II GSK 192/25

II GSK 192/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-08-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Rysz
Marek Krawczak /sprawozdawca/
Patrycja Joanna Suwaj /przewodniczący/
Symbol z opisem
6179 Inne o symbolu podstawowym 617
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 602/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-06-21
II GZ 54/25 - Postanowienie NSA z 2025-02-28
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 19 , art. 20 § 3  , art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 1995
art. 29 ust. 6 pkt 1
Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia - t.j.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 2, art. 7, art. 32, art. 37 i art. 42 ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 1997 nr 89 poz 555
art. 178a § 1
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia del. WSA Marek Krawczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 602/24 w sprawie ze skargi M.A. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 7 grudnia 2023 r. nr EA-1-607/467/23 w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M.A. na rzecz Komendanta Głównego Policji 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 czerwca 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 602/24 oddalił skargę M.A. (dalej: "skarżący") na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 7 grudnia 2023 r. w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej.
Sąd I instancji orzekał w następujących okolicznościach sprawy:
Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją z dnia 16 sierpnia 2023 r. orzekł o skreśleniu skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1995), poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz art. 2, art. 7, art. 32, art. 37 i art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez odmówienie skarżącemu przymiotu niewinności w sytuacji, gdy jego ewentualna wina nie została stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu.
Komendant Główny Policji zaskarżoną decyzją z dnia 7 grudnia 2023 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a.") oraz art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 16 sierpnia 2023 r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Komendant Główny Policji stwierdził, że do wszczęcia postępowania administracyjnego, a następnie skreślenia pracownika z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej na podstawie art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia wystarczający jest fakt wszczęcia w stosunku do niego postępowania karnego o przestępstwo umyślne, co w rozpoznawanej sprawie nie jest sporne. Podstawą bowiem wszczęcia postępowania w tej sprawie było uzyskanie przez organ I instancji informacji o toczącym się przeciwko skarżącemu przed Sądem Rejonowym w [...] postępowaniu karnym w sprawie sygn. akt [...] o popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 kk.
Przestępstwo z art. 178a § 1 kk jest przestępstwem umyślnym przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Mając na uwadze obligatoryjny charakter powołanego art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia, organ odwoławczy podkreślił, że organy Policji mają obowiązek skreślenia osoby z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej w każdym przypadku ujawnienia wskazanych okoliczności.
Ponadto, Komendant Główny Policji w toku postępowania odwoławczego uzyskał odpisy prawomocnych wyroków Sądu Rejonowego [...] w [...]:
- z dnia 12 września 2023 r., sygn. akt [...], na mocy którego Skarżący uznany został winnym popełnienia czynu z art. 178a § 1 kk i skazany na karę grzywny w wysokości 200 stawek dziennych w wysokości jednej stawki dziennej za równą kwocie 40 zł oraz orzeczono wobec niego środek kamy w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 lat i
- z dnia 13 października 2023 r., sygn. akt [...], na mocy którego Skarżący uznany został winnym popełnienia czynu z art. 178a § 1 kk i wymierzono mu karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych, w wysokości jednej stawki na kwotę 40 zł oraz orzeczono wobec niego środek kamy w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat.
Zarzuty skarżącego o naruszeniu przez organ I instancji wskazanych w odwołaniu przepisów Konstytucji RP oraz przepisu art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia organ odwoławczy uznał więc za bezpodstawne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: "WSA") skarżący zaskarżył powyższą decyzję wnosząc o uchylenie wydanych w sprawie decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Pismem opatrzonym datą 18 czerwca 2024 r., skarżący na podstawie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") złożył wniosek o wyłączenie sędziów orzekających w sprawie. Oświadczył w nim, że sędziowie których dotyczy wniosek stanowią zagrożenie w ramach bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy, w oderwaniu od wszelkich subiektywnych przekonań, jakimi dysponują. Skarżący wskazał, że powyższe uzasadnione jest faktem, że powyższy skład sędziowski wielokrotnie przejawiał niezmierną niechęć skierowaną w jego stronę w analogicznych sprawach dotyczących decyzji Komendanta Głównego Policji, tym samym jednoznacznie wskazując, że wszelkie kwestie sądowe rozstrzygane będą na jego niekorzyść.
WSA postanowieniem z dnia 21 czerwca 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 602/24 oddalił wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 czerwca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę skarżącego na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 7 grudnia 2023 r. w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej.
WSA stwierdził, że stan faktyczny sprawy pozostaje bezsporny i wynika z niego, że w stosunku do skarżącego, wszczęto postępowanie karne o popełnienie czynu z art. 178a § 1 k.k., tj. o popełnienie przestępstwa umyślnego. Będący podstawą materialnoprawną decyzji art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie zobowiązuje właściwego komendanta wojewódzkiego Policji do wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania decyzji o skreśleniu osoby z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, i nie daje organom Policji możliwości odstąpienia od wykonania jego dyspozycji w razie stwierdzenia stanu faktycznego w nim opisanego.
W kontekście powoływanego w skardze zarzutu nieuwzględnienia zasady niewinności przy interpretacji przepisu prawa materialnego, Sąd podkreślił, że domniemanie niewinności, jako zasada procesu karnego, nie rozciąga się na postępowania, których celem nie jest zastosowanie sankcji karnej. Konstytucyjna gwarancja domniemania niewinności nie może być więc rozumiana w sposób, który ograniczałby, czy wręcz uniemożliwiał, sprawowanie kontroli nad działalnością gospodarczą regulowaną przepisami ustawy o ochronie osób i mienia, która z uwagi na ważny interes publiczny oraz ochronę wartości wskazanych w art. 31 ust. 3 Konstytucji, podlega koncesjonowaniu i innym - dopuszczalnym konstytucyjnie - ograniczeniom.
Sąd I instancji podkreślił ponadto, że pracownicy ochrony powinni dawać rękojmię prawidłowego wykonywania obowiązków, choćby z tej racji, że obejmują one działania mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa życia, zdrowia i nietykalności osobistej innych osób, jak też działania zapobiegające przestępstwom i wykroczeniom przeciwko mieniu, przy użyciu środków ochrony fizycznej osób i mienia, w tym użycia lub wykorzystania środków przymusu bezpośredniego, a nawet broni palnej. Z tego punktu widzenia nie budzi wątpliwości wprowadzenie szczególnych wymagań odnoszących się do przedstawicieli zawodów objętych regulacjami ustawy o ochronie osób i mienia, zarówno co do ich niekaralności za popełnienie przestępstwa umyślnego (skazanie prawomocnym wyrokiem sądu), jak i nieprowadzenia wobec nich postępowania karnego o takie przestępstwo.
Reasumując, WSA stwierdził, że zarzuty skarżącego zawarte w skardze są niezasadne, a decyzje organów Policji są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa procesowego, jak i materialnego.
Z wyrokiem Sądu I instancji nie zgodził się skarżący i wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego ze skargą kasacyjną, zaskarżając orzeczenie w całości. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez WSA w Warszawie.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 45 ust. 1 Konstytucji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w wyniku czego skarżący został pozbawiony zagwarantowanego mu przez Konstytucję prawa do sprawiedliwego wyroku sądowego, którego wydanie przed prawomocnym rozstrzygnięciem sprawy w przedmiocie wyłączenia sędziów stanowiło poważne uchybienie w niniejszym postępowaniu;
2. naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 20 § 3 p.p.s.a. poprzez naruszenie zakazu dokonywania w sprawie tylko czynności niecierpiących zwłoki przez sędziów, co do których został złożony wniosek o wyłączenie, w przypadku gdy w przedmiotowym postępowaniu przez sędziów objętych wnioskiem o wyłączenie został wydany wyrok przed prawomocnym rozstrzygnięciem sprawy o ich wyłączenie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawił argumenty na poparcie podniesionego zarzutu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, a także oświadczył, że nie wnosi o przeprowadzenie rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że skarżący w skardze kasacyjnej oraz organ - Komendant w odpowiedzi na skargę kasacyjną nie żądali przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 182 § 3 p.p.s.a. rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym.
Na wstępie należy wyjaśnić, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie wystąpiły. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Sądu odwoławczego.
W świetle powyższych zasad rozpoznawania skargi kasacyjnej, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy uznać ją za niezasadną.
Odnosząc się do zarzutów procesowych skargi kasacyjnej należy podkreślić, że po myśli art. 174 pkt 2 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, ale tylko jeżeli to uchybienie procesowe mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W realiach zaś analizowanej sprawy norma ta ma szczególne znaczenie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się bowiem zgodnie, że sformułowanie dotyczące istotnego wpływu na wynik sprawy należy rozumieć w ten sposób, że jeśliby nie doszło do zarzucanego naruszenia procedury to wynik sprawy byłby najprawdopodobniej zupełnie odmienny od tego który wystąpił.
Przenosząc zatem powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, skład orzekający pragnie wyjaśnić, że wprawdzie zgodzić się trzeba ze skarżącym kasacyjnie, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny generalnie nie powinien wyrokować w sytuacji, w której nie było prawomocne postanowienie tegoż Sądu o oddaleniu wniosku skarżącego z dnia 18 czerwca 2024 r. o wyłączenie sędziów orzekających w sprawie, tym niemniej - w realiach tej sprawy - nie można było mówić, że powyższe uchybienia procesowe miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. O uchybieniu mającym wpływ na wynik sprawy można by mówić tylko wtedy, gdyby zaistniały okoliczności uzasadniające wyłączenie wymienionych sędziów od orzekania w tej sprawie, a takie okoliczności nie zaistniały.
Naczelny Sąd Administracyjny bowiem postanowieniem z dnia 28 lutego 2025 r. oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2024 r., w zakresie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziów w sprawie ze skargi strony na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 7 grudnia 2023 r. w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. W takiej zatem sytuacji, to jest gdy aktualnie jest już prawomocne postanowienie oddalające ww. wniosek o wyłączenie sędziów, nie można mówić, że wydanie zaskarżonego wyroku z naruszeniem art. 45 ust. 1 Konstytucji i art. 20 § 3 p.p.s.a. stanowiło uchybienie istotne - w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Mając na względzie powyższe argumenty i uznając, że zaskarżony wyrok - w granicach wyznaczonych skargą kasacyjną - odpowiada prawu, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.