kwestii, że materiały kontroli zawierały dowód
z eksperymentu, który funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej przeprowadzili na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 14 ustawy o KAS. Zgodnie z tą regulacją, w ramach kontroli celno-skarbowej przysługuje im uprawnienie do przeprowadzenia w uzasadnionych przypadkach, w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automacie lub gry na innym urządzeniu. Taki eksperyment szczegółowo zrelacjonowano w decyzjach. Na podstawie wyników oględzin lokalu oraz wyników eksperymentów
w postaci gier kontrolnych, wykazano, że urządzenia do gier spełniają wymogi stawiane automatom służącym do urządzenie gier hazardowych w rozumieniu art. 1 ust. 2 i art. 2 ust. 3-5 u.g.h. Postępowanie wyjaśniające wykazało, że gry na tych urządzeniach mają kluczowy dla wyniku sprawy element losowości. Eksperymenty procesowe wykazały, że wynik gry nie zależy od gracza; jego rola sprowadza się do wybrania gry, ustalenia stawki za grę i rozpoczęcia gry poprzez naciśnięcie przycisku <
>. Gracz nie jest w stanie przewidzieć konfiguracji symboli pojawiających się na ekranie. Wynik gry nie zależy od zręczności gracza lecz od losowego wytypowania symboli przez program zainstalowany w urządzeniu. Automaty zawierały dwie opcje gry: 1) pierwsza "auto", polegała na samoczynnym wyborze przez urządzenie kombinacji symboli na wirtualnych bębnach,
a następnie wywołaniu zatrzymania kolejnego bębna z wygrywającym lub przegrywającym układem symboli; w tej opcji grający nie ma żadnego wpływu na ustawienie symboli na wirtualnych bębnach oraz 2) druga "pomoc", polegała na możliwości sięgania przez gracza do kolejnych stron (w liczbie 55 tys.) w celu odszukania aktualnego układu symboli; liczba kombinacji układu symboli sięga 500 tys. Sprawdzenie wszystkich stron z możliwymi wynikami zajmuje od kilku do kilkunastu godzin. Taka konstrukcja opcji "pomoc" skłania gracza do wyboru opcji "auto" i zdania się na losowy wynik dopasowania sekwencji symboli na bębnach. Przegrana zmniejszała liczbę punktów odpowiadających wniesionej opłacie za grę (przez zasilenie pieniędzmi), zaś wygrana zwiększała tę liczbę, umożliwiając dalszą, wydłużoną, grę. Od stosowania opcji "pomoc" zniechęcały niskie wygrane, co czyniło irracjonalnym niekorzystanie z opcji "auto" i przeszukiwanie wyniku pośród 500 000 sekwencji układów symboli. Skoro przynajmniej jedna z opcji gry opiera się na losowości, doszło do urządzania gier hazardowych w realiach art. 89 ust. 1 pkt 1
w zw. z art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a u.g.h. Jak przyjmuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, losowość jako konstrukcyjny składnik gry hazardowej zachodzi już wówczas gdy urządzenie dopuszcza sytuację, w której wynik gry nie daje się przewidzieć i nie zależy od możliwości oraz umiejętności gracza, ale od przypadku (wyrok z dnia 15 maja 2025 r., II GSK 2627/21, CBOSA). Cała gra nie musi być przy tym losowa, ani nie musi mieć w całości charakteru losowego; wystarczy, że wyposażono ją w element losowy (wyrok z dnia 7 listopada 2024 r., II GSK 2269/22, Lex nr 3818960). Nie wyklucza to zatem pewnych elementów gry wymagających wiedzy, refleksu lub spostrzegawczości gracza (wyrok z dnia 27 maja 2025 r., II GSK 1816/24, CBOSA). Pokreślenia wymaga, że wyposażenie organów właściwych służb zmilitaryzowanych (Służby Celno-Skarbowej)
w specjalne uprawnienia do przeprowadzenia badań kontrolnych gier na automatach
i urządzeniach (w art. 64 ust. 1 pkt 14 ustawy o KAS), przesądza, że dowód zobrazowany w protokole takiej czynności ma walor dokumentu urzędowego, a więc korzysta ze wzmocnionej wiarygodności i mocy dowodowej. Tego rodzaju dowód, zgodnie
z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest podstawowym dowodem pozwalającym na zbadanie funkcjonowania urządzenia do gier i wymierzenie kary
w wypadku, gdy w jego następstwie gra okaże się grą hazardową (wyrok z dnia 19 lutego 2019 r., II GSK 5322/16, Lex nr 263785); może samodzielnie przesądzić o wyniku postępowania wskutek wykazanego losowego charakteru elementu gry (wyrok z dnia 17 grudnia 2024 r., II GSK 1316/21, CBOSA). Obalić go można w zasadzie tylko innym dokumentem urzędowym. Skarżącej nie udało się w ten właśnie sposób podważyć ustaleń dokonanych w ramach tego dowodu. Wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii prywatnej (opinii specjalisty) nie mógł wzruszyć ustaleń faktycznych organu i zasadnie nie został uwzględniony. Również wniosek o dopuszczenie opinii biegłego nie był usprawiedliwiony, skoro okoliczność objęta tezą dowodową (losowość gry zainstalowanej w automatach) wynikała już z dotychczas prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego. To kontynuowanie postępowania dowodowego prowadziłoby, w tych realiach sprawy, do naruszenia art. 188 in fine o.p., skoro już stwierdzono okoliczności mające znaczenie dla wyniku sprawy innym wystarczającym dowodem. Skarżąca nie uwzględniła też, że regulacja o eksperymencie z art. 64 ust. 1 pkt 14 ustawy o KAS jest szczególnym rozwiązaniem w stosunku do art. 211 k.p.k.; reguluje eksperymenty poświęcone wyłącznie zasadom gry na automatach, wykorzystując specjalistyczną wiedzę właściwych służb państwowych. Zarzut naruszenia art. 211 k.p.k. musiał zatem okazać się nietrafny. Fakty prawotwórcze ustalono kompletnie i nie było podstaw do uwzględniania wniosków dowodowych o dopuszczenie opinii prywatnych oraz opinii jednostki badawczej na podstawie art. 23f u.g.h. Nadto, tę ostatnią opinię uregulowano w rozdziale 2 u.g.h., zatytułowanym Warunki urządzania gier hazardowych i opinię tę przewidziano dla fazy rejestracji urządzeń przed przystąpieniem do realizacji działalności z ich wykorzystaniem, co naturalnie nie odpowiadało stanowi badanej sprawy, prowadzonej w reżimie rozdziału 10 u.g.h. (Kary pieniężne), poświęconego naruszeniom tej regulacji. Ustalono tym samym w badanej sprawie wszystkie okoliczności konieczne do wymierzenia kary: a) ustalono, że urządzającą gry jest Spółka T., b) gry miały element losowości wymagany od gier hazardowych oraz c) urządzanie gier odbywało się bez koncesji, zezwolenia lub zgłoszenia.
Nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 189a "i nast." k.p.a. poprzez całkowite pominięcie tych przepisów w sprawie, mimo iż przepisy te znajdują pełne zastosowanie do kar takich jak przedmiotowa. Spośród regulacji k.p.a. skarga kasacyjna w ramach zarzutu wymienia wyłącznie art. 189a i tylko ta partia zarzutu spełnia wymogi art. 174 pkt 2 w zw. z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wyraz "i nast." nie pozwala na zidentyfikowanie przepisu, w którym skarżąca upatruje naruszeń ze strony Sądu I instancji. Regulacja art. 189a k.p.a. poświęcona została pierwszeństwu zastosowania unormowań działu IVA k.p.a. względem innych regulacji zawierających unormowania z zakresu: nakładania, wymierzania kar administracyjnych oraz udzielania ulg w wykonywaniu takich kar. Przyjęto (w art. 189a § 2 zd. końcowe k.p.a.), że przepisów k.p.a. w tym zakresie nie stosuje się w wypadku, gdy problematyka ta została uregulowana w przepisach odrębnych. Jak wynika z art. 8 u.g.h. w sprawach postępowania administracyjnego w zakresie uregulowanym w u.g.h. stosuje się odpowiednio przepisy o.p., chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie natomiast z art. 91 u.g.h. do samych kar pieniężnych również stosuje się odpowiednio przepisy o.p. Rozstrzygające znaczenie przypisać należy więc art. 3 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym przepisów k.p.a. nie stosuje się do spraw uregulowanych w o.p. z wyjątkiem przepisów działów IV i VIII (tj. o udziale prokuratora oraz o skargach i wnioskach). Zatem jeżeli
w sprawie kary pieniężnej ustawodawca przewidział reżim procesowy o.p. (a tak jest
w sprawach kar z tytułu gier na automatach, z mocy art. 8 i art. 91 u.g.h.), to tym samym zezwolił, na podstawie art. 3 § 1 pkt 2 k.p.a., na stosowanie wyłącznie działów IV i VIII k.p.a. Skoro ta enumeracja nie zawiera działu IVA k.p.a., zarzut skargi kasacyjnej dotyczący niezastosowania art. 189a k.p.a. (mieszczącego się właśnie w dziale IVA k.p.a.) musiał okazać się bezzasadny.
Zawarty w skardze kasacyjnej wniosek dowodowy o dopuszczenie dowodu
z załączonego do skargi kasacyjnej protokołu z przesłuchania świadka (M. K., jednego z graczy na automatach) w postępowaniu karnym prowadzonym przez Opolski Urząd Celno-Skarbowy w Opolu z dnia 18 października 2019 r. nie spełniał wymogów art. 106 § 3 p.p.s.a. Jak wynika z tego przepisu, sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Aktualność zachowują dotychczasowe wywody w zakresie kompletności materiału dowodowego zgromadzonego przez organy. W sprawie nie wystąpiły, również na etapie sądowej kontroli decyzji, żadne istotne wątpliwości, co do mocy dowodowej, wiarygodności dowodów przeprowadzonych przez organy, ani też konkluzji płynących z relacjonowanych przez organy oraz Sąd I instancji okoliczności faktycznych. Samo twierdzenie skarżącej, oparte na niekorzystnych dla niej ustaleniach faktycznych organów nie dowodzi ich wadliwości. Postępowanie przed sądami administracyjnymi opiera się na zasadzie orzekania w oparciu o materiał zgromadzony przez organy, z uwagi na kontrolną funkcję tych sądów. W sprawie nie wykazano, aby zaszedł wyjątek od tej zasady, określony w art. 106 § 3 p.p.s.a. Utrwalony w załączonym do skargi kasacyjnej protokole tekst zeznań jednego z graczy bywających w lokalu
z automatami Spółki T. obrazuje treść dowodu osobowego, a ten charakteryzuje się znacznie mniejszą wiarygodnością niż wspomniany wcześniej dokument urzędowy. Nadto, dokument protokołu sporządzono 18 października 2019 r., więc już
w administracyjnym toku instancji mógł być przez skarżącą przedstawiany orzekającym organom.
Z tych wszystkich względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1
w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1935).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę