II GSK 1835/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2021-04-09
NSAtransportoweWysokawsa
diagnostabadania techniczne pojazdówprawo o ruchu drogowymcofnięcie uprawnieńzmiany konstrukcyjne pojazduhomologacjabezpieczeństwo ruchu drogowegokontrola stacji diagnostycznejodpowiedzialność diagnosty

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę diagnosty S. G. na decyzję o cofnięciu mu uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów, uznając przeprowadzone przez niego badania za niezgodne z prawem.

Skarżący S. G., diagnosta, zaskarżył decyzję o cofnięciu mu uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów, wydaną z powodu stwierdzenia szeregu nieprawidłowości w przeprowadzonych przez niego badaniach. Nieprawidłowości dotyczyły m.in. zmiany rodzaju pojazdów (z ciężarowego na autobus) bez wymaganych badań homologacyjnych i zgód producenta, a także błędnego określania parametrów technicznych pojazdów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że diagnosta przeprowadził badania niezgodnie z prawem i wydał zaświadczenia niezgodnie ze stanem faktycznym, co uzasadnia cofnięcie uprawnień na mocy art. 84 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym. Sąd oddalił skargę, podkreślając obligatoryjny charakter sankcji i znaczenie bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Sprawa dotyczyła skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T., która utrzymała w mocy decyzję Starosty o cofnięciu S. G. uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów. Podstawą cofnięcia uprawnień były liczne nieprawidłowości stwierdzone podczas kontroli, polegające na przeprowadzaniu badań technicznych niezgodnie z zakresem i sposobem wykonania oraz wydawaniu zaświadczeń niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Dotyczyło to pięciu pojazdów, w których dokonano zmian konstrukcyjnych, w tym zmiany rodzaju z samochodu ciężarowego na autobus. S. G. nie przedstawił wymaganych badań homologacyjnych od uprawnionych jednostek, ani zgód producentów na zmiany dopuszczalnej masy całkowitej pojazdów. W jednym przypadku błędnie sklasyfikował kategorię usterek, a w innym nie opisał dokładnie dokonanych zmian. Sąd uznał, że diagnosta naruszył art. 84 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym, który nakłada obowiązek cofnięcia uprawnień w przypadku stwierdzenia takich uchybień. Sąd odrzucił argumenty skarżącego dotyczące błędnej wykładni przepisów, braku możliwości miarkowania kary oraz niezgodności przepisu z Konstytucją, podkreślając, że przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący i służy zapewnieniu bezpieczeństwa ruchu drogowego. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym ze względu na pandemię COVID-19.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przepis art. 84 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym stanowi podstawę prawną cofnięcia uprawnień diagnoście i ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że stwierdzenie uchybień wymienionych w tym przepisie skutkuje zastosowaniem przewidzianej w nim sankcji, bez możliwości miarkowania konsekwencji.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że art. 84 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewiduje możliwości miarkowania konsekwencji. Stwierdzenie uchybień, takich jak przeprowadzenie badania niezgodnie z prawem lub wydanie zaświadczenia niezgodnie ze stanem faktycznym, obliguje organ do cofnięcia uprawnień. Celem przepisu jest ochrona bezpieczeństwa ruchu drogowego poprzez eliminację nierzetelnych diagnostów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

p.r.d. art. 84 § 3

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Stwierdzenie przeprowadzenia przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania lub wydania przez diagnostę zaświadczenia albo dokonania wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, skutkuje obligatoryjnym cofnięciem uprawnień.

Pomocnicze

p.r.d. art. 66 § 4

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Zabrania się dokonywania zmian konstrukcyjnych zmieniających rodzaj pojazdu, z wyjątkiem pojazdu, w którym zmian konstrukcyjnych dokonał przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w tym zakresie.

rozp. MI art. 1 § pkt 2a

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia

Pojazd, w którym dokonano zmian konstrukcyjnych lub wymiany elementów powodujących zmianę danych w dowodzie rejestracyjnym, powinien spełniać wymagania i warunki techniczne w zakresie dokonanych zmian konstrukcyjnych lub wymiany elementów, obowiązujące w dniu dokonania zmiany rodzaju pojazdu.

rozp. MI art. 9d

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia

W samochodzie ciężarowym mogą być wprowadzone zmiany konstrukcyjne polegające na zmianie liczby siedzeń powodującej zmianę rodzaju pojazdu na autobus, jeżeli spełnione są wymagania techniczne dotyczące wytrzymałości siedzeń i ich mocowania, kotwiczenia pasów bezpieczeństwa, potwierdzone badaniami na zgodność z wymaganiami Regulaminów EKG ONZ, wykonanymi przez jednostkę uprawnioną.

p.r.d. art. 70za § 1 i 9

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Minister właściwy do spraw transportu ogłasza, w drodze obwieszczenia, wykaz jednostek uprawnionych do przeprowadzania badań homologacyjnych oraz badań potwierdzających spełnienie odpowiednich warunków lub wymagań technicznych.

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Umożliwia rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w przypadku uzasadnionego zagrożenia zdrowia uczestników.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeśli nie stwierdzi naruszeń prawa.

p.r.d. art. 2 § pkt 54 i 61

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Definicje dopuszczalnej masy całkowitej i maksymalnej masy całkowitej.

rozp. MTBiGM art. 3 § ust. 1 pkt 5

Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach

Zakres dodatkowego badania technicznego pojazdu po zmianach konstrukcyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Diagnosta przeprowadził badania techniczne niezgodnie z zakresem i sposobem wykonania. Diagnosta wydał zaświadczenia o przeprowadzeniu badania technicznego niezgodnie z przepisami lub stanem faktycznym. Diagnosta nie przedstawił wymaganych badań homologacyjnych od uprawnionych jednostek. Diagnosta nie uzyskał zgody producenta na zmianę dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Przepis art. 84 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym ma charakter obligatoryjny i nie przewiduje miarkowania sankcji.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 84 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym. Zarzut braku możliwości miarkowania konsekwencji naruszeń przez diagnostę. Zarzut niezgodności art. 84 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym z Konstytucją RP (zasada proporcjonalności). Zarzut naruszenia procedury administracyjnej (art. 7, 7a, 8, 77, 80, 107 k.p.a.).

Godne uwagi sformułowania

Przepis ten spełnia funkcję zapobiegawczą i sankcyjną jednocześnie. W przepisie tym nie ma mowy o winie. Wystarczy stwierdzenie obiektywnej dokonanych uchybień. Ważkość obowiązków i odpowiedzialność spoczywające na diagnoście pozostaje zatem w proporcjonalnym związku z sankcją za ich uchybienie. Nie sposób w takiej sytuacji uznać, że przepis art. 84 ust. 3 P.r.d. pozostaje w sprzeczności z art. 2 Konstytucji RP.

Skład orzekający

Krzysztof Szczygielski

przewodniczący

Ewa Alberciak

członek

Janusz Nowacki

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 84 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym, obligatoryjność cofnięcia uprawnień diagnosty, brak możliwości miarkowania sankcji, zgodność przepisu z Konstytucją RP, wymogi dotyczące zmian konstrukcyjnych pojazdów i badań homologacyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji diagnosty i jego odpowiedzialności, ale zawiera ogólne zasady dotyczące bezpieczeństwa ruchu drogowego i interpretacji przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności zawodowej diagnosty i ma bezpośrednie przełożenie na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Pokazuje, jak rygorystycznie są egzekwowane przepisy dotyczące badań technicznych pojazdów.

Diagnosta stracił uprawnienia. Sąd wyjaśnia, dlaczego brak badań homologacyjnych i zgody producenta to koniec kariery.

Sektor

transport

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III SA/Łd 1048/20 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2021-04-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-12-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak
Janusz Nowacki /sprawozdawca/
Krzysztof Szczygielski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II GSK 1835/21 - Wyrok NSA z 2025-03-13
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1842
art. 15zzs4 ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2018 poz 1990
art. 2 pkt 54 i 61, art. 66 ust. 4 pkt 6b, art. 70za ust. 1 i ust. 9, art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jedn.
Dz.U. 2016 poz 2022
par. 1 pkt 2a, par. 9d
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego  wyposażenia - tekst jedn.
Sentencja
Dnia 9 kwietnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 kwietnia 2021 roku sprawy ze skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów oddala skargę. e.o.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania S. G. od decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Jak wynika z akt sprawy w toku przeprowadzonej w dniu 27 stycznia 2020 r. kontroli w Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów [...] S, G. ujawniono szereg nieprawidłowości w przeprowadzanych przez S.G. badaniach technicznych pojazdów. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił przebieg postępowania i uznał, że stwierdzone uchybienia dają podstawę do cofnięcia S. G. uprawnień do wykonywania badań technicznych, na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 Prawa o ruchu drogowym.
Odwołanie od decyzji organu I instancji złożył S. G.
Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia diagnosty.
Organ odwoławczy przytaczając treść art. 84 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (DZ. U. Z 2020 r., poz. 110 ze zm.) wskazał, że wykonanie badań technicznych pojazdów sprzecznie z wymogami prawa i stanem faktycznym zawsze będzie rodziło po stronie organu obowiązek cofnięcia uprawnień. Żadne inne okoliczności, w tym również intencje, jakimi kierował się diagnosta poświadczając nieprawdę, nie mogą być brane pod uwagę. Przepis ten spełnia funkcję zapobiegawczą i sankcyjną jednocześnie. Jego celem jest więc odsunięcie nierzetelnych diagnostów od czynności kontroli stanu technicznego pojazdów. Wydanie przez diagnostę zaświadczenia niezgodnego ze stanem faktycznym lub przepisami, jak i przeprowadzenie wadliwego badania może mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego, a przez to godzić w życie i zdrowie ludzkie.
Organ odwoławczy wskazał, że w dniu 27 stycznia 2020 r. Starosta przeprowadził kontrolę stacji prowadzonej przez stronę. Kontrola ta ujawniła szereg nieprawidłowości w przeprowadzaniu badań technicznych pojazdów przez S. G. Wszczęcie z urzędu postępowania w przedmiocie cofnięcia diagnoście uprawnień, może nastąpić przy tym zarówno wówczas, gdy wynik kontroli przeprowadzonej u prowadzącego stację kontroli wykaże niezgodne z prawem działanie diagnosty, jak i wówczas, gdy informacje o takim działaniu organ poweźmie z innych źródeł.
Wszystkie badania objęte kontrolą dotyczą pojazdów, w których doszło do zmian konstrukcyjnych powodujących zmianę rodzaju pojazdów: w trzech przypadkach z samochodu ciężarowego na autobus, w jednym z pojazdu specjalnego na autobus i w jednym przypadku z autobusu na pojazd specjalny.
Przytaczając treść art. 66 ust. 4 pkt 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym Kolegium wskazało, że w sprawie nie jest kwestionowane, że zmian konstrukcyjnych w ww. pojazdach dokonał odwołujący się będący przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w tym zakresie i będący jednocześnie diagnostą, posiadającym uprawnienia do przeprowadzania badań technicznych pojazdów, który przeprowadził badania techniczne pojazdów wskazanych w protokole kontroli stacji. Sporna jest natomiast prawidłowość wykonanych przez skarżącego badań technicznych 5 pojazdów.
Kolegium podniosło następnie, że w dniu 6 marca 2019 r. S. G. wykonał badania techniczne, wystawiając pozytywne zaświadczenie o badaniu okresowym nr [...], pozytywne zaświadczenie o badaniu dodatkowym nr [...], oraz pozytywne zaświadczenie o badaniu okresowym nr [...] dla pojazdu o numerze VTN [...] w którym dokonano zmiany rodzaju pojazdu z samochodu ciężarowego na autobus. Organ drugiej instancji wskazał, iż zgodnie z § 9d rozporządzenia, w brzmieniu obowiązującym w dniu badania ww. pojazdu, w samochodzie ciężarowym o maksymalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony (kategorii N1) samochodzie ciężarowym o maksymalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony (kategorii N2) o nadwoziu rodzaju BB mogą być wprowadzone zmiany konstrukcyjne polegające na zmianie liczby siedzeń powodującej zmianę rodzaju pojazdu na autobus, o którym mowa w przepisach o rejestracji pojazdów, jeżeli są spełnione wymagania techniczne dotyczące wytrzymałości siedzeń i ich mocowania, kotwiczenia pasów bezpieczeństwa, potwierdzone badaniami na zgodność z wymaganiami Regulaminów nr 14, 17 lub 80 EKG ONZ, wykonanymi przez jednostkę uprawnioną. Siedzenia powinny być wyposażone w pasy bezpieczeństwa spełniające wymagania Regulaminu nr 16 EKG ONZ. Co do "jednostek uprawnionych" to organ odwoławczy wskazał, że na podstawie art. 70za ust. 9 ustawy Prawo o ruchu drogowym minister właściwy do spraw transportu ogłasza, w drodze obwieszczenia, przygotowany przez Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego wykaz jednostek uprawnionych do przeprowadzania badań homologacyjnych oraz badań potwierdzających spełnienie odpowiednich warunków lub wymagań technicznych danego pojazdu w celu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu. Z akt wynika, że odwołujący się takich badań nie przedstawił.
Dalej Kolegium wyjaśniło, że w dniu 5 czerwca 2019 r. S. G. wykonał badanie techniczne okresowe z wynikiem pozytywnym nr [...] wraz z dokumentem identyfikacyjnym pojazdu z ustalonymi parametrami technicznymi dla pojazdu Mercedes-Benz Sprinter 313 CDI (brak tablic rejestracyjnych) o numerze VIN [...], w którym dokonano zmian konstrukcyjnych powodujących zmianę rodzaju pojazdu z samochodu ciężarowego na autobus turystyczny. W dniu 6 czerwca 2019 r. dla tego samego pojazdu wykonał badanie techniczne dodatkowe z wynikiem pozytywnym nr [...] wraz z opisem zmian dokonanych w pojeździe, z których wynikało, że zmianie uległ rodzaj pojazdu z samochodu ciężarowego na autobus turystyczny: zdemontowano 2 fotele, zamontowano 20 homologowanych foteli pasażerskich wraz z pasami bezpieczeństwa, nastąpił montaż atestowanych szyb bocznych, zmieniono zabudowę pojazdu na autobus, nastąpiła również zmiana masy własnej na 2960 kg, zmieniono ilość miejsc siedzących na 21 osób. Następnie dla tego pojazdu diagnosta przeprowadził badanie techniczne okresowe nr [...] z wynikiem pozytywnym. W załączniku do zaświadczenia o okresowym badaniu technicznym nr [...] 9 z dnia 5 czerwca 2019 r. w Dokumencie Identyfikacyjnym Pojazdu diagnosta określił dopuszczalną masę całkowitą tego pojazdu na 4600 kg. Z pisma Instytutu Transportu Samochodowego w W. z dnia 23 marca 2020 r. wynika, że ww. pojazd został wprowadzony do obrotu i dopuszczony do ruchu na podstawie świadectwa homologacji typu WE nr [...]. Oznaczenie typu pojazdu dla wymienionej homologacji to [...], kategoria pojazdu Nj. Producentem wymienionego pojazdu jest DAIMLER AG, DE-70546, Stuttgart. Na podstawie ww. świadectwa homologacji tj. WE nr el [...] maksymalna masa całkowita pojazdu w zależności od wariantu i wersji wynosi od 2800 kg do 3500 kg. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 2 pkt 54 ustawy Prawo o ruchu drogowym dopuszczalna masa całkowita to największa określona właściwymi warunkami technicznymi masa pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze. Z kolei w myśl art. 2 pkt 61 ww. ustawy maksymalna masa całkowita to największa masa pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, określoną przez producenta pojazdu. Zmiana zatem dopuszczalnej masy całkowitej i to ponad maksymalną masę pojazdu przewidzianą przez producenta jest niemożliwa bez poprzedzającej zgody producenta pojazdu na zmianę maksymalnej masy pojazdu. Odwołujący się nie przedstawił takiej zgody producenta pojazdu. Nie przedstawił też badań, o których mowa w § 9d rozporządzenia.
Dalej Kolegium wskazało, że w dniu 7 czerwca 2019 r. dla pojazdu, o którym mowa powyżej, diagnosta wykonał badanie techniczne okresowe nr [...] z wynikiem negatywnym oraz błędnie sklasyfikował kategorię usterek, tj. niezgodnie z załącznikiem nr 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych badaniach (Dz. U. z 2015 r. poz. 776 ze zm.), gdzie wpisał: 0.1. f) Identyfikacja pojazdu tablice rejestracyjne f) brak nalepki kontrolnej, o ile jest wymagana, a zgodnie z przepisami powinno być: 0.2 Numer identyfikacyjny pojazdu e) brak tabliczki znamionowej albo jest nieczytelna lub dane na niej zawarte są niezgodne ze stanem faktycznym. Z protokołu z kontroli stacji wynika bowiem, że w dniu 7 czerwca 2019 r. S. G. wystąpił o "skierowanie na wykonanie tabliczki znamionowej (zastępczej) dla ww. pojazdu. W tym kontekście zatem wpis strony był błędny.
W dniu 19 czerwca 2019 r. S.. wykonał badania techniczne, wystawiając pozytywne zaświadczenie o badaniu okresowym nr [...], pozytywne zaświadczenie o badaniu dodatkowym nr [...] bez ustalonych parametrów technicznych na opisie zmian dokonanych na pojeździe, polegających na zmianie rodzaju pojazdu z samochodu ciężarowego na autobus oraz pozytywne zaświadczenie o badaniu okresowym nr [...] dla pojazdu o numerze VIN [...]. Zgodnie natomiast z § 3 ust. 1 pkt 5 ww. rozporządzenia w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach, zakres dodatkowego badania technicznego pojazdu, o którym mowa w art. 81 ust. 11 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w którym dokonano zmian konstrukcyjnych lub wymiany elementów powodujących zmianę danych w dowodzie rejestracyjnym, z zastrzeżeniem art. 66 ust. 4 pkt 5 i 6 ww. ustawy, z wyłączeniem montażu instalacji do zasilania gazem-obejmuje sprawdzenie i ocenę spełnienia warunków technicznych, w sposób określony dla okresowego badania technicznego pojazdu, oraz zakres czynności określonych w pkt 1 -2 działu I załącznika nr 2 do rozporządzenia, a także ustalenie nieznanych lub nowych danych technicznych pojazdu, podczas przeprowadzania badania technicznego pojazdu w sposób określony w dziale II załącznika nr 2 do rozporządzenia, oraz sporządzenie opisu zmian dokonanych w pojeździe, zgodnie z załącznikiem nr 5 do rozporządzenia; nie wymaga się wykonania czynności określonych w pkt 1 działu I załącznika nr 2 do rozporządzenia, jeżeli zmiany konstrukcyjne lub wymiana elementów powodujących zmianę danych w dowodzie rejestracyjnym nie mają wpływu na działanie układu kierowniczego, skuteczność tłumienia zawieszenia oraz ustawienie kół jezdnych. Odwołujący się, jak już wskazano, nie opisał dokładnie zmian konstrukcyjnych dokonanych w tym pojeździe, a ponadto w dokumencie "Opis zmian dokonanych w pojeździe" znajduje się zapis, że dokonane zmiany nie spełniają wymagań przepisów ustawy i rozporządzenia o warunkach technicznych. Mimo takiej sytuacji wystawił zaświadczenia o pozytywnym wyniku badań. W przypadku tego pojazdu strona też nie przedstawiła wymaganych badań wydanych przez jednostkę uprawnioną.
W dalszej kolejności Kolegium wskazało, że w dniu 26 sierpnia 2019 r. S. G. wykonał badania techniczne, wystawiając pozytywne zaświadczenie o badaniu okresowym nr [...], pozytywne zaświadczenie o badaniu dodatkowym nr [...] oraz pozytywne zaświadczenie o badaniu okresowym nr [...] dla pojazdu o numerze VIN [...] w którym dokonano zmiany rodzaju pojazdu z samochodu specjalnego na autobus. Dokonano poza tym zmiany dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu z 5000 kg na 6200 kg, przy maksymalnej masie całkowitej określonej przez producenta pojazdu na 5000 kg. Zmiana dopuszczalnej masy całkowitej i to ponad maksymalną masę pojazdu przewidzianą przez producenta, jak już wyżej wskazano, jest niedopuszczalna bez poprzedzającej zgody producenta pojazdu na zmianę maksymalnej masy pojazdu. W przypadku tego pojazdu odwołujący się także nie przedstawił takiej zgody producenta.
W dniu 12 listopada 2019 r. S. G. przeprowadził pozytywne, okresowe badanie techniczne nr [...] i pozytywne badanie dodatkowe nr[...]dla pojazdu Mercedes-Benz 312 D, nr rej. [...] nr VIN [...] po zmianach konstrukcyjnych. Załącznikiem do badania był opis zmian dokonanych w pojeździe i oświadczenie [...] wraz z opisem zmian konstrukcyjnych wykonanych w pojeździe z uwzględnieniem zmian parametrów techniczno-eksploatacyjnych. W sprawie tego badania w dniu 16 grudnia 2019 r. wydał opinię Przemysłowy Instytut Motoryzacji w W. wskazując, że dokumenty dotyczące tego badania nie wypełniają wszystkich wymagań, aby w trybie administracyjnym można było przekształcić rodzaj pojazdu z przeznaczenia autobus na pojazd specjalny. Zmiany te mogą wpłynąć na zmianę: położenia środka masy pojazdu oraz rozkładu mas na poszczególne osie i koła pojazdu, a dokonujący zmian powinien wykonać badania w ww. zakresie przed zmianami i po ich dokonaniu w pojeździe. Dopiero bowiem wtedy na podstawie uzyskanych danych możliwa jest ocena zgodności pojazdu po zmianach konstrukcyjnych z pojazdem bazowym w odniesieniu do zapisów zawartych w homologacji. Odwołujący się nie przedstawił żadnych badań w tym zakresie, jednym słowem nie ma udokumentowania, że pojazd po zmianach spełnia wszelkie warunki techniczne dla zapewnienia wymaganego poziomu bezpieczeństwa.
W ocenie organu odwoławczego powołane wyżej okoliczności wskazują, że odwołujący się przeprowadzał badania niezgodnie z zakresem i sposobem wykonania, ale też wydawał zaświadczenia niezgodnie ze stanem faktycznym i przepisami.
Odnosząc się do odwołania, jak również do wyjaśnień strony z dnia 18 września 2020 r. Kolegium wskazało, że zarówno Ośrodek Konstrukcyjno-Badawczy, jak i Idiada Dekra TUV nie są jednostkami uprawnionymi do przeprowadzania badań wymaganych po zmianach konstrukcyjnych polegających na zmianie rodzaju pojazdu z ciężarowego na autobus.
Kolegium podniosło, że odwołujący się w dniu 18 września 2020 r. przedstawił co prawda sprawozdania z badań przeprowadzonych przez Przemysłowy Instytut Motoryzacji w W., która jest jednostką uprawnioną w rozumieniu przepisów, ale te badania zostały przeprowadzone dopiero w dniu 11 lutego 2020 r., a więc nie przed zakwestionowanymi badaniami technicznymi. Nie mają więc wpływu na wynik sprawy.
W ocenie organu odwoławczego odwołujący się nie ma też racji w kwestii stosowania rozporządzenia w sprawie warunków technicznych do pojazdów specjalnych. Kolegium wskazało, że istotnie zgodnie z § 1 tego rozporządzenia, przepisów rozporządzenia nie stosuje się do pojazdu specjalnego lub używanego do celów specjalnych Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, z wyjątkiem oznakowania określonego dla pojazdu uprzywilejowanego. Warunki techniczne pojazdów specjalnych określa rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2005 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów specjalnych i pojazdów używanych do celów specjalnych Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r., Nr 116, poz. 974 ze zm); § 1 stanowi, że rozporządzenie określa warunki techniczne pojazdów specjalnych i pojazdów używanych do celów specjalnych Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o "rozporządzeniu ministra właściwego do spraw transportu", rozumie się przez to rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. W myśl zaś § 2 rozporządzenia pojazd specjalny i pojazd używany do celów specjalnych powinien spełniać warunki techniczne określone w rozporządzeniu ministra właściwego do spraw transportu. W przypadku, gdy ze względu na przeznaczenie pojazdu nie jest możliwe spełnienie warunków technicznych określonych w rozporządzeniu ministra właściwego do spraw transportu, pojazd specjalny i pojazd używany do celów specjalnych powinien spełniać co najmniej warunki techniczne określone w tym rozporządzeniu.
Skoro tak to cofnięcie S. G. uprawnień do przeprowadzania badań technicznych pojazdów, w ocenie organu odwoławczego, jest uzasadnione. Kategoryczne brzmienie przepisu art. 84 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym wiąże się z odpowiedzialnością, jaka ciąży na diagnoście w kwestii bezpieczeństwa pojazdów uczestniczących w ruchu drogowym. Diagnosta musi być świadomy, jak ma wykonywać swoją funkcję, jak prawidłowo przeprowadzić badania techniczne pojazdów, tym bardziej, że przepisy prawa wyraźnie wskazują mu procedury postępowania w różnych sytuacjach. Dlatego też musi on mieć na względzie także i to, że niedbałe czy też nienależyte wykonanie badania skutkować będzie zastosowaniem wobec niego określonych sankcji administracyjnych, nie mówiąc już o odpowiedzialności karnej, czy cywilnej.
Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. skargę do sądu administracyjnego złożył S. G., reprezentowany przez radcę prawnego, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie:
1. Prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy Prawo ruchu drogowym poprzez:
a) nieprawidłowe uznanie, że diagnosta swoim postępowaniem wypełnił znamiona przeprowadzenia badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania, jak również wydania zaświadczenia albo dokonania wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami oraz naruszył szereg przepisów rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. z 2015 r., poz. 776 z późn.zm.).
b) nie uzasadnione i wadliwe wskazanie, że w przypadku przeprowadzenia przez diagnostę badania technicznego niezgodnego z określonym zakresem i sposobem wykonania nie istnieje możliwość zastosowania miarkowania konsekwencji wynikających z naruszeń prawa przez diagnostę (albowiem istnieje "określony zakres i sposób wykonania" badania technicznego pojazdu, który to sposób i zakres może być różny w zależności od sytuacji i realiów konkretnej sprawy), a tym samym nie doszło do rozważenia czy ciężar popełnionego przez diagnostę uchybienia jest na tyle istotny, że daje podstawę do wydania orzeczenia o cofnięcie uprawnień na okres 5 lat (albowiem zgodnie z art. 84 ust.4 przywołanej już wyżej ustawy "w przypadku cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych, ponowne uprawnienie nie może być wydane wcześniej niż po upływie 5 lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu stała się ostateczna) co skutkowało utrzymaniem w mocy poprzednio zapadłej decyzji Starosty;
2. Prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 w zw. z ust. 4 ustawy Prawo o ruchy drogowym w przypadku niezgodności tego uregulowania z wyrażoną w art. 2 i 31 ust.3 Konstytucji RP (Dz. U. z 1997 r., nr 78, poz. 483 z późn. zm.) zasadą proporcjonalności, albowiem przepis ten jako unormowanie o charakterze sankcyjnym, nie określa gradacji kar ze względu na stopień winy co prowadzi do karania diagnosty cofnięciem uprawnień, w każdym przypadku naruszenia przez niego procedury badania albo wydania zaświadczenia z niego, bez względu na charakter, stopień zawinienia i skutki jego czynu co w konsekwencji prowadzi do powstania sytuacji uniemożliwiającej ubieganie się o ponowne uprawnienia diagnosty wcześniej niż po upływie pięciu lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu uprawnienia stała się ostateczna (art. 84 ust.4 ww. ustawy);
3. Procedury administracyjnej tj. art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a. poprzez fragmentaryczne i niewystarczające rozważenie materiału dowodowego, w tym w kontekście także złożonych w postępowaniu odwoławczym zarzutów, niedokładne wyjaśnienie i określenie stanu faktycznego sprawy, sporządzenie błędnego i niepełnego uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji, a także wobec wydania decyzji z pominięciem oceny zachowania diagnosty w kontekście zakresu i pełnego zbadania sposobu przeprowadzenia badania technicznego, a tym samym braku rozważenia przepisów prawa materialnego wskazanych w pkt 1 i 2 zarzutów niniejszej skargi i analizy tego czy ciężar popełnionego przez diagnostę uchybienia jest na tyle istotny, że daje podstawę do wydania orzeczenia o cofnięcie uprawnień na okres 5 lat.
Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty Powiatu P. z dnia [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r. poz.2325 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o cofnięciu S. G. uprawnienia diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów.
Zgodnie z treścią art. 84 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2020r. poz.110 ze zm.) starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83 ust.6, stwierdzono:
1) przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania;
2) wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.
Wymieniony przepis stanowi podstawę prawną cofnięcia uprawnień diagnoście i ma on charakter bezwzględnie obowiązujący. Oznacza to, że stwierdzenie uchybień wymienionych w tym przepisie skutkuje zastosowaniem przewidzianej w nim sankcji. W przepisie tym nie ma mowy o winie. Wystarczy stwierdzenie obiektywniej dokonanych uchybień. Aby zaistniała odpowiedzialność administracyjna diagnosty musi on albo przeprowadzić badanie techniczne pojazdu niezgodnie z zakresem i sposobem wykonania albo wydać zaświadczenie bądź dokonać wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.(por. wyrok NSA z 21 listopada 2019r. w spr. II GSK 3598/17 i z 25 październiku 2018r., w spr. II GSK 1056/18)
W rozpoznawanej sprawie S. G. cofnięto uprawnienie diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów z uwagi na nieprawidłowe przeprowadzenie badań technicznych oraz nieprawidłowe wydanie zaświadczeń w stosunku do 5 następujących pojazdów:
1.)pojazd o numerze VIN [...]. W dniu 6 marca 2019r. S. G. wykonał badanie techniczne tego pojazdu wystawiając pozytywne zaświadczenie o badaniu okresowym nr [...], pozytywne zaświadczenie o badaniu dodatkowym nr [...] oraz pozytywne zaświadczenie o badaniu okresowym nr [...]. W pojeździe tym dokonano zmiany rodzaju pojazdu z samochodu ciężarowego na autobus.
Zgodnie z treścią art.66 ust.4 pkt 6b.) ustawy z 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2018r. poz.1990 ze zm.), dalej p.r.d., zabrania się dokonywania zmian konstrukcyjnych zmieniających rodzaj pojazdu, z wyjątkiem pojazdu, w którym zmian konstrukcyjnych dokonał przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w tym zakresie.
W myśl § 1 pkt 2a.) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu nich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2016r. poz.2022 ze zm.) pojazd, o którym mowa w art. 66 ust. 4 pkt 6 lit. b ustawy, powinien spełniać wymagania i warunki techniczne w zakresie dokonanych zmian konstrukcyjnych lub wymiany elementów, obowiązujące w dniu dokonania zmiany rodzaju pojazdu.
Zgodnie z treścią § 9 d.) wymienionego rozporządzenia w samochodzie ciężarowym o maksymalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony (kategorii N1) i samochodzie ciężarowym o maksymalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony (kategorii N2) o nadwoziu rodzaju BB mogą być wprowadzone zmiany konstrukcyjne polegające na zmianie liczby siedzeń powodującej zmianę rodzaju pojazdu na autobus, o którym mowa w przepisach o rejestracji pojazdu, jeżeli spełnione są wymagania techniczne dotyczące wytrzymałości siedzeń i ich mocowania, kotwiczenia pasów bezpieczeństwa, potwierdzone badaniami na zgodność z wymaganiami Regulaminów nr 14, 17 lub 80 EKG ONZ, wykonanymi przez jednostkę uprawnioną. Siedzenia powinny być wyposażone w pasy bezpieczeństwa spełniające wymagania Regulaminu nr 16 EKG ONZ.
Z przepisu art.66 ust.4 pkt 6b.) p.r.d. wynika, że zmian konstrukcyjnych zmieniających rodzaj pojazdu może dokonać jedynie przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w tym zakresie. Skarżący prowadził taką działalność i posiadał uprawnienie diagnosty i są to okoliczności niesporne. Treść przepisu § 9d.) rozporządzenia z 31 grudnia 2002r. wskazuje także, że w samochodzie ciężarowym mogą być wprowadzone zmiany konstrukcyjne powodujące zmianę rodzaju pojazdu na autobus jeżeli spełnione są wymagania techniczne określone w tym przepisie przy czym wymagania te muszą być potwierdzone badaniem wykonanym przez jednostkę uprawnioną. Wykaz takich jednostek został natomiast ogłoszony w wydanym na podstawie art.70za ust.9 p.r.d. obwieszczeniu Ministra Infrastruktury z 26 października 2018r. w sprawie wykazu jednostek uprawnionych do przeprowadzania badań homologacyjnych oraz badań potwierdzających spełnienie odpowiednich warunków lub wymagań technicznych danego pojazdu w celu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu (D.Urz.M.I. z 2018r. poz.49).
W niniejszej sprawie skarżący nie przedstawił badań homologacyjnych wydanych przez jednostkę uprawnioną wymienioną w obwieszczeniu Ministra Infrastruktury z 26 października 2018r. Oznacza to, że w dniu 6 marca 2019r. wystawił on pozytywne zaświadczenie o badaniu technicznym pojazdu niezgodnie z przepisami. Spełniona zatem została przesłanka cofnięcia uprawnień diagnosty określona w art.84 ust.3 pkt 2 p.r.d.
2.) pojazd Mercedes- Benz 313 CDI nr VIN [...]. W dniu 5 czerwca 2019r. w wymienionym pojeździe skarżący wykonał badanie okresowe z wynikiem pozytywnym nr [...] zaś w dniu 6 czerwca 2019r. badanie dodatkowe z wynikiem pozytywnym nr [...] oraz badanie okresowe z wynikiem pozytywnym nr [...].
W pojeździe tym dokonano zmian konstrukcyjnych powodujących zmianę rodzaju pojazdu z samochodu ciężarowego na autobus turystyczny. W tym przypadku, podobnie jak w sytuacji opisanej w punkcie 1.), skarżący także nie przedstawił wyników badań homologacyjnych potwierdzających spełnienie wymagań technicznych opisanych w § 9 d.) rozporządzenia z 31 grudnia 2002r., sporządzonych przez jednostkę uprawnioną wymienioną w obwieszczeniu Ministra Infrastruktury z 22 maja 2019r. w sprawie w sprawie wykazu jednostek uprawnionych do przeprowadzania badań homologacyjnych oraz badań potwierdzających spełnienie odpowiednich warunków lub wymagań technicznych danego pojazdu w celu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu (D.Urz.M.I. z 2019r. poz.27).
Nadto w załączniku do zaświadczenia w okresowym badaniu technicznym nr [...] z 5 czerwca 2019r. tzn. w Dokumencie Identyfikacyjnym Pojazdu skarżący określił dopuszczalną masę całkowitą pojazdu na 4600 kg podczas gdy w dowodzie rejestracyjnym wynosiła ona 3500 kg.
Zgodnie z treścią art.2 pkt 54 p.r.d. dopuszczalna masa całkowita oznacza największą określoną właściwymi warunkami technicznymi masę pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze.
W myśl aret.2 pkt 61 p.r.d. maksymalna masa całkowita oznacza największą masę pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, określoną przez producenta pojazdu.
Należy zaznaczyć, że w świadectwie homologacji dla wymienionego pojazdu maksymalna masa całkowita pojazdu w zależności od wariantu i wersji wynosi od 2800 kg do 3500 kg. Zmiana dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu ponad maksymalną masę pojazdu przewidzianą przez producenta jest niemożliwa bez uprzedniej zgody producenta pojazdu na zmianę maksymalnej masy pojazdu. Kwestię te wyjaśnia pismo Instytutu Transportu Samochodowego w W. z dnia 23 marca 2020r. i sąd w obecnym składzie podzielił argumentację w nim przedstawioną. Skarżący natomiast zwiększył dopuszczalną masę całkowitą pojazdu bez uprzedniej zgody producenta. Nie przedstawił bowiem takiej zgody udzielonej mu przez producenta przed dokonaniem badania.
Odnośnie tego pojazdu to skarżący nadto w dniu 7 czerwca 2019r. wykonał badanie techniczne okresowe z wynikiem negatywnym błędnie klasyfikując kategorię usterek a mianowicie niezgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 26 czerwca 2012r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzenia badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz.U. z 2015r. poz.776 ze zm.) dokonując wpisu "0.1 f.) Identyfikacja pojazdu tablice rejestracyjne f.) brak nalepki kontrolnej, o ile jest wymagana" a winien być wpis "0.2 Numer identyfikacyjny pojazdu e.) brak tabliczki znamionowej albo jest nieczytelna lub dane na niej zawarte są niezgodne ze stanem, faktycznym".
Z protokołu kontroli wynika bowiem, że w dniu 7 czerwca 20-19r., S.G. wystąpił o skierowanie na wykonanie tabliczki znamionowej (zastępczej) dla wymienionego pojazdu. Oznacza to, że wcześniejszy wpis S.G. był błędny.
Odnośnie tego pojazdu skarżący przeprowadził badanie techniczne niezgodnie ze sposobem jego wykonania jak również wystawił zaświadczenie o przeprowadzeniu badania niezgodnie z przepisami. Spełnione zatem zostały przesłanki cofnięcia uprawnień diagnosty określone w art.84 ust.3 pkt 1 i 2 p.r.d.
3.) pojazd Mercedes- Benz Sprinter nr VIN [...]. W dniu 19 czerwca 2019r. S.G. wykonał badanie techniczne wystawiając pozytywne zaświadczenie o badaniu okresowym nr [...] pozytywne zaświadczenie o badaniu dodatkowym nr [...] oraz pozytywne zaświadczenie o badaniu okresowym nr [...] W pojeździe tym dokonano zmian konstrukcyjnych powodujących zmianę rodzaju pojazdu z samochodu ciężarowego na autobus. W tym przypadku, podobnie jak w sytuacji opisanej w punkcie 1.) i 2.), skarżący także nie przedstawił wyników badań homologacyjnych potwierdzających spełnienie wymagań technicznych opisanych w § 9 d.) rozporządzenia z 31 grudnia 2002r. sporządzonych przez jednostkę uprawnioną.
W pojeździe tym S. G. zwiększył także dopuszczalną masę całkowitą, która w dowodzie rejestracyjnym wynosiła 5000 kg a w Dokumencie Identyfikacyjnym Pojazdu wpisał 6200 kg. Podobnie jak w sytuacji opisanej w punkcie 2.) S. G. nie przedstawił zgody producenta na dokonanie takiej zmiany.
Nadto w zaświadczeniu nr [...] skarżący nie opisał dokładnie zmian konstrukcyjnych dokonanych w pojeździe. Jest to sprzeczne z treścią § 3 ust.1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 26 czerwca 20212r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzenia badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz.U z 2015r. poz. 776 ze zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu zakres dodatkowego badania technicznego pojazdu, o którym mowa w art. 81 ust. 11 ustawy w którym dokonano zmian konstrukcyjnych lub wymiany elementów powodujących zmianę danych w dowodzie rejestracyjnym, z zastrzeżeniem art. 66 ust. 4 pkt 5 i 6 ustawy, z wyłączeniem montażu instalacji do zasilania gazem - obejmuje sprawdzenie i ocenę spełnienia warunków technicznych, w sposób określony dla okresowego badania technicznego pojazdu, oraz zakres czynności określonych w pkt 1-2 działu I załącznika nr 2 do rozporządzenia, a także ustalenie nieznanych lub nowych danych technicznych pojazdu, podczas przeprowadzania badania technicznego pojazdu w sposób określony w dziale II załącznika nr 2 do rozporządzenia, oraz sporządzenie opisu zmian dokonanych w pojeździe, zgodnie z załącznikiem nr 5 do rozporządzenia; nie wymaga się wykonania czynności określonych w pkt 1 działu I załącznika nr 2 do rozporządzenia, jeżeli zmiany konstrukcyjne lub wymiana elementów powodujących zmianę danych w dowodzie rejestracyjnym nie mają wpływu na działanie układu kierowniczego, skuteczność tłumienia zawieszenia oraz ustawienie kół jezdnych.
Z wymienionego przepisu wynika, że powinien być sporządzony opis zmian dokonanych w pojeździe zgodnie z załącznikiem nr 5 do rozporządzenia. Natomiast w rozpoznawanej sprawie w zaświadczeniu o badaniu dodatkowym skarżący nie opisał dokładnie dokonanych zmian. Nadto w zaświadczeniu tym znajduje się następujący zapis: "Dokonane zmiany nie spełniają wymagań przepisów ustawy i rozporządzenia o warunkach technicznych ze względu na". Mimo takiego zapisu S. G. wystawił zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania.
Jeżeli chodzi o ten pojazd to skarżący przeprowadził badanie techniczne niezgodnie z zakresem i sposobom jego wykonania jak również wystawił zaświadczenie o przeprowadzeniu badania niezgodnie z przepisami. Spełnione zatem zostały przesłanki cofnięcia uprawnień diagnosty określone w art.84 ust.3 pkt 1 i 2 p.r.d.
4.) pojazd Mercedes-Benz nr VIN [...]
W dniu 26 sierpnia 2019r. S. G. wykonał badania techniczne wystawiając pozytywne zaświadczenie o badaniu okresowym nr [...], pozytywne zaświadczenie o badaniu okresowym nr [...] oraz pozytywne zaświadczenie o badaniu okresowym nr [...]
W pojeździe tym dokonano zmiany rodzaju pojazdu z samochodu specjalnego na autobus. W tym przypadku, podobnie jak w sytuacji opisanej w punktach 1.),2.) i 3.), skarżący także nie przedstawił wyników badań homologacyjnych jednostki uprawnionej. Nadto skarżący zmienił dopuszczalną masę całkowitą pojazdu, która w dowodzie rejestracyjnym wynosiła 5000 kg, na 6200 kg. Podobnie jak w sytuacji opisanej w punkcie 1.) i 2.) S.G. nie przedstawił uprzedniej zgody producenta na dokonanie takiej zmiany.
Odnośnie tego pojazdu skarżący przeprowadził badania techniczne niezgodnie ze sposobem jego wykonania oraz wystawił zaświadczenie niezgodnie z przepisami. Spełnione zatem zostały przesłanki cofnięcia uprawnień diagnosty określone w art.84 ust.3 pkt 2 p.r.d.
5.) pojazd Mercedes-Benz 312D nr rej.[...]
W wymienionym pojeździe skarżący przeprowadził pozytywne okresowe badanie techniczne nr [...] i pozytywne badanie dodatkowe nr [...] po zmianach konstrukcyjnych polegających na przekształceniu pojazdu z autobusu na samochód specjalny. Załącznikiem do badania był opis zmian dokonanych w pojeździe i oświadczenie G. Service Merc wraz z opisem zmian konstrukcyjnych wykonanych w pojeździe z uwzględnianiem zmian parametrów techniczno-eksploatacyjnych.
W sprawie tego badania wypowiedział się Przemysłowy Instytut Motoryzacyjny w W., będący jednostką uprawnioną, w opinii z dnia 16 grudnia 2019r. Analiza treści tej opinii wskakuje, że dokumenty dotyczące tego badania nie wypełniają wszystkich wymogów aby można było przekształcić rodzaj pojazdu z autobusu na pojazd specjalny. Jak podkreślono w opinii zmiany dokonane w pojeździe mogą wpłynąć na zmianę położenia środka masy pojazdu oraz rozkładu mas na poszczególne osie i koła pojazdu a dokonujący zmian powinien wykonać badania w wymienionym zakresie przez zmianami i po ich dokonaniu w pojeździe. Dopiero bowiem wtedy na podstawie uzyskanych danych możliwa jest ocena zgodności pojazdu po zmianach konstrukcyjnych z pojazdem bazowym w odniesieniu do zapisów zawartych w homologacji. Sąd w obecnym składzie podzielił argumentację P.I.M. przedstawiona w opinii z 16 grudnia 2019r.
W niniejszej sprawie skarżący nie przedstawił żadnych badań pojazdu przez i po dokonaniu zmian konstrukcyjnych. Nie zostało zatem udokumentowane, że pojazd po zmianie spełnia warunki techniczne dla zapewnienia wymaganego bezpieczeństwa pasażerów.
W przypadku tego pojazdu skarżący przeprowadził badanie techniczne pojazdu niezgodnie z przepisami.
Dotychczasowe rozważania wskazują, że w odniesieniu do pięciu wyżej wymienionych pojazdów skarżący przeprowadził badania techniczne pojazdów niezgodnie z zakresem i sposobem wykonania jak również wydał zaświadczenia o przeprowadzeniu badania technicznego niezgodnie z przepisami. Każdy z wymienionych przypadków uzasadniał cofnięcie S. G. uprawnienie diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów. Organy administracji trafnie uznały, że spełnione zostały przesłanki określone w art.84 ust.3 p.r.d. uzasadniające cofnięcie skarżącemu takiego uprawnienia.
Odnośnie przedstawionych przez skarżącego opinii Ośrodka Konstrukcyjno-Badawczego oraz Idiada Dekra TUV to nie mają one znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Jak trafnie podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie są to jednostki uprawnione do przeprowadzenia badań wymaganych po zmianach konstrukcyjnych polegających na zmianie rodzaju pojazdu z ciężarowego na autobus. Jakie jednostki są jednostkami uprawnionymi określa art.70za ust.1 p.r.d. zaś wykaz takich jednostek określa minister właściwy do spraw transportu na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art.70za ust.9 p.r.d. W wykazach ustalanych corocznie przez ministra do spraw transportu nie ma jednostek wskazanych przez skarżącego zaś w przepisach ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie ma żadnego zapisu, że mogą to być także jednostki zagraniczne.
W przekonaniu sądu nie ma także znaczenia okoliczność, że w dniu 18 września 2020r. S.G. przedstawił sprawozdanie z badań Przemysłowego Instytutu Motoryzacyjnego w W. będącego jednostką uprawnioną. Badanie to przeprowadzono bowiem w dniu 11 lutego 2020r. czyli po zakwestionowanych badaniach technicznych.
Nieuzasadniony jest zarzut skargi, że S.G. bezpodstawnie zarzucono naruszenie § 9d.) rozporządzenia z 31 grudnia 2002r. w sytuacji gdy nie wykonywał on badania dodatkowego po zmianach konstrukcyjnych a badania okresowe
Należy zaznaczyć, że skarżący dokonywał zmian rodzaju pojazdu z samochodu ciężarowego na autobus o czym była mowa we wcześniejszych rozważaniach. Zmiany takie są dopuszczalne po spełnieniu wymogów określonych w § 9d.) rozporządzenia z 31 grudnia 2002r. a jednym z nich uzyskanie wyników badania jednostki uprawnionej co do spełnienia odpowiednich wymagań technicznych. S. G. takich wyników badań nie przedstawił co jest okolicznością niesporną a mimo to wystawił pozytywne zaświadczenia o przeprowadzeniu badań technicznych okresowych i dodatkowych. Zarzuty skargi w tym zakresie nie są uzasadnione.
Nieuzasadniony je jest zarzut skargi, że w przypadku stwierdzenia uchybień określonych w art.84 ust.3 p.r.d. istnieje możliwość miarkowania konsekwencji w stosunku do diagnosty.
Problem ten był już rozważany w orzecznictwie sądów administracyjnych i stanowisko sądów w tym zakresie jest jednolite a mianowicie, że przepis art.84 ust.3 pkt 1 i 2 p.r.d. nie daje organowi prawa do miarkowania konsekwencji co oznacza, że uchybienia o dużym ciężarze są traktowane na równi z uchybieniami o mniejszych skutkach. Wykonanie badań technicznych pojazdów sprzecznie z wymogami prawa i stanem faktycznym zawsze będzie rodziło po stronie organu obowiązek cofnięcia diagnoście uprawnień (por wyrok NSA z 12 kwietnia 2013r. w spr. II GSK 60/12 i z 17 września 2020r. w spr. II GSK 187/20).
Należy zaznaczyć, że przepis art.84 ust.3 p.r.d. spełnia funkcję zapobiegawczą i sankcyjną jednocześnie. Jego celem jest odsunięcie nierzetelnych diagnostów od czynności kontroli stanu technicznego pojazdów. Wydanie przez diagnostę zaświadczenia niezgodnego ze stanem faktycznym lub przepisami, jak i przeprowadzenie wadliwego badania może mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego, a przez to godzić w życie i zdrowie ludzkie. Ważkość obowiązków i odpowiedzialność spoczywające na diagnoście pozostaje zatem w proporcjonalnym związku z sankcją za ich uchybienie. Przepis art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.r.d. nie pozostawia wątpliwości co do obligatoryjnego charakteru cofnięcia uprawnień, w sytuacji stwierdzenia opisanych w nim uchybień (por. wyrok NSA z 24 stycznia 2017 r. sygn. akt II GSK 2988/15, wyrok NSA z 24 stycznia 2017 r., sygn. akt II GSK 2832/15 oraz wyrok NSA z 17 września 2020r. w spr. II GSK 187/20).
Nieuzasadniony jest zarzut skargi, że przepis art.84 ust.3 p.r.d. jest sprzeczny z Konstytucją gdyż narusza zasadę proporcjonalności i zasadą państwa prawnego.
Problematyka ta była przedmiotem wielokrotnych wypowiedzi orzecznictwa sądowego i stanowisko sądów w tym zakresie jest utrwalone. Sądy uznają, że przepis art.84 ust.3 p.r.d. nie narusza ani zasady proporcjonalności ani zasady państwa prawnego. W orzeczeniach podnosi się, że przepis art.84 ust.3 ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że stwierdzenie uchybienia polegającego na wydaniu przez diagnostę zaświadczenia lub dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami skutkuje zastosowaniem przewidzianej w nim sankcji. Odpowiedzialność administracyjna w postaci cofnięcia jest niezależna od ewentualnej odpowiedzialności prawnokarnej. Celem powołanego przepisu jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów, którzy swoim postępowaniem zagrażają bezpieczeństwu w ruchu drogowym. Nie sposób w takiej sytuacji uznać, że przepis art. 84 ust. 3 P.r.d. pozostaje w sprzeczności z art. 2 Konstytucji RP. Nie można również uznać nieproporcjonalności skutków przewidzianych w art. 84 ust. 3 bowiem ustawodawca ustalając wymieniony skutek stwierdzenia deliktu diagnosty wyraził pogląd o doniosłości kontroli technicznej dla bezpieczeństwa drogowego. Nieprawidłowe wykonanie przeglądu stoi w oczywistej sprzeczności z założonym celem ustawodawcy to jest eliminacji z ruchu pojazdów niespełniających wskazanych norm. Rozwiązanie ustawowe chroni dobro społeczne rozumiane jako bezpieczeństwo i eliminacja zagrożeń. W żadnej mierze nie można uznać, że dobro jednostki, w tym przypadku diagnosty, który dopuszcza do ruchu pojazd, który może nie spełniać norm, należy ocenić wyżej, niż dobro wszystkich uczestników ruchu. Pogląd taki wyraził NSA w wyrokach z 25 maja 2015 r., sygn. II GSK 1213/14; z dnia 30 lipca 2015 r., sygn. II GSK 1231/14; z dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn. II GSK 928/13; z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. II GSK 1460/12; z dnia 16 marca 2018 r., sygn. II GSK 1664/16; z dnia 11 kwietnia 2018 r., sygn. II GSK 1830/16 i z dnia 25 października 2018r. sygn. akt II GSK 1056/18.
Należy zaznaczyć, że w skardze powołano się na orzeczenia sądów administracyjnych wyrażając odmienne poglądy lecz są to orzeczenia stosunkowo odległe czasowo, kiedy to istniały jeszcze pewne wątpliwości co do stosowania art.84 ust.3 p.r.d. Obecnie orzecznictwo sądów dotyczące wymienionego przepisu jest utrwalone i zostało przedstawione we wcześniejszych rozważaniach.
Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżący przeprowadził badania techniczne niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania oraz wydał zaświadczenia o przeprowadzeniu badania technicznego niezgodnie z przepisami. Organy administracji trafnie uznały, że spełnione zostały przesłanki cofnięcia S. G. uprawniania diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów, określone w art.84 ust.3 p.r.d. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę S. G.
Niniejszą sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 poz. 374 ze zm.). Zgodne z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie przeprowadzenie rozprawy, z uwagi na istniejącą pandemię, mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla stron. Nadto należy podnieść, że w WSA w Łodzi nie ma możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. W związku z czym sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.
a.l.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę