III SA/Łd 396/20

III SA/Łd 396/20 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2020-10-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-05-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Janusz Nowacki /sprawozdawca/
Małgorzata Łuczyńska /przewodniczący/
Monika Krzyżaniak
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 316/21 - Wyrok NSA z 2024-09-11
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2018 poz 2332
art. 5 ust. 1, art. 21 ust. 3
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów - tekst jedn.
Sentencja
Dnia 29 października 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 października 2020 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej O.p.), art. 21 ust. 1 w związku z art. 26 ust. 5 i art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 2332 ze zm., dalej ustawa o SENT), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. nr [...] z dnia [...], uchylił w całości ww. decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. i nałożył na A. S., prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą A A. S. z siedzibą w P.ul. B nr 21. karę pieniężną w wysokości 20.000,00 zł. za niewykonanie obowiązku określonego w art. 5 ust. 1 ustawy o SENT.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
W dniu 1 sierpnia 2019 r. funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. o godzinie 14:00 na drodze krajowej nr 74 w P. przeprowadzili kontrolę środka transportu w postaci samochodu ciężarowego (autocysterny) marki MAN, o numerze rejestracyjnym EP 64687, w którym był przewożony, do różnych odbiorców, olej opałowy w ilości 5700 litrów klasyfikowany do pozycji CN 2710. Przedmiotowy towar przewożony był bez uprzedniego zgłoszenia przez wysyłającego w systemie SENT. Dopiero w trakcie przeprowadzanej kontroli wysyłający zgłosił do systemu SENT dwa zgłoszenia nr [...] dotyczący 1000 l oleju opałowego dla Fundacji Art Of Living Polska i nr [...] dotyczący 1000 l oleju opałowego dla firmy W. C. C.
W efekcie ustaleń z przeprowadzonej kontroli Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. na podstawie postanowienia nr [...] z dnia [...] wszczął w stosunku do ww. przedsiębiorcy postępowanie w sprawie nałożenia kar pieniężnych.
Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. w dniu [...] wydał decyzję nr [...], mocą której na wyżej wymienionego przedsiębiorcę nałożył dwie kary pieniężne po 20.000,00 zł każda, za nieprzesłanie do rejestru zgłoszeń SENT przed rozpoczęciem przewozu towaru.
A. S. odwołała się od ww. decyzji i zarzuciła naruszenie:
I. przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 121, art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 191 O.p. w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania obywateli do organów podatkowych oraz zasadę prawdy obiektywnej, poprzez niewyjaśnienie okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy, niewystarczające ustalenie stanu faktycznego, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w tym zakresie, a więc: a) nieprzeprowadzenia postępowania dotyczącego badania przesłanek ważnego interesu strony i interesu publicznego, b) pominięcia wyjaśnień z platformy PUESC dotyczących przesyłania zgłoszeń w przypadku tzw. SENTA kaskadowego, c) pominięcie ratio legis przepisów ustawy o SENT;
2) art. 210 § 1 pkt 6 O.p. poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego decyzji, a w szczególności brak wyjaśnienia dlaczego Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. uznał, że nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na ważny interes strony i interes publiczny;
II. prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 5 ust. 1 ustawy o SENT poprzez jego niezastosowanie i nałożenia kary pieniężnej w sytuacji, gdy do przewozu wyrobów w ramach tzw. "SENT kaskadowego" mogło zostać przesłane jedno zgłoszenie SENT;
2) art. 21 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy o SENT poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy było to uzasadnione z uwagi na ważny interes strony i interes publiczny;
3) art. 31 ust. 3 konstytucji RP oraz art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej przez wydanie decyzji naruszającej zasadę proporcjonalności - przejawiającym się niewspółmiernością zastosowania kary względem celu jaki ma osiągnąć ustawa o SENT i nie uwzględnieniem innych mniej uciążliwych dla strony rozwiązań przewidzianych przez tę ustawę.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. po zapoznaniu się z aktami sprawy pismem z dnia 2 stycznia .2020 r. wezwał A. S. do złożenia na piśmie dodatkowych wyjaśnień odnośnie wykazania jej ważnego interesu jako wysyłającego, uzasadniającego odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej.
W reakcji na ww. wezwanie pełnomocnik A. S. przesłał pismo z dnia 28 stycznia 2020 r. wraz z wyjaśnieniami i przedłożył: oświadczenie z dnia 28 stycznia 2020 r. o wysokości osiągniętego dochodu w roku 2018 i 2019, posiadanym majątku oraz zaciągniętych zobowiązaniach finansowych, rozliczenie dochodu z remanentem za rok 2018 i 2019, umowę kredytu samochodowego.
Przywołaną na wstępie decyzję z dnia [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., uchylił w całości decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z dnia [...] i nałożył na A. S. karę pieniężną w wysokości 20.000,00 zł. za niewykonanie obowiązku określonego w art. 5 ust. 1 ustawy o SENT.
Organ odwoławczy wyjaśnił, iż zasady systemu monitorowania drogowego przewozu towarów oraz odpowiedzialność za naruszenie obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, kierującego środkiem transportu określa ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi, zwana dalej ustawą o SENT. Przepisy ww. ustawy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, nie wyłączają odpowiedzialności nawet za uchybienia, które popełnione zostały wskutek błędów, czy pomyłek i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego i kolejowego przewozu tzw. wrażliwych towarów.
Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, iż w niniejszej sprawie kontrolujący po stwierdzeniu nieprawidłowości w dniu 1 sierpnia 2019 r. sporządzili protokół z kontroli przewozu towarów środkiem transportu, nadając mu numer [...] Z treści tego protokołu wynikało, że w dniu 1 sierpnia 2019 r. funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. o godzinie 14:00 na drodze krajowej nr 74 w P. przeprowadzili kontrolę środka transportu w postaci samochodu ciężarowego (autocysterny) marki MAN, o numerze rejestracyjnym [...], w którym był przewożony do różnych odbiorców olej opałowy w ilości 5700 litrów (według oświadczenia kierowcy), klasyfikowany do pozycji CN 2710. Przedmiotowy towar przewożony był bez uprzedniego zgłoszenia przez wysyłającego w systemie SENT. Dopiero w trakcie przeprowadzanej kontroli wysyłający zgłosił do systemu SENT dwa zgłoszenia nr [...] dotyczący 1000 l oleju opałowego dla Fundacji Art Of Living Polska i nr [...] dotyczący 1000 l oleju opałowego dla firmy W. C. C
Przytaczając treść art. 5 ust. 1 ustawy o SENT organ odwoławczy podniósł, iż wysyłający, którym była A. S. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą A A. S. z siedzibą w P., ul. B nr 21, nie zastosował się do tego przepisu, gdyż przed rozpoczęciem przewozu nie przesłał do rejestru zgłoszenia, a tym samym nie uzyskał numeru referencyjnego i nie przekazał go przewoźnikowi. Potwierdził to dowód w postaci ww. protokołu z kontroli, protokół przesłuchania kontrolowanego z dnia 1 sierpnia 2019 r. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż ustalenia te nie były kwestionowane przez A. S. i nie stanowią istoty sporu. Natomiast jednym z elementów zakwestionowanym w odwołaniu jest fakt, iż Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. w zastanym stanie faktycznym i na podstawie ww. materiału dowodowego ocenił, że wysyłający przed rozpoczęciem przewozu powinien przesłać do rejestru dwa zgłoszenia SENT, zamiast jednego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. stwierdził, że takie stanowisko odwołującego w tym względzie jest zasadne. Rozpoczęty przewóz po zatankowaniu towaru, podlegającego obowiązkowi zgłoszenia w oparciu o ustawę o SENT miał być realizowany do kilku odbiorców w tak zwanym obwoźnym systemie handlu. Obwoźny handel to między innymi sprzedaż ze specjalistycznych samochodów np. cystern, którymi przewożony jest towar do różnych nabywców. W takiej sytuacji zgłoszenia przewozu można dokonać zgodnie z trasą przejazdu i sporządzić pierwsze zgłoszenie (umieszczając w polu uwagi zgłoszenia, że jest to przewóz w ramach handlu obwoźnego) na całość przewożonego autocysterną towaru z bazy paliw do pierwszego odbiorcy. Natomiast przed rozpoczęciem przewozu od klienta pierwszego do drugiego kolejne zgłoszenie (również umieszczając w polu uwagi zgłoszenia, że jest to przewóz w ramach handlu obwoźnego) na całość pozostałego w cysternie towaru, stosując taki system do kolejnych odbiorców. W ocenie organu odwoławczego w realiach tej sprawy i ustalonego stanu faktycznego, wysyłający powinien przed rozpoczęciem przewozu obwoźnego przesłać do rejestru co najmniej jedno zgłoszenie SENT, wskazując prawidłowo dane, o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o SENT. Biorąc powyższe pod uwagę organ drugiej instancji zgodził się, że Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w tym względzie niewłaściwie ocenił materiał dowodowy, zaistniały stan faktyczny i w konsekwencji błędnie nałożył dwie kary pieniężne za brak przesłania do rejestru SENT zgłoszenia, zamiast nałożyć jedną karę pieniężną przyjmując, że w sprawie nie zaistniały ustawowe przesłanki do odstąpienia od jej nałożenia. W ocenie organu odwoławczego nie może być tak, że w sytuacji, gdy przepis dopuszcza przesłanie do rejestru SENT przed rozpoczęciem przewozu jednego zgłoszenia, nakłada się karę pieniężną za nie przesłanie do rejestru kilku zgłoszeń, tylko dlatego, że po stwierdzonych nieprawidłowościach w trakcie kontroli drogowej podmiot zobowiązany do złożenia przynajmniej jednego zgłoszenia SENT, złożył kilka tych zgłoszeń (co również dopuszcza ustawa). Organ odwoławczy podniósł, iż nie można karać za więcej, ponad minimum ustawowe, nawet jeżeli podmiot zobowiązany nie znał tego minimum ustawowego - tak jak w niniejszej sprawie, co wynika z treści odwołania i składanych wyjaśnień przez A. S. w trakcie postępowania.
Biorąc pod uwagę powyższe Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. uznał za zasadne podnoszone w odwołaniu zarzuty A. S. pominięcia wyjaśnień z platformy PUESC, dotyczących przesyłania zgłoszeń w przypadku tzw. SENTA kaskadowego, a tym samym naruszenia przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. w tym względzie zasady zaufania w prowadzonym postępowaniu.
Mając powyższe na uwadze oraz fakt braku zaistnienia przesłanek ustawowych do odstąpienia od nałożenia na podmiot wysyłający kary pieniężnej Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. stosując się do normy prawnej art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p., uchylił w całości zaskarżoną decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. i orzekł co do istoty sprawy.
Przytaczając treść art. 21 ust. 1 ustawy o SENT organ odwoławczy wyjaśnił, iż ustalił wysokość kary pieniężnej w kwocie 20.000,00 zł., ponieważ 46% wartości brutto przewożonego towaru wynosi 8.603,84 zł., a więc mniej niż 20.000,00 zł.,
Odnośnie niezastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. zauważył, że ustawodawca przewidział możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem między innymi podmiotu wysyłającego lub interesem publicznym, na wniosek podmiotu wysyłającego lub z urzędu (art. 21 ust. 3 ustawy o SENT). Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w niniejszej sprawie nie było podstaw do zastosowania przepisu art. 21 ust. 3 ustawy o SENT, a więc odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w związku z naruszeniem wynikającym z art. 5 ust. 1 ustawy o SENT, gdyż w sprawie tej nie zaistniał ważny interes wysyłającego lub interes publiczny od wystąpienia, których ustawodawca uzależnił możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.
Użyte w przepisie art. 21 ust. 3 ustawy o SENT sformułowanie "może" wskazuje bowiem jednoznacznie, że odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej oparte jest na uznaniu administracyjnym, z istoty którego wynika pozostawienie organowi swobody wyboru konsekwencji prawnych. W rozpatrywanej sprawie odstąpienie od nałożenia kary uzależnione jest od spełnienia przesłanki "ważnego interesu wysyłającego" lub "interesu publicznego". Zarówno ustawa o SENT, jak i ustawa Ordynacja podatkowa, której przepisy w zakresie nieuregulowanym w ustawie o SENT, stosuje się odpowiednio do kar pieniężnych, nie definiuje omawianych pojęć. Zgodnie z doktryną i ugruntowanym orzecznictwem przyjmuje się, że przez "ważny interes strony" należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika. To sytuacja, w której z powodu nadzwyczajnych losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Przykładem, może tu być utrata możliwości zarobkowania, czy utrata losowa majątku. O istnieniu ważnego interesu strony nie decyduje jego subiektywne przekonanie o tym, że taki interes ma, lecz względy zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny oraz zagrożenie egzystencji. Pojęcia ważnego interesu nie można jednak upatrywać wyłącznie w dolegliwości finansowej jakiej doświadcza podatnik w związku z koniecznością wywiązania się z ciążących na nim zobowiązań. Z kolei, pojęcie "interesu publicznego" to dyrektywa postępowania nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy. Poza tym, interes publiczny nie może być przedkładany ponad nadrzędną zasadę praworządności, którą wyraża art. 7. Konstytucji RP oraz art. 120 O.p.
W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. przywołane przez A. S. argumenty za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej są niewystarczające, bowiem nie mieszczą się w zakresie nadzwyczajnych okoliczności, do których odwołuje się przepis art. 21 ust. 3 ustawy o SENT. Zaistniały stan faktyczny bez wątpienia nie jest skutkiem ponadprzeciętnych i losowych okoliczności, natomiast konieczność prawidłowego wypełniania obowiązków rejestracyjnych/aktualizacyjnych nałożonych ustawą o SENT jest powszechnie znana podmiotom do których jest skierowana, tj. wysyłającym, odbierającym, przewoźnikom i kierującym środkiem transportu. Nie jest to zatem sytuacja nadzwyczajna i w praktyce tego typu przypadki są udziałem wielu podmiotów w Polsce, którzy pomimo tego wywiązują się z ciążących na nich obowiązków bądź regulują kary nałożone za ich niewykonanie bądź nieprawidłowe wykonanie. O ważnym interesie nie może przesądzać fakt, złej organizacji pracy, poddanie się rutynie, braku stworzenia procedur, które zapobiegną rozpoczęciu przewozu przez przewoźnika przed dokonaniem zgłoszenia przez wysyłającego w odpowiednim czasie (określonym precyzyjnie w art. 5 ust. 1 ustawy o SENT). Nadzwyczajną i nagłą okolicznością nie jest z całą pewnością awaria samochodu w dniu realizacji dostawy, czy konieczność dostarczenia towaru do odbiorców bo zachwieje to cyklem produkcyjnym cukierni lub zakłóci i utrudni funkcjonowanie ośrodka o nazwie Centrum Promocji Zdrowia w T.. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. nie są to okoliczności, których wysyłający nie mógł przewidzieć i na które nie miał wpływu. Świadczą one jedynie o braku należytej staranności w prowadzeniu działalności gospodarczej i braku stworzenia odpowiednich procedur. Możliwość wystąpienia awarii pojazdu przewoźnika i konieczność dostarczenia towaru w wyznaczonym terminie są wręcz typowymi elementami ryzyka związanego z prowadzeniem działalności w zakresie handlu i przewozu towaru. Przedsiębiorca planując przewóz i wysyłkę towarów powinien wziąć je pod uwagę i tak zorganizować pracę by zapewnić przy tym przestrzeganie przepisów prawa, w tym obowiązków wynikających z ustawy o SENT.
Organ odwoławczy wskazał, iż stanowisko to jest tym bardziej zasadne w przedmiotowej sprawie, gdyż firmy wysyłającego i przewoźnika to firmy "rodzinne", wprawdzie odrębne, ale prowadzone przez osoby zamieszkałe pod jednym adresem, gdzie kontakt między tymi osobami siłą rzeczy w naturalny sposób jest znacznie ułatwiony, inaczej niż przy podmiotach, które nie są ze sobą "powiązane". Istotny w tej sprawie jest również czas, w którym można było dokonać zgłoszenia do systemu SENT nie narażając odbiorców towaru na opóźnienia w dostawie. Otóż zatankowanie cysterny nastąpiło w dniu 30 lipca 2019 r., a przewóz po naprawie autocysterny został rozpoczęty w dniu 1 sierpnia 2019 r. Tak więc, w ocenie organu odwoławczego, zgłoszenia można było dokonać już w dniu 30 lipca 2019 r., przy prawidłowym zorganizowaniu wymiany informacji między przewoźnikiem a wysyłającym, mających to samo miejsce zamieszkania. Dokonanie czynności rejestracyjnych w czasie kontroli drogowej, po stwierdzonych przez kontrolujących nieprawidłowościach, tak by przewóz towaru mógł być prawidłowo kontynuowany, także nie przesądza o wystąpieniu przesłanki ważnego interesu wysyłającego dla zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.
Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. nie uzasadnia ważnego interesu wysyłającego regulowanie przez A. S. innych należności podatkowych w zakresie VAT i akcyzy, które są obowiązkiem każdego podatnika. Organ odwoławczy podniósł, iż A. S. dopiero w trakcie postępowania odwoławczego, przy piśmie z dnia 29 stycznia 2020 r., przedłożyła rozliczenie dochodu z remanentem za rok 2018 i 2019. Z rozliczeń tych wynika, że A. S. w trakcie prowadzonej działalności gospodarczej pod firmą A uzyskała w roku 2018 przychody w kwocie 2.455.136,08 zł. dochód w kwocie 46.036,13 zł., a w roku 2019 przychody w kwocie 2.252.617,33 zł. i dochód w kwocie 48.125,28 zł. Rozliczenia te wskazują, że sytuacja finansowa A.S. jest stabilna, prowadzona działalność gospodarcza przynosi stałe przychody (przy stałych wydatkach w tym na zakup towarów handlowych i materiałów) i dochody pozwalające na realizację potrzeb życiowych i zaciągniętych zobowiązań finansowych w postaci konieczności spłaty kredytu (rata miesięczna 692,26 zł) zaciągniętego w 2016 r. na zakup samochodu osobowego Hyundai i 20. W ocenie organu drugiej instancji podnoszone przez pełnomocnika A. S. argumenty w obiektywny i przekonywujący sposób nie uzasadniają i nie dowodzą przyjęcia tezy, że zapłata nałożonej kary pieniężnej w wysokości 20.000 zł zachwieje płynnością finansową jednoosobowej firmy i spowoduje niemożność regulowania zobowiązań wobec innych podmiotów, utratę odbiorców, zmniejszenie zakresu prowadzonej działalności gospodarczej lub wręcz jej zakończenia. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. oceny dokonał w oparciu o informacje i dowody uzyskane od A.S. Biorąc powyższe pod uwagę a więc i ogólną sytuację finansową A. S. okolicznością powodującą odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na ważny interes wysyłającego nie jest również wysokość osiągniętego przychodu z realizacji sprzedaży towaru objętego kontrolą, nawet przy założeniu, że jest on znacznie niższy od wysokości nałożonej kary pieniężnej. Fakt uzyskania mniejszego przychodu z realizacji sprzedaży towaru objętego kontrolą nie powoduje automatyzmu polegającego na niemożności uregulowania nałożonej kary administracyjnej przez ukaranego w kontekście całościowym osiąganych przychodów i dochodów. Działalność gospodarcza powinna być prowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami, a w sytuacji niezastosowania się do obowiązujących norm, przedsiębiorca musi się liczyć z koniecznością poniesienia konsekwencji za powstałe uchybienia.
W ocenie organu odwoławczego w sprawie został naruszony zapis art. 5 ust. 1 ustawy o SENT, co musiało skutkować zastosowaniem art. 21. ust. 1 ustawy o SENT i nałożeniem kary pieniężnej przewidzianej w tym przepisie. Przepisy ww. ustawy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, nie wyłączają odpowiedzialności nawet za uchybienia, które popełnione zostały wskutek błędów, czy pomyłek i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tzw. wrażliwych towarów. Przewidziane w ustawie sankcje administracyjne mają przede wszystkim znaczenie prewencyjne. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów - wymuszenie na przedsiębiorcy przestrzegania przepisów prawa. Jest więc zapowiedzią negatywnych konsekwencji, jakie nastąpią w przypadku naruszenia obowiązków wynikających z dyrektyw administracyjnych. W tej perspektywie stanowi przejaw pewnego interwencjonizmu państwowego w sferę, która została uznana przez ustawodawcę za szczególnie istotną i ma zagwarantować należyte prowadzenie działalności gospodarczej.
Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, iż pojęcie "interesu publicznego" to dyrektywa postępowania nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego. Interes publiczny nie może być przedkładany ponad nadrzędną zasadę praworządności, którą wyraża art. 7 Konstytucji RP oraz art. 120 O.p.
W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. nieprzesłanie przez wysyłającego zgłoszenia do rejestru zgłoszeń przed rozpoczęciem przewozu towaru, godzi w bezpieczeństwo społeczeństwa jako nadrzędnej wartości wspólnej. Oczywistym jest, że brak zgłoszenia przewozu towaru w ramach ustawy o SENT uniemożliwia organom KAS sprawowanie właściwego monitoringu przewozu towarów i zapewnienie bezpieczeństwa całego przewozu, po rozpoczęciu przewozu. Delikt ten został uznany przez ustawodawcę za najbardziej zagrażający realizacji prawidłowego przewozu towarów "wrażliwych", o czym świadczy wysokość kary pieniężnej wprowadzonej za to naruszenie. Jest to najsurowsza kara przewidziana w ustawie o SENT. W interesie publicznym jest to, by system kontroli był szczelny, skuteczny i bezpieczny, bez możliwości omijania go, a także by podmioty trudniące się przewozem towarów objętych systemem monitorowania dochowywały należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków, także biorąc pod uwagę konsekwencje swoich naruszeń. Niestaranność w zakresie stosowania przepisów prawa nie może obciążać całego społeczeństwa w ewentualnych skutkach z nich wynikających.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. stwierdził, że kolejnym dobrem które mieści się w pojęciu interesu publicznego jest zaufanie obywatela do organów państwa (władzy publicznej). Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. stanął jednak na stanowisku, że nawet jednostkowe naruszenie przepisu (w tym wypadku art. 5 ust. 1 ustawy o SENT ) w efekcie, którego naruszenia istnieje obowiązek prawny nałożenia kary pieniężnej i kara ta zostaje nałożona przez uprawniony organ, nie może świadczyć o naruszeniu zasady zaufania do organów władzy publicznej. W przeciwnym razie każda negatywna decyzja organów uprawnionych do wydawania decyzji, musiałaby godzić i naruszałaby zasadę zaufania. Jeżeli chodzi o cele ustawy o SENT, które ma spełniać w uzasadnieniu do ustawy zapisano, że ma za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi za wrażliwe i ułatwić walkę z tzw. "szarą strefą". W kontekście powyższego stanowiska została podjęta decyzja trafna nie naruszająca zasady zaufania i obowiązujących przepisów, która właśnie wyszła naprzeciw celom ustawy, które w procesie decyzyjnym zostały uwzględnione. W konsekwencji powyższego, zdaniem organu drugiej instancji, nietrafny jest zarzut naruszenia prawa materialnego z art. 21 ust. 3 ustawy o SENT poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. stwierdził również, że w sprawie nie został naruszony art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej przez niezastosowanie zasady proporcjonalności, jak chce tego pełnomocnik A. S..
Na ostateczną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożyła A. S., reprezentowana przez pełnomocnika, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie:
1. przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
• art. 121, art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 191 O.p. w zw. z art. 21 ust. 3 ustawy o SENT oraz art. 2 Konstytucji, poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób naruszający zasadę zaufania obywateli do organów podatkowych oraz zasadę prawdy obiektywnej, poprzez niewyjaśnienie okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego dotyczącego badania przesłanek ważnego interesu strony i interesu publicznego oraz pominięcie ratio legis przepisów o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi;
• art. 210 § 1 pkt 6 O.p. poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego decyzji, a w szczególności brak wyjaśnienia dlaczego organ uznał, że nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na ważny interes strony i interes publiczny;
2. prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
• art. 21 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy było to uzasadnione z uwagi na ważny interes przewoźnika i interes publiczny; w tym:
- błędną wykładnię i pominięcie w ustalaniu pojęcia ważnego interesu publicznego zasad proporcjonalności, bezpieczeństwa i zaufania do organów państwowych, co w konsekwencji nie pozwoliło organom odstąpić od nałożenia kary;
- pominięcie rzeczywistej intencji ustawodawcy i nieodstąpienie od nałożenia kary pomimo braku uszczuplenia Skarbu Państwa w podatku akcyzowym i podatku od towarów i usług,
• art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej - zasady proporcjonalności, przez wydanie decyzji naruszającej zasadę proporcjonalności, przejawiającym się niewspółmiernością zastosowanych środków (kary) względem celu jaki ma osiągnąć ustawa o SENT i nie uwzględnieniem innych mniej uciążliwych dla strony rozwiązań przewidzianych przez tę ustawę.
Skarżąca wniosła o uchylenie wydanej decyzji w skarżonej części oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.
Organ administracji w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1370 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 marca 2017r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz.U. z 2018r. poz.2332 ze zm.), dalej ustawa o SENT.
Zgodnie z treścią art.3 ust.1 wymienionej ustawy, system monitorowania przewozu obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów, w szczególności z zastosowaniem środków technicznych służących do tego monitorowania, oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy.
W myśl art.3 ust.2 pkt 1c.) ustawy, systemowi monitorowania przewozu podlega przewóz:
1) towarów objętych pozycjami CN 2710,
Zgodnie z treścią art.4 ust.1 pkt 1 ustawy, środki techniczne służące monitorowaniu przewozu towarów obejmują:
1) rejestr zgłoszeń wraz z modułem gromadzącym i przetwarzającym dane geolokalizacyjne, zwany dalej "rejestrem";
W myśl art.5 ust.1 ustawy o SENT, w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju podmiot wysyłający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi.
Zgodnie z treścią art.21 ust.1 ustawy, w przypadku niewykonania obowiązku określonego w art. 5 ust. 1 albo art. 6 ust. 1, odpowiednio na podmiot wysyłający albo podmiot odbierający nakłada się karę pieniężną w wysokości 46% wartości brutto towaru przewożonego podlegającego obowiązkowi zgłoszenia, nie niższej niż 20 000 zł.
W myśl art.21 ust.3 ustawy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego albo podmiotu odbierającego lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego albo podmiotu odbierającego lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2a, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu 1 sierpnia 2019r. ok. godz.14:00 funkcjonariusze [...] Urzędu Celno – Skarbowego na drodze krajowej nr 74 w P.przeprowadzili kontrolę autocysterny marki MAN nr rej. [...], w której przewożono 5700 litrów oleju opałowego do różnych odbiorców. Przewoźnikiem była firma PHU D P. S. zaś wysyłającym towar była A. S. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą FH A A. S. w P. Olej opałowy jest towarem, który przed rozpoczęciem przewozu winien być zgłoszony do rejestru zgłoszeń. Skarżąca przed rozpoczęciem przewozu takiego zgłoszenia nie dokonała. Dopiero w trakcie przeprowadzanej kontroli wysłano do systemu SENT dwa zgłoszenia. Nie ulega zatem wątpliwości, że A. S. naruszyła obowiązek, o którym mowa w art.5 ust.1 ustawy o SENT. Okoliczność tę skarżąca nie kwestionowała i była ona niesporna. Uzasadniało to wymierzenie kary pieniężnej określonej w art.21 ust.1 ustawy o SENT. Jeżeli chodzi o wysokość kary to wymierzono ją w najniższej możliwej wysokości tzn. 20000 zł gdyż 46% wartości brutto przewożonego towaru wynosiło 8603,84 zł czyli mniej niż 20000 zł.
Organy administracji trafnie uznały, że nie zaistniała żadna z przesłanek określonych w art.21 ust.3 ustawy o SENT uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Przede wszystkim należy podnieść, ze w wymienionym przepisie odstąpienie od wymierzenia kary oparte jest na uznaniu administracyjnym co wynika z użytego sformułowania "może". Oznacza to, że organ administracji ma swobodę wyboru rozstrzygnięcia w zakresie odstąpienia od nałożenia kary.
Pojęcia ważnego interesu strony oraz interesu publicznego nie zostały zdefiniowane w ustawie. W związku z czym to organy orzekające zostały zobowiązane do ich określenia. Należy zaznaczyć, że odstępstwo od nałożenia kary pieniężnej jest instytucją o charakterze wyjątkowym, gdyż zasadą jest płacenie kar, a nie zwalnianie z tego obowiązku. Zwolnienie z kary jest uzasadnione w sytuacjach bardzo szczególnych i wyjątkowych, na które strona nie miała wpływu i które były niezależne od sposobu jej postępowania. O istnieniu ważnego interesu strony, uprawniającego do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, w każdym przypadku inne, uwzględniające różnorodne aspekty sprawy. Przy czym użycie słowa "ważny" podkreśla wyjątkowość zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na tenże interes. Zgodnie z doktryną i ugruntowanym orzecznictwem przyjmuje się, że przez "ważny interes strony" należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika. To sytuacja, w której z powodu nadzwyczajnych losowych przypadków strona nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Przykładem, może tu być utrata możliwości zarobkowania, czy utrata losowa majątku. O istnieniu ważnego interesu strony nie decyduje jego subiektywne przekonanie o tym, że taki interes ma, lecz względy zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny oraz zagrożenie egzystencji. Pojęcia ważnego interesu nie można jednak upatrywać wyłącznie w dolegliwości finansowej jakiej doświadcza podatnik w związku z koniecznością wywiązania się z ciążących na nim zobowiązań. Nie każde trudności finansowe strony uzasadniają odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej lecz tylko takie, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego
Natomiast dobrem, które mieści się w pojęciu interesu publicznego jest zaufanie obywatela do organów państwa. Pojęcie to powinno być oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy (por. np. wyrok WSA w Krakowie z 15 listopada 2018 r. III SA/Kr 862/18, z 29 listopada 2018 r., III SA/Kr 1014/18; wyrok WSA w Łodzi z 29 maja 2019 r. III SA/Łd 241/19, wyrok WSA w Gliwicach z 18 sierpnia 2020r. w spr., III SA/Gl 195/20, wyrok WSA w Bydgoszczy z 28 maja 2019r. II SDA/Bd 146/19).
W niniejszej sprawie organy administracji trafnie uznały, że nie wystąpiły okoliczności określone w art.21 ust.3 ustawy o SENT uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej.
Za okoliczność taką nie może zostać uznany fakt, ze w dniu 30 lipca 2019r. po zatankowaniu oleju opałowego do autocysterny pojazd uległ awarii i został naprawiony dopiero w dniu 1 sierpnia 2019r. Zdaniem skarżącej z uwagi na opóźnienie dostawy nie dokonano jej zgłoszenia do systemu SENT.
W ocenie sądu brak zgłoszenia przewozu oleju opałowego do rejestru wynikał ze złej organizacji pracy w firmie A. S. i braku należytej staranności w prowadzeniu działalności gospodarczej przez skarżącą. W firmie A. S. brak było wypracowanych procedur, które zapobiegałyby rozpoczęciu przewozu przez przewoźnika przed zgłoszeniem przewozu towarów do sytemu SENT. W sytuacji gdy olej opałowy został zatankowany do autocysterny w dniu 30 lipca 2019r., to tego samego dnia przewóz winien zostać zgłoszony do rejestru. Dodać należy, co słusznie podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że firma skarżącej (FH A A. S.) i firma przewoźnika (PHU D P.S.) są prowadzone przez osoby zamieszkałe pod jednym adresem (P.ul. B 21). Są to firmy rodzinne i kontakt między ich właścicielami jest znacznie ułatwiony. Umożliwiało to zorganizowanie przewozu pomiędzy wysyłającym a przewoźnikiem w taki sposób aby przed jego rozpoczęciem fakt przewozu został zgłoszony do systemu SENT. Na skutek złej organizacji pracy w firmie skarżącej takiego zgłoszenia jednak nie dokonano. Okoliczność, że w dniu 30 lipca 2019r. doszło do awarii autocysterny nie ma tutaj żadnego znaczenia. O tym, że zgłoszenia do systemu SENT można było dokonać przed rozpoczęciem przewozu świadczy fakt, że takiego zgłoszenia dokonano już w czasie przeprowadzanej kontroli. Sama skarżąca w piśmie procesowym z dnia 30 września 2019r. przyznała, że brak zgłoszenia przewozu do systemy SENT przez rozpoczęciem przewozu wynikał z poddania się rutynie co dowodzi o braku należytej staranności w prowadzeniu działalności gospodarczej przez A. S.
Organy administracji trafnie również uznały, że za odstąpieniem od wymierzenia kary pieniężnej nie przemawia sytuacja finansowa skarżącej. A.S. w trakcie postępowania odwoławczego złożyła dokumenty świadczące o trudnej, jej zdaniem, sytuacji finansowej firmy. Były to następujące dokumenty: rozliczenie dochodu z remanentu za 2018r. i za 2019r., umowa kredytowa oraz oświadczenie z 28 stycznia 2020r. Analiza tych dokumentów wskazuje, że firma skarżącej w 2018r. osiągnęła przychód w wysokości 2455136,08 zł i dochód w kwocie 46036, 13 zł zaś w 2109r. przychód wyniósł 2252617,33 zł zaś dochód 48125,28 zł. Oznacza to, że A.S.w ostatnich dwóch latach osiągnęła konkretne dochody a jej sytuacja finansowa pozwoliła jej zaciągnąć w 2016r. kredyt na zakup samochodu w wysokości 49714 zł i spłacać co miesiąc ratę kredytu w wysokości 692,26 zł. Sytuacja finansowa firmy skarżącej nie jest tak zła aby zapłata kary pieniężnej zachwiała płynność finansową firmy. W zaskarżonej decyzji trafnie określono tę sytuację jako stabilną i słusznie uznano, że sytuacja ta nie uzasadniała odstąpienia do nałożenia kary pieniężnej.
Brak jest również podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej z uwagi na interes publiczny. Należy podkreślić, że w interesie publicznym leży aby dłużnicy publicznoprawni przestrzegali przepisów prawa i aby była przestrzegana zasada równości i sprawiedliwości. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji słusznie podniesiono, że w interesie publicznym jest sprawowanie właściwego monitoringu drogowego towarów i zapewnienie bezpieczeństwa całego przewozu. System kontroli powinien być szczelny, skuteczny i bezpieczny a podmioty trudniące się przewozem towarów objętych systemem monitorowania winny dochować należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków. W ocenie sądu organ prawidłowo dokonał analizy interesu publicznego. Wbrew zarzutom zawartym w skardze, organ dokonał analizy interesu publicznego nie tylko w oparciu o płaszczyznę ekonomiczną lecz również na płaszczyźnie pozaekonomicznej, a więc także związanej z takimi wartościami jak sprawiedliwość, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej czy też sprawność działania aparatu państwowego. Organ oceniając spełnienie "interesu publicznego" na płaszczyźnie pozaekonomicznej dokonał analizy popełnionego przez skarżącą błędu w stosunku do takich wartości jak: przestrzeganie przez wszystkich uczestników rynku przepisów ustawy i zasadnie uznał, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka interesu publicznego przemawiająca za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej. Brak zgłoszenia przewozu przez A.S. godziło w bezpieczeństwo przewozu gdyż uniemożliwiało monitorowanie całego procesu transportowania towaru. Nie ulega wątpliwości, że zachowanie skarżącej godziło w interes publiczny i w żadnym przypadku nie można przyjąć, że interes ten przemawia za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej.
Za odstąpieniem od nałożenia kary nie ma znaczenia, podnoszona w skardze, okoliczność, że nie doszło do uszczuplenia należności publicznoprawnych. Brak uszczuplenia wymienionych należności nie determinuje konieczności odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Należy zaznaczyć, że możliwość nałożenia kary za uchybienia przepisom ustawy o SENT ma zapobiec powstaniu uszczupleń. Kara ma w sobie element represji oraz element prewencyjny. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów oraz wymuszenie na przedsiębiorcy przestrzeganie przepisów prawa. W ocenie sądu brak uszczupleń należności publicznoprawnych w niniejszej sprawie nie oznacza, że organy administracji winny odstąpić od wymierzenia kary wobec skarżącej.
Nieuzasadniony jest zarzut skargi naruszenia art.31 ust.3 Konstytucji oraz art.5 Traktatu o Unii Europejskiej a mianowicie naruszenie zasady proporcjonalności poprzez niewspółmierność zastosowanej kary względem celu jaki ma osiągnąć ustawa o SENT i nie uwzględnienie innych mniej uciążliwych dla stron rozwiązań przewidzianych przez tę ustawę.
Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach określona przepisami ustawy o SENT odpowiedzialność administracyjna za naruszenie obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów wrażliwych ma charakter obiektywny, a więc jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli danego podmiotu, gdyż do jej poniesienia wystarczające jest stwierdzenie nieprzestrzegania obowiązków nałożonych ustawą. Przewidziany w ustawie system kar z uwagi na sposób ich wymierzania, jest czytelny, łatwy do stosowania i przejrzysty i nie przewiduje wartościowania przez organy i sąd administracyjny przyczyn naruszenia zasad systemu. Przepisy ustawy zostały przy tym ukształtowane tak, że przewidziana w ustawie wysokość kary uwzględnia stopień uchybienia, jako że wysokość kar pieniężnych została zróżnicowana w zależności od tego, czy naruszenie polega na braku zgłoszenia (20.000 zł), braku zgłoszenia konkretnych danych (10.000 zł) czy też danych innych niż dotyczące towaru, z wyjątkiem numeru rejestracyjnego środka transportu (2.000 zł). Dla odpowiedzialności skarżącej, jak też wystąpienia przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, nie ma przy tym znaczenia okoliczność neutralności dla budżetu państwa popełnionego błędu, gdyż ustawodawca poddał sankcji pieniężnej sam brak zgłoszenia, bez względu na wagę tego błędu i jego wpływ na nieuczciwy obrót towarami wrażliwymi.(por. wyrok WSA w Olsztynie z 9 maja 2019r., w spr. I SA/Ol 160/19).
Dodać należy, że wysokość kary administracyjnej aby mogła spełniać swoją rolę prewencyjną nie może być zbyt niska a zasada proporcjonalności nie może służyć za podstawę ochrony interesu wynikającego z naruszenia prawa. W ocenie sądu brak nałożenia kary wobec skarżącej za stwierdzone uchybienie byłby zachwianiem zasady proporcjonalności i stawianiem strony w pozycji uprzywilejowanej względem innych podmiotów, które naruszają przepisy ustawy o SENT i ponoszą odpowiedzialność z tego tytułu.
Odnośnie trzech wyroków WSA w Warszawie powołanych w skardze (z 28 marca 2019r., w spr. VIII SA/Wa 92/19, z 8 maja 2019r. w spr. VIII SA/Wa 178/19 i z 23 maja 2019r. w spr. VIII SA/Wa 235/19) to sąd w obecnym składzie nie podzielił poglądów w nich wyrażonych gdyż są one sprzeczne z zapisami ustawy o SENT. Jeżeli chodzi o wyrok w sprawie VIII SA/Wa 92/19 to wyrokiem z dnia 26 lutego 2020r. w spr. II GSK 851/19 NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę sądowi I instancji do ponownego rozpoznania . Odnośnie wyroku w sprawie VIII SA/Wa 178/19 to wyrokiem z dnia 12 marca 2020r., w spr. II GSK 1464/19 NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę. W przypadku wyroku w sprawie VIII SA/Wa 235/19 to jest on nieprawomocny gdyż wniesiono od niego skargę kasacyjną, która nie została jeszcze rozpoznana. Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy przedstawione przez NSA w wymienionych orzeczeniach i nie ma potrzeby powtarzania argumentacji przedstawionej w uzasadnieniach wyroków NSA.
Jeżeli chodzi o wyrok TSUE powołany w skardze to dotyczył on zupełnie innych przepisów (odnosił się do podatku akcyzowego i kwestii podmiotów, które winny być podatnikami) i odmiennych problemów występujących w tych przepisach. W związku z czym pogląd wyrażony w tym wyroku nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że skarżąca naruszyła obowiązek, o którym mowa w art.5 ust.1 ustawy o SENT i jednocześnie nie miały miejsca okoliczności wymienione w art. 21 ust.3 wymienionej ustawy (ważny interes strony lub interes publiczny) uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę A. S.
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 poz. 374 ze zm.). Zgodne z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie przeprowadzenie rozprawy, z uwagi na istniejącą pandemię, mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla stron. Nadto należy podnieść, że w WSA w Łodzi nie ma możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. W związku z czym sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.
a.l.