II GSK 1871/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-11-18
NSAAdministracyjneWysokansa
rejestracja pojazduzmiany konstrukcyjneprawo o ruchu drogowymkodeks postępowania administracyjnegoprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymistwierdzenie nieważności decyzjihomologacjaproducent pojazdusamochód ciężarowyautobus

Podsumowanie

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, uznając, że rejestracja została dokonana z rażącym naruszeniem prawa.

Skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił jego skargę na decyzję SKO o stwierdzeniu nieważności decyzji rejestracyjnej pojazdu. Zarzuty dotyczyły naruszenia prawa materialnego (k.p.a., p.r.d., rozporządzenie ws. rejestracji) oraz przepisów postępowania (p.p.s.a.). NSA uznał skargę kasacyjną za bezzasadną, potwierdzając, że rejestracja pojazdu po zmianach konstrukcyjnych, które zmieniły jego przeznaczenie z ciężarowego na autobus, została dokonana z rażącym naruszeniem przepisów, ponieważ brakowało oświadczenia producenta o homologacji.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną S.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim. SKO stwierdziło nieważność decyzji Starosty o zarejestrowaniu pojazdu, uznając ją za wydaną z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego (k.p.a., p.r.d., rozporządzenie ws. rejestracji) oraz przepisów postępowania (p.p.s.a.). NSA uznał skargę kasacyjną za bezzasadną. Sąd podkreślił, że granice rozpoznania sprawy wyznacza skarga kasacyjna, a w tej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania. Analiza zarzutów wykazała, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, iż organ administracji zasadnie stwierdził nieważność decyzji Starosty. Kluczowe było ustalenie, że skarżący dokonał zmian konstrukcyjnych w pojeździe (zwiększenie masy, liczby miejsc), które zmieniły jego funkcję z ciężarowego na autobus. Dołączone dokumenty (badanie techniczne, opinia techniczna) nie stanowiły oświadczenia producenta lub przedstawiciela producenta, potwierdzającego homologację pojazdu zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi, co było wymagane przez § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia ws. rejestracji pojazdów. NSA wskazał, że skarżący nie był producentem pojazdu, co wynikało m.in. z numeru VIN, a jedynie dokonał w nim zmian. W związku z tym, rejestracja pojazdu została dokonana z rażącym naruszeniem prawa, a decyzja SKO o stwierdzeniu nieważności była prawidłowa. NSA oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji pojazdu jest uzasadnione, jeśli rejestracja została dokonana z rażącym naruszeniem prawa, co miało miejsce w przypadku braku wymaganego oświadczenia producenta o homologacji po zmianach konstrukcyjnych.

Uzasadnienie

Rejestracja pojazdu po zmianach konstrukcyjnych, które zmieniły jego funkcję z ciężarowego na autobus, bez wymaganego oświadczenia producenta o homologacji, stanowi rażące naruszenie przepisów rozporządzenia ws. rejestracji pojazdów, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji rejestracyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (7)

Główne

k.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Rażące naruszenie prawa to wada oczywista, niedająca się pogodzić ze standardami państwa prawa, stanowiąca zaprzeczenie stanu prawnego, którego wykładnia nie budzi wątpliwości.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych art. 18 § 6

W przypadku zmian danych technicznych pojazdu dotyczących mas i nacisków osi, do wniosku o rejestrację dołącza się oświadczenie producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzające homologację pojazdu zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 157 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.r.d. art. 72 § 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 2 § 58

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Definicja numeru VIN jako numeru identyfikacyjnego pojazdu nadanego i umieszczonego przez producenta.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rejestracja pojazdu po zmianach konstrukcyjnych, które zmieniły jego przeznaczenie z ciężarowego na autobus, bez wymaganego oświadczenia producenta o homologacji, stanowi rażące naruszenie prawa. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że organ administracji zasadnie stwierdził nieważność decyzji rejestracyjnej z powodu rażącego naruszenia prawa.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. przez Sąd pierwszej instancji. Zarzuty naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 157 § 1 k.p.a. w związku z art. 72 ust. 1 p.r.d. i § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia ws. rejestracji pojazdów, dotyczące nieprawidłowego uznania, że decyzja Starosty mogła zostać unieważniona jako wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Godne uwagi sformułowania

rażące naruszenie prawa to wada oczywista i niedająca się pogodzić ze standardami państwa prawa przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny omnia sunt interpretanda nie można domniemywać granic zaskarżenia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego

Skład orzekający

Anna Ostrowska

przewodniczący

Gabriela Jyż

członek

Krzysztof Dziedzic

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście rejestracji pojazdów po zmianach konstrukcyjnych oraz wymogów dotyczących oświadczenia producenta o homologacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmian konstrukcyjnych pojazdu i braku wymaganego oświadczenia producenta.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy istotnych kwestii związanych z dopuszczeniem pojazdów do ruchu po modyfikacjach, co ma znaczenie praktyczne dla właścicieli pojazdów i warsztatów.

Zmiany w samochodzie mogą kosztować utratę rejestracji – kluczowe jest oświadczenie producenta.

Sektor

transport

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II GSK 1871/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-11-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Ostrowska /przewodniczący/
Gabriela Jyż
Krzysztof Dziedzic /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
III SA/Łd 174/22 - Wyrok WSA w Łodzi z 2022-05-20
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 133 § 1, art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2020 poz 256
art. 156 § 1, art. 158 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Ostrowska Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Protokolant asystent sędziego Magdalena Czyżewska po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 maja 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 174/22 w sprawie ze skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 25 listopada 2021 r. nr KO.480.108.2021 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie zarejestrowania pojazdu oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 20 maja 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 174/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę S.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 25 listopada 2021 r., nr KO.480.108.2021 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zarejestrowania pojazdu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł S.G., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:
1. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 156 § 1 pkt 2 oraz 157 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.), 72 ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2021 r. poz. 450 ze zm., dalej: p.r.d.). a także § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 grudnia 2017r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2355 ze zm., dalej: rozporządzenie) poprzez nieprawidłowe uznanie, że przedmiotowe rozstrzygniecie Starosty może zostać unieważnione jako wydane z rażącym naruszeniem prawa;
2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wydanie zaskarżonego wyroku nie na podstawie całokształtu akt sprawy lecz w wyniku niedokładnego jej zbadania, niewystarczające i niepełne rozważenie materiału dowodowego, brak rozstrzygnięcia zarzutów składanych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, niedokładne wyjaśnienie i określenie stanu faktycznego i prawnego sprawy co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego wydania decyzji o unieważnieniu.
Wobec podniesionych zarzutów skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie; uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów poniesionych przed sądem pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., w myśl którego uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie do rozważań mających znaczenie dla oceny zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z treści skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 25 listopada 2021 r. stwierdził, że decyzja ta nie narusza prawa, co skutkowało oddaleniem skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że zdaniem Sądu pierwszej instancji organ administracji zasadnie stwierdził z urzędu nieważność decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego z 6 marca 2019 r. w sprawie zarejestrowania samochodu marki M. nr nadwozia [...], albowiem zaktualizowała się przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa. Podejście organu nadzoru do rozumienia tej przesłanki oraz jej zastosowania, jako podstawy stwierdzenia nieważności decyzji wydanej o zarejestrowaniu pojazdu było prawidłowe. Skarżący z całą pewnością nie był bowiem producentem rejestrowanego pojazdu – został on wyprodukowany przez M. jako samochód ciężarowy niekompletny kategorii N2 o masie całkowitej 5000 kg – lecz dokonał w nim zmian konstrukcyjnych przez zwiększenie masy całkowitej do 6200 kg, zwiększenie liczby miejsc siedzących do 24 oraz stworzenie dodatkowo 10 miejsc stojących. Zmiany te spowodowały zmianę funkcji pojazdu z ciężarowego na autobus. Dołączone do wniosku o rejestrację pojazdu (w którym dokonano zmian konstrukcyjnych) dokumenty (zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym wraz z opisem zmian dokonanych w pojeździe oraz opinia techniczna) nie stanowiły oświadczenia producenta lub przedstawiciela producenta w rozumieniu § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia z 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Z pozyskanego w toku postępowania oświadczenia spółki M. wynika, że przedsiębiorstwo – G. – nie jest partnerem M. w zakresie zabudowy pojazdów i nie współpracuje z ta spółką. Zdaniem Sądu pierwszej instancji organ administracji zasadnie więc stwierdził, że rejestracja pojazdu została dokonana z rażącym naruszeniem § 18 ust. 6 pkt 2 tego rozporządzenia.
Skarga kasacyjna, której zarzuty wyznaczają, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie uzasadnia twierdzenia, że kontrola ta powinna prowadzić do uchylenia wyroku Sądu pierwszej instancji.
Należy zaznaczyć, że problem prawny tożsamy jak w niniejszej sprawie był już przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego, który między innymi w wyrokach z 13 listopada 2025 r. sygn. akt II GSK 1590/22, II GSK 1539/22 odniósł się do analogicznych w istocie zarzutów skargi kasacyjnej w zbliżonych stanach faktycznych spraw. W rozpatrywanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny ocenę prawną wyrażoną w powołanych orzeczeniach w pełni aprobuje, stąd też w dalszej części uzasadnienia będzie posługiwał się argumentacją tożsamą z tą, która została przedstawiona w powyższych wyrokach.
Podkreślić należy, że ocena zasadności, a co za tym idzie skuteczności zarzutów kasacyjnych nie może pomijać konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 1 i pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. określających wymogi, którym powinny odpowiadać zarzuty i ich uzasadnienie (por. np. wyroki NSA z dnia: 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1925/21; 6 listopada 2020, sygn. akt II GSK 742/20; 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/15 oraz wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2735/15 oraz wyroki NSA z dnia: 11 października 2022 r., sygn. akt II GSK 581/19; 4 sierpnia 2022 r., sygn. akt II FSK 187/20; 8 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 289/18; 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1333/09). W przypadku skargi kasacyjnej będącej kwalifikowanym środkiem zaskarżenia, czytelność jej treści jest o tyle istotna, że ustawa wiąże powstanie określonych skutków procesowych nie tylko z samym wniesieniem tego pisma (jak w przypadku skargi czy też zażalenia), ale przede wszystkim, z jego treścią (zob. wyrok NSA z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/17). Konsekwencją zasady dyspozycyjności jest to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać granic zaskarżenia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, albowiem te granice wyznaczają zarzuty skargi kasacyjnej, a nie jest dopuszczalna rozszerzająca wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków, uzupełnianie, konkretyzowanie, uściślanie lub interpretowanie niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych, czy też nadawanie im innego znaczenia niż wynika to z ich treści i towarzyszącej im argumentacji, czy też stawianie jakichkolwiek hipotez i snucie domysłów w zakresie uzasadnienia podstaw kasacyjnych i domniemywanie tym samym intencji wnoszącego skargę kasacyjną (por. np. wyroki NSA z dnia: 14 października 2022 r., sygn. akt III OSK 5181/21; 6 maja 2021 r., sygn. akt I GSK 1542/20; 29 października 2020 r. sygn. akt I GSK 285/18; 16 lipca 2020 r. sygn. akt I GSK 611/20; 4 grudnia 2019 r. sygn. akt II FSK 2031/18; 17 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1695/13).
Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że skarga kasacyjna nie podważa zgodności z prawem zaskarżonego wyroku.
W odpowiedzi na zarzuty kasacyjne – których uzasadnienie stanowi dosłowne wręcz powielenie uzasadnienia zarzutów skargi wniesionej do Sądu pierwszej instancji oraz powielenie argumentacji prezentowanej w uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co w świetle przedstawionych uwag wprowadzających nie jest bez znaczenia dla wniosku odnośnie do braku ich skuteczności, a to wobec braku koniecznej korespondencji między tezą o naruszeniu danego przepisu prawa i jej uzasadnieniem – trzeba przede wszystkim stwierdzić, że zarzut naruszenia art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. (pkt 2 petitum skargi kasacyjnej) nie może odnieść skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą. Zwłaszcza, że w sposób, w jaki należałoby tego oczekiwać w świetle znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. (por. np. wyroki NSA z dnia: 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2162/13; 27 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1752/13; 10 października 2014r., sygn. akt II OSK 793/13) skarżący nie wyjaśnił, ani też nie wykazał na czym miałoby polegać naruszenie wymienionych przepisów postępowania oraz na czym miałby polegać istotny wpływ ich naruszenia na wynik sprawy, co z całą pewnością stanowi konsekwencję tego, że nie zostały one nawet przywołane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Niemniej wymaga wyjaśnienia, że w art. 141 § 4 p.p.s.a. określono obligatoryjne elementy uzasadnienia wyroku, do których zalicza się: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a ponadto, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji – wskazania co do dalszego postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy określone w art. 141 § 4 p.p.s.a., co pozwala na odtworzenie toku rozumowania Sądu pierwszej instancji oraz przeprowadzenie kontroli instancyjnej tego orzeczenia. Podkreślić należy, że na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a. można kwestionować jedynie kompletność elementów uzasadnienia, a nie jego prawidłowość merytoryczną. Ewentualna wadliwość argumentacji bądź prezentowanie przez stronę innego poglądu niż wskazany w uzasadnieniu nie stanowi o naruszeniu przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a.
Wobec znaczenia konsekwencji wynikających z art. 133 § 1 p.p.s.a., który nakłada na sąd administracyjny obowiązek orzekania na podstawie akt sprawy, należy wyjaśnić, że jego naruszenie może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej tylko wtedy, gdy sąd przyjął jakiś fakt na podstawie źródła znajdującego się poza aktami sprawy, a mianowicie wówczas, gdy naruszył zakaz wyprowadzania oceny prawnej z faktów i dowodów niewynikających z akt sprawy, a tym samym zakaz wykraczania poza materiał dowodowy zebrany w postępowaniu zakończonym wydaniem kontrolowanego aktu (zob. np. wyroki NSA z dnia: 19 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1645/09; 12 czerwca 2014 r. sygn. akt I GSK 67/13). Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika jednak, aby skarżący wykazał zaistnienie którejkolwiek z wymienionych powyżej sytuacji lub sytuacji rodzajowo im podobnej, w świetle której za uzasadnione należałoby uznać twierdzenie, że Sąd pierwszej instancji wykroczył poza wyznaczone aktami administracyjnymi granice. Wymaga również wyjaśnienia, że zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu oceny przyjętego za podstawę wyrokowania w sprawie stanu faktycznego, ani wniosków wyprowadzanych na podstawie akt sprawy (por. np. wyroki NSA z dnia: 21 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1888/21; 22 marca 2022 r., sygn. akt II GSK 211/22; 26 stycznia 2022 r., sygn. akt I GSK 1172/21; 29 czerwca 2021 r., sygn. akt II GSK 1158/18).
Skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą nie może też odnieść zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 157 § 1 k.p.a. w związku z art. 72 ust. 1 p.r.d. i § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych wskazujący na "nieprawidłowe uznanie, że przedmiotowe rozstrzygnięcie Starosty może zostać unieważnione jako wydane z rażącym naruszeniem prawa" (pkt 1 petitum skargi kasacyjnej). O braku skuteczności tego zarzutu świadczą przede wszystkim braki jego konstrukcji oraz uzasadniania. W szczególności powielenie argumentów – o czym mowa była powyżej – które nie korespondują z przepisami prawa, których naruszenie zarzuca skarga kasacyjna, a co więcej, które w ogóle nie mogą być uznane za przydatne dla wykazania braku zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, a co za tym idzie dla wykazania niezgodności z prawem decyzji kontrolowanej przez Sąd pierwszej instancji. Stanowisko strony skarżącej nie może być uznane za zasadne, zwłaszcza że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem, odrębnym od postępowania, w którym wydano weryfikowaną decyzję, a celem tego postępowania jest ustalenie, czy decyzja jest obarczona wadą, o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Przedmiotem tego postępowania jest więc sprawa procesowa rozumiana, jako "rozpoznanie i rozstrzygnięcie w trybie unormowanym przepisami prawa procesowego [...] zgodnego z przepisami, głównie materialnego prawa administracyjnego, rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej materialnej, [...] jej prawidłowości, pod kątem kwalifikowanych wad prawnych decyzji administracyjnej kończącej postępowanie zwykłe lub nadzwyczajne" (B. Adamiak, Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, "Państwo i Prawo" 2001, z. 8, s. 31). Przedmiotem tego postępowania nie jest więc ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, która już została rozstrzygnięta kontrolowaną decyzją. Decyzja, o której mowa w art. 158 § 1 k.p.a., jakkolwiek jest decyzją wydaną w sprawie administracyjnej, to jednak sprawy tej nie rozstrzyga. Przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest jedynie zbadanie, czy kwestionowana decyzja nie jest dotknięta wadą prawną wymienioną w art. 156 § 1 k.p.a. co oznacza, że organ nadzoru jedynie kontroluje prawidłowość samej decyzji administracyjnej.
Wobec takiego przedmiotu rozpatrywanej sprawy, argumenty mające wynikać z art. 10 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo przedsiębiorców, czy też z tej okoliczności, że skarżący legalnie prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zmian konstrukcyjnych pojazdów (art. 66 ust. 4 pkt 6 lit. b) p.r.d.) w związku z czym – jak twierdzi – jest producentem spornego w sprawie pojazdu, którego zmian konstrukcyjnych dokonał, nie są zasadne ani przydatne.
Podobnie nie jest zasadny argument, że jak twierdzi strona "ustawa nie zawiera definicji legalnej producenta pojazdu". Jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji odwołując się do art. 3 pkt 40 rozporządzenia nr 2018/858 oraz art. 3 pkt 47 rozporządzenia nr 168/2013 – teza ta jest o tyle dowolna, że nie uwzględnia znaczenia konsekwencji wynikających z art. 2 pkt 58 p.r.d., zgodnie z którym VIN to numer identyfikacyjny pojazdu nadany i umieszczony przez producenta, a trzy pierwsze znaki numeru VIN, który jest częścią WMI (World Manufacturer Identifier) określają kraj pochodzenia (znak pierwszy) oraz producenta pojazdu (znak drugi i trzeci) i co więcej litera W oznacza N., a DB to z całą pewnością D. W konsekwencji uzasadniony był wniosek, że nr nadwozia spornego pojazdu – a mianowicie nr [...] – nie został nadany, ani też naniesiony przez skarżącego, albowiem nie był on producentem tego pojazdu, w którym dokonał jedynie zmian konstrukcyjnych. Tym samym w rozpatrywanej sprawie zaktualizowała się przesłanka wydania decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego o rejestracji pojazdu z rażącym naruszeniem § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych.
Nie ma więc podstaw, aby kwestionować prawidłowość stanowiska Sądu pierwszej instancji, z którego wynika, że kontrolowana decyzja, którą stwierdzono nieważność decyzji rejestracyjnej, jest prawidłowa i nie narusza prawa. Wzruszona kontrolowaną decyzją ostateczna decyzja o rejestracji wymienionego pojazdu z całą pewnością wydana bowiem została z rażącym naruszeniem prawa.
W korespondencji do argumentów odnoszących się do przedmiotu, celu oraz funkcji postępowania nadzwyczajnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, które w relacji do zasady trwałości decyzji ostatecznych zakładają potrzebę ścisłej wykładni przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji z art. 156 § 1 k.p.a., których katalog jest zamknięty (por. np. wyroki NSA z dnia: 22 września 1999 r., sygn. akt IV SA 1380/97; 29 czerwca 1999 r., sygn., akt IV SA 1889/97; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 2000 r., sygn. akt III RN 62/00) trzeba stwierdzić, że rażące naruszenie prawa to wada oczywista i niedająca się pogodzić ze standardami państwa prawa. Jest to naruszenie kwalifikowane, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, oczywiste – to jest takie, które stanowi zaprzeczenie stanu prawnego, który w zakresie odnoszącym się do jego obowiązywania i interpretacji jest niewątpliwy i nie rodzi rozbieżności, gdy chodzi o jego wykładnię. Stąd też, cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z treścią przepisu przez ich proste zestawienie ze sobą i nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. np. wyrok NSA z dnia 26 października 2018 r., sygn. akt I OSK 257/17). Innymi słowy, rażące naruszenie prawa, to naruszenie normy prawnej (prawa materialnego, procesowego albo ustrojowego), niebudzące wątpliwości co do jej bezpośredniego rozumienia.
W tym kontekście – w odpowiedzi na argumentację skargi kasacyjnej – wymaga również wyjaśnienia, że wobec niejednoznaczności terminu "bezpośredniego rozumienia prawa" podkreśla się, że dane rozumienie teksu prawnego zawsze stanowi rezultat – niekiedy nawet nieuświadamianego – procesu wykładni, co uzasadnia (jednak) twierdzenie, że omnia sunt interpretanda (M. Zieliński, Osiemnaście mitów w myśleniu o wykładni prawa, "Palestra", 2011, nr 3 - 4, s. 20 i n.; zob. również M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego, Stan prawny: 2016.12.05 komentarz LEX/el. oraz przywołana tam literatura). Dlatego sama konieczność przeprowadzenia wykładni przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę decyzji administracyjnej nie wyklucza możliwości orzekania o rażącym naruszeniu prawa, gdyż wykładnia dokonywana jest w każdym przypadku zastosowania przepisu (wyrok NSA z dnia 16 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1155/10), a w tym względzie, za rażące uważa się, między innymi, naruszenie podstawowych reguł wykładni.
Jeżeli w świetle art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. rażące naruszenie prawa to przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny, w tym również naruszenie reguł wykładni prawa, to rezultat takiej wykładni, gdy jego skutki będą powodować, że decyzja nie może być zaakceptowana, jako wydana przez organy praworządnego państwa, tym bardziej będzie uzasadniał ocenę o wydaniu tej decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Rozstrzygające jest to, że rodzaj naruszenia oraz jego skutki powodują, iż decyzja, bądź postanowienie nie mogą być zaakceptowane, jako wydane przez organy praworządnego państwa (zob. K. Glibowski w w: R. Hauser, M. Wierzbowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2017r., s. 1132 i nast., P. M. Przybysz, Komentarz do art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego, komentarz LEX/el. M. Jaśkowska, op. cit. oraz przywołane tam orzecznictwo), w szczególności, gdy naruszeniu normatywnego wzorca działania towarzyszył będzie jednoczesny brak realizacji wartości prawem chronionych (por. Z. Cieślak, Decyzja administracyjna a rażące naruszenie prawa, "Glosa" 1995, nr 2, s. 5 i n.).
Podkreślając, że rozporządzenie w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych regulowało m.in. (§ 1 ust. 1 pkt 1), warunki i tryb rejestracji pojazdów, o których mowa w art. 71 ust. 1 p.r.d. zgodnie z którym dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe oraz, że stanowiący podstawę jego wydania art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.r.d. został usytuowany w Rozdziale II "Warunki dopuszczenia pojazdów do ruchu" Działu III "Pojazdy p.r.d., trzeba stwierdzić, że wskazany argument natury systemowej w takim samym stopniu i zakresie odnosi się do § 18 ust. 6 rozporządzenia, albowiem został on usytuowany w rozdziale 2 "Rejestracja pojazdów" wymienionego rozporządzenia.
Znaczenie tego argumentu – w tym w relacji do celu i przedmiotu regulacji wymienionego rozporządzenia – jest istotne, gdy podkreślić, że w warunkach określonych w § 18 ust. 6 rozporządzenia, tj. w przypadku wniosku właściciela pojazdu o zmianę danych technicznych pojazdu dotyczących mas i nacisków osi, zawartych w dowodzie rejestracyjnym, wynikającą ze zmiany właściwych, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 66 ust. 5 i 5a ustawy – a więc warunkach, które zostały ujawnione w rozpatrywanej sprawie, a to wobec zwiększenia masy całkowitej pojazdu M. z 5000 kg do 6200 kg (zwiększenia liczby miejsc z 1 do 24) – do wniosku dołącza się oświadczenie wystawione przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzające, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Dołączone przez skarżącego do wniosku o rejestrację pojazdu (w którym dokonano zmian konstrukcyjnych) dokumenty – zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym wraz z opisem zmian dokonanych w pojeździe oraz opinia techniczna, z całą pewnością nie stanowiły oświadczenia producenta lub przedstawiciela producenta w rozumieniu § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych, potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Skarżący nie był bowiem producentem wymienionego pojazdu, co wynika z art. 2 pkt 58 p.r.d. oraz treści i funkcji numeru identyfikacyjnego pojazdu VIN nadawanego przez producenta, który o czym była mowa wyżej nie mógł być nadany przez skarżącego, który nie był producentem tego pojazdu, a jedynie dokonał w nim zmian konstrukcyjnych i zmienił jego przeznaczenie z samochodu ciężarowego na autobus. Przedłożonych dokumentów nie można też kwalifikować, jako oświadczenia przedstawiciela producenta w rozumieniu § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi, albowiem kwalifikacji tej sprzeciwia się stanowisko M. sp. z o.o., z którego wynika, że przedsiębiorstwo G. nie jest partnerem spółki, a ponadto, że opracowując wytyczne dla przedsiębiorstw zabudowujących pojazdy spółka nie dopuszcza możliwości zmiany dopuszczalnej masy całkowitej, ani też przekroczenia nacisków na osie dla przedmiotowego typu pojazdów.
W świetle powyższego uzasadniony jest wniosek, że w rozpatrywanej sprawie zaktualizowała się przesłanka wydania decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego o rejestracji samochodu marki M., nr nadwozia [...], z rażącym naruszeniem prawa w przedstawionym powyżej rozumieniu tego pojęcia, w szczególności z rażącym naruszeniem § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych, a w konsekwencji nie ma podstaw do kwestionowania stanowiska Sądu pierwszej instancji, z którego wynika, że kontrolowana decyzja, którą stwierdzono nieważność wymienionej decyzji rejestracyjnej, jest prawidłowa i nie narusza prawa.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę