II GSK 1885/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, uznając, że trzcina pospolita nie spełnia kryteriów rośliny paszowej dla płatności uzupełniających.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania płatności uzupełniających (UPO) do gruntów rolnych zadeklarowanych jako trzcinowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę rolnika, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał ten wyrok w mocy. NSA uznał, że trzcina pospolita, nawet jeśli deklarowana we wniosku, nie jest rośliną przeznaczoną na paszę, co wyklucza ją z płatności uzupełniających.
Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła odmowy przyznania płatności uzupełniających (UPO) do gruntów rolnych zadeklarowanych przez skarżącego jako trzcinowiska. Rolnik ubiegał się o płatności do grupy upraw JPO i UPO, jednak organ administracji zakwestionował możliwość przyznania UPO do działek porośniętych trzciną, uznając, że nie spełniają one wymogów rozporządzenia dotyczącego roślin paszowych. Po serii postępowań przed organami administracji i sądami niższych instancji, sprawa trafiła do NSA w formie skargi kasacyjnej wniesionej przez rolnika. Rolnik zarzucał m.in. naruszenie art. 190 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wykładni NSA oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez dokonanie ustaleń faktycznych przez WSA. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że WSA prawidłowo zastosował się do wykładni prawa ustalonej przez NSA. Sąd podkreślił, że dane zawarte we wniosku mają decydujące znaczenie, ale ocena uprawnień do płatności musi uwzględniać przepisy prawa materialnego. NSA stwierdził, że trzcina pospolita nie jest rośliną przeznaczoną na paszę w rozumieniu przepisów, co uzasadniało odmowę przyznania płatności uzupełniających do zadeklarowanych trzcinowisk. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, trzcina pospolita nie jest rośliną przeznaczoną na paszę dla zwierząt, co wyklucza ją z możliwości przyznania płatności uzupełniających.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że trzcina pospolita, ze względu na swoją niską wartość pokarmową i sposób wykorzystania (przemysłowy, nie paszowy), nie spełnia kryteriów rośliny paszowej określonych w przepisach.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 marca 2006 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnościami uzupełniającymi w 2006 r. art. 1 § 1 pkt 9
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 139
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 art. 96
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 art. 119
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 art. 133
Argumenty
Skuteczne argumenty
Trzcina pospolita nie jest rośliną przeznaczoną na paszę w rozumieniu przepisów dotyczących płatności uzupełniających. Sąd administracyjny bada legalność ustaleń organów, a nie dokonuje samodzielnych ustaleń faktycznych. Sąd jest związany wykładnią prawa ustaloną przez NSA w poprzednich orzeczeniach w tej sprawie.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 190 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wykładni NSA. Zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez dokonanie przez WSA ustaleń faktycznych. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji naruszającej przepisy prawa materialnego (art. 96, 119, 133 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003) i postępowania (art. 8 k.p.a.). Argument, że inne podmioty w podobnej sytuacji otrzymały dopłaty. Argument, że wzmianka o 'trzcinowiskach' w uwagach do wniosku powinna być traktowana pomocniczo, a decydujące są wpisy w kolumnie 3.
Godne uwagi sformułowania
nie stanowi naruszenia art. 153 p.p.s.a. nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego wskazanego przez WSA, a dokonanie przez organy Agencji oceny uprawnień rolnika do otrzymania pomocy na podstawie deklaracji zawartych we wniosku, bez opierania ustaleń na kwestionowanym protokole kontroli na miejscu. dane zawarte we wniosku mają decydujące znaczenie dla oceny uprawnień do płatności. nie można zaakceptować poglądu kasatora, iż należy brać przede wszystkim pod uwagę uprawy zadeklarowane w kolumnie 3 tabeli VIII gdzie skarżący wpisał 'trawy trwałe' i 'trawy trwałe wieloletnie', a jedynie pomocniczo wpisaną przez niego w uwagach wzmiankę – 'trzcinowiska'. Sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną. Sąd ten bada, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organ administracji publicznej, których decyzje zostały zaskarżone, odpowiadają prawu.
Skład orzekający
Anna Robotowska
przewodniczący
Dariusz Skupień
sprawozdawca
Zofia Borowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących płatności uzupełniających w rolnictwie, zwłaszcza w kontekście kwalifikacji roślin (np. trzciny) jako paszowych oraz zasad postępowania sądowoadministracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów z konkretnego okresu (płatności na rok 2006). Interpretacja przepisów UE może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie rolnym i administracyjnym ze względu na szczegółową analizę przepisów dotyczących płatności unijnych i procedury sądowoadministracyjnej. Dla szerszej publiczności może być mniej angażująca.
“Trzcina na polu: czy można dostać unijne dopłaty? NSA wyjaśnia.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 1885/11 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2012-12-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2011-09-01 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Robotowska /przewodniczący/ Dariusz Skupień /sprawozdawca/ Zofia Borowicz Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Środki unijne Sygn. powiązane I SA/Ol 268/11 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2011-06-02 Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2012 poz 270 art. 190, art. 133 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity. Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 139, art. 8 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska Sędziowie NSA Zofia Borowicz del. WSA Dariusz Skupień (spr.) Protokolant Sylwia Nerkowska po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 2 czerwca 2011 r. sygn. akt I SA/Ol 268/11 w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od R. P. na rzecz Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. kwotę 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt I SA/OI 268/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. oddalił skargę R. P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] lipca 2009 r. w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości. Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że R. P. we wniosku złożonym w dniu [...] maja 2006 r. ubiegał się o płatności do grupy upraw JPO na powierzchni 671,13 ha oraz UPO do 655,63 ha powierzchni gruntów rolnych. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR powołując się na wyniki kontroli przeprowadzonej na miejscu, decyzją z dnia [...] maja 2008 r. przyznał skarżącemu płatność do grupy upraw JPO zgodnie z wnioskiem, natomiast z grupy UPO jedynie do powierzchni 403,13 hektarów, w kwocie 126.361,10 zł. Uzasadniając powyższe organ wskazał, że wykluczone z płatności UPO działki rolne stanowiły trzcinowiska niespełniające wymogów określonych w § 1 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 marca 2006 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnościami uzupełniającymi w 2006 r. (Dz. U. Nr 42, poz. 280), dalej: rozporządzenie z dnia 14 marca 2006 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Na skutek złożonej przez stronę skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. wyrokiem z dnia 13 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Ol 434/08 uchylił ww. decyzję, stwierdzając naruszenie przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją z dnia [...] maja 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. przyznał stronie płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2006 w łącznej kwocie 301.484,07 zł, w tym z tytułu JPO w wysokości 185.419,80 zł oraz z tytułu UPO w wysokości 116.064,27 zł, do powierzchni 370,28 ha gruntów. Organ uznał za zasadne odrzucenie raportu z kontroli gospodarstwa, przeprowadzonej na miejscu i ustalił stan faktyczny w zakresie uprawnień producenta rolnego do otrzymania płatności, według złożonej przez niego deklaracji. Organ I instancji podniósł, iż zamieszczony przez stronę we wniosku o przyznanie płatności zapis "trzcinowiska" przy 45 działkach ewidencyjnych, nie pozwalał na zakwalifikowanie tych upraw jako roślin przeznaczonych na paszę. Powyższe uzasadniono tym, że zadeklarowana przez wnioskodawcę trzcina koszona jest w okresie zimowym, z przeznaczeniem na cele przemysłowe i inne, nie zaś na paszę. Taki sposób wykorzystania trzciny przez stronę został potwierdzony w przedstawionym przez wnioskodawcę opracowaniu autorstwa dr S. J. pt.: "Projekt zaklasyfikowania użytkowanych rolniczo zbiorowisk trzciny pospolitej do trwałych użytków zielonych istniejących na obszarze Polski Niżowej". Ponadto organ I instancji podniósł, iż wykorzystanie trzciny w celach paszowych powinno być przez stronę postępowania udokumentowane. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją organu odwoławczego z dnia [...] lipca 2009 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że w toku kontroli na miejscu na zakwestionowanych działkach rolnych stwierdzono występowanie trzciny pospolitej, do której przysługuje tylko JPO, stąd też organ I instancji zasadnie odmówił jednoczesnego objęcia tych działek UPO. Płatności uzupełniające przysługiwały do roślin przeznaczonych na paszę dla zwierząt. Trzcina pospolita nie spełnia tego warunku, jako należąca do roślin o bardzo małej wartości pokarmowej. Organ II instancji wskazał, iż przy ponownym ustalaniu płatności do gruntów rolnych na rok 2006, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR brał pod uwagę zawartą we wniosku o przyznanie płatności deklarację producenta rolnego, tj. opis "trzcinowiska", bez rozróżniania gruntów, na których owe uprawy się znajdowały. Mimo wskazań Sądu organ l instancji nie przeprowadził ponownej kontroli gospodarstwa strony oraz nie przesłuchał w charakterze świadków inspektorów M. J. i T. W. W związku ze znacznym upływem czasu (3 lata) od dnia przeprowadzenia kontroli na miejscu, uznał, że ustalenie jak faktycznie przedstawiał się w 2006 r. stan zadeklarowanych przez wnioskodawcę działek rolnych, byłoby niemożliwie lub znacznie utrudnione. Z tego względu organ pominął wniosek dotyczący przesłuchania inspektorów przeprowadzających kontrolę. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. wniósł R. P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. wyrokiem z dnia 22 października 2009 r., sygn. akt I SA/Ol 613/09 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że decyzje organów I i II instancji zostały wydane bez wykonania wiążących zaleceń WSA w O. wyrażonych w wyroku z dnia 13 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Ol 434/08 i bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a zatem z naruszeniem zarówno art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., jak art. 7 i 77 § 1 oraz art. 8 k.p.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w O. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 95/10 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w O. do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w objętym skargą kasacyjną wyroku wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż nie stanowi naruszenia art. 153 p.p.s.a. nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego wskazanego przez WSA, a dokonanie przez organy Agencji oceny uprawnień rolnika do otrzymania pomocy na podstawie deklaracji zawartych we wniosku, bez opierania ustaleń na kwestionowanym protokole kontroli na miejscu. W ocenie NSA brak regulacji, z których wynikałby obowiązek przeprowadzenia kontroli na miejscu w przypadku każdego wniosku pomocowego. Nieprzeprowadzenie takiej kontroli nie stanowiło zatem naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. NSA powołując przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 dotyczące wymogów pojedynczego wniosku oraz możliwości i terminu jego korekty bezpośrednio wskazał, że dane zawarte we wniosku mają decydujące znaczenie dla oceny uprawnień do płatności. WSA wskazał następnie, że we wniosku z dnia 14 maja 2006 r. skarżący zadeklarował na 45 działkach o łącznej powierzchni 285,35 ha trawy trwałe wieloletnie -trzcinowiska i nie skorygował tego wniosku na żadnym etapie postępowania. Taki stan rzeczy powodował, że jedyną kwestią sporną w sprawie była zasadność stwierdzenia przez organy, że działki porośnięte trzciną nie kwalifikują się do płatności w świetle przepisów rozporządzenia z dnia 14 marca 2006 r. W § 1 ust. 1 tego rozporządzenia w punktach od 1 do 8 enumeratywnie wymieniono rodzaje roślin objętych płatnością, uprawianych w plonie głównym. Nie było wśród nich trzciny. W pkt 9 wskazano, że płatnością objęte są rośliny przeznaczone na paszę, uprawiane na łąkach i pastwiskach a także na gruntach ornych: trawy, rośliny motylkowate drobnonasienne, strączkowo pastewne, okopowe pastewne. W ocenie Sądu materiał dowodowy sprawy w postaci wyjaśnień skarżącego udzielanych w toku postępowania jak też opinii dr S. J. dał podstawę do stwierdzenia, że trzcina pospolita nie jest rośliną przeznaczoną na paszę. Zatem zasadnie skarżącemu odmówiono płatności uzupełniającej do całej powierzchni działek, które zostały we wniosku zadeklarowane jako trzcinowiska. Dla tej oceny nie miał znaczenia argument, że na działce [...] możliwe i zasadne było prowadzenie ekstensywnego użytkowania pastwiskowego (w niewielkim natężeniu). Zakwestionowane działki objęte były bowiem programem rolnośrodowiskowym, w ramach którego skarżący otrzymywał odrębne płatności. Biorąc pod uwagę powyższe WSA orzekł powołując w podstawie art. 151 p.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł R. P. zaskarżając to orzeczenie w całości, wnosząc o jego zmianę w całości poprzez uchylenie decyzji z dnia [...] lipca 2009 r., ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: 1. art. 190 p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie wykładni NSA i niewzięcie pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy treści wniosku R. P. z [...] maja 2006 r., a jedynie uwag do tego wniosku, 2. art. 133 § 1 p.p.s.a., poprzez dokonanie przez WSA ustaleń faktycznych, tj. ustalenie, że zadeklarowane przez R. P. we wniosku z dnia [...] maja 2006 r. rośliny nie nadają się na paszę, 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji naruszającej przepisy prawa materialnego, tj. art. 96, 119 i 133 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 i przepisu postępowania, tj. art. 8 k.p.a. W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej wskazano, że we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, w kolumnie 3 w tabeli VIII przy działkach AC, AD, AF, AG, AH, AI, AJ, AK, AL, AT, AU, AW, AX i AZ R. P. wpisał: "trawy trwałe" i "trawy trwałe wieloletnie", a jedynie w kolumnie 9 w "uwagach" - "trzcinowiska". Tym samym zadeklarowane przez wnioskodawcę uprawy kwalifikują się według niego do płatności w świetle rozporządzenia z dnia 14 marca 2006 r., zgodnie z którym płatnościami uzupełniającymi objęte były min. rośliny przeznaczone na paszę, uprawiane na łąkach i pastwiskach. Przy ocenie omawianego wniosku należało brać zatem pod uwagę przede wszystkim uprawy zadeklarowane w kolumnie 3 w tabeli VIII, a jedynie pomocniczo traktować wzmiankę wpisaną w "uwagach". Ponadto zarzucono Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu dokonanie ustaleń faktycznych w sprawie. Opierając się o wyjaśnienia skarżącego i prywatną ekspertyzę dr S. J. Sąd I instancji miał ustalić, że trzcina pospolita nie jest rośliną przeznaczoną na paszę. Takie ustalenie stanu faktycznego kasator uznał za niedopuszczalne. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 96, 119 133 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003, wnoszący skargę kasacyjną stwierdził, że płatności na jego rzecz zostały dokonane bez zachowania obiektywnych kryteriów i bez zachowania kryteriów równego traktowania i konkurencyjności, albowiem inni producenci rolni znajdujący się w takiej samej jak on sytuacji, otrzymali dopłaty zgodnie z wnioskami. Zaskarżona decyzja naruszała także art. 8 k.p.a., gdyż wydano decyzję mniej korzystną dla skarżącego niż ta, która została uchylona poprzednio na skutek postępowania sądowoadministracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Z powyższego wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest więc weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania (por. H. Knysiak-Molczyk, Skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Warszawa 2009, s. 238–240; wyrok NSA z dnia 15 lipca 2005 r., sygn. akt FSK 2706/04; wyrok NSA z dnia 13 lutego 2007 r., sygn. akt II FSK 329/06). Nie stwierdzając wystąpienia w rozpoznawanej sprawie przesłanek określonych w przepisie § 2 art. 183 p.p.s.a., skutkujących nieważnością postępowania, kontrola kasacyjna zaskarżonego wyroku może być więc przeprowadzona w zakresie zdeterminowanym podstawami, na których została oparta skarga kasacyjna. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej sformułowanych na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., wyjaśnić należy na wstępie, że z treści tego przepisu wynika, iż o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania nie decyduje każde naruszenie przez wojewódzki sąd administracyjny przepisów procesowych, ale jedynie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej. Skuteczne wniesienie takich zarzutów wymaga zatem uprawdopodobnienia istnienia związku przyczynowego między podnoszonym w skardze kasacyjnej naruszeniem a treścią rozstrzygnięcia. Ustosunkowując się do podniesionego zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 190 p.p.s.a., należy stwierdzić, że nie jest on zasadny. Przepis ten stanowi iż Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Kasator w uzasadnieniu skargi kasacyjnej prawidłowo zacytował istotny fragment uzasadnienia Naczelnego Sądu Administracyjnego ze sprawy II GSK 95/10, w którym stwierdził on, że "nawet jeżeli faktycznie na działkach zadeklarowanych przez wnioskodawcę jako trzcinowiska kontrola wykaże łąki i pastwiska, uprawnienie do otrzymania pomocy podlega ocenie w oparciu o informacje zadeklarowane we wniosku". NSA wobec wadliwego sporządzenia protokołów uznał tym samym, że ostatecznie ocena wniosku ma nastąpić w oparciu o złożenie w nim oświadczenia wnioskodawcy. Sąd pierwszej instancji wydając wyrok z dnia 2 czerwca 2011 r., zastosował się do zaprezentowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 95/10 wykładni prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził: "bezsporne jest, że we wniosku z dnia [...] maja 2006 r. skarżący zadeklarował na 45 działkach i łącznej powierzchni 285,35 trawy trwałe – trzcinowiska i nie skorygował tego wniosku na żadnym etapie postępowania (pomijając fakt, że mógł to uczynić w terminie do 31 maja 2006 r.)". W dalszej części uzasadnienia dokonał kontroli zasadności stwierdzenia przez organy, że działki porośnięte trzciną nie kwalifikują się do płatności w świetle rozporządzenia z dnia 14 marca 2006 r., co wynika z wyjaśnień skarżącego złożonych w postępowaniu oraz ze znajdującej się w aktach administracyjnych opinii sporządzonej przez dr S. J. Nie można zaakceptować poglądu kasatora, iż należy brać przede wszystkim pod uwagę uprawy zadeklarowane w kolumnie 3 tabeli VIII gdzie skarżący wpisał "trawy trwałe" i "trawy trwałe wieloletnie", a jedynie pomocniczo wpisaną przez niego w uwagach wzmiankę – "trzcinowiska". Podkreślić należy, że skarżący składając wypełniony wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, wyraża w nim wiedzę na temat uprawianych przez niego roślin w plonie głównym, spełniających wymogi płatności uzupełniającej. Złożone w tym zakresie przez niego oświadczenie wiedzy, obejmuje cały wniosek. Kasator nie wskazał żadnych podstaw prawnych, czy reguł wynikających z logiki formalnej, na potwierdzenie zaprezentowanego przez niego stanowiska, iż należy "pomocniczo traktować wzmiankę wpisaną w uwagach". Nie jest zasadny także zarzut, naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 133 § 1 p.p.s.a., polegający zdaniem kasatora na dokonaniu przez ten Sąd ustaleń faktycznych tj. ustalenia, że zadeklarowane przez R. P. we wniosku z dnia [...] marca 2006 r., rośliny nie nadają się na paszę. Przed ustosunkowaniem się do tego zarzutu, przypomnieć należy, że art. 133 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. Według komentowanego przepisu sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy. Podstawą zatem orzekania przez sąd jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed wymienionymi organami. Sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną. Sąd ten bada, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organ administracji publicznej, których decyzje zostały zaskarżone, odpowiadają prawu (patrz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgoda – Medek,- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, komentarz, wydanie 4, teza 2 i 3, str. 391–392). Zarzut z art. 133 § 1 p.p.s.a. może być podstawą skargi kasacyjnej tylko wówczas, gdy Sąd przyjął jakiś fakt na podstawie źródła znajdującego się poza aktami sprawy, a nie gdy przyjął coś na skutek niedokładnego przeczytania akt, co może stanowić zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. NSA w wyroku z dnia 27 sierpnia 2010 r., sygn. akt II FSK 558/09, opubl. na cbois.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie, Sąd pierwszej instancji nie dokonywał żadnych ustaleń faktycznych, ani nie wydał wyroku na podstawie źródła znajdującego się poza aktami. Dokonał natomiast legalności twierdzeń organu na podstawie złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, złożonych przez niego w postępowaniu wyjaśnień, jak również znajdującej się w aktach administracyjnych opinii sporządzonej przez dr S. J. Wyżej opisane dowody zostały przez organ w zaskarżonej decyzji wymienione i ocenione (str. 16-17 uzasadnienia decyzji organu odwoławczego z dnia [...] lipca 2009 r.). Niezasadny okazał się również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji, naruszającej zdaniem kasatora przepisy prawa materialnego tj. art. 96, art. 119 i art. 133 Rozporządzenia rady (WE) nr 1782/2003 i przepisu postępowania tj. art. 8 k.p.a. Zarzut ten, chociaż ujęty w jednym punkcie, dotyczy dwóch oddzielnych podstaw z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c. Jako naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.) kasator wskazał regulacje z art. 96, art. 119 i art. 133 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/220 r., jednak w uzasadnieniu skargi kasacyjnej poza ogólnym odwołaniem się do treści tych przepisów, nie sprecyzował dokładnie, na czym w tej sprawie polegało ich naruszenie. Z pewnością nie można uznać, że naruszenie prawa materialnego mogące wystąpić poprzez błędną wykładnię przepisów lub nieprawidłowe ich zastosowanie ma miejsce wówczas, gdy "inni producenci rolni znajdujący się w takiej samej sytuacji co skarżący, otrzymali dopłaty". Ponadto istota powstałego w rozpoznawanej sprawie sporu dotyczyła wskazania przez skarżącego że "trzcinowiska" są roślinami przeznaczonymi na paszę, w rozumieniu § 1 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia z dnia 14 marca 2006 r. Zebrane w sprawie dowody, na co wskazano wyżej, wykluczyły taką możliwość. Podkreślić należy, że zarzutem naruszenia prawa materialnego skarżący nie może zwalczać ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie (por. wyr. NSA z dnia 13 lutego 2009 r., sygn. akt OSK 1418/08, cbois.nsa.gov.pl). Nie można także uznać, że organ odwoławczy naruszył art. 8 k.p.a., wydając jak twierdzi kasator decyzję mniej korzystną dla skarżącego. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 8 k.p.a., organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Natomiast zakaz reformationis in peius, czyli niedopuszczalność orzekania przez organ odwoławczy "na niekorzyść strony odwołującej się" jest regulowany art. 139 k.p.a. Stanowi on, że organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. utrzymał w mocy wydaną po ponownym rozpatrzeniu decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] maja 2009 r., która przyznała stronie skarżącej płatność między innymi z tytułu UPO w wysokości 116.064,27. Przy pierwszym rozpoznaniu sprawy przez organ I instancji decyzją z dnia [...] maja 2008 r. płatność z tytułu UPO została ustalona w wysokości 126 361,10 zł, decyzja ta została jednak uchylona przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. Przypomnieć należy też uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 4 maja 1998 r., sygn. akt FPS 2/98 (opubl. w ONSA 1998/3/79), w której stwierdzono, że "przepis art. 139 nie ma zastosowania do decyzji organu pierwszej instancji wydanej w postępowaniu toczącym się w następstwie kasacyjnej decyzji organu odwoławczego wydanej na podstawie art. 138 § 2. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI