II GSK 1868/25

II GSK 1868/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-12-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska /sprawozdawca/
Gabriela Jyż /przewodniczący/
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Gry losowe
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Rz 492/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2025-06-04
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 190, art. 134 par. 1, art. 141 par. 4.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 162 par. 1 i 2.
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Henryka Lewandowska- Kuraszkiewicz Sędzia del. WSA Agnieszka Grosińska- Grzymkowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 czerwca 2025 r. sygn. akt II SA/Rz 492/25 w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 9 sierpnia 2023 r. nr 1801-IOA.4246.130.2023 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie kary pieniężnej z tytułu ujawnienia w lokalu niezarejestrowanych automatów do gier 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości; 2. oddala skargę; 3. zasądza od P. Sp. z o.o. w K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 4 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Rz 492/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 9 sierpnia 2023 r. nr 18014OA.4246.130.2023 w przedmiocie odmowy przywrócenia P. sp. z o.o. w K. terminu do wniesienia odwołania.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia 16 marca 2023 r. Naczelnik Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu nałożył na Spółkę karę pieniężną z tytułu posiadania samoistnego lokalu, w którym znajdowały się niezarejestrowane automaty do gry. Decyzja została uznana za doręczoną w dniu 31 marca 2023 r.
W dniu 1 czerwca 2023 r. skarżąca wniosła odwołanie od ww. decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca podała, że w dniu wydania decyzji przez organ I instancji, tj. 16 marca 2023 r. nie była reprezentowana przez pełnomocnika. Pomimo zawiadomienia organu I instancji o wypowiedzeniu pełnomocnictwa, rozstrzygnięcie nie zostało doręczone na adres siedziby spółki. Organ I instancji podjął natomiast bezskuteczną próbę doręczenia decyzji byłemu pełnomocnikowi. Spółka nie miała wiedzy o wydanej decyzji, a o fakcie nałożenia kary pieniężnej dowiedziała się w dniu 29 maja 2023 r. na skutek doręczenia wezwania do zapłaty kary wynikającej z prawomocnej decyzji organu I instancji.
Postanowieniem z dnia 18 lipca 2023 r. organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu.
Następnie postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W ocenie organu odwoławczego nie uprawdopodobniono braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Czynności zmierzające do doręczenia decyzji z 16 marca 2023 r. podjęto tego samego dnia, co potwierdza data utworzenia poświadczenia na dokumencie UPD. Skarżąca wypowiedziała natomiast pełnomocnictwo w dniu 26 marca 2023 r. i poinformowała o tym organ I instancji w dniu 27 marca 2023 r.
Wobec powyższego prawidłowo organ I instancji uznał decyzję za doręczoną drogą elektroniczną w dniu 31 marca 2023 r. Do skutecznego zawiadomienia organu o odwołaniu pełnomocnictwa powinno bowiem dojść przed przystąpieniem do czynności doręczenia decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, wyrokiem z dnia 20 marca 2024 r., sygn. II SA/Rz 1688/23, uchylił zaskarżone postanowienie, a także umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz jednocześnie uchylił postanowienie DIAS z dnia 9 sierpnia 2023 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Sąd pokreślił, że informacja o cofnięciu pełnomocnictwa skutecznie dotarła do organu 27 marca
2023 r., a więc w 14-dniowym okresie, w którym strona może skutecznie odebrać pismo. W konsekwencji, zdaniem Sądu I instancji, nie ziściła się przesłanka do przyjęcia domniemania doręczenia pisma, a nadto został przerwany 14-dniowy termin, z upływem którego łączy się spełnienie domniemania doręczenia przesyłki. Zdaniem Sądu decyzja organu I instancji powinna zostać powtórnie doręczona stronie. W związku z powyższym, nie było możliwości procesowania w przedmiocie przywrócenia terminu wobec faktu niedoręczenia przesyłki oraz nie doszło do wniesienia odwołania z uchybieniem terminu.
Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 13 lutego 2025 r., sygn. II GSK 1551/24, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu wyroku Sąd II instancji podał, że stan wiedzy organu o istnieniu pełnomocnictwa ocenia się na dzień dokonania konkretnej czynności, w tym przypadku nadania w sposób elektroniczny przesyłki na adres ustanowionego w sprawie pełnomocnika. Nadanie przesyłki w sposób prawidłowy na wskazany adres wiąże się z oceną skuteczności jej doręczenia. Skoro z zebranego materiału dowodowego wynikało, że organ I instancji prawidłowo wysłał decyzję pełnomocnikowi skarżącej na adres elektroniczny i decyzja ta została uznana za skutecznie doręczoną w dniu 31 marca 2023 r., na podstawie art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 285), to bez znaczenia dla oceny skutków jej doręczenia pozostawało złożone w czasie biegu owego 14-dnlowego terminu, pismo informujące o wypowiedzeniu pełnomocnictwa.
W związku z powyższym NSA uznał, że uchylenie zaskarżonego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jak i umorzenie postępowania administracyjnego w tej sprawie było przedwczesne. Równie przedwczesne było uchylenie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Sąd wskazał, że najpierw muszą zostać zbadane przesłanki, czy wniosek o przywrócenie terminu złożony przez stronę skarżącą zasługiwał na uwzględnienie przez organ. W tym celu WSA powinien zbadać, czy organ w zaskarżonym postanowieniu zgodnie z prawem odmówił przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia odwołania, uwzględniając, że decyzja została skutecznie doręczona pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 31 marca 2023 r.
Wyrokiem z dnia 4 czerwca 2025 r. WSA w Rzeszowie ponownie uchylił zaskarżone postanowienie DIAS z dnia 9 sierpnia 2023 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W pierwszej kolejności Sąd zauważył, że związany jest na podstawie art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - p.p.s.a.) stanowiskiem NSA zawartym w wyroku z dnia 13 lutego 2025 r., Il GSK 1551/24.
Następnie Sąd I instancji wskazał, że wobec przesądzenia przez NSA prawidłowości doręczenia skarżącej decyzji organu I instancji w dniu 31 marca
2023 r. i niespornego uchybienia terminu do wniesienia odwołania, prawnie skuteczne - jako przesłanki wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia - mogą być okoliczności zaistniałe po tej dacie. Tymczasem skarżąca ani we wniosku o przywrócenie terminu, ani w skardze takich okoliczności nie przedstawiła. Argumentacja koncentruje się wyłącznie wokół problematyki skuteczności doręczenia decyzji pełnomocnikowi i skutków wypowiedzenia pełnomocnictwa po wysłaniu mu decyzji przez organ. Kwestie te zostały ocenione przez NSA, który stwierdził wiążąco, że stan wiedzy organu o istnieniu pełnomocnictwa powinien zostać oceniony na dzień dokonania konkretnej czynności, w tym wypadku nadania w sposób elektroniczny przesyłki na adres ustanowionego w sprawie pełnomocnika. Nadanie przesyłki w sposób prawidłowy na wskazany adres wiąże się również z oceną skuteczności jej doręczenia. Argumentacja skarżącego stanowiąca uzasadnienie dla braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania nie zasługuje na aprobatę.
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie z innego powodu. Otóż powziął wątpliwość co do stanu faktycznego sprawy, a w szczególności kompletności dołączonych do akt istotnych dokumentów. W aktach sprawy (k. 144) zalega pismo z dnia 22 marca 2023 r., będące notatką służbową eksperta służby celno-skarbowej asp. M. W. o następującej treści:
"W związku z otrzymanym pismem z dnia 15.02.2023 r. zatytułowanym "Wypowiedzenie pełnomocnictwa" radcy prawnemu dr O. Ł. przez P. Spółka z o.o. z siedzibą w K., w sprawach o sygn.:
- 40S000-408000-COP-1.4246.287.2023
-408000-408000-COP-1.4246.288.2023
w dniu 22.03.2023 r, skontaktowano się telefonicznie z radcą prawnym dr O. Ł., nr. tel. [...] celem wyjaśnienia powstałych wątpliwości z uwagi na fakt, że w sprawie o sygn. 408000-408000-COP- 1.4246.288.2023 nie stwierdzono żadnej informacji o udziale pełnomocnika.
Radca prawny poinformował, że mocodawca poinformował go o dwóch postępowaniach prowadzonych przez Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno- Skarbowego w Przemyślu i nie weryfikował wskazanych w piśmie sygnatur spraw.
Wypowiedzenie to powinno dotyczyć spraw o sygnaturze 408000-408000- COP- 1.42462L59-2H23 oraz 408000-408000-COP-1.4246.287.2023, a o sprawie prowadzonej pod sygn. 408000-408000-COP-1.4246.288.2023 nie miał wiedzy, dlatego też nie przystąpił do tego postępowania.
Ustalono z radcą prawnym, że sprawa zostanie wyjaśniona pisemnie".
Zdaniem Sądu I instancji należy dokładnie ustalić okoliczności wypowiedzenia pełnomocnictwa, tj. kto je wypowiedział i kiedy, kiedy dokładnie został zawiadomiony organ, a następnie ocenić czy ewentualna omyłka w sygnaturze sprawy na wypowiedzeniu pełnomocnictwa w realiach sprawy spowodowała brak skuteczności jego wypowiedzenia czy też nie miała nań wpływu. W aktach sprawy zalega wypowiedzenie pełnomocnictwa (k. 145) z dnia 26 marca 2023 r. Mogło ono okazać się bezskuteczne, a to wobec wcześniejszego jego wypowiedzenia w lutym 2023 r. W aktach nie ma wypowiedzenia pełnomocnictwa, które wpłynęło do organu 15 lutego 2023 r. Pismo to należy dołączyć do akt sprawy i przeanalizować jego treść. Wyjaśnić także trzeba, jaki był obieg tego pisma, jakie czynności podejmowano w związku z nim, czy była prowadzona jakaś korespondencja pomiędzy organami a P. sp. z o.o. czy radcą prawnym O. Ł..
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie zaskarżył w całości ww. wyrok, podnosząc w skardze kasacyjnej w ramach podstawy kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie:
1) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm. - p.u.s.a.) w zw. z art. 3 § 1 i 2 pkt 2 oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm. – dalej O.p.) poprzez nienależytą kontrolę zaskarżonego postanowienia polegającą na nieuzasadnionym uznaniu, że materiał dowodowy zalegający w aktach jest niekompletny z uwagi na brak dokumentu w postaci wypowiedzenia pełnomocnictwa, które wpłynęło do organu w dniu 15 lutego 2023 r., w realiach niniejszej sprawy organ powinien był dokonać oceny, czy ewentualna omyłka w sygnaturze sprawy na wypowiedzeniu z 15 lutego 2023 r. spowodowała brak skuteczności wypowiedzenia 26 marca 2023r., czy też nie miała na niego wpływu.
2) art. 153 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i niewykonanie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2025 r., II GSK 1551/24, gdyż ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie nie uwzględnił wskazań zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego i nie dokonał merytorycznej oceny rozstrzygnięcia organu pod kątem prawidłowości odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z 16 marca 2023 r. z uwzględnieniem okoliczności, że decyzja została skutecznie doręczona pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 31 marca 2023 r.
3) art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, jakie przepisy postępowania zostały przez organy podatkowe naruszone i to w sposób na tyle istotny, że doprowadziło to do zakwestionowania ustaleń faktycznych poczynionych przez te organy w zakresie złożonego przez skarżącą wypowiedzenia pełnomocnictwa, zważywszy, że jedyną podstawę prawną wydania wyroku stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie sprawy i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego jej rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie. Ponadto organ wniósł o zasądzenie od skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarga kasacyjna zawierała również oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono m.in., że wbrew temu, co twierdzi Sąd w zaskarżonym wyroku, stan faktyczny w spornej sprawie został ustalony w sposób prawidłowy, a w aktach sprawy zalegają wszelkie dokumenty mające istotny wpływ na ustalenie, czy w dacie wyekspediowania decyzji organu I instancji z dnia 16 marca 2023 r. radca prawny O. Ł. był pełnomocnikiem skarżącej według wiedzy organu. W szczególności w aktach sprawy zalega złożone przez skarżącą wypowiedzenie z dnia 26 marca 2023 r., którym to skarżąca wypowiedziała pełnomocnictwo ww. radcy prawnemu w sposób jednoznaczny wskazując, iż dotyczy to sprawy oznaczonej nr 408000-408000-COP-1.4246.159.2023. Co również istotne w sprawie skarżąca na żadnym etapie postępowania skargowego - czy to przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie (II SA/Rz 1688/23) czy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (II GSK 1551/24) nie podnosiła, iż wypowiedzenie pełnomocnictwa z dnia 26 marca 2023 r. jest nieskuteczne wobec wcześniej złożonego (w dniu 15 lutego 2023 r.) wypowiedzenia. Nie wskazywała w żaden sposób, chociażby dorozumiany, iż wypowiedzenie z dnia 15 lutego 2023 r. dotyczyło w istocie sprawy oznaczonej nr 408000-408000-COP-1.4246.159.2023, a nie sprawy oznaczonej nr 408000- 408000-COP-1.4246.288.2023, tj. że wpisanie w nim tego nr sprawy było wynikiem omyłki.
Tym samym Sąd I instancji dopuścił się naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa procesowego poprzez nakazanie uzupełnienia materiału dowodowego i ponowną ocenę stanu faktycznego, z uwzględnieniem dodatkowych dokumentów w postaci wypowiedzenia pełnomocnictwa, które wpłynęło do organu w dniu 15 lutego 2023 r. oraz rozważenie czy ewentualna omyłka w sygnaturze sprawy na tym wypowiedzeniu (tj. z 15 lutego 2023 r.) spowodowała brak skuteczności jego wypowiedzenia złożonego 26 marca 2023 r., czy też nie miała na niego wpływu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Spółki wniósł o jej oddalenie, wskazując, że skarga kasacyjna wywiedziona przez pełnomocnika organu nie posiada usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. z uwagi na to, że skarżący kasacyjnie organ zrzekł się przeprowadzenia rozprawy, a strona przeciwna nie wniosła o jej przeprowadzenie.
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. W niniejszej sprawie nie stwierdzono przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia oparte na art. 174 p.p.s.a., determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Punkt wyjścia do rozważań w niniejszej sprawie stanowi przypomnienie, że kontrolowany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie jest drugim zapadłym w sprawie orzeczeniem tegoż Sądu. Poprzedni wyrok Sądu Wojewódzkiego z dnia 20 marca 2024 r., sygn. II SA/Rz 1688/23 został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 lutego 2025 r., sygn. II GSK 1551/24, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji.
Skarga kasacyjna zawiera zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i niewykonanie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2025 r., II GSK 1551/24, gdyż ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie nie uwzględnił wskazań zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Mimo że zarzut został skonstruowany wadliwie, gdyż prawidłowym wzorcem kontroli autor skargi kasacyjnej winien uczynić art. 190 p.p.s.a., to zgodnie z zasadą falsa demonstratio non nocet, w myśl której podstawowe znaczenie ma istota sprawy, a nie jej oznaczenie, uchybienie takie nie powinno pociągać za sobą automatycznie odmowy rozpoznania takiego zarzutu kasacyjnego. W konsekwencji, w oparciu o uzasadnienie podnoszonego zarzutu, należało uznać, że w istocie zarzut skargi kasacyjnej obejmuje naruszenie art. 190 p.p.s.a., który okazał się skuteczny.
Stosownie do art. 190 zd. pierwsze p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie wykładnią dokonaną w wyroku sądu kasacyjnego oznacza, że sąd administracyjny ponownie rozpoznając sprawę, która została mu przekazana przez sąd kasacyjny na podstawie art. 185 p.p.s.a., nie może stosować postanowień art. 134 § 1 p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny, "granice sprawy", o których mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a., podlegają bowiem zawężeniu do granic, w jakich rozpoznał skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny i wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. (por. wyroki NSA z dnia 30 sierpnia 2018 r., I GSK 2298/18 czy z dnia 8 stycznia 2019 r., II FSK 2886/18, CBOSA). Związanie sądu administracyjnego I instancji wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny oznacza więc, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie, nawet wówczas, gdy nie podziela wyrażonych w tym wyroku ocen.
I tak, w wyroku z dnia 13 lutego 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że doręczenie pełnomocnikowi spółki dokonane z dniem 31 marca 2023 r. było prawidłowe i skuteczne. Jedyną kwestią, jaka miała stać się przedmiotem oceny przez Sąd I instancji było to "czy organ w zaskarżonym postanowieniu zgodnie z prawem odmówił przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia odwołania od decyzji z 16 marca 2023 r., biorąc pod uwagę ocenę wynikająca z niniejszego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, a więc że decyzja została skutecznie doręczona pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 31 marca 2023".
W tym zakresie Sąd I instancji zastosował się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego i dokonał kontroli zaskarżonego postanowienia. Formułując ocenę w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że "argumentacja skarżącego stanowiąca uzasadnienie dla braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania nie zasługuje na aprobatę", Sąd I instancji wypełnił wskazania NSA.
Natomiast nie znajduje usprawiedliwienia w świetle wyroku z dnia 13 lutego 2025 r. oraz art. 190 p.p.s.a. dalsza próba podważenia skuteczności doręczenia poprzez nakazanie organowi wyjaśnienia okoliczności związanych z zalegającym w aktach administracyjnych (k. 144) pismem z dnia 22 marca 2023 r., będącego notatką służbową eksperta służby celno-skarbowej asp. M. W.. Za zasadny uznać zatem należy zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i 2 pkt 2 oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez nienależytą kontrolę przez Sąd I instancji zaskarżonego postanowienia, polegającą na nieuzasadnionym uznaniu, że materiał dowodowy zalegający w aktach jest niekompletny. Wobec przesądzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie przedstawionego przez organ administracyjny wraz z odpowiedzią na skargę materiału aktowego, prawidłowości doręczenia decyzji pełnomocnikowi spółki w dniu 31 marca 2023 r., nakaz poszukiwania dodatkowych dokumentów mogących podważyć twierdzenie Sądu kasacyjnego nie znajduje usprawiedliwienia.
Odnosząc się do ostatniego z zarzutów, tj. zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., należy zauważyć, że istotnie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji, uchylając zaskarżone postanowienie nie wskazał przepisów prawa, którym uchybił organ odwoławczy wydając rozstrzygnięcie. Jednak wobec skuteczności zarzutów wcześniej omówionych, uchybienie to pozostaje bez wpływu na ocenę zaskarżonego wyroku.
W myśl art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Sprawę należy przy tym uznać za dostatecznie wyjaśnioną, gdy jest ona wyjaśniona w stopniu, w jakim, uwzględniając charakter postępowania odwoławczego przed NSA, Sąd ten może prawomocnie zweryfikować dokonaną przez wojewódzki sąd administracyjny kontrolę legalności zaskarżonego aktu. Taki stan wyjaśnienia sprawy ma miejsce w niniejszym przypadku. Naczelny Sąd Administracyjny uznał bowiem, że stan prawny i faktyczny sprawy daje możliwość oceny legalności zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie.
Jak wynika z art. 162 § 1 i § 2 O.p. przywrócenie terminu uzależnione jest nie tylko od dokonania czynności, dla której określony był termin oraz wniesienia podania o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, ale przede wszystkim od uprawdopodobnienia, że uchybienie nastąpiło bez winy strony (art. 162 § 1 O.p.). Poza sporem pozostaje, że skarżąca dokonała czynności, dla której określony był termin, to jest wniosła odwołanie od decyzji Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu z dnia 16 marca 2023 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu posiadania samoistnego lokalu, w którym znajdowały się niezarejestrowane automaty do gry.
Nie jest także kwestionowane przez organ administracji publicznej, że skarżąca wniosła podanie o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia, to jest od dnia doręczenia wezwania do zapłaty kary wynikającej z prawomocnej decyzji organu I instancji.
Zasadniczą kwestią sporną jest jednak to, czy skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminowi. Argumentacja skarżącej spółki oparta została wyłącznie na próbie podważenia prawidłowości doręczenia decyzji radcy pr. O. Ł., mimo wypowiedzenia mu pełnomocnictwa. Nie można jednak tracić z pola widzenia, że wypowiedzenie pełnomocnictwa szczególnego wywiera skutek od dnia zawiadomienia organu podatkowego, do tego dnia organ jest związany treścią pełnomocnictwa i zgodnie z zasadą oficjalności ma prawny obowiązek dalszego informowania pełnomocnika o wszelkich czynnościach postępowania, w tym doręczania mu wydanych w jego toku rozstrzygnięć. Spółka, dochowując należytej staranności w dbałości o własne interesy, po wypowiedzeniu pełnomocnictwa winna zatem podjąć działania mające na celu zapobieżenie powstaniu takich sytuacji, jaka miała miejsce. Spółka podjęcia takich działań w żaden sposób nie uprawdopodobniła, a zatem uprawnione jest twierdzenie, że w tym zakresie dopuściła się niedbalstwa.
Reasumując, jako że w okolicznościach kontrolowanej sprawy nie zostały wykazane przez stronę skarżącą przeszkody, których nie byłaby w stanie usunąć nawet przy dołożeniu wszelkich możliwych starań w danych warunkach, należy uznać, że skarżąca nie uprawdopodobniła przesłanki, o której mowa w art. 162 § 1 O.p. Powyższe uprawniało zaś i zarazem obligowało organ odwoławczy do wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a zatem zaskarżone postanowienie DIAS w Rzeszowie odpowiada prawu.
Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości, a następnie rozpoznając skargę, uznał, że podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 w zw. z art. § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.).