II GSK 1017/19

Naczelny Sąd Administracyjny2022-10-13
NSAtransportoweWysokansa
transport drogowyprzewozy osóbpostępowanie administracyjnedopuszczenie do udziałuinteres społecznyorganizacja społecznakontrola społecznaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiKodeks postępowania administracyjnego

NSA uchylił wyrok WSA i postanowienia organów administracji, dopuszczając stowarzyszenie przewoźników do udziału w postępowaniu o zezwolenie na wykonywanie przewozów drogowych ze względu na interes społeczny.

Sprawa dotyczyła odmowy dopuszczenia stowarzyszenia przewoźników do udziału w postępowaniu administracyjnym o udzielenie zezwolenia na wykonywanie międzynarodowych regularnych przewozów drogowych. Stowarzyszenie argumentowało, że jego cele statutowe i interes społeczny uzasadniają udział. WSA oddalił skargę, uznając brak spełnienia przesłanek z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji wadliwie ocenił interes społeczny, który powinien być rozumiany szerzej niż tylko interes prawny członków organizacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę stowarzyszenia na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) odmawiające dopuszczenia do udziału w postępowaniu o zezwolenie na wykonywanie międzynarodowych regularnych przewozów drogowych. Stowarzyszenie powoływało się na interes społeczny i cele statutowe związane z bezpieczeństwem przewozów i kontrolą społeczną. WSA uznał, że stowarzyszenie nie wykazało spełnienia przesłanek z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., a jego interes był partykularny. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że sąd pierwszej instancji wadliwie zinterpretował pojęcie interesu społecznego. NSA stwierdził, że interes społeczny organizacji społecznej może obejmować także interesy faktyczne jej członków, jeśli służą one dobru ogólnemu, a udział organizacji ma na celu "uspołecznienie" postępowania i zapewnienie kontroli społecznej. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok oraz postanowienia organów administracji, zasądzając zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, stowarzyszenie może zostać dopuszczone, jeśli wykaże, że jego udział służy dobru ogólnemu i stanowi formę kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym, nawet jeśli nie jest bezpośrednio związane z interesem prawnym jego członków.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA wadliwie zinterpretował pojęcie interesu społecznego. Interes społeczny organizacji może obejmować szerszy zakres niż tylko interes prawny członków, a jego celem jest "uspołecznienie" postępowania i zapewnienie kontroli społecznej. Cele statutowe stowarzyszenia dotyczące bezpieczeństwa i jakości przewozów są w interesie społecznym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

k.p.a. art. 31 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Sąd uznał, że interpretacja sądu pierwszej instancji dotycząca przesłanek dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu była wadliwa. NSA rozszerzył rozumienie interesu społecznego i celów statutowych organizacji.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.t.d. art. 22a § ust. 1 pkt 2a

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c)

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA wadliwie zinterpretował pojęcie interesu społecznego w kontekście dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym. Udział organizacji społecznej ma na celu "uspołecznienie" postępowania i zapewnienie kontroli społecznej. Cele statutowe stowarzyszenia dotyczące bezpieczeństwa i jakości przewozów są w interesie społecznym i uzasadniają jego udział w postępowaniu.

Odrzucone argumenty

Argumentacja WSA, że stowarzyszenie nie wykazało spełnienia przesłanek z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. z powodu partykularnego charakteru jego interesu. Stanowisko WSA, że udział organizacji społecznej musi służyć lepszemu wypełnieniu celów postępowania administracyjnego przez organ.

Godne uwagi sformułowania

udział organizacji społecznej ma służyć "uspołecznieniu" tego postępowania, a więc działaniu organu w realiach kontroli społecznej interes społeczny w przypadku dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym polega na działaniu na rzecz dobra ogólnego niepowiązanego wprost z interesem indywidualnym podmiotów tworzących organizację społeczną.

Skład orzekający

Andrzej Skoczylas

sprawozdawca

Cezary Pryca

przewodniczący

Małgorzata Rysz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia interesu społecznego i celów statutowych organizacji społecznych w kontekście ich dopuszczania do udziału w postępowaniach administracyjnych na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dopuszczenia organizacji społecznej do postępowania administracyjnego, ale jego zasady mogą być stosowane analogicznie w innych przypadkach, gdzie organizacje społeczne chcą brać udział w postępowaniach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sądy interpretują pojęcie 'interesu społecznego' i rolę organizacji społecznych w postępowaniach administracyjnych, co jest istotne dla wielu prawników i organizacji.

Czy stowarzyszenie przewoźników może kontrolować postępowanie o zezwolenie na transport? NSA wyjaśnia rolę interesu społecznego.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1017/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-10-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-08-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas /sprawozdawca/
Cezary Pryca /przewodniczący/
Małgorzata Rysz
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Dopuszczenie do udziału w postępowaniu
Transport
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 41/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-05-16
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz zaskarżone postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 31 § 1 pkt 2, art. 77 § 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 13 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 41/19 w sprawie ze skargi S. w L. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 23 października 2018 r. nr BP.5530.80.2018.0949.BTM.5972 w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie o udzielenie zezwolenia na wykonywanie międzynarodowych regularnych przewozów drogowych osób 1) uchyla zaskarżony wyrok; 2) uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 31 sierpnia 2018 r.; 3) zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz S. w L. 1020 (jeden tysiąc dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 maja 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 41/19, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), oddalił skargę S (...) w L. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 23 października 2018 r., w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie o udzielenie zezwolenia na wykonywanie międzynarodowych regularnych przewozów drogowych osób.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
W dniu 7 sierpnia 2018 r. S (...) w L. złożyło wniosek o dopuszczenie go do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie o udzielenie zezwolenia na wykonywanie międzynarodowych regularnych przewozów drogowych osób na linii (...), wszczętym na wniosek F.Sp. z o.o. w W.. Stowarzyszenie uzasadniło swój wniosek istnieniem interesu społecznego przejawiającego się w trosce o zdrowie i bezpieczeństwo publiczne, w bezpieczeństwie w ruchu drogowym, w trosce o zdrowie i życie pasażerów komunikacji regularnej w krajowym transporcie drogowym, w racjonalnym pojmowaniu kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym, w pełnym zaspokajaniu potrzeb przewozowych dla wszystkich obecnych i potencjalnych pasażerów na tej linii regularnej, w podwyższaniu jakości i standardu, a w szczególności bezpieczeństwa wykonywanych przewozów i w zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w środowisku świadczącym usługi transportu drogowego osób.
Postanowieniem z 31 sierpnia 2018 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego odmówił stowarzyszeniu udziału na prawach strony w powyższym postępowaniu administracyjnym.
Stowarzyszenie złożyło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. postanowieniem.
Postanowieniem z 23 października 2018 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Organ uznał, że stowarzyszenie nie wykazało istnienia przesłanek z art. 31 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; powoływanej dalej jako: k.p.a.). Przytaczając cele statutowe stowarzyszenia, określone w § 6 statutu organ wskazał, że według § 7 statutu cele te stowarzyszenie realizuje poprzez organizowanie wspólnych przedsięwzięć mających ułatwić i doskonalić świadczenie usług, organizowanie spotkań zainteresowanych działalnością usługową w transporcie drogowym, kontakty i współpracę z instytucjami i organizacjami działającymi w zakresie świadczenia usług transportowych oraz z organizacjami administracji samorządowej i rządowej nadzorującymi tego typu działalność, a także występowanie o wszczęcie oraz przystępowanie do toczących się postępowań administracyjnych w warunkach określonych obowiązującymi przepisami prawa. Organ podzielił stanowisko zawarte w postanowieniu wydanym w I instancji, że cele statutowe stowarzyszenia nie mają żadnego związku z przedmiotem postępowania wszczętego na wniosek F. Sp. z o.o., bowiem każdy z tych celów dotyczy działalności w zakresie transportu drogowego wykonywanego na już istniejącej linii komunikacyjnej. Przedmiotem postępowania prowadzonego z wniosku spółki jest natomiast udzielenie jej zezwolenia na wykonywanie przewozów osób na wskazanej linii regularnej, która jeszcze nie istnieje. Zdaniem GITD cele statutowe stowarzyszenia będą miały związek z wykonywaniem usług dopiero po rozpoczęciu wykonywania przewozów osób na ww. linii, po uprzednim uzyskaniu przez spółkę zezwolenia na ich wykonywanie.
GITD wskazał, że wnioskodawca nie wykazał również interesu społecznego mogącego stanowić podstawę do dopuszczenia go do udziału w postępowaniu. Wskazany interes społeczny dotyczy wykonywanych przewozów osób na istniejącej linii komunikacyjnej. Ponadto organ stwierdził, że stowarzyszenie zrzesza przewoźników drogowych wykonujących przewozy osób i tych przewoźników reprezentuje, a zatem reprezentuje konkurencję spółki F.Sp. z o.o., a nie potencjalnych pasażerów, którzy mogliby być zainteresowani bezpieczeństwem pasażerów, kontrolą społeczną nad postępowaniem administracyjnym w sprawie udzielenia spółce zezwoleń na wykonywanie usług przewozu osób na liniach regularnych i zaspokajaniem potrzeb obecnych i potencjalnych pasażerów.
Na powyższe postanowienie Stowarzyszenie złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podnosząc m.in., że organ wadliwie uznał, iż skarżący nie wykazał, że jego cele statutowe i interes społeczny uzasadniają udział w postępowaniu z wniosku F.sp. z o.o. Skarżący podniósł, że organ rozpatrując wniosek nie kierował się przesłankami z art. 31 § 1 k.p.a., a nadto przedwcześnie ocenił intencje wnioskodawcy. Zdaniem stowarzyszenia, interes społeczny przemawiający za dopuszczeniem go do udziału w postępowaniu polegać ma na sprawowaniu racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym i działaniem organów. Ponadto, w ocenie skarżącego, organ niesłusznie twierdzi, że stowarzyszenie zamierza działać w celu ochrony interesów wąskiej grupy podmiotów prowadzących działalność konkurencyjną wobec wnioskodawcy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 maja 2019 r. oddalił skargę.
Sąd I instancji przytoczył treść art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. i stwierdził, że przesłanki określone w tym przepisie, przemawiające za dopuszczeniem organizacji społecznej do udziału w toczącym się postępowaniu, muszą być spełnione łącznie. WSA wskazał, że organy ustaliły, iż podmiot spełnia pierwszą przesłankę z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. udział stowarzyszenia w postępowaniu administracyjnym dotyczy praw i obowiązków "innego podmiotu" – F.sp. z o.o. (przewoźnika). Zdaniem Sądu, wnioskodawca nie spełnia jednak pozostałych dwóch przesłanek. We wniosku o dopuszczenie do udziału stowarzyszenie wskazało, że jest organizacją społeczną zrzeszającą przewoźników prowadzących działalność w zakresie transportu drogowego osób. Jako interes społeczny skarżący wskazał zainteresowanie pełnym zaspokojeniem potrzeb przewozowych dla wszystkich obecnych i potencjalnych pasażerów na poszczególnych liniach komunikacyjnych oraz podwyższanie jakości i standardu, a w szczególności bezpieczeństwa wykonywanych przewozów. WSA podkreślił, że udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym, nie może służyć jej partykularnym interesom lub interesom jej członków, a ponadto musi mieć niższą rangę niż interes strony. Organizacja społeczna powinna zatem wykazać zasadność udziału w postępowaniu, ponieważ jej udział w sprawie nie jest obojętny dla stron, zwłaszcza gdy reprezentują przeciwstawne interesy.
W ocenie Sądu, skarżący nie przedstawił argumentów, które uzasadniałyby jego uczestnictwo w postępowaniu administracyjnym. Pogląd stowarzyszenia, że dopuszczalne jest uczestniczenie organizacji społecznej w postępowaniu ze względu na faktyczne interesy członków, nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa. WSA stwierdził, że bezsporne jest, iż stosownie do art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. in fine, za dopuszczeniem organizacji społecznej do udziału w postępowaniu ma przemawiać interes społeczny, który nie może zaś być rozumiany jako zinstytucjonalizowana forma popierania partykularnych interesów członków organizacji społecznej. Sąd nie uwzględnił stanowiska skarżącego, opierającego się na wyrokach zapadłych w innych jego sprawach na gruncie art. 31 § 1 k.p.a.
Zdaniem Sądu, obawy stowarzyszenia wyrażane w niniejszym postępowaniu w zakresie zwalczania nieuczciwej konkurencji są przedwczesne. Na linii regularnej wytyczonej przystankami: (...) nikt jeszcze nie wykonuje przewozów, a więc w niniejszej sprawie brak jest podstaw do oceny interesu społecznego na gruncie art. 22a ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2200 ze zm.; powoływanej dalej jako: u.t.d.).
WSA podniósł, że stowarzyszenie nie przedstawiło innych przekonujących argumentów, wskazujących na istnienie interesu społecznego i uzasadniających jego uczestnictwo w postępowaniu. Argumentem takim nie jest ogólnikowe twierdzenie, że udział stowarzyszenia w przedmiotowym postępowaniu jest uzasadniony chęcią czuwania nad zachowaniem prawidłowej i bezpiecznej organizacji przewozów, zgodnej z interesem przewoźników i korzystających z ich usług pasażerów. Sąd podkreślił, że interes społeczny winien być wykazany w sposób konkretny i niewątpliwy, a więc poprzez określenie, jakiego rodzaju wartości istotne i ważne ze społecznego punktu widzenia, podlegałyby ochronie w danym postępowaniu administracyjnym. Potencjalne naruszenia prawa przez organ nie stanowią przesłanki dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu. Również sam fakt prowadzenia postępowania dotyczącego udzielenia zezwolenia na wykonywanie przewozów drogowych osób nie powoduje, że w interesie społecznym leży dopuszczanie do udziału w postępowaniu wszystkich organizacji społecznych, które zrzeszają przedsiębiorców prowadzących działalność w ww. zakresie.
W ocenie Sądu, organizacja społeczna powinna przynajmniej uprawdopodobnić, że swoim działaniem przyczyni się aktywnie do lepszego wypełnienia celów postępowania administracyjnego w konkretnej sprawie. Dopiero wówczas będzie można przyjąć, że na rzecz jej udziału w postępowaniu przemawia interes społeczny. Organ nie jest zaś zobowiązany do każdorazowego uwzględnienia wniosku organizacji społecznej tylko z tego powodu, że charakter rozpoznawanej sprawy może być związany z zakresem jej statutowej działalności.
Odnosząc się do przesłanki uzasadnionych celów statutowych organizacji, WSA przytoczył § 6 i § 7 statutu stowarzyszenia i wskazał, że organ słusznie uznał, iż cele statutowe stowarzyszenia nie mają żadnego związku z przedmiotem postępowania wszczętego na wniosek F.Sp. z o.o., bowiem każdy z tych celów dotyczy działalności w zakresie transportu drogowego wykonywanego na już istniejącej linii komunikacyjnej. Przedmiotem postępowania prowadzonego z wniosku wymienionej spółki jest natomiast udzielenie jej zezwolenia na wykonywanie przewozów osób na linii regularnej, która jeszcze nie istnieje. Sąd I instancji podkreślił, że stowarzyszenie we wniosku przywołało postanowienia § 6 oraz § 7 pkt 4 statutu, nie wskazując jednak sposobu ich zastosowania w konkretnych okolicznościach sprawy. Zdaniem WSA, podmiot nie wyjaśnił dlaczego określone cele statutowe uzasadniają jego udział w tym konkretnym postępowaniu administracyjnym.
Sąd I instancji nie stwierdził również, aby w badanej sprawie nastąpiło naruszenie innych przepisów postępowania, w tym art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., bowiem stowarzyszenie nie wskazało konkretnych uchybień organu w tym zakresie. Zdaniem WSA, na ocenę zaskarżonego postanowienia nie miała istotnego wpływu zmiana § 6 pkt 5 statutu Stowarzyszenia dokonana w 2018 r., a obejmująca nowy cel działania organizacji, polegający na sprawowaniu racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniami administracyjnymi i nad działaniem organów. Treść tego postanowienia statutowego częściowo pokrywa się z kodeksowym uprawnieniem inicjowania lub udziału w postępowaniu administracyjnym, a ponadto treść statutu nie może stanowić samoistnej przesłanki udziału w procesie administracyjnym.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło S (...) w L., zaskarżając orzeczenie w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., polegające na tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie badając legalność zaskarżonego postanowienia oddalił skargę, zaakceptował ustalony stan faktyczny sprawy i nie uwzględnił, że organ błędnie ustalił stan faktyczny, a w konsekwencji nie wyjaśnił wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, naruszając również zasadę zaufania do organów poprzez uznanie, że Skarżący nie wykazał, iż jego cele statutowe i interes społeczny uzasadniają udział w postępowaniu z wniosku F.Sp. z o.o;
II. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. polegające na tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie badając legalność zaskarżonego postanowienia oddalił skargę i błędnie przyjął, że Skarżący nie wykazał, iż jego cele statutowe i interes społeczny uzasadniają udział w postępowaniu z wniosku F. Sp. z o.o., pomimo tego, że Skarżący w toku postępowania udowodnił, że spełnione zostały przewidziane w tym przepisie przesłanki, a mianowicie jego udział w postępowaniu jest uzasadniony celami statutowymi stowarzyszenia oraz za przystąpieniem do postępowania przemawia interes społeczny
- opisane naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyby bowiem Sąd I instancji nie naruszył powyższych przepisów postępowania, to musiałby uznać, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa, bowiem Skarżący spełnił wszelkie przesłanki uzasadniające jego dopuszczenie do udziału w postępowaniu, a w rezultacie Sąd wydałby rozstrzygnięcie o uchyleniu postanowienia, a nie o oddaleniu skargi.
Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, a także o dopuszczenie dowodu z odpisu skarżącego z Rejestru Przedsiębiorców dla wykazania tego, że nie tylko członkowie skarżącego stowarzyszenia, ale także samo stowarzyszenie (...) prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu osobowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub sąd drugiej instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a.. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej.
Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub na niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna S (...) w L.oparta została na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Skarga ta ma usprawiedliwione podstawy, chociaż nie wszystkie zarzuty w niej podniesione znajdują uzasadnienie prawne.
Zdaniem NSA nietrafny jest zarzut podnoszący naruszenie art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8 § 1 i art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Niezasadność tego zarzutu polega na tym, że jest on merytorycznie nietrafny. Analiza akt sprawy i uzasadnienia wyroku prowadzi do wniosku, że w rozpoznawanej sprawie nie ma wątpliwości co do ustaleń faktycznych sprawy. Stan sprawy jest jednoznaczny, natomiast problem prawny, który pojawia się w sprawie dotyczy wykładni art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. na gruncie przyjętych w sprawie ustaleń, a zasadniczo rozumienia pojęcia interesu prawnego, który uzasadniałby udział skarżącego w postępowaniu wszczętym na wniosek innego podmiotu.
Zdaniem NSA ocena interesu społecznego dokonana przez sąd pierwszej instancji jest wadliwa, dlatego należy uznać za zasadny drugi z zarzutów kasacyjnych, który wskazuje na naruszenie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. Skarga kasacyjna trafnie podnosi, że interes społeczny w przypadku dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym polega na działaniu na rzecz dobra ogólnego niepowiązanego wprost z interesem indywidualnym podmiotów tworzących organizację społeczną. Oczywistą rzeczą jest, że interes społeczny w takim przypadku jest budowany nie tylko przez pryzmat interesów prawnych ogółu podmiotów uczestniczących w takiej organizacji, ale także ich interesów faktycznych, które mogą tworzyć pożądaną społecznie wartość, bowiem będą odzwierciedlać istotną i chronioną prawem wartość.
Analiza akt sprawy, a zwłaszcza celów i zadań skarżącego prowadzi do wniosku, że podmiot ten działa w interesie społecznym. Wynika to z treści § 6 i § 7 Statutu stowarzyszenia, z których wynika, że celami statutowymi prowadzonej działalności jest propagowanie i popieranie nowoczesnych form transportu osobowego, kreowanie pozytywnej opinii o działalności przewoźników, podwyższanie standardów przewozowych oraz działanie na rzecz bezpieczeństwa przewozów. Cele w ten sposób ujęte służą zaspokajaniu potrzeb przyszłych pasażerów, co z całą pewnością jest w interesie społecznym, zwłaszcza że postępowanie dotyczy linii regularnej, na której członkowie wnioskodawcy nie świadczą usług przewozowych. W ocenie NSA udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym nie ma służyć zapewnieniu aktywnego i lepszego wypełnienia celów postępowania administracyjnego, jak twierdzi sąd pierwszej instancji. Te cele ma zrealizować organ prowadzący postępowanie. Natomiast udział organizacji społecznej ma służyć "uspołecznieniu" tego postępowania, a więc działaniu organu w realiach kontroli społecznej, którą gwarantuje podmiot niebędący wprost zainteresowanym rozstrzygnięciem sprawy.
A zatem błędnie sąd pierwszej instancji zaakceptował przyjęte w tej sprawie wadliwe stanowisko organu zaprezentowane w postanowieniach obu instancji, który nie rozważył wyczerpująco i ocenił w świetle przesłanek i celów z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., czy organizacja społeczna zajmująca się – w świetle postanowień statutu – dbałością o uczciwe wykonywanie transportu drogowego i odpowiedni poziom usług świadczonych na rzecz pasażerów, powinna zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu toczącym się z wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych.
W związku z powyższym, zaskarżony wyrok sądu pierwszej instancji podlegał uchyleniu w całości (pkt 1 sentencji wyroku). Wobec tego również, że istotę rozpatrywanej sprawy należało uznać za dostatecznie wyjaśnioną, NSA na podstawie art. 188 p.p.s.a. rozpoznał skargę stowarzyszenia na postanowienie Głównego Inspektora o odmowie dopuszczenia skarżącego do udziału w postępowaniu w sprawie o udzielenie zezwolenia na wykonywanie międzynarodowych regularnych przewozów drogowych osób, która w świetle przedstawionych argumentów była uzasadniona, co w konsekwencji skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji wyroku). W ponownie prowadzonym postępowaniu organ administracji zobowiązany będzie uwzględnić przedstawione powyżej oceny prawne i formułowane na ich podstawie wnioski.
O zwrocie kosztów postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 209 p.p.s.a. w związku z art. 203 pkt 1 p.p.s.a., art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.), zasądzając od GITD na rzecz Skarżącego 1020 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI