II GSK 1855/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną rolnika domagającego się płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, uznając, że nie był ich faktycznym posiadaczem w wymaganym okresie.
Rolnik R. K. złożył skargę kasacyjną po tym, jak odmówiono mu przyznania płatności bezpośrednich do części gruntów rolnych. Zarzucał błędy w ustaleniu stanu faktycznego i wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego przez organy administracji oraz sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, potwierdzając ustalenia sądów niższych instancji, że skarżący nie był faktycznym posiadaczem spornych działek w okresie wymaganym do przyznania płatności, mimo posiadania tytułu prawnego.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania rolnikowi R. K. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2005. Organy administracji, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznały, że skarżący, mimo posiadania tytułu prawnego do działek, nie był ich faktycznym posiadaczem w okresie wymaganym do przyznania płatności. Kluczowe było ustalenie, że sporne działki były w tym czasie użytkowane przez inną osobę, R. R., na podstawie umowy poddzierżawy. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając błędy w ustaleniu stanu faktycznego i wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko sądów niższych instancji. Sąd podkreślił, że o prawie do płatności decyduje faktyczne posiadanie gruntu, a nie tylko tytuł prawny, i że posiadanie to powinno obejmować okres od złożenia wniosku do zakończenia cyklu produkcyjnego. W ocenie NSA, zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i ustalenia z postępowań cywilnych, jednoznacznie wskazywał, że skarżący nie był faktycznym posiadaczem spornych działek w 2005 roku, co skutkowało odmową przyznania płatności do części zadeklarowanej powierzchni.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, o prawie do płatności bezpośrednich decyduje faktyczne posiadanie gruntu, a nie tylko tytuł prawny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe dla przyznania płatności bezpośrednich jest faktyczne posiadanie gruntu rolnego w okresie od złożenia wniosku do zakończenia cyklu produkcyjnego, a nie sam tytuł prawny. W tej sprawie ustalono, że skarżący nie był faktycznym posiadaczem spornych działek w 2005 roku, co skutkowało odmową przyznania płatności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
ustawa o płatnościach art. 2 § 1 i 2
Ustawa o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 133 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 art. 68 § 1
Należy odstąpić od zastosowania sankcji, jeżeli rolnik może udowodnić, że nie jest winny dostarczenia danych niezgodnych z faktami.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi art. 1 § 1
Definicja utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 2 ust. 1 oraz 2 ustawy o płatnościach poprzez błędne ustalenie, że skarżący nie posiadał działek i nie utrzymywał ich w dobrej kulturze rolnej. Zarzuty naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez oparcie się na wadliwie ustalonym stanie faktycznym i niepełnym materiale dowodowym. Zarzuty naruszenia art. 151 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez błędne oddalenie skargi. Zarzuty naruszenia art. 1 § 2 p.u.s.a. poprzez niewłaściwe wykonanie kontroli zaskarżonej decyzji przez Sąd I instancji.
Godne uwagi sformułowania
O istnieniu uprawnień do płatności decyduje więc faktyczne posiadanie gruntu, a nie tytuł prawny w zakresie posiadania. Posiadanie gruntu rolnego winno obejmować w danym roku kalendarzowym okres od dnia złożenia wniosku o płatności. Jako moment końcowy wymaganego posiadania wskazuje się natomiast datę 31 sierpnia, jako dzień zakończenia pełnego cyklu produkcyjnego w rolnictwie, trwającego od siewów, przez zabiegi agrotechniczne do zebrania plonów.
Skład orzekający
Anna Robotowska
sprawozdawca
Małgorzata Rysz
przewodniczący
Mirosław Trzecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że faktyczne posiadanie gruntu jest kluczowe dla przyznania płatności bezpośrednich, a nie tylko tytuł prawny, oraz dopuszczalność wykorzystania dowodów z postępowań cywilnych w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rolnika ubiegającego się o płatności bezpośrednie i ustalenia faktycznego posiadania gruntu w konkretnym okresie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest udowodnienie faktycznego posiadania gruntu, a nie tylko posiadania dokumentów, co może być zaskakujące dla wielu rolników. Pokazuje też, jak sądy integrują dowody z różnych postępowań.
“Tytuł prawny to nie wszystko: sąd wyjaśnia, co naprawdę oznacza posiadanie gruntu do unijnych dopłat.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 1855/14 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2015-09-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2014-07-24 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Robotowska /sprawozdawca/ Małgorzata Rysz /przewodniczący/ Mirosław Trzecki Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Środki unijne Sygn. powiązane III SA/Po 487/13 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2013-10-02 Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2004 nr 6 poz 40 art. 2 ust. 1 i 2 Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru Dz.U. 2012 poz 270 art. 133 § 1, art. 184, art. 204 pkt 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Anna Robotowska (spr.) Sędzia del. WSA Mirosław Trzecki Protokolant asystent sędziego Paulina Marchewka po rozpoznaniu w dniu 25 września 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 2 października 2013 r., sygn. akt III SA/Po 487/13 w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od R. K. na rzecz Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w G., objętym skargą kasacyjną wyrokiem oddalił skargę R. K. na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] stycznia 2013 roku w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości. I Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia. Po ponownym rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] maja 2005 r. o przyznanie płatności rolnych na rok 2005, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. decyzją z dnia [...] października 2011 r. przyznał R. K., po potrąceniu kwoty płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w wysokości 31.354,23 zł, płatność na rok 2005 w wysokości 59.573,04 zł, w tym Jednolitą Płatność Obszarową (JPO –26.419,50 zł) i Uzupełniającą Płatność Obszarową (UPO – 33.153,54 zł). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że we wniosku o płatności zgłoszono 210,12 ha, a zatwierdzono – po dokonaniu kontroli – powierzchnię 179,22 ha (różnica wynosiła 17,24 %), co powodowało konieczność zastosowania odpowiednich sankcji o charakterze finansowym. Stwierdzona różnica wynikała z faktu, że działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] zostały zgłoszone do płatności za 2005 r. również przez R. R.. Organ powołał się na art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.; dalej: ustawa o płatnościach) i wskazał, że o istnieniu uprawnień do płatności decyduje faktyczne posiadanie gruntów rolnych, a nie tytuł prawny do nich. Organ wyjaśnił ponadto, że z przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika, że posiadaczem spornych gruntów w 2005 r. nie był R. K. Kierownik BP ARiMR w P. uznał za istotne następujące dokumenty: wyrok SR w G. z 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt I C 53/06; protokół rozprawy apelacyjnej z dnia 5 grudnia 2006 r. przed Sądem Okręgowym w P. (sygn. akt II Ca 1807/06), postanowienie SR w G. z 20 listopada 2006 r., sygn. akt VI Kp 71/06. Kierownik BP ARiMR wskazał też na liczne pisma wnioskodawcy (wymienione w decyzji), na protokół przesłuchania w charakterze świadka R. N. i oświadczenie sołtysa J. K. z [...] października 2008 r. Podkreślił, że w dniu [...] maja 2006 r. miała miejsce rozprawa administracyjna, w toku której przesłuchano R. K., R. R. oraz świadków. Według organu posiadanie przez R. R. spornych gruntów i prowadzenie na nich prac rolnych w 2005 r. potwierdzili S. R., E. R., P. T., W. G., a także M. W. i Ł. H. w swoich oświadczeniach. Z kolei organ nie dał wiary zeznaniom i oświadczeniom A. N., C. M., K. L. na okoliczność użytkowania przedmiotowych gruntów przez R. K., ze względu na brak ich spójności z oświadczeniami pozostałych świadków. W ocenie organu z materiału dowodowego wynika więc, że sporne grunty były użytkowane rolniczo przez R. R. do końca żniw 2005 r., co potwierdziła też żona wnioskodawcy B. K. i sam wnioskodawca w swoich zeznaniach złożonych na rozprawie administracyjnej, protokołu której jednak oboje nie podpisali uznając, że R. R. nie jest stroną w sprawie. Organ powołał się też na zeznania T. K. z dnia [...] września 2011 r., który zeznał, że S. R. pracował do żniw. Podkreślono również, że wyrządzenie szkody przez zwierzynę leśną w uprawie jęczmienia w 2005 r. zgłosił do koła łowieckiego R. R., a nie wnioskodawca, a to potwierdza sprawowanie przez R. stałego nadzoru nad prowadzonymi przez niego uprawami zbóż. Reasumując, organ pierwszej instancji stwierdził, że R. K. nie był faktycznym użytkownikiem i posiadaczem spornych działek rolnych zgłoszonych także do płatności bezpośrednich przez R. R., wykonywał jedynie pojedyncze zabiegi agrotechniczne, np. wywożenie wapna, zbiór kamieni i dlatego nie spełnił warunków do przyznania mu płatności bezpośrednich do tych gruntów na rok 2005. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej zastosowania sankcji w ramach Jednolitej Płatności Obszarowej i Uzupełniającej Płatności Obszarowej oraz orzekł o przyznaniu płatności bezpośrednich do powierzchni 61,45 ha w ramach JPO (13.826,25 zł) i UPO (17.350,40 zł) – wynikających ze zniesienia sankcji. W pozostałym zakresie utrzymał natomiast zaskarżoną decyzję w mocy. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że w sprawie nie było podstaw prawnych do zastosowania sankcji za stwierdzone różnice pomiędzy powierzchnią zawnioskowaną a powierzchnią zakwalifikowaną do płatności, wobec czego należało zastosować art. 68 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.U.UE L z dnia 30 kwietnia 2004 r.; dalej: rozporządzenia Komisji nr 796/2004), zgodnie z którym należy odstąpić od zastosowania sankcji, jeżeli rolnik może udowodnić, że nie jest winny dostarczenia danych niezgodnych z faktami. W skardze na powyższą decyzję, wnioskodawca zarzucił w zakresie, w jakim wykluczono z obszaru kwalifikowanego do przyznania płatności bezpośrednich działki o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] (o łącznej pow. 31,25 ha), naruszenie art. 7, art. 8, art. 11, art. 12, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie niewyczerpujących ustaleń faktycznych (sprzecznych z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie) oraz naruszenie art. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru poprzez ich niezastosowanie do powyższych działek i odmowę przyznania płatności do tej powierzchni. W odpowiedzi na skargę Dyrektor W. OR ARiMR w P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie i argumenty zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. uznał, że skarga jest niezasadna i wskazał, że organy obu instancji prawidłowo stwierdziły brak podstaw faktycznych oraz prawnych do przyznania skarżącemu wnioskowanych płatności bezpośrednich (JPO i UPO) na rok 2005 – do działek ew. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], zgodnie z powierzchnią zadeklarowaną przez stronę i zasadnie wyłączono z udzielenia płatności te części powierzchni powyższych działek, których uprawy zostały w 2005 r. zadeklarowane również przez R. R.. W ocenie Sądu, skarżący miał tytuł prawny do zadeklarowanych działek, natomiast nie był ich posiadaczem w rozumieniu przepisów prawa unijnego i krajowego w okresie wymaganym do przyznania powyższych płatności. Ponadto organy obu instancji, w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, prawidłowo ustaliły, że R. K. nie był posiadaczem spornych gruntów w dacie złożenia wniosku ([...] maja 2005 r.) i dalej do momentu zebrania plonów. Trafnie uznano przy tym, że przedmiotem badania w niniejszej sprawie jest wyłącznie istnienie (lub nie) podstaw do przyznania płatności bezpośrednich skarżącemu, a nie R. R., która to kwestia stanowiła przedmiot odrębnego postępowania administracyjnego, zakończonego wydaniem odpowiedniej decyzji administracyjnej przyznającej R. R. płatności do spornych gruntów na 2005 rok. WSA przypomniał, że ostatecznie organ odwoławczy przyjął, że obszar zatwierdzony do płatności to 178,87 ha i odpowiednio, płatność po zniesieniu sankcji, w ramach JPO wynosi 40.245,75 zł, a UPO – 50.503,94 zł, dlatego uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części i orzekł co do istoty (dopłata 13.826,25 zł w ramach JPO i 17.350,40 zł w ramach UPO). Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wbrew zarzutom skargi, organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, przeprowadzając odpowiednie dowody z urzędu oraz na wniosek strony. Ustosunkowały się do całości materiału dowodowego, wskazując jakie dowody stanowiły podstawę podjętego rozstrzygnięcia, a jakim dowodom odmówiono przymiotu wiarygodności (i dlaczego). Organy oparły swoje rozstrzygnięcia również na podstawie zeznań samego skarżącego złożonych w charakterze powoda w procesie cywilnym wytoczonym przez niego przeciwko S. R. (sygn. akt I C 53/06), jak i na rozprawie administracyjnej w dniu 10 maja 2006 r., kiedy to R. K. potwierdził, że na spornych gruntach R. R. i jego bracia wykonywali – na podstawie zawartej z wnioskodawcą ustnej umowy poddzierżawy – określone prace polowe. Skarżący nie był w stanie prowadzić samodzielnie tych prac polowych. Płacił czynsz dzierżawny Agencji Nieruchomości Rolnych, ale otrzymał środki na jego uiszczenie od S. R. W toku postępowania organy wskazały też na uzasadnienie wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt I C 53/06, z którego wynika, że R. K. dokonał poddzierżawienia spornych działek S. R. i jego braciom, którzy uprawiali je rolniczo. Dopiero po żniwach w 2005 r. R. K. przejął użytkowanie opisanych wyżej działek. Reasumując, Sąd pierwszej instancji uznał, że organy obu instancji prawidłowo dokonały ustalenia, iż skarżący od złożenia wniosku w 2005 r. i dalej – do zebrania plonów, nie użytkował zadeklarowanych do płatności działek, a wobec tego trafnie organy odmówiły przyznania płatności do części zadeklarowanej powierzchni. II Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł R. K., zaskarżając ten wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.) skarżący organ zarzucił: 1. art. 2 ust. 1 oraz 2 ustawy o płatnościach poprzez uznanie, że skarżącemu słusznie odmówiono płatności bezpośrednich od działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...], a to wskutek błędnego ustalenia, iż skarżący w 2005 r. nie posiadał tych działek oraz nie utrzymywał ich w dobrej kulturze rolnej; 2. art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez oparcie się na wadliwie ustalonym przez organ administracyjny stanie faktycznym i niepełnym materiale dowodowym oraz błędne uznanie tego materiału dowodowego w sprawie jako kompletnego i pozwalającego na uznanie, że skarżący nie był posiadaczem w/w działek – w rozumieniu art. 2 ustawy o płatnościach – w 2005 r., wskutek błędnego ustalenia, że poddzierżawił działki, co spowodowało oddalenie jego skargi, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego, w szczególności z dowodów wskazanych w uzasadnieniu niniejszej skargi kasacyjnej, a pominiętych przez organ administracyjny wynika, że skarżący spełniał wszystkie przesłanki przyznania płatności, w konsekwencji; 3. art. 151 p.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie i oddalenie skargi, podczas gdy skarga powinna zostać uwzględniona oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi wskutek błędnego przyjęcia, iż organ administracyjny wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy; 4. art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) poprzez niewłaściwe wykonanie przez Sąd I instancji kontroli zaskarżonej decyzji Dyrektora W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. co doprowadziło do oddalenia skargi. W związku z powyższym skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w P. oraz o zasądzenia kosztów procesu na rzecz skarżącego według norm przepisanych. Argumentację na poparcie zarzutów skarżący przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej oraz o zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Kontroli instancyjnej poddany został wyrok Sądu pierwszej instancji, którym oddalono skargę R. K. na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości. Zarzuty naruszenia art. 2 ust. 1 oraz 2 ustawy o płatnościach oraz art. 133 § 1, art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 1 § 2 p.u.s.a. poprzez błędne zaakceptowanie przez Sąd pierwszej instancji ustalonego w sprawie stanu faktycznego i uznanie, że R. K. nie posiadał części zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności działek oraz nie utrzymywał ich w dobrej kulturze rolnej dotyczą zasadniczo tego samego problemu, zatem Naczelny Sąd Administracyjny uznał za celowe łączne odniesienie się do tych zarzutów. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest dokonane przez organy i zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji ustalenie, iż R. K. nie był posiadaczem spornych gruntów w dacie złożenia wniosku, tj. [...] maja 2005 r. i dalej do momentu zebrania plonów, na skutek czego, organy obu instancji stwierdziły brak podstaw faktycznych i prawnych do przyznania skarżącemu wnioskowanych płatności bezpośrednich (JPO i UPO) na rok 2005 – do działek ew. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], co skutkowało wykluczeniem z płatności ww. działek o powierzchni 31,25 ha. Organy nie kwestionowały, iż skarżący miał tytuł prawny do tych działek, natomiast ustaliły, że nie był ich posiadaczem w rozumieniu przepisów prawa unijnego i krajowego w okresie wymaganym do przyznania powyższych płatności. Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach, beneficjentem płatności jest posiadacz gospodarstwa rolnego, w ramach którego posiada grunty rolne o powierzchni minimum 1 ha, utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej oznacza natomiast m. in. uprawę roślin lub ugorowanie gruntów ornych, koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie – zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 65, poz. 600 ze zm.). O istnieniu uprawnień do płatności decyduje więc faktyczne posiadanie gruntu, a nie tytuł prawny w zakresie posiadania. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, posiadanie gruntu rolnego winno obejmować w danym roku kalendarzowym okres od dnia złożenia wniosku o płatności (zob. m. in. wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2012 r., sygn. akt II GSK 711/11, Lex nr 1244812). Jako moment końcowy wymaganego posiadania wskazuje się natomiast datę 31 sierpnia, jako dzień zakończenia pełnego cyklu produkcyjnego w rolnictwie, trwającego od siewów, przez zabiegi agrotechniczne do zebrania plonów (zob. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2010 r., sygn. akt II GSK 1086/09, Lex nr 746065). Z przeprowadzonego przez organy ARiMR postępowania administracyjnego wynika w sposób jednoznaczny, że R. K. w 2005 r. nie był posiadaczem gruntu rolnego w rozumieniu wskazanych przepisów odnośnie działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] położonych we W. Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, iż organy w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie dowodowe i ustaliły w tym zakresie stan faktyczny posiadania. Wymaga podkreślenia, że żaden z dowodów zgromadzonych w sprawie nie potwierdził spełnienia przez skarżącego przesłanki posiadania ww. działek rolnych w okresie objętym wnioskiem o przyznanie płatności. W toku postępowania ustalono natomiast, że skarżący nie podejmował decyzji, jakie rośliny uprawiać, jakich zabiegów agrotechnicznych dokonywać na wskazanych działkach, co w konsekwencji prowadziło do odmowy udzielenia płatności do części zadeklarowanych przez wnioskodawcę działek. Należy również zauważyć, że ani organy, ani WSA, nie kwestionowały, iż R. K. ponosił koszty związane z opłatą dzierżawy i z opłatą podatków za wskazane działki. Ustalono jednak, że nie ponosił on kosztów uprawy tych gruntów w 2005 roku, a wykonane przez niego czynności (zaoranie i gruberowanie ziemi po zbiorze plonów w 2005 r.) potwierdzają wprawdzie fakt prowadzenia przez skarżącego działalności rolniczej, jednakże nie dowodzą faktu użytkowania wskazanych wyżej działek w dacie złożenia wniosku o przyznanie do nich płatności na rok 2005. Ponadto, opierając się na ustaleniach poczynionych przed Sądem Rejonowym w G. oraz Sądem Okręgowym w P., Dyrektor W. OR ARiMR stwierdził, iż między R. K. a S. R. doszo do zawarcia umowy poddzierżawy, w wyniku której, sporne grunty położone we W. o powierzchni około 31 ha były użytkowane w latach 2004 – 2005 przez R. i S. R.. W ocenie Sądu, organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, przeprowadzając odpowiednie dowody z urzędu oraz na wniosek strony. Ustosunkowały się do całości materiału dowodowego, wskazując jakie dowody stanowiły podstawę podjętego rozstrzygnięcia, a jakim dowodom odmówiono przymiotu wiarygodności (i dlaczego). Podkreślić trzeba przy tym, że dokonana przez organy i dopuszczalna przez prawo (w ramach art. 80 k.p.a.) ocena poszczególnych dowodów, odmienna od stanowiska strony nie oznacza zasadności zarzutów skargi dotyczących wadliwego przeprowadzenia postępowania dowodowego. Należy również zauważyć, że organy mogły dokonać ustaleń faktycznych również w oparciu o materiał zebrany w postępowaniu cywilnym, gdyż zgodnie z treścią art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Dowodem mogą być w szczególności dokumenty – urzędowe i prywatne, w tym także akta postępowań sądowych. A zatem nie stanowi uchybienia przepisom postępowania administracyjnego fakt, iż organy ARiMR orzekające w sprawie dopłat unijnych dokonując swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego uznały za wiarygodne i mające znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego sprawy, zeznania świadków zebrane przez Sąd Rejonowy w G. oraz Sąd Okręgowy w P. w toku prowadzonych postępowań. Organy te bowiem dokonały jednocześnie oceny pozostałych dowodów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym, w którym przesłuchano kilkunastu świadków, pprzeprowadzono kilka rozpraw administracyjnych, ustosunkowano się do wszystkich wnioskowanych przez skarżącego dowodów, w tym przedłożonych oświadczeń, opinii, faktur i w efekcie wydano decyzję z uwzględnieniem całego materiału dowodowego. Należy podzielić wobec tego stanowisko Sądu pierwszej instancji, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny, a w uzasadnieniu organ odniósł się do całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, na podstawie którego uznał, że R. K. nie był posiadaczem spornych gruntów w dacie złożenia wniosku ([...] maja 2005 r.) i dalej do momentu zebrania plonów, co skutkowało odmową dopłat do części zadeklarowanych działek rolnych. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i podlega ona oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI