II GSK 1912/21

Naczelny Sąd Administracyjny2024-06-14
NSAinneWysokansa
znaki towaroweprawo własności przemysłowejpodobieństwo znakówryzyko wprowadzenia w błądklasyfikacja nicejskaroweryczęści roweroweakcesoria roweroweNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki K. S.A. od wyroku WSA w Warszawie, uznając za zasadne stanowisko Urzędu Patentowego RP o podobieństwie znaku towarowego 'LEVEL' do wcześniejszego znaku 'E-Level' i ryzyku wprowadzenia w błąd konsumentów.

Sprawa dotyczyła odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny 'LEVEL' dla rowerów, części i akcesoriów, ze względu na jego podobieństwo do unijnego znaku 'E-Level' i ryzyko wprowadzenia w błąd. Zarówno Urząd Patentowy RP, jak i WSA w Warszawie uznały towary (rowery, części, akcesoria) za identyczne lub podobne, a znaki za podobne wizualnie, fonetycznie i znaczeniowo. Skarga kasacyjna podnosiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując ustalenia faktyczne dotyczące zakresu ochrony znaków, podobieństwa towarów i kręgu odbiorców. NSA oddalił skargę, uznając argumentację sądów niższych instancji za prawidłową.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki K. S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który z kolei oddalił skargę spółki na decyzję Urzędu Patentowego RP. Sprawa dotyczyła odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny 'LEVEL' w klasie 12 (rowery, części i akcesoria do rowerów). Urząd Patentowy RP odmówił rejestracji, uznając znak 'LEVEL' za podobny do unijnego znaku 'E-Level' (EUTM 009656406) w stopniu mogącym wprowadzać w błąd co do pochodzenia towarów. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie podobieństwa towarów i znaków. Urząd uznał rowery i ich części za identyczne, a akcesoria za podobne. Znaki 'LEVEL' i 'E-Level' oceniono jako podobne wizualnie, fonetycznie i znaczeniowo, wskazując na dominujący element 'LEVEL' i opisowy charakter przedrostka 'e-'. WSA w Warszawie podzielił te ustalenia, odrzucając argumenty spółki dotyczące różnic między rowerami zwykłymi a elektrycznymi oraz zakresu ochrony znaków. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 7, 8, 77, 80, 107 § 3 k.p.a.) i prawa materialnego (art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp). Spółka kwestionowała m.in. błędne ustalenie zakresu ochrony znaku przeciwstawionego, niedostateczną analizę podobieństwa towarów i kręgu odbiorców. NSA uznał skargę kasacyjną za niezasadną, podkreślając, że zgłoszenie znaku 'LEVEL' obejmuje szeroki asortyment rowerów, a znaki 'LEVEL' i 'E-Level' są podobne, co w połączeniu z podobieństwem towarów (rowery, części, akcesoria) uzasadnia ryzyko wprowadzenia w błąd. Sąd zwrócił uwagę, że nawet jeśli znak przeciwstawiony dotyczyłby tylko rowerów silnikowych, to nadal mieszczą się one w ogólnym pojęciu rowerów, a różnice konstrukcyjne nie wykluczają podobieństwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, znaki są podobne wizualnie, fonetycznie i znaczeniowo, a towary (rowery, części, akcesoria) są identyczne lub podobne, co uzasadnia ryzyko wprowadzenia w błąd.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dominujący element 'LEVEL' jest wspólny dla obu znaków, a przedrostek 'e-' w znaku 'E-Level' ma charakter opisowy. Podobieństwo towarów, w tym identyczność rowerów i ich części, przy wysokim poziomie uwagi konsumenta, prowadzi do ryzyka skojarzenia pochodzenia towarów od jednego przedsiębiorcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

pwp art. 132 § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej

Pomocnicze

pwp art. 123 § 1

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej

Ustalenia zaistnienia przeszkód w udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy dokonuje się na datę zgłoszenia znaku.

pwp art. 153 § 2

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej

Ustalenia zaistnienia przeszkód w udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy dokonuje się na datę zgłoszenia znaku.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podobieństwo towarów (rowery, części, akcesoria) i znaków towarowych ('LEVEL' vs 'E-Level') uzasadnia ryzyko wprowadzenia w błąd. Zakres ochrony znaku towarowego wyznacza wykaz towarów w zgłoszeniu, a nie faktyczne używanie. Ogólne pojęcie 'rowery' w zgłoszeniu obejmuje wszystkie rodzaje rowerów, w tym silnikowe. Ryzyko konfuzji istnieje nawet przy wyższym poziomie uwagi konsumenta, jeśli towary i znaki są podobne.

Odrzucone argumenty

Znaki 'LEVEL' i 'E-Level' nie są podobne z uwagi na różnice w konstrukcji rowerów (zwykłe vs silnikowe) i wyższy poziom uwagi odbiorców. Zakres ochrony znaku przeciwstawionego powinien być ograniczony do rowerów silnikowych. Wysoka cena i specyfika towarów wykluczają ryzyko wprowadzenia w błąd.

Godne uwagi sformułowania

Ustalenia zaistnienia przeszkód w udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy dokonuje się na datę zgłoszenia znaku. Zakres ochronny znaku towarowego wyznacza wykaz towarów i usług zawarty w zgłoszeniu lub decyzji o udzieleniu prawa ochronnego. Przeciwstawione znaki stanowią znaki słowne Z.445938 'LEVEL' i EUTM 009656406 'E-Level'. Tożsamy dominujący i fantazyjny element 'level' i opisowy charakter elementu 'e-' przesądza o istnieniu podobieństwa pomiędzy przeciwstawionymi znakami na każdej z trzech płaszczyzn: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej. W przypadku znaków słownych średniej długości (do 8 liter włącznie) różne powinny być co najmniej dwie litery. Wzorzec klienta nieprofesjonalnego jako słabszego ogniwa w łańcuchu klientów.

Skład orzekający

Joanna Kabat-Rembelska

przewodniczący

Marcin Kamiński

członek

Wojciech Sawczuk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podobieństwa znaków towarowych i towarów, ocena ryzyka wprowadzenia w błąd, zakres ochrony znaków towarowych w kontekście wykazu towarów, znaczenie przedrostków opisowych w znakach towarowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji porównania znaków 'LEVEL' i 'E-Level' dla towarów z klasy 12, ale zasady oceny są uniwersalne dla prawa znaków towarowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnie używanych towarów (rowery) i pokazuje, jak nawet drobne różnice w znakach towarowych mogą prowadzić do sporów prawnych, zmuszając sądy do szczegółowej analizy podobieństwa.

Czy 'LEVEL' i 'E-Level' to to samo? NSA rozstrzyga spór o znaki towarowe dla rowerów.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1912/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-06-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Kabat-Rembelska /przewodniczący/
Marcin Kamiński
Wojciech Sawczuk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 200/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-10-05
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 1410
123 ust. 1 oraz art. 153 ust. 2, art. 132 ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Zapała po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. S.A. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 200/20 w sprawie ze skargi K. S.A. w P. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
I.
Decyzją z 4 czerwca 2019 r. znak DT-I.Z.445938.18.mlaw, Urząd Patentowy Rzeczpospolitej Polskiej, działając na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 776 ze zm.- dalej jako pwp; zgodnie z brzmieniem na dzień 15 sierpnia 2015 r.) odmówił udzielenia prawa ochronnego na rzecz K. S.A. w P. (dalej jako spółka, skarżąca) na zgłoszony pod numerem Z.445938 znak towarowy słowny LEVEL w klasie 12: rowery, części i akcesoria do rowerów.
Wskazał, że zgłoszony znak LEVEL jest podobny do unijnego, słownego znaku towarowego E-Level (EUTM 009656406) w takim stopniu, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzać nabywców w błąd, co do komercyjnego pochodzenia towarów.
Przeciwstawiony znak towarowy został zarejestrowany z pierwszeństwem od 22 grudnia 2010 r. na rzecz R., W., Niemcy dla następujących towarów i usług:
klasa 9: Baterie i akumulatory dla skuterów, pojazdów, zwłaszcza dla pojazdów elektrycznych, i silników elektrycznych;
klasa 12: Rowery, skutery silnikowe i pojazdy silnikowe, zwłaszcza pojazdy elektryczne oraz części do wyżej wymienionych towarów ujętych w klasie 12;
klasa 42: Projektowanie i rozwój elektrycznych rowerów, skuterów i samochodów, zwłaszcza pojazdów elektrycznych, i części do nich; Doradztwo w zakresie projektowania i rozwoju elektrycznych rowerów, skuterów i samochodów, zwłaszcza pojazdów elektrycznych; Naukowe i techniczne usługi i badania oraz ich projektowanie w zakresie elektrycznych rowerów, skuterów i samochodów, zwłaszcza pojazdów elektrycznych.
II.
Po rozpoznaniu wniosku spółki o ponowne rozpatrzenie sprawy, Urząd Patentowy, decyzją z 21 listopada 2019 r. znak DT-Vl.Z.445938.1035.22.mwro, działając na podstawie art. 245 ust. 1 pkt 1 oraz art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1410 oraz z 2015 r. poz. 1266) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję własną.
Organ zwrócił uwagę, że na mocy decyzji z 17 maja 2017 r. Wydział Unieważnień EUIPO wygasił przeciwstawiony znak unijny "e-LEVEL" (EUTM 9656406) w stosunku do towarów z klasy 12 "rowery, skutery silnikowe i pojazdy silnikowe, zwłaszcza pojazdy elektryczne oraz części do wyżej wymienionych towarów ujętych w klasie 12" na skutek jego nieużywania. W decyzji wskazano, że znak "e-Level" wygasł z dniem 29 września 2016 r.
Ustalenia zaistnienia przeszkód w udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy dokonuje się zdaniem organu na datę zgłoszenia znaku, co wynika z art. 123 ust. 1 oraz art. 153 ust. 2 pwp. ponieważ prawo ochronne jest udzielane od momentu zgłoszenia. Dlatego brak przeszkód, o których mowa w art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp musi być spełniony w dacie zgłoszenia znaku towarowego. Sporny znak został zgłoszony w dniu 15 sierpnia 2015 r. W związku z tym wygaszenie znaku przeciwstawionego z datą 29 września 2016 r. nie może stanowić podstawy do uznania, że nie ma przeszkód do udzielenia prawa ochronnego na przedmiotowy znak od 15 sierpnia 2015 r., czyli od daty zgłoszenia przedmiotowego oznaczenia.
Oceniając właściwy krąg odbiorców towarów z klasy 12 zgłoszonego znaku wskazano, że jest nim nabywca roweru, akcesoriów i części do roweru. Z uwagi na fakt, że rowery nie stanowią towarów codziennego użytku, a ich cena jest relatywnie wysoka, należy stwierdzić, że poziom uwagi przeciętnego odbiorcy będzie wyższy niż przeciętny.
Oceniając podobieństwo towarów (spornego znaku i znaku przeciwstawionego) organ wskazał - odwołując się w tym zakresie do orzecznictwa - że klasyfikacja nicejska ma charakter administracyjny i służy celom porządkującym. Okoliczność, że dane towary należą do tej samej klasy klasyfikacji nicejskiej nie przesądza o uznaniu ich za podobne, podobnie jak nie przesądza o braku podobieństwa to, że towary/usługi należą do różnych klas.
Analiza porównywanych towarów prowadzi do wniosku, że towar w postaci rowerów i ich części znajduje się zarówno w wykazie znaku zgłoszonego, jak i znaku przeciwstawionego. Urząd uznał je zatem za identyczne.
Natomiast akcesoria do rowerów (objęte zgłoszeniem) są podobne do rowerów i ich części. Powszechne jest, że akcesoria rowerowe są również wytwarzane przez producentów rowerów. W związku z tym konsument może oczekiwać, że główny produkt i akcesoria są produkowane pod kontrolą tego samego podmiotu, zwłaszcza jeżeli są rozprowadzane za pośrednictwem tych samych kanałów handlowych. Przeciwstawione towary są podobne bo mają taki sam charakter, końcowego użytkowania i przeznaczenie.
Argument pełnomocnika skarżącej, że przeciwstawione towary różnią się od siebie w zasadniczych kwestiach uznano za nieuzasadniony. Urząd podkreślił, że zakres ochronny znaku towarowego wyznacza wykaz towarów i usług zawarty w zgłoszeniu lub decyzji o udzieleniu prawa ochronnego. Badanie podobieństwa towarów i usług powinno być zatem dokonywane wyłącznie w oparciu o treść wykazu towarów i usług porównywanych znaków towarowych. Aktualne, bądź planowane używanie znaku towarowego dla określonych towarów, nie zawartych w wykazie, nie może być brane pod uwagę podczas badania podobieństwa. Zawsze brane jest bowiem pod uwagę wyłącznie dosłowne znaczenie opisu towarów wskazanych w wykazie.
Ustalając prawidłowy zakres znaczeniowy wykazu towarów z klasy 12 przeciwstawionego znaku Urząd stwierdził, że dotyczy on rowerów, skuterów silnikowych i pojazdów silnikowych, zwłaszcza pojazdów elektrycznych oraz części do wyżej wymienionych towarów ujętych w klasie 12. Słowo "zwłaszcza" wskazuje, że pojazdy elektryczne stanowią tylko przykładowy element szerszej kategorii - pojazdów i nie ogranicza się tylko do tego towaru. Użycie wyrażenia "zwłaszcza" oznacza, że wyliczenie towarów ma charakter niewyczerpujący. Uwagi dotyczące różnic pomiędzy rowerem zwykłym a elektrycznym Urząd uznał za nie mające uzasadnienia w niniejszej sprawie. przeciwstawione znaki zostały przeznaczone do oznaczania towarów wyrażonych za pomocą tych samych terminów "rowerów i ich części" bez wskazania, że są to rowery zwykłe czy też elektryczne.
Zdaniem organu spełniona została zatem przesłanka z art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp dotycząca stwierdzenia podobieństwa przeciwstawionych towarów na wysokim poziomie w klasie 12.
Organ wskazał na niski poziom podobieństwa rowerów do towarów z klasy 9 oraz do usług z klasy 42 przeciwstawionego znaku. Stanął jednak na stanowisku, że towary objęte zgłoszonym znakiem "rowery, części i akcesoria do rowerów" są podobne do towarów z klasy 9 "baterie i akumulatory dla pojazdów", do oznaczania których przeznaczony jest wcześniejszy znak. Zdaniem organu, do części roweru (elektrycznego) należą baterie i akumulatory. Konsumenci przerabiają zwykłe rowery na rowery elektryczne (https://mocnerowery.pl/konwersja-roweru-na-elektryczny.html). Dlatego też prawdopodobne jest, że odbiorca towarów zgłoszonego znaku będzie poszukiwał części i akcesoriów do roweru - baterii, czy akumulatorów oznaczanych znakiem wcześniejszym.
Odnosząc się do oceny podobieństwa przeciwstawionych znaków towarowych organ odwołał się szeroko do doktryny prawa, wskazując zasady badania tej kwestii na trzech płaszczyznach porównawczych: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej.
Przeciwstawione znaki stanowią znaki słowne Z.445938 "LEVEL" i EUTM 009656406 "E-Level".
Na płaszczyźnie wizualnej należy zwrócić uwagę na okoliczność, czy każdy z tych znaków zawiera ciąg kilku liter w tym samym porządku. Zdaniem organu przeciwstawione słowne znaki towarowe są do siebie podobne z uwagi na tożsamy element "LEVEL", który w całości stanowi zgłoszony znak. Dodatkowy element w znaku wcześniejszym w postaci litery "e" i myślnika nie sprawia, że znaki przestają być do siebie podobne. Po pierwsze, zastosowanie myślnika może nawet zwiększyć istnienie podobieństwa, gdyż konsumenci z łatwością zidentyfikują we wcześniejszym znaku towarowym element "level", który jest wspólny dla obydwu znaków. Po drugie, przy tożsamości 5 liter, ułożonych w tej samej kolejności - różnica w postaci dodatkowej litery "e" i myślnika nie sprawia, że znaki przestają być do siebie podobne. Zwłaszcza, że używanie przedrostka "e" z myślnikiem jest powszechnie stosowane by wykazać, że towary opatrzone takim znakiem są elektryczne, elektroniczne.
Wcześniejszy znak jest napisany wielkimi i małymi literami, a sporny znak wielkimi literami, co jest w sprawie nieistotne ponieważ ochrona zapewniona przez rejestrację słownego znaku towarowego dotyczy słowa wskazanego w zgłoszeniu, a nie cech graficznych lub stylistycznych, które może posiadać ten znak.
W niniejszej sprawie znaki różnią się jedną literą "e", a zatem argumentacja skarżącej przemawia na korzyść uznania wysokiego poziomu podobieństwa w warstwie wizualnej znaków LEVEL i e-Level, a nie odwrotnie.
Analizując znaki na płaszczyźnie fonetycznej wskazano, że istnieje wysoki poziom podobieństwa wynikający z istnienia tożsamego elementu "level" . Różnica w postaci wymawianej litery "e" na początku przeciwstawionego znaku nie sprawia, że znaki przestają być do siebie podobne z uwagi na identyczne dwie sylaby "le" - "vel", a zatem podobieństwa przeważają nad różnicami.
Analizując znaki w płaszczyźnie znaczeniowej wskazano, że dla tej części odbiorców, która zna język angielski słowo "level" będzie oznaczało "poziom, wysokość, płaszczyznę, równinę, szczebel, poziomicę" i będzie fantazyjne w kontekście oferowanych towarów w klasie 12. Natomiast przedrostek "e-" jest powszechnie używany, jako skrót pochodzący od słów elektryczny, elektroniczny. Znak zawierający element "e-" może być odczytywany przez odbiorców jako wskazówka opisująca właściwości towarów nim opatrzonych. Element znaku, który ma charakter opisowy nie może przesądzać o braku podobieństwa pomiędzy spornymi oznaczeniami.
Oceniając przeciwstawione znaki organ wziął pod uwagę całościowe wrażenie, jakie wywołują z uwzględnieniem elementów odróżniających i dominujących. Zgłoszony znak zawiera jeden element słowny - level, który jest fantazyjny w stosunku do oferowanych towarów. Natomiast znak przeciwstawiony składa się z tożsamego elementu "level" oraz z przedrostka "e-", który oceniany w kontekście oferowanych pojazdów w klasie 12 budzi bezpośrednie skojarzenie z cechą tych towarów - mianowicie jako zasilanych energią elektryczną. Oceniając zatem przeciwstawiony znak w całości stwierdzono, że składa się on z dominującego elementu "level" oraz pozbawionego zdolności odróżniającej przedrostka "e".
Tożsamy dominujący i fantazyjny element "level" i opisowy charakter elementu "e-" przesądza o istnieniu podobieństwa pomiędzy przeciwstawionymi znakami na każdej z trzech płaszczyzn: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej.
Oceniając ryzyko wprowadzenia w błąd Urząd wskazał, że w niniejszej sprawie, do istotnych okoliczności należy przede wszystkim wysokie podobieństwo towarów i znaków towarowych oraz normalny charakter odróżniający wcześniejszego znaku towarowego. Kolejnym ważnym czynnikiem przy ocenie ryzyka wprowadzenia w błąd jest sposób postrzegania znaków przez właściwy krąg odbiorców. Z uwagi na charakter oferowanych towarów - poziom uwagi przeciętnego odbiorcy jest wyższy niż przeciętny. Niemniej jednak organ podkreślił, że także w przypadku kręgu odbiorców składającego się ze specjalistów należy brać pod uwagę okoliczność, że przeciętny konsument rzadko kiedy ma możliwość bezpośredniego porównania poszczególnych znaków towarowych i w tym zakresie musi ufać ich niedoskonałemu obrazowi zachowanemu w pamięci.
Wskazane powyżej czynniki są na tyle istotne, że właściwy odbiorca będzie kojarzyć przeciwstawione oznaczenia jako pochodzące z jednego źródła. Co w konsekwencji spowoduje wprowadzenie w błąd odnośnie do pochodzenia towarów, gdyż nabywca może zasugerować się tym, że pochodzą one od tego samego przedsiębiorcy, lub że istnieją związki organizacyjno-prawne łączące oba podmioty.
III.
Wyrokiem z 5 października 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 200/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki na ww. decyzję Urzędu Patentowego.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji organ prawidłowo ustalił podobieństwo (wręcz identyczność) towarów opatrzonych przeciwstawionymi znakami odnośnie do klasy 12, bowiem towar w postaci rowerów i ich części znajduje się zarówno w wykazie znaku zgłoszonego, jak i znaku przeciwstawionego. Prawidłowo zatem organ uznał je za identyczne. Przyjmuje się bowiem, że towary są identyczne, gdy w wykazie towarów, stanowiącym integralną część formularza zgłoszeniowego znaku towarowego do rejestracji, zostały użyte dokładnie te same terminy lub terminy synonimiczne.
Natomiast akcesoria do rowerów (objęte zgłoszeniem) Urząd słusznie uznał za podobne do rowerów i ich części. Powszechne jest, że akcesoria rowerowe są również wytwarzane przez producenta rowerów. W związku z tym konsument może oczekiwać, że główny produkt i akcesoria są produkowane pod kontrolą tego samego podmiotu, zwłaszcza jeżeli są rozprowadzane za pośrednictwem tych samych kanałów handlowych. Przeciwstawione towary są zatem podobne, bo mają taki sam charakter, końcowego użytkownika i przeznaczenie.
Sąd podkreślił, że zakres ochronny znaku towarowego wyznacza wykaz towarów i usług zawarty w zgłoszeniu lub decyzji o udzieleniu prawa ochronnego. Badanie podobieństwa towarów i usług powinno być zatem dokonywane wyłącznie w oparciu o treść wykazu towarów i usług porównywanych znaków towarowych. Aktualne bądź planowane używanie znaku towarowego dla określonych towarów niezawartych w wykazie nie może być zatem, w ocenie Sądu, brane pod uwagę podczas badania podobieństwa. Zgodnie bowiem z jednolitym orzecznictwem sądów administracyjnych zawsze brane jest bowiem pod uwagę wyłącznie dosłowne znaczenie opisu towarów wskazanych w wykazie.
Ustalając prawidłowy zakres znaczeniowy wykazu towarów z klasy 12 przeciwstawionego znaku wskazano, że dotyczy on rowerów, skuterów silnikowych i pojazdów silnikowych, zwłaszcza pojazdów elektrycznych oraz części do wyżej wymienionych towarów ujętych w klasie 12. Użycie słowa "zwłaszcza" wskazuje, że pojazdy elektryczne stanowią tylko przykładowy element szerszej kategorii - pojazdów i nie ogranicza się tylko do tego towaru. Niewątpliwie rowery oraz ich części wprost były wymienione w tym wykazie.
W świetle powyższych uwag, argumenty zgłaszającego dotyczące różnic pomiędzy rowerem zwykłym a elektrycznym uznać należało za niezasadne. Przeciwstawione znaki zostały bowiem przeznaczone do oznaczania towarów wyrażonych za pomocą tych samych terminów "rowerów i ich części" bez wskazania, że są to rowery zwykłe czy też elektryczne. WSA podzielił pogląd organu, że spełniona została przesłanka z art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp dotycząca stwierdzenia podobieństwa przeciwstawionych towarów na wysokim poziomie.
Skarżąca podnosi, że rower silnikowy nie jest podobny do zwykłego roweru (objętego zgłoszeniem). Tymczasem zdaniem WSA z treści wykazu zgłoszonego znaku nie wynika, że skarżąca zgłasza go odnośnie jedynie tzw. zwykłych rowerów, tj. z wyłączeniem silnikowych. Wykaz zgłoszonego znaku zawiera bowiem ogólne pojęcie "rowery", które obejmuje wszystkie rodzaje rowerów, a zatem także rowery silnikowe.
Sąd pierwszej instancji nie zgodził się także z twierdzeniami strony, że z treści wykazu przeciwstawionego znaku wynika, że przeznaczony jest on do oznaczania wyłącznie rowerów silnikowych, a nie rowerów. Oceniając wyrażenie "rowery, skutery silnikowe i pojazdy silnikowe", wskazano, że uprawniony ze znaku przeciwstawionego wyraźnie dodał przymiotnik "silnikowe" po słowach skutery i pojazdy, nie dodał go jednak po słowie rowery. Jednakże, nawet jeśliby uznać, że w znaku przeciwstawionym mamy do czynienia wyłącznie z rowerami silnikowymi, to mieszczą się one w pojęciu rowerów (do oznaczania których przeznaczony jest zgłoszony znak towarowy). Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą uznanie podobieństwa jest uzasadnione w sytuacji, gdy towary wcześniejszego znaku towarowego zawierają się w określeniu ogólnym lub szerokiej kategorii towarów znaku zgłoszonego.
Sąd podzielił pogląd organu, że wytyczne EUIPO nie wiążą UP RP, niemniej stanowią dla organu wskazówkę interpretacyjną.
Sąd wskazał także, że wysokie podobieństwo rowerów i ich części w zupełności wyczerpuje przesłankę istnienia podobieństwa przeciwstawionych towarów w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp. Ponadto, organ w zaskarżonej decyzji wskazał, że zakwestionowane podobieństwo towarów i usług z klas 9 i 42 jest podobieństwem na niskim poziomie.
Z treści wykazu zgłoszonego znaku nie wynika, że skarżąca zgłasza go odnośnie jedynie tzw. zwykłych rowerów, tj. z wyłączeniem silnikowych. Wykaz zgłoszonego znaku zawiera bowiem ogólne pojęcie "rowery", które obejmuje wszystkie rodzaje rowerów, a zatem także rowery silnikowe. Natomiast uznanie podobieństwa jest uzasadnione w sytuacji, gdy towary wcześniejszego znaku towarowego zawierają się w określeniu ogólnym lub szerokiej kategorii towarów znaku zgłoszonego.
W niniejszej sprawie, nawet przy uwzględnieniu błędnego założenia skarżącej, że wcześniejszy znak towarowy obejmował tylko rowery silnikowe, przeciętny odbiorca mógłby sądzić, że rowery oznaczone znakiem "level" są tego samego wytwórcy, co rowery silnikowe oznaczone znakiem "e-level". Znaki te bowiem różnią się tylko przedrostkiem o charakterze opisowo-aluzyjnym "e-", sugerującym elektryczność roweru. Stąd tym bardziej zasadna jest teza o podobieństwie znaków towarowych.
Oceniając ponadto zakres znaczeniowy wykazu przeciwstawionego znaku, tj. "rowery, skutery silnikowe i pojazdy silnikowe, zwłaszcza pojazdy elektryczne oraz części do wyżej wymienionych towarów ujętych w klasie 12", należy podkreślić, że słowo "zwłaszcza" wskazuje, że wymienione powyżej pojazdy elektryczne stanowią tylko przykładowy element szerszej kategorii - pojazdów (w tym rowerów). Użycie wyrażenia "zwłaszcza" oznacza, że wyliczenie towarów ma charakter niewyczerpujący. A zatem przeciwstawiony znak jest przeznaczony do oznaczania (oprócz rowerów, skuterów silnikowych) także (ale nie wyłącznie) pojazdów silnikowych, zwłaszcza pojazdów elektrycznych.
Przechodząc do oceny podobieństwa oznaczeń Sąd pierwszej instancji wskazał, że organ ocenił zgłoszony znak oraz znak przeciwstawiony pod kątem ich cech dominujących i odróżniających i wskazał, że element LEVEL jest fantazyjny w stosunku do oferowanych towarów, a przedrostek "e-" z myślnikiem (zawarty w znaku przeciwstawionym) nie ma charakteru odróżniającego, gdyż jest powszechnie używany, by wykazać, że towary opatrzone takim znakiem są elektroniczne, elektryczne.
Wbrew twierdzeniom strony, organ nie pominął elementu "e-" w znaku przeciwstawionym, przeciwnie - ocenił jego charakter odróżniający i uzasadnił, dlaczego obecność tego elementu w znaku przeciwstawionym nie sprawia, że znaki przestają być do siebie podobne na każdej z trzech płaszczyzn: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej. Oceniając przeciwstawione znaki, organ wziął pod uwagę ich całościowe wrażenie, jakie wywołują z uwzględnieniem elementów odróżniających i dominujących. Zgłoszony znak zawiera jeden element słowny "level", który jest fantazyjny w stosunku do oferowanych towarów. Oznaczenie "level" zawarte jest w całości w zgłoszonym wcześniej znaku przeciwstawionym. Organ wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że dominujący i fantazyjny element "level" występujący w porównywanych znakach i opisowy charakter elementu "e-" (zawarty w znaku wcześniejszym) przesądza o istnieniu podobieństwa pomiędzy przeciwstawionymi znakami na każdej z trzech płaszczyzn: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej.
W przedmiocie oceny podobieństwa przeciwstawionych znaków towarowych na płaszczyźnie wizualnej podniesiono, że przeciwstawione słowne znaki towarowe są do siebie podobne z uwagi na tożsamy element "LEVEL", który w całości stanowi zgłoszony znak. Dodatkowy element w znaku wcześniejszym w postaci litery "e" i myślnika nie sprawia, że znaki przestają być do siebie podobne. Co więcej, zastosowanie myślnika może nawet zwiększyć istnienie podobieństwa, gdyż konsumenci z łatwością zidentyfikują we wcześniejszym znaku towarowym element "level", który jest wspólny dla obydwu znaków. Przy tożsamości 5 liter, ułożonych w tej samej kolejności - różnica w postaci dodatkowej litery "e" i myślnika nie sprawia, że znaki przestają być do siebie podobne. Zwłaszcza, że używanie przedrostka "e" z myślnikiem jest powszechnie stosowane, by wykazać, że towary opatrzone takim znakiem są elektryczne, elektroniczne.
W znakach słownych średniej długości (do 8 liter włącznie) różne powinny być co najmniej dwie litery (por. wyrok NSA z 11 grudnia 2012 r. sygn. akt II GSK 1788/11). W niniejszej sprawie znaki różnią się jedną literą, a mianowicie literą "e", a zatem jest wysoki poziom podobieństwa w warstwie wizualnej znaków LEVEL i e-Level. Sąd podziela pogląd organu, że myślnika nie można w przedmiotowej sprawie uznać za równoważnego "drugiej literze".
W odniesieniu do porównania znaków na płaszczyźnie fonetycznej Sąd pierwszej instancji podzielił pogląd organu, że istnieje wysoki poziom podobieństwa wynikający z istnienia tożsamego elementu "level". Różnica w postaci wymawianej litery "e" na początku przeciwstawionego znaku nie sprawia, że znaki przestają być do siebie podobne z uwagi na identyczne dwie sylaby "le" - "vel", a zatem podobieństwa przeważają nad różnicami.
Na płaszczyźnie znaczeniowej organ podniósł, że dla tej części odbiorców, która zna język angielski, słowo "level" będzie oznaczało "poziom, wysokość, płaszczyznę, równinę, szczebel, poziomicę" i będzie fantazyjne w kontekście oferowanych towarów w klasie 12. Natomiast przedrostek "e-" jest powszechnie używany jako skrót pochodzący od słów elektryczny, elektroniczny. Znak zawierający element "e-" może być odczytywany przez odbiorców jako wskazówka opisująca właściwości towarów nim opatrzonych. A zatem element znaku, który ma charakter opisowy, nie może przesądzać o braku podobieństwa pomiędzy spornymi oznaczeniami.
Organ podniósł, że tożsamy dominujący i fantazyjny element "level" i opisowy charakter elementu "e-" przesądza o istnieniu podobieństwa pomiędzy przeciwstawionymi znakami na każdej z trzech płaszczyzn: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej.
WSA zwrócił także uwagę na tzw. zasadę współzależności, według której im bardziej towary są podobne, tym bardziej ostre kryteria należy przyjąć, dokonując oceny podobieństwa oznaczeń. Możliwa jest bowiem odmowa rejestracji znaku towarowego, pomimo niewielkiego podobieństwa porównywanych znaków towarowych, ze względu na duży stopień podobieństwa towarów objętych tymi znakami. Wynika to z faktu, iż w odbiorze przeciętnego konsumenta, niewielkie podobieństwo znaków towarowych może zostać zrekompensowane wysokim stopniem podobieństwa towarów, które są oznaczone tymi znakami. Biorąc pod uwagę wskazaną wyżej identyczność towarów (rowery i ich części), dla których zostały zarejestrowane przeciwstawione znaki, podnieść należy, że podobieństwo znaków musi być w niniejszej sprawie oceniane z uwzględnieniem ostrzejszych kryteriów niż byłoby, gdyby towary te były mniej podobne.
WSA podniósł również, że dla zastosowania art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp konieczne jest wykazanie zaistnienia przesłanki ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym.
W jego ocenie ocena ryzyka wprowadzenia w błąd została przeprowadzona w zaskarżonej decyzji przy uwzględnieniu wszystkich istotnych okoliczności stanu faktycznego tj. wysokiego podobieństwa towarów (ich identyczności) i znaków towarowych. Kolejnym czynnikiem, który organ wziął pod uwagę, był sposób postrzegania znaków przez właściwy krąg odbiorców. W niniejszej sprawie UP RP wskazał, że odbiorcą towarów z klasy 12 jest nabywca roweru, akcesoriów i części do roweru. Z uwagi na fakt, że rowery nie stanowią towarów codziennego użytku, a ich cena jest relatywnie wysoka, należy stwierdzić, że poziom uwagi przeciętnego odbiorcy będzie wyższy niż przeciętny. Organ wskazał, że także w przypadku kręgu odbiorców składającego się ze specjalistów należy brać pod uwagę okoliczność, iż przeciętny konsument rzadko kiedy ma możliwość bezpośredniego porównania poszczególnych znaków towarowych i w tym zakresie musi ufać ich niedoskonałemu obrazowi zachowanemu w pamięci.
Cena rowerów jest stosunkowo wysoka i są one towarem stosunkowo rzadko kupowanym, dlatego poziom uwagi przeciętnego odbiorcy będzie wyższy niż przeciętny. Jednak mimo tego podwyższonego poziomu uwagi, nie można wykluczyć ryzyka konfuzji tak zdefiniowanych odbiorców. Kupujący rower lub część do roweru może bowiem uznać, że rowery i ich części oznaczone znakiem "level" pochodzą od tego samego wytwórcy, który sygnuje inne rowery i ich części znakiem "e-level". W związku z powyższym, organ prawidłowo ocenił ryzyko wprowadzenia w błąd z perspektywy właściwego odbiorcy towarów z klasy 12.
IV.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca spółka, zaskarżając go w całości i zarzucając:
1. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:
▪ przyjęcie wadliwie ustalonego przez Urząd Patentowy RP stanu faktycznego sprawy i niedostrzeżenie, że organ naruszył wskazane powyżej przepisy postępowania administracyjnego, gdyż nie oparł się na całości materiału zebranego w sprawie, oraz zaniechanie wszechstronnej oceny i wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz nierozpatrzenie argumentów podniesionych przez Skarżącego, w tym m.in. argumentów odnośnie wysokiej ceny towarów oznaczonych przez znaki Z.445938. i ZTUE 9656406, a tym samym wyższego poziomu uwagi relewantnego kręgu odbiorców, oraz pominięcie okoliczności, iż towary te nie są towarami powszechnego nabycia, m.in. z uwagi na wysoką cenę jednostkową rowerów, i tym samym zaakceptowanie błędnej oceny okoliczności faktycznych dokonanej przez Urząd;
▪ zaniechanie szczegółowego rozpatrzenia zarzutów i argumentów przedstawionych w skardze z dnia 21 listopada 2019 r., odnoszących się do istotnych okoliczności faktycznych mających znaczenie do oceny podobieństwa towarów i usług porównywanych znaków oraz do oceny przesłanki ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów nimi oznaczonych w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej (w brzmieniu przed nowelizacją: tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 1410 z poźn. zm.) i w konsekwencji przyjęcie za Urzędem stanowiska opartego na błędnych ustaleniach faktycznych, niepełnej ocenie podobieństwa towarów i znaków oraz ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd, a mianowicie nieuzasadnione przyjęcie za prawidłową dokonanej przez Urząd oceny podobieństwa towarów opartej na:
- błędnym ustaleniu zakresu ochrony wcześniejszego unijnego znaku towarowego nr ZTUE 9656406 wynikającym z nieprawidłowej oceny redakcji wykazu towarów dla tego znaku jak i roli "przecinka" i "średnika", jako elementu wyraźnie oddzielającego dwie subkategorie towarów zawarte w tym wykazie, tj. "rowery silnikowe, skutery silnikowe i pojazdy silnikowe, zwłaszcza pojazdy elektryczne oraz części do wyżej wymienionych towarów ujętych w klasie 12" i "rowery, części i akcesoria do rowerów", z drugiej strony, co w efekcie doprowadziło do niedopuszczalnego rozszerzenia zakresu ochrony unijnego znaku towarowego ZTUE 9656406 na wszystkie rodzaje rowerów (ochrona dla rowerów w "ujęciu szerokim")
- błędnej ocenie podobieństwa towarów dokonanej w oderwaniu od specyfiki branży rowerowej oraz dokonanie niedostatecznej analizy warunków obrotu poszczególnymi towarami i warunków ich dystrybucji jak i poprzez brak odniesienia się do argumentów Skarżącej dotyczących odmiennego przeznaczenia i zastosowania rowerów i rowerów silnikowych
▪ pominięcie szczegółowej analizy - w ślad za organem - podnoszonych przez Skarżącego argumentów wskazujących na fakt, iż towary chronione wcześniejszymi znakami skonstruowane są w zupełnie inny sposób, a w konsekwencji przyjęcie za prawidłowe błędnych ustaleń faktycznych odnośnie istnienia podobieństwa towarów i uznanie, że towary, do których oznaczania przeznaczony jest znak towarowy LEVEL Z.445938 są podobne do towarów, do których oznaczania przeznaczony jest przeciwstawiony wcześniejszy znak towarowy, gdy w rzeczywistości, rowery silnikowe, skutery silnikowe i pojazdy silnikowe nie są to towary podobne do towarów oznaczonych w znaku Z.445938, a mianowicie rowery, części i akcesoria do rowerów;
▪ brak wyraźnego odniesienia się do zarzutów Skarżącego dotyczących relewantnego kręgu odbiorców, kanałów dystrybucji i specyficznego przeznaczenia towarów, do których oznaczania służą przeciwstawione wcześniejsze znaki towarowe, a w efekcie nieuzasadnione uznanie za nienaruszające przepisów postępowania uchybienie Urzędu polegające na arbitralnym przyjęciu, że towary do których oznaczania przeznaczone są porównywane znaki towarów są towarami powszechnego użytku i przeznaczone są do nieograniczonego kręgu odbiorców, co jest stwierdzeniem sprzecznym z charakterem, naturą i przeznaczeniem porównywanych towarów;
2. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie prawa materialnego, a mianowicie naruszenie art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp poprzez jego niewłaściwe zastosowanie na podstawie błędnie ustalonego przez WSA wynikającego z nieprawidłowego uznania, że w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki do odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy LEVEL Z.445938 przewidziane w powołanym powyżej przepisie, to jest podobieństwo towarów, podobieństwo znaków oraz istnienie ryzyka wprowadzenia w błąd konsumenta co do pochodzenia towarów od konkretnego przedsiębiorcy i w rezultacie powielenie i usankcjonowanie błędu Urzędu polegającego na niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu.
Strona skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie skarżonego wyroku oraz orzeczenie o kosztach postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
V.
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego przeprowadzonego przez WSA, które ustawodawca enumeratywnie wylicza w art. 183 § 2 p.p.s.a.
VI.
Skarga kasacyjna zarzuca naruszenia prawa sprecyzowane w obu podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.
W zarzucie materialny podniesiono naruszenia dotyczące art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w błędnie ustalonym przez WSA stanie faktycznym, wynikającym z zaakceptowania stanowiska organu, co do ziszczenia się przesłanek uzasadniających odmowę udzielenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy.
Zarzut ten jest zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w całości zależny od uprzedniej oceny zarzutów procesowych, kwestionujących w istocie rzeczy ustalenia stanu faktycznego oraz ocenę poszczególnych elementów porównywanych znaków. Jest on tym samym wtórny względem zarzutów procesowych i dopiero wynik ich oceny może wpłynąć na ocenę zarzutu naruszenia prawa materialnego.
Przechodząc zatem do oceny zarzutów procesowych należy zauważyć, że strona skarżąca kasacyjnie, choć bez szczegółowego rozwinięcia, co jest mankamentem skargi kasacyjnej, podnosi naruszenia zasad procesowych takich jak:
- zasada prawdy obiektywnej i uwzględniania interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.),
- zasada budowania zaufania do władzy publicznej oraz nie odstępowania bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw (art. 8 k.p.a.).
W kontekście tego zarzuca także naruszenie obowiązku zebrania i odniesienia się do całości materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) czy niespełnienie wymogów konstrukcyjnych z art. 107 § 3 k.p.a. co do uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji.
Rozbudowane zarzuty procesowe sprowadzają się jednak do czterech kwestii spornych, które zdaniem strony zostały wadliwie ustalone lub/i wyjaśnione w toku postępowania przed organem i co niewłaściwie zaakceptował Sąd pierwszej instancji.
Po pierwsze, WSA wadliwie przyjął stan faktyczny sprawy, nie dostrzegając, że organ nie oparł się na całości materiału zebranego w sprawie, nie wyjaśnił wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia oraz nie rozpatrzy argumentów strony m.in. odnośnie do wysokiej ceny towarów oznaczonych przez przeciwstawione znaki, wpływającej na wyższy poziomu uwagi relewantnego kręgu odbiorców oraz pominięcie okoliczności, że towary nie są towarami powszechnego użytku.
Po drugie, WSA miał nie dokonać oceny wszystkich zarzutów i argumentów ze skargi przez co wadliwie ocenił istnienie podobieństwa towarów na podstawie:
- błędnego ustalenia zakresu ochrony wcześniejszego znaku unijnego, co ma swoje źródło w nieprawidłowej ocenie redakcji wykazu towarów dla tego znaku jak i roli "przecinka" i "średnika", jako elementu wyraźnie oddzielającego dwie subkategorie towarów zawarte w tym wykazie, tj. "rowery silnikowe, skutery silnikowe i pojazdy silnikowe, zwłaszcza pojazdy elektryczne oraz części do wyżej wymienionych towarów ujętych w klasie 12" i "rowery, części i akcesoria do rowerów", w efekcie czego zbyt szeroko określono zakres ochrony unijnego znaku towarowego na wszystkie rodzaje rowerów;
- oderwanej od specyfiki branży rowerowej oceny podobieństwa towarów oraz dokonanie niedostatecznej analizy warunków obrotu poszczególnymi towarami i warunków ich dystrybucji, w tym brak odniesienia się do odmiennego przeznaczenia i zastosowania rowerów i rowerów silnikowych.
Po trzecie, WSA nie uwzględnił tego, że towary chronione wcześniejszym znakiem skonstruowane są w zupełnie inny sposób, co przekłada się na brak podobieństwa i w rzeczywistości rowery silnikowe, skutery silnikowe i pojazdy silnikowe nie są towarami podobnymi do towarów przewidzianych w spornym znaku strony - "rowery, części i akcesoria do rowerów";
Po czwarte, WSA nie odniósł się zdaniem strony do zarzutów dotyczących relewantnego kręgu odbiorców, kanałów dystrybucji i specyficznego przeznaczenia towarów, do których oznaczania służy znak przeciwstawiony, w efekcie czego arbitralnie przyjęto, że towary do których oznaczania przeznaczone są porównywane znaki są towarami powszechnego użytku i przeznaczone są do nieograniczonego kręgu odbiorców, co jest stwierdzeniem sprzecznym z charakterem, naturą i przeznaczeniem porównywanych towarów.
Odnosząc się do wyżej opisanych zarzutów należy w pierwszej kolejności zauważyć, że jakkolwiek w sprawie niniejszej oddalono skargę kasacyjną spółki, co w myśl art. 193 zd. 2 p.p.s.a. umożliwiałoby zastosowanie skróconej formy uzasadnienia wyroku, zawierającej wyłącznie ocenę zarzutów sformułowanych w środku odwoławczym, to jednak Naczelny Sąd Administracyjny uznał za stosowne obszerne zacytowanie stanowiska organu oraz Sądu pierwszej instancji. Zabieg tego rodzaju służy prostemu wykazaniu niezasadności zarzutów podnoszonych przez stronę, zwłaszcza w zakresie podkreślanego przez nią braku wszechstronnego rozważenia okoliczności sprawy oraz twierdzeń strony formułowanych w skardze do WSA. Już bowiem prosty przegląd stanowiska zarówno organu jak i WSA przekonuje, że nie ma w niniejszej sprawie mowy o pobieżnym bądź niedokładnym rozpatrzeniu istoty sprawy i okoliczności podnoszonych przez stronę, zwłaszcza eksponowanych przez nią kwestii, związanych z prawidłowym ustaleniem relewantnego kręgu odbiorców towarów, zakresu towarów objętych zgłoszeniem, ich charakteru, kanałów dystrybucji, itd.
Przypomnienia więc wymaga kluczowa kwestia, a więc to, że sporny znak towarowy został zgłoszony przez skarżącą w klasie 12: rowery, części i akcesoria do rowerów. Takie określenie towarów, które spornym znakiem mają być oznaczane, nie pozostawia - wbrew ocenie strony - wątpliwości, że obejmują one bardzo szeroki asortyment dotyczący rowerów (wszelkich, bowiem opis nie precyzuje i nie zawęża tego zbioru tylko do rowerów danego rodzaju), ich części i akcesoriów. Powyższe trafnie wychwycił WSA, zwracając uwagę na zasady oceny porównawczej towarów zgodnie ze zgłoszeniem, a nie rzeczywistym używaniem znaku. Błędnie zatem sugeruje strona skarżąca, że WSA nie dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego w kwestii towarów objętych znakiem. Tym bardziej, że powyższe zestawić należy z zakresem towarów zgłoszonych dla przeciwstawionego znaku unijnego, który również w klasie 12 został zgłoszony dla towarów takich jak: "Rowery, skutery silnikowe i pojazdy silnikowe, zwłaszcza pojazdy elektryczne oraz części do wyżej wymienionych towarów ujętych w klasie 12". Nie może być mowy o tym, że podział: "Rowery, skutery silnikowe i pojazdy silnikowe..." może być rozumiany w ten sposób, że w przypadku wymienionych w nim rowerów chodzi tylko i wyłącznie o "rowery silnikowe", bowiem na to ma wskazywać, zdaniem strony, swoista systematyka tego wyliczenia, zastosowane znaki interpunkcyjne i cel zgłaszającego podmiotu czy też jego rzeczywisty przedmiot działania. Nie ma jakiegokolwiek uzasadnienia dla tego rodzaju twierdzenia strony. Rację ma bowiem Sąd pierwszej instancji i organ, że ocenę towarów, które zostały zgłoszone do oznaczania spornym znakiem, przeprowadza się przez pryzmat zawartego w zgłoszeniu wyliczenia, a nie rzeczywistego wykorzystywania znaku. Jeżeli więc znakiem tym miałyby być oznaczane tylko "rowery silnikowe", to zapis taki musiałby się wyraźnie znaleźć w tym zgłoszeniu. Tym bardziej, że wyliczenie wyraźnie rozróżnia rowery, skutery silnikowe i pojazdy silnikowe. Nielogiczne jest zatem rozumowanie, że dodanie opisu "silnikowe" przy skuterach i pojazdach, a nie dodanie go przy rowerach, świadczy o tym, że także rowery są silnikowe.
Nadto, co istotne, WSA nawet przyjmując retorykę strony, że w znaku przeciwstawionym mamy do czynienia wyłącznie z rowerami silnikowymi, trafnie wskazał na to, że i tak wchodzą one w zakres ogólnego pojęcia rowerów, użytego w znaku spornym. Rowery silnikowe zawierają się bowiem w ogólnej grupie rowerów. Desygnatem jest tu więc rower, niezależnie od tego czy napędzany jest tradycyjnie czy też za pomocą silnika. Należy w tym kontekście podkreślić, że błędne jest stanowisko strony skarżącej, o rzekomym nieuwzględnieniu faktu, że rowery skonstruowane są w zupełnie inny sposób niż rowery silnikowe/elektryczne, przez co towary te mają być do siebie zupełnie niepodobne. Twierdzenie to podważa już samo pobieżne porównanie obu towarów. Istotne znaczenie ma tu bowiem kształt i przeznaczenie, a te są tożsame. Rower elektryczny, czy szerzej silnikowy, różni się od klasycznego roweru głównie tym, że ma dodatkowy napęd (np. elektryczny). Jakkolwiek więc istnieją pewne wizualne różnice (chociażby dołączona na bagażniku czy ramie bateria bądź silnik umieszczony w mechanizmie korbowym lub piaście koła), to jednak konstrukcyjnie i wizualnie produkty te są jednakowe. Nie można zatem podzielić twierdzenia spółki, że oba towary różnią się na tyle istotnie, że w ogóle nie są do siebie podobne. W szczególności nie jest prawdziwe stwierdzenie spółki, że przesądza o tym sposób napędu, który w rowerach klasycznych jest oparty na sile mięśni kierującego, zaś w elektrycznych napęd jest generowany przez silnik. Strona niezasadnie pomija fakt, że silnik nie jest wyłącznym sposobem napędu roweru elektrycznego/spalinowego, gdyż w rzeczywistości rower taki nadal może być napędzany także siłą mięśni (ma mechanizm korbowy i pedały).
Nie są także zasadne zarzuty strony skarżącej podważające prawidłowość oceny tak samego podobieństwa towarów, jak również relewantnego kręgu odbiorców, w tym ceny produktów czy też kanałów sprzedaży.
Wszystkie te okoliczności, w ramach rozważania właściwości odbiorców towarów były przedmiotem rozważań organu i WSA. Wskazać przy tym należy, że organ i WSA oceniając właściwy krąg odbiorców towarów z klasy 12 zgłoszonego znaku uznały, że jakkolwiek jest nim nabywca roweru, akcesoriów i części do roweru, to jednak z uwagi na fakt, że rowery nie stanowią towarów codziennego użytku, a ich cena jest relatywnie wysoka, poziom jego uwagi będzie wyższy niż przeciętny. Wprost zatem uwzględniono te elementy oceny, które strona skarżąca obecnie kwestionuje jako nieuwzględnione.
Skarżąca spółka forsuje także tezę, że skoro mamy do czynienia z wysoką ceną, towarem nie kupowanym masowo, w dodatku przez klienta zorientowanego, to nie ma ryzyka pomyłki.
Przypomnieć w tym miejscu jedynie należy, że grupę docelową klientów określono w sprawie prawidłowo, bowiem odbiorcą towarów będą zarówno profesjonaliści (specjaliści z branży rowerowej) jak również osoby, które nie są w swych działaniach tak profesjonalne (zwykli konsumenci, nabywający rowery w celach stricte rekreacyjnych, turystycznych, czy jako prezent dla innej osoby). W sprawie nie zakwestionowano zatem skutecznie takiego ustalenia. Rowery, części i ich akcesoria, z punktu widzenia takich elementów jak cena, częstotliwość ich nabywania, czy też sposób ich nabywania, rzeczywiście kierowane są zarówno do podmiotów profesjonalnych, o wyższym niż przeciętny poziomie rozróżniania, jak również do nieprofesjonalistów (o przeciętnym, bądź wyższym niż przecięty sposobie postrzegania różnic). Taka sytuacja uzasadniała jednak przyjęcie jako wzorca klienta, świadomości osoby nieprofesjonalnej. Skoro bowiem w obrocie krąg odbiorców spornych towarów tworzą w większości zwykli konsumenci, których jest znacząco więcej niż profesjonalistów, co wydaje się zrozumiałe bez konieczności przedstawiania szerszej argumentacji, to poziom uwagi właściwego kręgu odbiorców jest zróżnicowany.
W takim przypadku przyjęcie jako wzorca osoby stanowiącej tzw. słabsze ogniwo w łańcuchu klientów, do których kierowane są towary oznaczane znakami, jest działaniem prawidłowym, co potwierdza wyrok Sądu (dawniej Sąd Pierwszej Instancji) z 15 lipca 2011 r. sygn. akt T-220/09 (Ergo Versicherungsgruppe przeciwko OHIM).
W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako nieuzasadnioną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI