II GSK 1861/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki w sprawie o chorobę zawodową, potwierdzając, że 'duże prawdopodobieństwo' związku przyczynowego między narażeniem zawodowym a legionellozą jest wystarczające do stwierdzenia choroby zawodowej.
Sprawa dotyczyła stwierdzenia choroby zawodowej u pracownika, który zachorował na legionellozę. Pracownik był zatrudniony w zakładzie z wieżami chłodniczymi, w których wykryto bakterię Legionella. Organy administracji i sądy niższych instancji uznały, że istnieje wysokie prawdopodobieństwo związku przyczynowego między warunkami pracy a chorobą. Spółka kwestionowała to, argumentując, że użyte w orzeczeniu lekarskim sformułowanie 'duże prawdopodobieństwo' nie jest tożsame z wymaganym przez prawo 'wysokim prawdopodobieństwem'. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że oba sformułowania są semantycznie tożsame i że ostateczna ocena należy do organu, a nie lekarza.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. Sp. z o.o. Sp. k. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił skargę spółki na decyzję Inspektora Sanitarnego stwierdzającą u pracownika chorobę zawodową – legionellozę. Pracownik był zatrudniony w zakładzie produkcyjnym, gdzie w wieżach chłodniczych znajdowała się bakteria Legionella pneumophila, która została wykryta również u pracownika. Organy administracji uznały, że istnieje związek przyczynowy między warunkami pracy a chorobą, opierając się na orzeczeniu lekarskim wskazującym na 'duże prawdopodobieństwo' tego związku. Spółka podnosiła zarzut naruszenia prawa materialnego, w tym art. 235(1) k.p., poprzez błędną wykładnię i utożsamienie 'dużego prawdopodobieństwa' z wymaganym przez przepis 'wysokim prawdopodobieństwem'. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę po raz kolejny po uchyleniu poprzedniego wyroku WSA, uznał skargę kasacyjną za bezzasadną. Sąd podkreślił, że terminy 'duże prawdopodobieństwo' i 'wysokie prawdopodobieństwo' są semantycznie tożsame i że ostateczna ocena związku przyczynowego należy do organu sanitarnego, który analizuje całokształt materiału dowodowego. Sąd stwierdził, że WSA prawidłowo zrealizował wytyczne NSA i dokonał poprawnej wykładni art. 235(1) k.p. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, 'duże prawdopodobieństwo' jest semantycznie tożsame z 'wysokim prawdopodobieństwem' i jest wystarczające do stwierdzenia choroby zawodowej, a ostateczna ocena należy do organu.
Uzasadnienie
NSA uznał, że terminy 'duże' i 'wysokie' prawdopodobieństwo są tożsame. Podkreślił, że lekarz nie musi używać prawnych sformułowań, a organ sanitarny ocenia całokształt materiału dowodowego, aby stwierdzić, czy przesłanki z art. 235(1) k.p. są spełnione.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (22)
Główne
k.p. art. 235 § 1
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 207 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p. art. 237 § § 1 pkt 3-6
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
k.p. art. 237 § § 11
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 84 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 86
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b)
Argumenty
Skuteczne argumenty
Semantyczna tożsamość sformułowań 'duże prawdopodobieństwo' i 'wysokie prawdopodobieństwo' w kontekście art. 235(1) k.p. Ostateczna ocena związku przyczynowego należy do organu sanitarnego, a nie lekarza orzekającego.
Odrzucone argumenty
Utożsamienie 'dużego prawdopodobieństwa' z 'wysokim prawdopodobieństwem' stanowi błędną wykładnię art. 235(1) k.p. i nadanie mu nowej definicji. Naruszenie przepisów procesowych poprzez bezpodstawne oddalanie skargi.
Godne uwagi sformułowania
nie można utożsamiać dużego prawdopodobieństwa z wysokim prawdopodobieństwem terminy 'duże prawdopodobieństwo' i 'wysokie prawdopodobieństwo' są semantycznie tożsame końcowa ocena spełnienia prawnych przesłanek uznania danego schorzenia za chorobę zawodową [...] należy do właściwego organu sanitarnego
Skład orzekający
Joanna Sieńczyło-Chlabicz
przewodniczący
Dorota Dąbek
sędzia
Marcin Kamiński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 235(1) k.p. w zakresie wymaganego stopnia prawdopodobieństwa związku przyczynowego między narażeniem zawodowym a chorobą zawodową, a także rola orzeczenia lekarskiego i oceny organu sanitarnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji choroby zawodowej spowodowanej przez Legionellę, ale zasady interpretacji przepisów są ogólne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy istotnego zagadnienia interpretacji prawnej w kontekście chorób zawodowych, a konkretnie znaczenia sformułowań określających prawdopodobieństwo związku przyczynowego. Jest to ciekawe dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i ubezpieczeń społecznych.
“Czy 'duże prawdopodobieństwo' wystarczy, by uznać chorobę zawodową? NSA rozstrzyga spór o interpretację przepisów.”
Dane finansowe
WPS: 240 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 1861/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-01-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dąbek
Joanna Sieńczyło - Chlabicz /przewodniczący/
Marcin Kamiński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Sygn. powiązane
III SA/Gd 164/24 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2024-06-13
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1465
art. 235(1)
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy ( t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Marcin Kamiński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. Sp. z o.o. Sp. k. w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 czerwca 2024 r. sygn. akt III SA/Gd 164/24 w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. Sp. k. w R. na decyzję Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku z dnia 29 września 2022 r. nr OHP.906.2.10.2021.MC w przedmiocie choroby zawodowej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od M. Sp. z o.o. Sp. k. w R. na rzecz Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
I. Przedmiot kontroli kasacyjnej.
Wyrokiem z dnia 13 czerwca 2024 r., sygn. akt III SA/Gd 164/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę M. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w R. (strona skarżąca, skarżąca, spółka) na decyzję Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku (organ II instancji, organ odwoławczy, organ) z dnia 29 września 2022 r. nr OHP.906.2.10.2021.MC w przedmiocie choroby zawodowej.
II. Stan sprawy wynikający z kontrolowanego wyroku.
A. N. (pracownik) w dniach od 7 stycznia do 5 kwietnia 2019 r. był zatrudniony w M. Sp. z o. o. Sp. k. w R., przy czym miejscem wykonywania pracy był zakład B., A. (B.). W przedmiotowym zakładzie ww. wykonywał pracę produkcyjną od dnia 7 stycznia do dnia 17 stycznia 2019 r. Stanowisko pracy znajdowało się w punktach linii technologicznej zakładu na hali produkcyjnej w sektorze "Sekcja przygotowania mięsa". Pracownik wykonywał czynności związane z przetwarzaniem tusz drobiu, transportem surowca z chłodni, rozmieszczaniem tusz kurczaków, rozmieszczaniem kurczaków na stanowisku, obsypywaniem przyprawami i odwożeniem do pakowania. Podczas pracy i po jej zakończeniu pracownik porządkował swoje stanowisko pracy. W ww. zakładzie w A. w odległości ok. 50 metrów od miejsca pracy ww. pracownika na dachu budynku (około 5-20 metrów nad poziomem gruntu) znajdowały się wieże chłodnicze. Wieże chłodnicze nie były zlokalizowane w miejscu ogólnodostępnym. W okresie od dnia 24 stycznia 2019 r. do dnia 15 lutego 2019 r. pracownik był leczony na oddziale intensywnej terapii szpitala w A. z powodu niewydolności oddechowej w przebiegu zapalenia płuc o etiologii: Legionella pneumophila. Dalsze leczenie kontynuowano w Szpitalu Wojewódzkim w L. W wyniku przeprowadzonych badań próbki wody pobranej w dniu 5 lutego 2019 r. z wieży chłodniczej 4.1 – w raporcie z badań ISO 17025079-TEST z dnia 19 lutego 2019 r. – stwierdzono obecność bakterii Legionella w ilości 400.000 CFU/1000 ml. Z orzeczenia lekarskiego nr [...] Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w B., Poradnia Antropozoonoz i Chorób Zawodowych, z dnia 30 sierpnia 2021 r. w przedmiocie rozpoznania choroby zawodowej, wynika, że u pracownika choroba rozpoczęła się 2 dni przed przyjęciem do szpitala w Aalst. Przyjęcie do szpitala nastąpiło w związku z rozpoznanym "legionellozowym zapaleniem płuc" i ostrym uszkodzeniem nerek. Wykluczono inne czynniki etiologiczne ciężkiego zapalenia płuc, w tym grypę i HIV, a ponadto stwierdzono, że u pracownika obecny jest ten sam szczep Legionella pneumophila serotyp 1, który był obecny w ww. wieży chłodniczej, po pobraniu próbek dnia 27 lutego 2019 r. (raport z dnia 18 marca 2019 r.).
Decyzją z dnia 5 sierpnia 2022 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Tczewie (organ I instancji) stwierdził u pracownika chorobę zawodową z grupy chorób zakaźnych lub pasożytniczych albo ich następstw: zakażenie Legionella pneumophila - legionelloza - choroba legionistów, wymienioną w poz. 26 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (k.p.). Zdaniem organu pierwszej instancji w rozpatrywanym przypadku kluczowe jest stwierdzenie u pracownika tego samego szczepu bakterii, który był obecny w wieży chłodniczej zlokalizowanej na terenie zakładu pracy, co potwierdza wystąpienie narażenia zawodowego na zakażenie Legionella pneumophila w przedmiotowym miejscu pracy.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła spółka.
Decyzją z dnia 29 września 2022 r. organ II instancji utrzymał w mocy decyzję zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza fakt narażenia pracownika na kontakt ze skażonym aerozolem wodnym z wież chłodniczych w środowisku pracy na terenie zakładu B. Jak bowiem wynika z akt sprawy, aerozol emitowany z wież chłodniczych w ww. zakładzie był skażony bakterią Legionella pneumophila. Dalej organ odwoławczy wskazał, że w orzeczeniu lekarskim nr 49/2021 z dnia 30 sierpnia 2021 r. podano, że u pracownika "poprzez typowanie na podstawie sekwencji stwierdzono ten sam szczep Legionella pneumophila serotyp 1, co z wieży chłodniczej (typ: ST2746) po pobraniu próbek dnia 27 lutego 2019 r. (wg raportu z dnia 18 marca 2019 r.)". W wyniku dochodzenia epidemiologicznego nie ustalono natomiast innych źródeł zakażenia Legionella pneumophila (m.in. badanie próbek wody pobranej z pryszniców szatni męskiej w zakładzie pracy było ujemne; wyjaśnienia pracownika). Odnosząc się do zarzutu strony odwołującej w zakresie braku ustalenia przez organ pierwszej instancji wpływu stosowania środków ochronnych, występowania lub niepodatności na zachorowanie pracownika lub pozapracowniczych czynności podejmowanych przez niego przed hospitalizacją, organ odwoławczy wskazał, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że tylko wykazanie, że choroba została spowodowana wyłącznie przyczynami niepozostającymi w związku z pracą pozwala na obalenie domniemania związku przyczynowego warunków pracy ze stwierdzonymi schorzeniami.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosła strona skarżąca.
Wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2023 r., sygn. akt III SA/Gd 791/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę spółki.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi poprzez jej uwzględnienie w całości, ewentualnie o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Skarżąca zrzekła się rozprawy.
Wyrokiem z dnia 13 lutego 2024 r., sygn. akt II GSK 1353/23, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz zasądził od organu odwoławczego na rzecz spółki 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zgodnie z art. 235(1) k.p. za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. W ocenie NSA, Sąd pierwszej instancji dokonując wykładni powyższego przepisu, przyjął, że nie jest wymagane bezsporne wykazanie związku między warunkami pracy w warunkach narażenia a stwierdzoną dolegliwością. Sąd stwierdził, że ustawodawca w art. 235(1) k.p. wskazał na dopuszczalność stwierdzenia choroby zawodowej nie tylko w przypadku, gdy bezspornie można przyjąć, że chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych spowodowało działanie czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo sposób wykonywania pracy, ale również wtedy, gdy taki związek przyczynowy można stwierdzić z "wysokim prawdopodobieństwem". Naczelny Sąd Administracyjny w całości podzielił prezentowany wyżej pogląd, że na gruncie art. 235(1) k.p. nie jest wymagane bezsporne wykazanie związku przyczynowego między pracą w warunkach narażenia ("narażeniem zawodowym") a stwierdzonym schorzeniem. W odniesieniu do zarzutów procesowych NSA stwierdził, że – po ustaleniu poprawności dokonanej przez Sąd pierwszej instancji wykładni art. 235(1) k.p. – nie ulega już kwestii, jakie fakty mają znaczenie w postępowaniu w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej. Sąd kasacyjny podzielił również stanowisko Sądu pierwszej instancji, że organ jest związany opinią lekarską w zakresie wiedzy medycznej. Takiej wiedzy nie posiadają organy administracyjne czy sądy, a zatem nie mogą samodzielnie podważać opinii specjalistów. Na etapie podejmowania decyzji w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej organ inspekcji sanitarnej nie jest jednak pozbawiony możliwości kontroli i oceny orzeczenia lekarskiego. Oceniając zarzuty procesowe z pkt 1. petitum skargi kasacyjnej (naruszenia art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1 i art. 86 k.p.a.) dotyczących wadliwości stanu faktycznego sprawy, NSA przypomniał, że na organach ciąży obowiązek podejmowania – także z urzędu – wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). W ocenie NSA, Sąd pierwszej instancji w zakresie zarzutów z pkt 1) a. i c. petitum skargi kasacyjnej "na skutek nieodniesienia się do zasadniczej kwestii związanej z oceną zaskarżonej decyzji w części dotyczącej użycia w orzeczeniu lekarskim nienormatywnego pojęcia" – "dużym prawdopodobieństwem", doprowadził do naruszenia wskazanych wyżej przepisów procesowych. Stanowi to "poważne uchybienie" skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku. Pominięcie wskazywanych przez skarżącą spółkę zarzutów i argumentów związanych z oceną opinii lekarskiej mogło mieć istotny wpływu na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że ww. opinia nie zawierała stwierdzenia "wysokiego prawdopodobieństwa" związku przyczynowego między narażaniem zawodowym a powstałą chorobą, a posłużyła się nienormatywnym pojęciem "duże prawdopodobieństwo". W zaskarżonej decyzji organ podjął próbę wyjaśnienia użycia w ww. opinii tego pojęcia, jednak stanowisko to zostało zakwestionowane w skardze, natomiast WSA w ogóle nie odniósł się do tej "fundamentalnej dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii". Końcowo Naczelny Sąd Administracyjny dodał, że tylko wykazanie, że choroba została spowodowana (wyłącznie) przyczynami niepozostającymi w związku z pracą pozwala na obalenie domniemania związku przyczynowego warunków pracy ze stwierdzonymi schorzeniami.
III. Ocena prawna wyrażona w kontrolowanym wyroku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku opisanym na wstępie wyrokiem ponownie oddalił skargę.
Sąd I instancji wyjaśnił, że dokonując ponownie sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, zgodnie ze wskazaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego wynikającymi z wiążącego w tej sprawie orzeczenia, należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. WSA w Gdańsku wskazał, że kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miało orzeczenie lekarskie nr 49/2021 z dnia 30 sierpnia 2021 r. o rozpoznaniu u pracownika choroby zawodowej (wraz z jego uzupełnieniem). Orzeczenie to zawiera stwierdzenie, że wieże chłodnicze w spornym zakładzie produkcyjnym nie były zlokalizowane w miejscu publicznie dostępnym i były oddalone od stanowiska pracy pracownika o około 50 metrów, jednakże ze względu na poważne skażenie bakteriami L. pneumophila aerozolu powietrznego emitowanego przez te wieże, skażone powietrze mogło dotrzeć do miejsca pracy ww. pracownika i spowodować jego zachorowanie na legionellozę, natomiast stwierdzenie tego samego szczepu bakterii w wieży chłodniczej i organizmie pracownika świadczy o dużym prawdopodobieństwie istnienia związku przyczynowego między warunkami pracy a powstaniem choroby zawodowej. Sąd I instancji wskazał, że użycie w ww. orzeczeniu lekarskim stwierdzenia, że choroba zawodowa pracownika została wywołana z "dużym prawdopodobieństwem" przez narażenie zawodowe w miejscu pracy, jest wystarczające do stwierdzenia, że związek skutkowo-przyczynowy pomiędzy między opisanym narażeniem zawodowym a stwierdzonym u pracownika zakażeniem Legionella pneumophila ma cechy wysokiego prawdopodobieństwa w rozumieniu art. 235(1) k.p. Ocena orzeczenia lekarskiego dokonana przez organy obu instancji, jako wystarczającego i przydatnego do wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej, nie budzi w konsekwencji wątpliwości w zakresie zachowania przez organy zasady swobodnej oceny dowodów. W ocenie Sądu I instancji orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej z dnia 30 sierpnia 2021 r. wraz z uzupełnieniem, szczegółowo odnosi się do miejsca zatrudnienia (zakład Belki NV w Aalst) i rodzaju pracy wykonywanej przez pracownika (pracownik produkcji w sekcji przygotowywania mięsa) oraz karty oceny narażenia zawodowego. W materiale dowodowym sprawy znajdują się wyniki badań próbki wody z wieży chłodniczej nr 4.1 z dnia 19 lutego 2019 r., w których zawarto adnotację laboratorium Lavetan NV w Aalst wskazującą na duże zanieczyszczenie bakterią Legionella serogrupa 1 oraz uwagi o konieczności zamknięcia instalacji i dezynfekcji, a także pobrania próbek kontrolnych w określonym czasie. Lekarz orzecznik ocenił stopień skażenia jako "poważny" oraz wskazał na okoliczność wykrycia u pracownika tego samego szczepu ww. bakterii (typ: ST2746), który został wykryty w badaniu próbki wody z wieży chłodniczej. Zdaniem WSA nie doszło zatem do naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. art. 235(1) k.p. poprzez utożsamienie "dużego prawdopodobieństwa" z użytym w tym przepisie sformułowaniem "z bezspornym lub wysokim prawdopodobieństwem". Sąd I instancji podkreślił, że organ odwoławczy odniósł się do zaistniałej rozbieżności i prawidłowo ją wyjaśnił oraz ocenił. Dla wykazania wysokiego prawdopodobieństwa związku przyczynowego, o którym mowa w art. 235(1) k.p., warunkiem koniecznym nie jest dysponowanie przez organ inspekcji sanitarnej orzeczeniem jednostki orzeczniczej, w którym posłużono się tymi samymi sformułowaniami, które przewiduje wyrażona w tym przepisie norma. Rzeczą organu jest bowiem ocena całokształtu materiału dowodowego i wywiedzenie z niego, czy ustalony stan faktyczny wypełnia normę prawa materialnego. Organ nie dokonał rozszerzenia przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej, lecz uznał w sposób prawidłowy, że materiał dowodowy sprawy, na który składa się m.in. orzeczenie lekarskie wskazujące na duże prawdopodobieństwo związku przyczynowego między czynnikami szkodliwymi w środowisku pracy a zachorowaniem uczestnika postępowania na legionellozę, pozwala na wypełnienie hipotezy normy prawnej zawartej w art. 235(1) k.p. W ocenie Sądu I instancji strona skarżąca bezzasadnie argumentowała, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wymagał uzupełnienia i uzyskania orzeczenia jednostki orzeczniczej II stopnia. Obowiązujące przepisy w zakresie orzecznictwa chorób zawodowych nie nakładają również na jednostkę orzeczniczą obowiązku wskazywania czynników pozazawodowych, a jedynie wykazanie bezspornego lub wysoce prawdopodobnego związku przyczynowego pomiędzy rozpatrywanym schorzeniem a narażeniem zawodowym. W trakcie postępowania orzeczniczego dokonano analizy dokumentacji medycznej wytworzonej w związku z chorobą pracownika oraz materiału dowodowego uzyskanego od pracodawcy. Okoliczności nie wskazywały na istnienie u pracownika czynników pozazawodowych zakażenia legionellozą. W ocenie Sądu Wojewódzkiego, wydane w sprawie orzeczenie lekarskie zostało zatem poddane prawidłowej ocenie organów, które nie dopuściły się naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów, uwzględniając cały materiał dowodowy zebrany w postępowaniu administracyjnym. Również uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera konieczne elementy przewidziane w art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności wyjaśnia podstawę prawną i zawiera wystarczające uzasadnienie faktyczne. Wobec powyższego na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił jako niezasadną.
IV. Skarga kasacyjna i jej zarzuty.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła strona skarżąca, zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi poprzez jej uwzględnienie w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, zasądzenie od organu rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, oraz zrzekając się prawa do rozprawy.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest: a) art. 235(1) k.p.a poprzez jego błędną wykładnię i "nieprawidłowe przyjęcie, że duże prawdopodobieństwo związku przyczynowo-skutkowego jest tożsame z bezspornym lub wysokim prawdopodobieństwem, o którym mowa w przepisie", podczas gdy "nie można utożsamiać dużego prawdopodobieństwa z wysokim prawdopodobieństwem", gdyż definicja choroby zawodowej jest pojęciem prawnym, a więc "nie można nadawać jej nowej definicji", wykraczającej poza ramy ustawowe, a w konsekwencji – naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a "poprzez bezpodstawne oddalanie skargi".
V. Stanowisko strony przeciwnej.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od strony skarżącej na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych oraz zrzekł się rozprawy.
VI. Uzasadnienie prawne wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:
1. Skarga kasacyjna jako oczywiście bezzasadna podlegała oddaleniu.
2. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu – niezależnie od powyższych granic – nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie zarzutów kasacyjnych.
3. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstawy nieważności postępowania sądowego, jak również nie stwierdzono podstaw do zastosowania art. 189 p.p.s.a.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej do weryfikacji podniesionego zarzutu kasacyjnego, uznając, że jest on w sposób oczywisty pozbawiony usprawiedliwionych podstaw.
4. Niniejszy, kolejny tok instancji sądowoadministracyjnej w przedmiotowej sprawie, jest konsekwencją wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2024 r., sygn. akt II GSK 1353/23. W powyższym orzeczeniu Sąd kasacyjny, uchylając poprzedni wyrok z dnia 6 kwietnia 2023 r. kontrolowanego Sądu Wojewódzkiego (sygn. akt III SA/Gd 791/22) i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, nakazał temu Sądowi szczegółowe zbadanie zarzutu użycia w orzeczeniu lekarskim nienormatywnego pojęcia "z dużym prawdopodobieństwem", podczas gdy w przepisie art. 235(1) k.p. przesłanka związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo sposobem wykonywania pracy a chorobą wymienioną w wykazie chorób zawodowych odwołuje się do pojęć bezspornego lub wysokiego prawdopodobieństwa.
Odnosząc się do zagadnienia wykonania wytycznych Sądu kasacyjnego w kontekście podniesionego zarzutu kasacyjnego błędnej wykładni art. 235(1) k.p. przez "nieprawidłowe przyjęcie, że duże prawdopodobieństwo związku przyczynowo-skutkowego jest tożsame z bezspornym lub wysokim prawdopodobieństwem, o którym mowa w przepisie", należy stwierdzić, że Sąd Wojewódzki z jednej strony prawidłowo zrealizował swoje obowiązki w świetle art. 190 p.p.s.a., z drugiej zaś – dokonał w pełni prawidłowej wykładni regulacji wynikającej art. 235(1) k.p., która od początku była w tej sprawie niewadliwa.
Zasadna jest zatem wynikająca z uzasadnienia zaskarżonego wyroku ocena prawna, że użycie w spornym orzeczeniu lekarskim nr 49/2021 z dnia 30 sierpnia 2021 r. określenia "duże prawdopodobieństwo" w miejsce zawartego w art. 235(1) k.p. terminu "wysokie prawdopodobieństwo" nie miało znaczenia dla kwalifikacji wiarygodności i mocy dowodowej tego rodzaju opinii specjalistycznej, gdyż – po pierwsze – opinia tego rodzaju nie musi odwoływać się bezpośrednio do terminów prawnych (aczkolwiek jest to wskazane), po drugie – terminy "duże prawdopodobieństwo" i "wysokie prawdopodobieństwo" są semantycznie tożsame, i wreszcie – po trzecie – końcowa ocena spełnienia prawnych przesłanek uznania danego schorzenia za chorobę zawodową w świetle art. 235(1) k.p. (w tym co do przesłanki stopnia prawdopodobieństwa lub pewności związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy narażeniem zawodowym a stwierdzonym schorzeniem) należy do właściwego organu sanitarnego (który dokonuje jej na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego), a nie do lekarza specjalisty wydającego orzeczenie lekarskie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej. Pozbawione racjonalnych podstaw są zatem twierdzenia strony skarżącej kasacyjnie, że kontrolowane organy dokonały w niniejszej sprawie "rozszerzenia przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej".
5. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184, art. 204 pkt 1 oraz art. 207 § 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej oraz zasądzeniu od strony skarżącej kasacyjnie na rzecz skarżonego organu kwoty 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
-----------------------
2Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI