II GSK 1852/13

II GSK 1852/13 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2014-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-09-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Inga Gołowska
Magdalena Bosakirska /przewodniczący/
Wojciech Kręcisz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Gry losowe
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 146/13 - Wyrok WSA w Warszawie z 2013-05-13
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
art.2 ust.1-5
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia del. WSA Inga Gołowska Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 30 września 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 146/13 w sprawie ze skargi B. Spółki z o.o. w W. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia o uznaniu konkursu za grę losową 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od B. Spółki z o.o. w W. na rzecz Ministra Finansów kwotę [...] (...) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 13 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. Sp. z o.o. [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia 15 [...] 2012 r. w przedmiocie rozstrzygnięcia czy konkurs jest grą losową – loterią promocyjną.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia.
Pismem z dnia 24 [...] 2012 r., B. Sp. z o.o. [...] z siedzibą w W. wystąpiła do Ministra Finansów z wnioskiem o wydanie decyzji rozstrzygającej, czy konkurs pod nazwą "Zgadnij i Zgarnij Telewizor LCD" jest grą losową w rozumieniu art. 2 ust. 1-5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2009 r. nr 201 poz.1540 ze zm.). Do wniosku załączono regulamin planowanej działalności.
Z informacji zawartych we wniosku oraz w regulaminie wynikało, że konkurs skierowany był do klientów otwieranego w dniu 16 [...] 2012 r., Centrum Handlowego w Ż. Polegał on na udzieleniu prawidłowej odpowiedzi na pytanie dotyczące liczby liści (zawieszek) umieszczonych na "drzewku" ustawionym w ogólnodostępnym miejscu w Centrum Handlowym, tak aby każdy klient miał do niego swobodny dostęp. Liczba liści na drzewku, co godzinę, miała ulegać zmianie. W konkursie wziąć mogli udział tylko ci klienci, którzy dokonali w dniu konkursu - 16 [...] 2012 r. - zakupu w sklepach Centrum za kwotę minimum [...] złotych. Wypełniając danymi osobowymi odpowiedni kupon wpisywali odpowiedź dotyczącą liczby zawieszonych liści/zawieszek. Następnie przekazywali obsłudze paragon, która stemplując go wpisywała na nim godzinę oddania, potem zwracała go klientowi i kupon był wrzucany do urny. Kupon mógł być użyty tylko raz. Co godzinę autor prawidłowej odpowiedzi (lub najbardziej zbliżonej do prawidłowej), który jako pierwszy oddał swój kupon wygrywał telewizor, a kilkoro pozostałych uczestników wygrywało nagrody pocieszenia. W wypadku dwóch tych samych prawidłowych odpowiedzi wygrywała osoba, która jako pierwsza podała prawidłową odpowiedź. Co godzinę (45 minut) kupony miały być sprawdzane przez pracowników punktu obsługi konkursu i osoba, która prawidłowo wskazała liczbę zawieszek (lub liczbę najbliższą prawidłowej odpowiedzi), wygrywała telewizor. Uczestnik konkursu, pomimo wrzucenia do urny kilku opieczętowanych kuponów, mógł zdobyć tylko jedną nagrodę główną.
Zdaniem wnioskującej spółki organizowany konkurs nie podlegał rygorom ustawy o grach hazardowych, bowiem nie był ani grą losową ani zakładem wzajemnym.
Decyzją z dnia 5 [...] 2012 r., podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. nr 8 poz.60 ze zm., dalej jako "O.p.") oraz art. 2 ust. 6 i 7 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 10, ust. 2-5 ustawy o grach hazardowych, Minister Finansów rozstrzygnął, iż konkurs pod nazwą "Zgadnij i Zgarnij Telewizor LCD'' jest grą losową - loterią promocyjną - w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych.
Organ w uzasadnieniu stwierdził, że udzielenie odpowiedzi dotyczącej liczby liści zawieszonych na drzewku nie zależało od umiejętności, lecz zawierało element losowości, gdyż było bardziej wynikiem szacowania niż dokładnych obliczeń. Wskazuje na to regulamin konkursu stwierdzający, że właściwa odpowiedź może być zbliżona do prawidłowej. Organ uznał, że mechanizm konkursu "Zgadnij i Zgarniaj Telewizor LCD" nie eliminował elementu przypadkowości, który ostatecznie wpływał na jego wynik i wyłonienie zwycięzcy, co determinowało uznanie konkursu za grę losową w rozumieniu ustawy o grach hazardowych.
Pismem z dnia 21 [...] 2012 r., B. Sp. z o.o. [...] z siedzibą w W. złożyła odwołanie od ww. decyzji. Podniosła, że nie można każdego współzawodnictwa polegającego na wyborze odpowiedzi intuicyjnie traktować jako gry losowej. Dla stwierdzenia, że dana gra nie jest grą losową wystarczy zaistnienie samej możliwości wpływu umiejętności gracza na wynik gry, a nie fakt, czy uczestnik z tej możliwości skorzysta. Zdaniem strony, organ niesłusznie pominął fakt, że celem gier losowych jest osiągnięcie przez organizatora danej gry bezpośredniego zysku, co w przedmiotowej sytuacji nie miało miejsca. Nagrody ufundowane w konkursie stanowiłyby wydatek poniesiony w celu promocji centrum i sklepów usytuowanych w tym centrum handlowym.
Wymienioną na wstępie decyzją z 15 [...] 2012 r. Minister Finansów utrzymał w mocy decyzję z dnia 5 [...] 2012 r.
W jej uzasadnieniu, organ nie kwestionował, faktu że uczestnicy mogliby spróbować policzyć listki, jednakże sama strona przyznała, że wygrana trafiłaby do osoby, która prawidłowo wskaże liczbę zawieszonych listków na drzewie, ale w przypadku gdy żaden z uczestników przedsięwzięcia nie poda prawidłowej liczby listków zawieszonych na drzewku w danej godzinie, to nagrodę otrzymywałaby osoba, która oszacowała liczbę zawieszek w sposób najbliżej zbliżony do rzeczywistej liczby zawieszonych listków. Okoliczność ta dla organu była o tyle istotna, iż w takiej sytuacji pojawiał się element losowości w konkursie. Jeżeli bowiem gracz oszacowuje ilość listków na drzewie to tak naprawdę zgaduje ile ich może być. Polemizując z argumentami strony Minister Finansów podkreślił, że regulamin nie przewidywał maksymalnej liczby listków, które mogą zostać zawieszone na drzewku, co mogło naprowadzić uczestników. Brak precyzyjnych regulacji w tej kwestii również przemawiał za losowym charakterem konkursu.
Odnośnie do argumentu, że przedsięwzięcie miałoby charakter jedynie promocyjny i marketingowy, organ wskazał na wymiar ekonomiczny konkursu, ponieważ jego celem było zwiększenie sprzedaży towarów bądź usług w centrum handlowym.
Skargą z dnia 14 [...] 2012 r., B. Sp. z o.o. [...] z siedzibą w W. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Ministra Finansów z dnia 15 [...] 2012 r. wnosząc o jej uchylenie w całości.
Zdaniem skarżącej organ niewłaściwie zinterpretował pojęcia "zgadywać" i "oszacować". Jeżeli bowiem pierwsze z nich określa takie zachowanie uczestnika konkursu, w którym nie posiadając wiedzy na temat ilości zawieszek na drzewie próbuje podać ich ilość, to "oszacowanie" jest czym innym. Oznacza ono, że uczestnik konkursu określa w przybliżeniu tę ilość, podejmując próbę przeliczenia przedmiotowych zawieszek, która to próba jest zdeterminowana indywidualnymi cechami i zdolnościami uczestnika konkursu.
Skarżąca wyjaśniła, iż fakt, że nie wskazano maksymalnej ilości mogących zawisnąć liści, nie miał żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto, gdyby regulamin taką informację zawierał wówczas byłoby to zadanie stosunkowo łatwe i posiadałoby cechę pozorności.
Polemizując ze stanowiskiem organu w zakresie korzyści materialnych z przeprowadzanego konkursu, spółka podkreśliła, że miała to być swoista atrakcja dla lokalnej społeczności, a nie chęć bezpośredniego zysku. Konkurs byłby przedsięwzięciem jednorazowym i nie miałby wpływu na osiąganie zysku w długofalowej perspektywie.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał stanowisko prezentowane na etapie postępowania administracyjnego i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną.
Przepis art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy o grach hazardowych określa, że grami losowymi są gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe, których wynik w szczególności zależy od przypadku, a warunki gry określa regulamin. Są to m.in.: loterie promocyjne, w których uczestniczy się przez nabycie towaru, usługi lub innego dowodu udziału w grze i tym samym nieodpłatnie uczestniczy się w loterii, a podmiot urządzający loterię oferuje wygrane pieniężne lub rzeczowe.
W świetle powyższego, Sąd I instancji wskazał, iż nie można odmówić trafności stanowisku prezentowanemu przez Ministra Finansów, chociażby z tego powodu, że już nazwą samego konkursu podanego w jego regulaminie spółka założyła zgadywanie prawidłowego rozwiązania – "Zgadnij i Zgarnij Telewizor LCD". Jeżeli zatem sama nazwa konkursu i jej regulamin dopuszczały możliwość zgadywania ilości zawieszek, na przykład przez podanie najbardziej zbliżonej ich ilości do rzeczywistej, to o wyniku konkursu w istocie decydował przypadek – zgadnie się lub nie. W rezultacie zasady konkursu, dopuszczając ustalenie jego wyniku przez uczestników od przypadku, miał być grą losową o wygrane rzeczowe zdefiniowaną przez przepis art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy o grach hazardowych, jako loteria promocyjna. Celem konkursu miało być promowanie Centrum i jego najemców oraz marek pod jakimi prowadzą działalność handlową lub usługową (§ 5 regulaminu), a więc był to cel handlowy. To, że konkurs miał trwać jeden dzień faktu tego nie zmienia.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła B. Sp. z o.o. [...] wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz przyznanie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
I. na podstawie art. 174 pkt 2) p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a. art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz z art. 151 p.p.s.a. poprzez niewłaściwą kontrolę legalności decyzji Ministra Finansów z dnia 15 [...] 2012 r. nr [...] roku oraz oddalenie skargi na skutek:
1. niezasadnego przyjęcia, iż wskazana powyżej decyzja nie została wydana z naruszeniem art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie polegające na przeprowadzeniu postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów przez ustalenie, że konkurs pod nazwą "Zgadnij i Zgarnij Telewizor LCD" jest grą losową w sytuacji gdy nie zostały spełnione przesłanki ustawowe gry losowej w rozumieniu ustawy o grach hazardowych;
2. niezasadnego przyjęcia, iż wskazana powyżej decyzja nie została wydana z naruszeniem art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na niepoprawnej ocenie przez Organ wyników przeprowadzonego postępowania dowodowego poprzez nadużycie zasady swobodnej oceny dowodów przez Organ.
II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwą kontrolę legalności decyzji Ministra Finansów z dnia 15 [...] 2012 r. nr [...] roku oraz oddalenie skargi na skutek błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 2 ust. 1 pkt. 10 w zw. art. 2 ust. 6 ustawy o grach hazardowych -polegających na błędnym przyjęciu, że konkurs pod nazwą "Zgadnij i Zgarnij Telewizor LCD" jest grą losową - loterią promocyjną w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych w sytuacji, gdy w ocenie Skarżącego, konkurs ten nie spełnia przesłanek do przyjęcia, że jest on grą losową, bowiem nie spełnia przesłanki zależności wyniku od przypadku.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Finansów wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze.
Z powyższego wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
W rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna oparta została na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a. Wobec wyroku Sądu I instancji sformułowane zostały bowiem zarówno zarzuty błędnej wykładni, jak i niewłaściwego zastosowania wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego, jak i zarzuty naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z zarzutów skargi kasacyjnej wynika, że istota sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie odnosi się do kwestii prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Ministra Finansów w przedmiocie rozstrzygnięcia, że konkurs pod nazwą "Zgadnij i Zgarnij Telewizor LCD" jest grą losową w rozumieniu art. 2 ust. 1 – 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, jako loteria promocyjna stwierdził, że decyzja ta wydana została bez naruszenia prawa. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Minister Finansów dokonał prawidłowej oceny postanowień regulaminu konkursu, który dołączony został do wniosku z dnia 24 [...] 2014 r., którym zainicjowane zostało postępowanie w rozpatrywanej sprawie. Według Sądu I instancji, ocena organu, że cechy gry opisanej w postanowieniach jej regulaminu posiadają normatywne cechy gier losowych, które wymienione i opisane zostały w art. 2 ust. 1 – 5 ustawy o grach hazardowych, jest prawidłowa. Przede wszystkim z tego powodu, że wynik tej gry został w szczególności uzależniony od przypadku, o czym świadczyć miał zwłaszcza ograniczony czas rozwiązania zadania polegającego na podaniu liczby zawieszek eksponowanych na drzewku przez określony czas i zmienianej po upływie tego czasu oraz to, że jako prawidłowe rozwiązanie tego zadania premiowane zdobyciem nagrody głównej, regulamin konkursu dopuszczał również podanie liczby zawieszek najbardziej zbliżonej do ich liczby aktualnie znajdujących się na drzewku. Podważając zasadność tego stanowiska, storna skarżą kasacyjnie wywodziła natomiast, że to nie przypadek, czy też losowość mają decydujące znaczenie dla wyniku przedmiotowego konkursu przeprowadzanego tylko i wyłącznie w celach promocyjnych, lecz spryt, szybkość i sprawność umysłowa oraz zdolności logiczne jego uczestników w policzeniu lub oszacowaniu, tj. określeniu w przybliżeniu, liczby zawieszek znajdujących się w danym czasie na drzewku.
Wobec tak zarysowanej istoty sporu prawnego, w pierwszej kolejności odnieść należy się do postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego. W sytuacji bowiem, gdy to normy prawa materialnego decydują o tym, jakie fakty mają znaczenie dla sprawy, za oczywiste uznać należy, że to one wyznaczają zakres ustaleń faktycznych koniecznych do jej załatwienia.
Zarzuty te uznać należy za pozbawione usprawiedliwionych podstaw.
W punkcie wyjścia przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o grach hazardowych grami losowymi są gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe, których wynik w szczególności zależy od przypadku, a warunki gry określa regulamin. Taką grą losową są między innymi, wymienione w pkt 10 przywołanego przepisu loterie promocyjne, w których uczestniczy się przez nabycie towaru, usługi lub innego dowodu udziału w grze i tym samym nieodpłatnie uczestniczy się w loterii, a podmiot urządzający loterię oferuje wygrane pieniężne lub rzeczowe. Zgodnie z 6 art. 2 przywołanej ustawy Minister właściwy do spraw finansów publicznych rozstrzyga, w drodze decyzji, czy gra lub zakład posiadające cechy wymienione w ust. 1 - 5 są grą losową, zakładem wzajemnym albo grą na automacie w rozumieniu ustawy. Z przywołanej regulacji wynika, co znajduje również swoje potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministarcyjnym, że cechami gry istotnymi z punktu widzenia możliwości kwalifikowania jej, jako gry losowej są: 1) gra o wygrane pieniężne lub rzeczowe, 2) zależność wyniku gry od przypadku, 3) określenie warunków gry regulaminem. W zakresie odnoszącym się do drugiej spośród przywołanych cech decydujących o uznaniu gry za grę losową, za istotne uznać należy to, że jej szczególnego rodzaju wyróżnikiem jest uzależnienie wyniku gry "w szczególności od przypadku", tj. innymi słowy "zwłaszcza, "głównie", "szczególnie" od przypadku mającego wpływ na ostateczny wynik gry. Jest to więc cecha o decydującym charakterze, której występowanie na którymkolwiek z etapów gry uzasadnia kwalifikowanie samej gry jako losowej. Chodzi więc o grę, której wynik nie zależy od woli, wiedzy, czy też zręczności uczestnika, lecz determinowany jest występującym w niej - jako jej założenie - elementem losowości (nieprzewidywalności), jako podstawowego czynnika, od którego zależy wynik tej gry. Tym samym, nawet okoliczność wprowadzenia do konkursu, na jednym z jego etapów, elementu wiedzy, nie może mieć decydującego znaczenia dla pozbawienia gry cechy gry losowej, jeżeli jej ostateczny wynik nie jest determinowany legitymowaniem się przez jej uczestnika określonego rodzaju wiedzą (poziomem wiedzy), która podlega obiektywnej ocenie i weryfikacji decydując w rezultacie o rozstrzygnięciu konkursu, lecz uzależniony jest od przypadku, a więc od czynnika, na który uczestnik nie ma żadnego wpływu. Tworzy to bowiem jedynie pozory braku losowego charakteru gry (por. np. wyroki NSA z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. akt II GSK 1010/11 i sygn. akt II GSK 849/11).
Z punktu widzenia przedstawionych uwag wprowadzających, postawione w skardze kasacyjnej zarzuty błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 2 ust. 1 pkt 10 w związku z art. 2 ust. 6 ustawy o grach hazardowych uznać należy za pozbawione usprawiedliwionych podstaw.
W punkcie wyjścia podnieść należy, że wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia wymienionych przepisów ustawy poprzez, jak to określono "poszerzenie, bez podstawy prawnej katalogu gier losowych o Konkurs [tj. konkurs pod nazwą "Zgadnij i Zgarnij Telewizor LCD"], w sytuacji gdy ten nie spełnia przesłanek gry losowej". Jakkolwiek faktem jest, że zagadnienie odnoszące się do procesu kwalifikowania gier, jako gier losowych w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, z całą pewnością nie należy do łatwych, to jednak rezultat tego procesu, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie jest zgodny z oczekiwaniami podmiotu inicjującego postępowanie w trybie ust. 6 art. 2 wymienionej ustawy w celu rozstrzygnięcia, w drodze decyzji, czy dana gra posiada cechy gry losowej wymienione w ust. 1 – 5 art. 2 ustawy, nie może stanowić (samoistnego) argumentu o poszerzaniu, i to bez podstawy prawnej, ustawowego katalogu gier losowych. W analizowanym zakresie, istota rzeczy, gdy chodzi o realizację przez ministra właściwego do spraw publicznych kompetencji, o której mowa w art. 2 ust 6 ustawy o grach hazardowych, wyraża się w tym, aby w oparciu o ściśle określone ustawą normatywne kryteria oceny charakteru gry rozstrzygnąć – pod kontrolą sądu administracyjnego - czy wobec zaistnienia uzasadnionych wątpliwości, jest ona grą losową w rozumieniu przywołanej ustawy, czy też nie. Chodzi więc o to, aby uwzględniając specyfikę materii regulowanej ustawą o grach hazardowych, w tym towarzyszącą jej potrzebę stworzenia efektywnych instrumentów nadzoru państwa nad działalnością polegającą na urządzaniu i prowadzeniu gier hazardowych zapewnić, aby gry o takich cechach jak określone ustawą, w przeciwieństwie do gier cech tych nie posiadających, podlegały temu nadzorowi. Nie ma to więc nic wspólnego z zarzucaną dowolnością działania i pozanormatywnym poszerzaniem katalogu gier losowych.
W kontekście dotychczas przedstawionych uwag, zwrócić również uwagę i na ten aspekt zagadnienia, który wskazuje na wyraźnie widoczną konsekwencję działań ustawodawcy podejmowanych w omawianej sferze polityki państwa, co właśnie z uwagi na charakter i specyfikę działalności polegającej na urządzaniu i prowadzeniu gier hazardowych wyraża się w potrzebie tworzenia i funkcjonowania skutecznych instrumentów jej nadzorowania, w obrębie których mieszczą się również i te, których celem jest usuwanie i rozstrzyganie wątpliwości odnośnie do charakteru i cech danej gry, jako gry losowej, a w konsekwencji rozstrzygania kwestii konieczności poddania urządzania tej gry regulacji ustawy o grach hazardowych. W tej mierze, podkreślenia wymaga, że jakkolwiek na gruncie art. 2 przywołanej ustawy, prawodawca nie operuje określeniem "w szczególności", co mogłoby wskazywać na to, że zawarte w tym przepisie wyliczenie nie ma charakteru przykładowego, to jednak dokonując wykładni tego przepisu, nie można tracić z pola widzenia tego elementu zawartej w nim wypowiedzi normatywnej, z którego wynika, że z punktu widzenia rozstrzygnięcia, czy dana gra jest grą losową, czy też nie, zasadnicze znaczenie ma to, czy posiada ona cechy wymienione w ust. 1 – 5 tego przepisu (art. 2 ust. 6), a mianowicie, czy chodzi o grę o wygrane pieniężne lub rzeczowe, czy wynik gry zależy w szczególności od przypadku, czy jej warunki określone zostały regulaminem. Z powyższego wynika, że celem regulacji zawartej w pkt 1 – 11 ust. 1 art. 2 ustawy, na gruncie którego ustawodawca wymieniając gry losowe, zwłaszcza zaś ich zasady i warunki oraz ograniczając się również w pewnych przypadkach tylko do podania konkretnych nazw znanych gier losowych bez bliższego ich opisu (por. pkt 5, 6), nie było określenie pełnego zbioru gier losowych, których urządzenie podlega ustawie. Gdyby tak miało być, to pozostawałoby to w logicznej sprzeczności z przyznaną ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych w ust. 6 art. 2 ustawy kompetencją do rozstrzygania, czy dana gra posiada przywołane powyżej cechy nakazujące uznać ją za grę losową i jednocześnie pozbawiałoby omawianą część przepisu art. 2 cechy wypowiedzi normatywnej czyniąc ją zbędną. Wobec tego zaś, że jedną z podstawowych zasad przyjmowanych przy dokonywaniu wykładni prawa jest zasada, wedle której za wadliwą uznaje się taką wykładnię, której rezultat czyni jakąś część przepisu prawnego zbędną, co stanowi konsekwencję założenia, że w ustawie nie zamieszcza się wypowiedzi nie służących wyrażaniu norm prawnych, nie może ulegać wątpliwości, iż ten element wypowiedzi normatywnej, który zawarty został w ust. 6 art. 2 ustawy o grach hazardowych - wobec domniemania racjonalności działań ustawodawcy - nie może być pomijany, zwłaszcza zaś uznawany za zbędny. W całokształcie unormowań zawartych w art. 2 przywołanej ustawy, stanowi on istotny element ich logiki, bez uwzględnienia którego rekonstrukcja zawartej w nim normy prawnej (grupy norm prawnych) nie mogłaby być uznana za prawidłową. Przedstawiony kierunek podejścia do oceny istoty oraz logiki omawianych rozwiązań prawnych koresponduje również z tym, który prezentowany był również na gruncie analogicznej regulacji prawnej zawartej w art. 2 ust. 1 – 3 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (por. wyrok NSA z dnia 14 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 714/10). Analogiczny charakter aktualnie i pierwotnie obowiązujących w analizowanym zakresie rozwiązań prawnych, świadczy również o konsekwencji ustawodawcy, którego działania, wobec charakteru i specyfiki działalności polegającej na urządzaniu i prowadzeniu gier hazardowych, wprost zmierzają do zapewnienia skutecznego jej nadzorowania.
W związku z powyższym omawiany argument, poprzez który strona skarżąca kasacyjnie zmierzała do wykazania błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przepisu art. 2 ust. 1 pkt 10 w związku z ust. 6 ustawy o grach hazardowych uznać należy za niezasadny.
Wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnie, Sąd I instancji nie naruszył również przywołanego przepisu ustawy o grach hazardowych poprzez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, co miałoby polegać, jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej, na wadliwym zinterpretowaniu art. 2 ust. 1 wymienionej ustawy, w zakresie w jakim z przepisu tego wynika, że normatywną cechą gry losowej jest uzależnienie jej wyniku w szczególności od przypadku, a w konsekwencji na wadliwym przyjęciu, że określone w regulaminie konkursu "Zgadnij i Zgarnij Telewizor LCD" jego zasady, zwłaszcza zaś zasady ustalania jego rozstrzygnięcia, uzależniają to rozstrzygnięcie od elementu i czynnika przypadkowości, w rozumieniu, jakie tej właśnie cesze gry losowej nadał Sąd I instancji.
Według Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w rozpatrywanej sprawie, nie ma podstaw, aby twierdzić, że Sąd I instancji naruszył wymieniony przepis prawa materialnego w sposób, w jaki przedstawione to zostało w skardze kasacyjnej. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji zaprezentował prawidłowe podejście do spornego w rozpatrywanej sprawie zagadnienia odnoszącego się do rozumienia tej cechy gry, która wyrażając się w uzależnieniu jej wyniku głównie od przypadku, uzasadnia kwalifikowanie jej, jako gry losowej w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o grach hazardowych. Stanowisko to koresponduje z na wstępie już przedstawionymi uwagami odnoszącymi się do rozumienia tego szczególnego rodzaju wyróżnika gry losowej. Prawidłowe rozumienie omawianego elementu wypowiedzi ustawodawcy skutkowało prawidłowym jego odniesieniem – rzecz jasna komplementarnie z pozostałymi konstytutywnymi cechami normatywnymi gry losowej - do istotnych w rozpatrywanej sprawie okoliczności jej stanu faktycznego, a mianowicie do regulaminu konkursu "Zgadnij i Zgarnij Telewizor LCD". Sąd I instancji słusznie uznał, że analiza jego postanowień uzasadniała, aby w świetle określonych przywołaną ustawą cech gry losowej stwierdzić, że Minister Finansów bez naruszenia prawa zakwalifikował wskazany konkurs, jako grę losową, a mianowicie, jako loterię promocyjną. W relacji do szczegółowego stanowiska Sądu I instancji eksponującego, w zakresie odnoszącym się do uzależnienia wyniku konkursu głównie (szczególnie) od przypadku, w szczególności ograniczony czas rozwiązania zadania polegającego na podaniu liczby zawieszek eksponowanych na drzewku przez określony czas i zmienianej po upływie tego czasu oraz to, że jako prawidłowe rozwiązanie tego zadania premiowane zdobyciem nagrody głównej, regulamin konkursu dopuszczał również podanie liczby zawieszek najbardziej zbliżonej do ich prawidłowej liczby, a więc w oparciu o ich szacowanie, argumenty strony skarżącej kasacyjnie mają w istocie rzeczy charakter wyłącznie polemiczny. Wbrew nim, podnieść należy, że argument z nazwy przedmiotowego konkursu - "Zgadnij i Zgarnij ... " - nie stanowił zasadniczego powodu uznania przez Sąd I instancji za prawidłowe stanowiska organu, że konkurs ten stanowi grę losową w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Wskazany argument miał charakter wyłącznie posiłkowy i przedstawiony został w rekapitulacji stanowiska Sądu I instancji, co wyraźnie wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Prawidłowości tego stanowiska, nie podważają również argumenty strony skarżącej kasacyjnie z przedstawionego w uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia rozumienia określenia "szacowania". Są one chybione, nie dość, że z powodów, na które zwrócono uwagę w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, co odnieść należy zwłaszcza do okoliczności czasu towarzyszącej "szacowaniu" liczby zawieszek na drzewku, to również, jeżeli nie przede wszystkim, z tego powodu, że jak wynika z niespornych ustaleń faktycznych, które przyjęte zostały za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, zasadnicze znaczenie miał również element jak najkrótszego czasu wrzucenia do urny kuponu z odpowiedzią (prawidłową; najbardziej zbliżoną do prawidłowej) odnośnie do liczby zawieszek. Elementy szacowania liczby zawieszek na drzewku oraz jak najkrótszego czasu oddania kuponu z (szacunkową) odpowiedzią na pytanie o liczbę tych zawieszek, miały więc decydujące znaczenie dla wyniku konkursu, tj. wyłonienia, na poszczególnych jego etapach, jego zwycięzcy i przyznania nagrody rzeczowej w postaci telewizora. Wskazane elementy, co nie powinno ulegać wątpliwości, noszą wszelkie cechy losowości i przypadkowości, co czyni niemożliwym uznanie, że wynik przedmiotowego konkursu uzależniony został od obiektywnego czynnika, a mianowicie wiedzy jego uczestników. Słusznie Sąd I instancji zaakceptował więc, jako prawidłowe stanowisko organu, że omawiany konkurs kwalifikować należało, jako grę losową, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy o grach hazardowych.
W świetle wszystkich przedstawionych uwag i argumentów, za pozbawione usprawiedliwionych podstaw uznać należy również zarzuty naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania.
Podkreślając, że o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie decyduje każde im uchybienie, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przypomnieć należy, że przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z przepisu art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc, nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby inny.
Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, polemiczny charakter wywodów zawartych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w żadnym stopniu nie uzasadnia twierdzenia, że Sąd I instancji wadliwie skontrolował zgodność z prawem kontrolowanej decyzji Ministra Finansów, w zakresie, w jakim miałoby to polegać na pominięciu lub niewłaściwym zastosowaniu, jako wzorca tej kontroli, art. 191 Ordynacji podatkowej i wyrażonej na jego gruncie zasady swobodnej oceny dowodów. Z zasady tej wynika, że organ nie jest skrępowany regułami dotyczącymi wartości poszczególnych dowodów i orzeka na podstawie własnego przekonania, popartego zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego. Wynika z niej również obowiązek oceny wszystkich zebranych w sprawie dowodów, każdego z nich z osobna i we wzajemnym ich związku. W przypadku dowodów przeciwstawnych organ może jednym z nich dać wiarę, a innym tej wiarygodności odmówić. Kierować się musi jednak zasadą racji dostatecznej, wyrażającej się w postulacie, aby za udowodnione uznawać tylko te fakty, które zostały uzasadnione według określonych, rozsądnych dyrektyw poznawczych. Nie może więc z dowodów wyciągać wniosków, które z nich nie wynikają. Zobowiązany jest również wyjaśnić przyczyny takiej oceny w sposób logiczny, zgodny z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego (por. np. wyrok NSA z 11 lutego 2014 r., sygn. akt I FSK 334/13; wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2014 r., sygn,. akt II FSK 2952/11; wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2014 r., sygn. akt I GSK 48/123). Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika, aby jej autor, wykazał, że w jakimkolwiek zakresie i elemencie przedstawionego rozumienia zasady swobodnej oceny dowodów, zasada ta została naruszona, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W sytuacji, gdy w świetle powyższego stwierdzić należało, że ustalenia faktyczne, które przyjęte zostały za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, nie zostały skutecznie podważone, w tym zwłaszcza, że strona skarżąca kasacyjnie nie wykazała, aby przeprowadzone one zostały z pominięciem istotnych w sprawie dowodów, za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw uznać należało również zarzut naruszenia art. 121 Ordynacji podatkowej. Tym bardziej, że tak jak w rozpatrywanej sprawie, zarzutu naruszenia wyrażonej na jego gruncie zasady zaufania, nie może uzasadniać okoliczność w postaci wydania decyzji, która odpowiadając prawu, nie odpowiada jednak oczekiwaniom strony, do której jest adresowana.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.