II GSK 1831/17

II GSK 1831/17 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2019-07-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-05-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krystyna Anna Stec
Małgorzata Rysz /przewodniczący/
Stanisław Śliwa /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1574/16 - Wyrok WSA w Warszawie z 2017-01-31
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1398
art. 7 ust. 1, art. 131
Ustawa z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia del. NSA Stanisław Śliwa (spr.) Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 1574/16 w sprawie ze skargi J. I. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Warszawie, wyrokiem z dnia 31 stycznia 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 1574/16, uwzględnił skargę J. I. i uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (WWITD) z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej.
W dniu [...] lutego 2016 r. na drodze krajowej nr 10 (obwodnica Piły) zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki [...] wraz z trzyosiową naczepą marki [...]. Zespołem pojazdów kierował T. C., który wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy ([...]) na trasie [...] w imieniu J. I. - prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: [...]. W wyniku dokonanych pomiarów, przy użyciu przenośnych wag SAW 10C/II stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi napędowej na drogę o 3,40 t tj. przekroczenie normy o 34 %, a zatem wykonywanie przewozu drogowego ładunku podzielnego z przekroczeniem dopuszczalnych nacisków na oś drogi, bez wymaganego zezwolenia kategorii VII. Na tej podstawie WWITD nałożył na J. I. karę pieniężną w wysokości 15.000 zł.
GITD, decyzją z dnia [...] lipca 2016 r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ podkreślił, że droga krajowa nr 10 na odcinku, którego dotyczy sprawa, zaliczona jest do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. Miejsce ważenia pojazdu członowego legitymowało się w dniu kontroli protokołem z pomiaru pochylenia nawierzchni na stanowisku ważenia pojazdów. Ważenia dokonano za pomocą wag legitymujących się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej. Kierowcę poinformowano o sposobie przeprowadzenia pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Wyniki pomiaru wykazały przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego, a w konsekwencji przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII. Organ nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego. Również strona nie dostarczyła takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia w oparciu o art. 140aa ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), zwanej dalej "P.r.d.". Po przedstawieniu stosownych regulacji prawnych, GITD wskazał, że wyznaczają one zbiór zakazów i nakazów, którymi powinien kierować się podmiot wykonujący przejazd, aby nie doszło do nienormatywności pojazdu. Nie dostosowanie się do nich przesądza o braku należytej staranności, jak również o wpływie na powstałe naruszenie. To w gestii podmiotu wykonującego przejazd jest takie jego zorganizowanie i towarzyszących mu czynności, aby mając na względzie treść wynikających z przepisów prawa obowiązków nie narazić samego siebie na sankcje administracyjne, stanowiące konsekwencje ich naruszenia. Jeżeli ładunek podzielny przewożony jest w ilości, która wraz z masą własną pojazdu przekracza dopuszczalne wartości, tak iż skutkuje to powstaniem nienormatywności pojazdu, to trudno już o bliższy, bezpośredni i jednoznaczny związek przyczynowy między czynnościami przewozowymi, a stanem nienormatywności pojazdu. Według GITD, w przedmiotowym stanie faktycznym wystarczyło na początku ustalić dopuszczalną masę całkowitą pojazdu i masę ładunku, aby stwierdzić, że ilość załadowanego towaru będzie skutkowała nienormatywnością pojazdu. Organ zwrócił też uwagę, że czynności załadunkowe wywierają wpływ na sposób przewożenia ładunku, jednak nie są związane z odpowiedzialnością podmiotu wykonującego przejazd. Odnosząc się do podniesionej przez skarżącego kwestii związanej z prawidłowością ważenia pojazdu GITD wskazał, że zgodnie z instrukcją producenta wag, w czasie ważenia pod wszystkimi kołami pojazdu lub zespołu pojazdów powinny być podłożone wagi lub wagi i podkładki wyrównawcze. Z instrukcji ważenia wag SAW wynika, że waga może pracować samodzielnie lub w parach i grupach od 4 do 6 wag w celu pomiaru, nacisku koła, nacisku na oś, na grupę osi lub pomiaru ciężaru samochodów ciężarowych oraz zestawów pojazdów. Przy tego rodzaju pomiarze, w żadnym razie nie zamieszczono ograniczenia co do liczby osi, które mogą być poddane takiemu ważeniu. Poza tym z instrukcji wynika, iż proces ważenia może być przeprowadzony na co najmniej dwa sposoby: jednoczesne ważenie wszystkich osi pojazdu, pod warunkiem, że wagi znajdują się jednocześnie pod wszystkimi kołami (i pod wszystkimi osiami) bądź ważenie etapami, w zależności od liczby osi pojazdu. W takim przypadku każda oś jest ważona osobno. Dwie wagi umieszczone są pod kołami aktualnie ważonej osi. Następnie zsumowanie nacisków tych osi daje nacisk na osie wielokrotne oraz rzeczywistą masę pojazdu. Taki sposób ważenia, zgodny z instrukcją producenta, stosuje Inspekcja podczas pomiarów masy całkowitej pojazdu oraz nacisków kół pojazdu. W niniejszej sprawie stwierdzono przekroczenie jedynie nacisku osi pojedynczej, zatem dywagacje strony na temat możliwości wyznaczania dmc nie mają znaczenia dla sprawy.
WSA w Warszawie, wspomnianym wyrokiem z dnia 31 stycznia 2017 r., uchylił wydane w sprawie decyzje z powodu naruszenia art. 7, art. 77, art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.), co do poczynionych ustaleń w zakresie wyników ważenia w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, istotną kwestią nie jest to, że organy posługiwały się nielegalnymi urządzeniami, ale to, czy legalne urządzenia posiadające odpowiednie homologacje i świadectwa legalizacji zostały wykorzystane w sposób zgodny z prawem. Sąd stwierdził, że aktach sprawy znajduje się kopia instrukcji obsługi wagi SAW 10 A/C, nie ma natomiast świadectwa homologacji tejże wagi. Pomijając jednak nawet ten fakt, choć świadectwo to niewątpliwie jest konieczne dla skonfrontowania tego dokumentu z instrukcją obsługi, to stanowiska organów obu instancji nie wyjaśniają wątpliwości zgłoszonych przez skarżącego w piśmie z 10 marca 2016 r., ani w odwołaniu od decyzji. Ogólnikowe stwierdzenia, bez odwołania się do konkretnych zapisów instrukcji znajdującej się w aktach, przy braku pełnej dokumentacji zastosowanych wag nie pozwala na przyznanie racji organowi co do poprawności przeprowadzonej procedury ważenia. Niejasne są wyjaśnienia organu I instancji, który zupełnie w oderwaniu od stanu faktycznego opisuje procedurę ważenia czterema, sześcioma wagami podczas, gdy w tej sprawie użyto dwóch wag. Sąd zauważył, że w pkt 2.2.2. instrukcji, zdanie pierwsze wskazano, że SAW10 A/C może pracować samodzielnie lub w parach (...). W dalszej części tego punktu podano: gdy połączy się dwie wagi kablem na obu wagach można będzie odczytać obciążenie osi (...). Z kolei, organ odwoławczy opisując procedurę ważenia osi uznał, że zsumowanie nacisków daje nacisk na osie wielokrotne oraz rzeczywistą masę pojazdu, co absolutnie odbiega od problematyki niniejszej sprawy. W świetle powyższego, skwitowanie przez GITD jednym zdaniem: że możliwość wyznaczenia nacisku osi pojedynczej wagą SAW 10C wynika wprost z instrukcji obsługi, zdaniem Sądu, nie może być uznane za wystarczające dla uzasadnienia stanowiska organu, że pomiar został wykonany zgodnie z wymogami producenta/dystrybutora wag. Sąd zauważył też ubocznie, że w sprawach już przez niego rozpatrywanych, a które dotyczyły ważenia pojazdów wagami typu SAW 10C/II, w instrukcji tych wag był zapis, że istnieje możliwość połączenia dwóch wag SAW przy pomocy przewodu w celu utworzenia wagi do pomiaru obciążenia osi. Powyższe korelowało z zapisem pkt 5.2. świadectwa homologacji UE Nr D98-09-8 dotyczącym tamtej wagi (tj. typu SAW 10C/N), z którego wynikało, że w razie takiego połączenia wag nie będzie wymagany dodatkowy proces homologacji wagi do pomiaru obciążenia osi. Brak świadectwa homologacji wagi użytej w niniejszym postępowaniu nie pozwala na skonfrontowanie zapisów instrukcji obsługi znajdującej się w aktach niniejszej sprawy z tym dokumentem (świadectwem homologacji), co jest niezbędne dla potwierdzenia, że użycie dwóch wag typu SAW 10C/II bez połączenia mogło służyć do uzyskania miarodajnego wyniku ważenia obciążenia osi. Sąd zalecił, aby w toku ponownego rozpoznania sprawy organ uzupełnił materiał dowodowy o brakujące dokumenty lub wskazał powody, dla których nie może tego uczynić. Następnie zaś dokonał oceny wyników ważenia uzyskanych przy użyciu wag do pomiarów statycznych opisanych w załączniku do protokołu kontroli.
GITD zakwestionował powyższy wyrok w całości w drodze skargi kasacyjnej, zarzucając:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 8, art. 8 a, art. 8f, art. 8k oraz art. 8 ust. 6 ustawy Prawo o miarach (Dz.U. z 2016 r., poz. 884 ze zm.), § 6 pkt 1 i § 8 rozporządzenia Ministra Gospodarki w sprawie rodzajów przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej oraz zakresu tej kontroli (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 1066), art. 7 ust. 1 ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku z dnia 13 kwietnia 2016 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 542) w zw. z art. 12 tej ustawy i § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju w sprawie wymagań dla wag nieautomatycznych z dnia 2 czerwca 2016 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 802), art. 6 ust. 1 ustawy o ocenie zgodności (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 655) w zw. z art. 9 tej ustawy i § 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki. Pracy i Polityki Społecznej w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności z dnia 11 grudnia 2003 r. (Dz. U. 2004r., Nr 4, poz. 23), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, przejawiające się w błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że nieautomatyczne wagi do pomiarów statycznych typu SAW 10C powinny legitymować się "świadectwem homologacji", podczas gdy przepisy te nie przewidują konieczności uzyskania dla wag SAW 10C dokumentu - świadectwo homologacji;
2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") w związku z art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez wskazanie przez Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku, że w aktach sprawy brak jest "świadectwa homologacji" wag, bez jednoznacznego wyjaśnienia jaki dokument należy rozumieć pod pojęciem "świadectwo homologacji" wag oraz jakie przepisy prawa stanowią podstawę do jego wydania, co w konsekwencji powoduje, że uzasadnienie wyroku jest niezrozumiałe, w tym nie wynika z niego jakie są wskazania Sądu I instancji co do dalszego postępowania;
3. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art, 107 § 3 K.p.a. które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że organy obu instancji nie wyjaśniły wątpliwości skarżącego, dotyczących możliwości przeprowadzenia pomiaru nacisku pojedynczej osi pojazdu za pomocą dwóch wag SAW niepołączonych w pomost za pomocą kabla, podczas gdy w decyzji organu I instancji wskazano, że z instrukcji wag SAW 10C wynika, że są one przeznaczone do pomiaru nacisku kół na drogę, że istnieje możliwość łączenia tych wag w zespoły po 4 lub 6 na jednym pomoście pomiarowym oraz, że mając na uwadze treść art. 2 pkt 57 P.r.d., poprzez proste działanie matematyczne - zsumowanie, nacisków poszczególnych kół jezdnych znajdujących się na osi, można za ich pomocą wyznaczyć nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu, natomiast w decyzji organu II instancji wskazano, że z instrukcji obsługi wag SAW wynika, że mogą one pracować samodzielnie lub w parach i grupach od 4 do 6 wag w celu pomiaru nacisku kola, nacisku na oś, na grupę osi lub pomiaru ciężaru samochodów ciężarowych oraz zestawu pojazdów, opisano dokładnie procedurę ważenia przeprowadzaną za pomocą tych wag oraz wyjaśniono, że możliwość wyznaczenia za ich pomocą nacisku pojedynczej osi pojazdu, wynika wprost z instrukcji obsługi wag SAW 10C.
W oparciu o powyższe GITD wniósł o uchylenie wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, jak też o zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub Sąd II instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania z art. 183 § 2 P.p.s.a., zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej.
Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
Przedmiotowa skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 P.p.s.a. Przy tak skonstruowanej skardze kasacyjnej NSA, co do zasady, w pierwszej kolejności rozpoznaje podniesione w niej zarzuty procesowe, a dopiero w dalszej zarzuty odnoszące się do naruszeń prawa materialnego. Zachowanie takiej kolejności rozpoznania zarzutów kasacyjnych wynika z tego, że ocena sposobu stosowania prawa materialnego jest możliwa dopiero wtedy, gdy zostanie stwierdzone, że stan faktyczny sprawy między stronami jest niesporny albo że nie został skutecznie zakwestionowany. W analizowanej sprawie sposób skonstruowania zarzutów i wzajemne ich powiązanie powodują konieczność analizy zasadności skargi kasacyjnej od zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów prawa materialnego.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek niektóre jej za-rzuty są uzasadnione, a uzasadnienie wyroku Sądu I instancji jest częściowo wadliwe, jednak rozstrzygnięcie sprawy odpowiada prawu.
Trafny jest zarzut skargi kasacyjnej, że dla ustalenia możliwości legalnego stosowania nieautomatycznych wag, które zostały użyte podczas przedmiotowej kontroli nie zachodziła potrzeba dołączenia świadectwa ich homologacji. W świetle art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach przyrządy pomiarowe, które mogą być stosowane przy pobieraniu opłat, podatków i innych należności budżetowych oraz ustalaniu opustów, kar umownych, wynagrodzeń i odszkodowań, a także przy pobieraniu i ustalaniu podobnych należności i świadczeń i są określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 6, podlegają prawnej kontroli metrologicznej. Z § 6 ust. 1 i § 8 wydanego na podstawie art. 8 ust. 6 Prawa o miarach rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 27 grudnia 2007 r. w sprawie rodzajów przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej oraz zakresu tej kontroli wynika, że między innymi wagi nieautomatyczne wprowadzone do obrotu lub użytkowania po dokonaniu oceny zgodności z zasadniczymi wymaganiami na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2010 r., Nr 138, poz. 935, z późn. zm.) podlegają prawnej kontroli metrologicznej obejmującej wyłącznie legalizację ponowną. Wagi nieautomatyczne wprowadzone do obrotu na podstawie ustawy z dnia 11 maja 2001 r. - Prawo o miarach podlegają w użytkowaniu legalizacji ponownej.
Z kolei z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku wynika, że obowiązkowej ocenie zgodności przed wprowadzeniem do obrotu lub oddaniem do użytku podlegają wyroby, dla których określono wymagania w bezpośrednio stosowanym unijnym prawodawstwie harmonizacyjnym lub przepisach wdrażających unijne prawodawstwo harmonizacyjne, w tym w przepisach wydanych na podstawie art. 12. Z uwagi na treść przepisu przejściowego tej ustawy (art. 131) moc obowiązującą zachowało rozporządzenia Ministra Gospodarki. Pracy i Polityki Społecznej w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności z dnia 11 grudnia 2003 r. (Dz. U. 2004 r., Nr 4, poz. 23) wydane na podstawie art. 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności. Brzmienie wskazanych przepisów w sposób niewątpliwy wskazuje, że do legalnego użytkowania wag nieautomatycznych wystarczającym jest, że waga posiada świadectwo legalizacji względnie świadectwo legalizacji ponownej.
W takiej sytuacji uznać należy, iż zarzut skargi kasacyjnej, że nieautomatyczne wagi do pomiarów statycznych typu SAW 10C powinny legitymować się "świadectwem legalizacji" jest trafny. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa jednak, że Sąd I instancji nie kwestionuje faktu, że przedmiotowe wagi użyte zostały legalnie i że do ich użytkowania wystarczającym było posiadanie legalizacji ponownej. Wskazując na potrzebę ewentualnego odwołania się organów do świadectwa homologacji Sądowi chodziło o dokument, który potwierdziłby prawidłowość użycia niewątpliwie legalnych wag w kontekście precyzyjności określenia obciążenia osi przy użyciu dwóch niepołączonych ze sobą wag.
Odnosząc się do zarzutu określonego w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że art. 3 § 1 P.p.s.a. stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis ten ma charakter ustrojowy. Jak trafnie podkreśla się w orzecznictwie NSA z naruszeniem tego przepisu moglibyśmy mieć do czynienia wówczas, gdyby Sąd I instancji odmówił rozpoznania skargi, mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa, nie przeprowadził kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego lub dokonał tej kontroli według kryteriów innych niż zgodność z prawem lub zastosował środek nieprzewidziany w ustawie (np. : wyrok NSA z dnia 17 listopada 2017 r., sygn. akt . II GSK 212/16). W rozpatrywanej sprawie żadna z opisanych sytuacji nie występuje, wobec tego brak jest podstaw do uznania aby wskazany zarzut był zasadny.
W myśl art. 141 § 4 zd. 1 P.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Można przyjąć, że skoro wymogiem uzasadnienia jest wskazanie zarzutów to konieczne jest także odniesienie się do nich. Trzeba jednak pamiętać, że art. 141 § 4 P.p.s.a. jest przepisem prawa procesowego zatem zarzut jego naruszenia, aby był skuteczny, wymaga wykazania, że uchybienie w tym zakresie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przepisu art. 174 pkt 2 P.p.s.a. rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z przepisu art. 176 P.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy (por. wyrok z dnia 12 lipca 2016 r, II GSK 409/15).
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. jako samodzielna podstawa kasacyjna może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (vide uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010 nr 3, poz. 39; wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r., II FSK 568/08). Przez zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie można natomiast skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego.
Zaskarżony kasacyjnie wyrok WSA, w części jego uzasadnienia, nie zawiera wad powodujących uchybienie któremukolwiek z elementów wymienionych w przywołanym przepisie. Nie zachodzi też przypadek braku możliwości dokonania kontroli kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny, wobec uzasadnienia rozstrzygnięcia w sposób niezrozumiały, niejasny, czy nadmiernie lakoniczny. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA uczynił zadość obowiązkowi sporządzenia uzasadnienia w sposób uwzględniający konsekwencje wynikające z towarzyszącej uzasadnieniu każdego orzeczenia sądowego funkcji kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia.
Omawiany zarzut, według stanowiska Kasatora, sprowadza się do braku jednoznacznego wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku, jaki dokument należy rozumieć pod pojęciem "świadectwo homologacji" wag oraz jakie przepisy prawa stanowią podstawę do jego wydania, co w konsekwencji powoduje, że uzasadnienie wyroku jest niezrozumiałe, w tym nie wynika z niego jakie są wskazania Sądu I instancji co do dalszego postępowania. Z treści uzasadnienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w tym zakresie wynika, że mówiąc o świadectwie homologacji miał na myśli dokument, który był przez organy dołączany do innych spraw, w których kwestią sporną był również pomiar obciążenia osi. Sąd wskazał nawet przykładowo na świadectwo homologacji UE Nr D98-09-8. W świetle uzasadnienia wyroku dalsze postępowanie organów jest oczywiste. Należy uzupełnić materiał dowodowy zebrany w sprawie o dowody, które wykażą, że dokonany pomiar obciążenia osi przy użyciu dwóch niepołączonych wag SAW 10C był precyzyjny.
Wobec powyższego przedstawiony w skardze kasacyjnej, zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 w powiązaniu art. 3 § 1 P.p.s.a. okazał się nietrafny.
Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art, 107 § 3 K.p.a., polegający na błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że organy obu instancji nie wyjaśniły wątpliwości skarżącego, dotyczących możliwości przeprowadzenia pomiaru nacisku pojedynczej osi pojazdu za pomocą dwóch wag SAW niepołączonych w pomost za pomocą kabla. Zasadnie Sąd I instancji uznał, że organy nie posługiwały się podczas ważenia nielegalnymi urządzeniami, lecz istota rozstrzygnięcia sprawy sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy legalne urządzenia zostały wykorzystane w sposób zgodny z prawem.
Trafnie Sąd I instancji uznał, że stanowiska organów przedstawione w uzasadnieniach ich decyzji nie wyjaśniają zarzutów skarżącego zawartych w piśmie z dnia 16 marca 2016 r. i w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ogólnikowe stwierdzenia, bez odwołania się do konkretnych zapisów instrukcji znajdującej się w aktach, przy braku jakichkolwiek innych dowodów potwierdzających stanowisko WWITD nie pozwala na przyznanie racji organowi co do poprawności przeprowadzonej procedury ważenia. Ponadto należy przyznać rację WSA, że wyjaśnienia organu I instancji są oderwane od stanu faktycznego z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji. Podobnie skwitowanie przez GITD jednym zdaniem: że możliwość wyznaczenia nacisku osi pojedynczej wagą SAW 10C wynika wprost z instrukcji obsługi, również zdaniem NSA, nie może być uznane za wystarczające dla uzasadnienia stanowiska organu, że pomiar został wykonany zgodnie z wymogami producenta/dystrybutora wag.
W opisanej wyżej sytuacji, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie, Sąd I instancji słusznie uznał, że organ nie wyjaśnił wątpliwości w zakresie prawidłowości ważenia przy użyciu dwóch wag bez połączenia ich przewodem, na co wskazywały różne wartości na pierwszym i drugim kole drugiej osi napędowej pojazdu, tj. 6,15 t. oraz 7,55 t., a w konsekwencji naruszył art. 7 i 77 § 1 oraz 80 i art. 107 § 3 K.p.a., co spowodowało uchylenie przez Sąd I instancji obu decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Ma rację Sąd I instancji, że nie można przyjąć, iż pozostaje obojętne dla uzyskanych wyników w zakresie pomiaru nacisku osi pojazdu członowego, użycie wag niezgodnie z instrukcją obsługi. Załączona do akt administracyjnych sprawy instrukcja obsługi wagi SAW 10A/C w punkcie 1.2.1. wskazuje na możliwość wzajemnego połączenia dwóch wag przy pomocy kabla. Wbrew twierdzeniom organów z żadnego punktu wskazanej instrukcji nie wynika wprost możliwość określenia obciążenia osi bez połączenia dwóch wag SAW przy pomocy przewodu w celu utworzenia wagi do pomiaru obciążenia osi. Odnosząc się do podniesionego w ramach określonego w punkcie 3 petitum skargi zarzutu niezastosowania przepisu art. 2 pkt 57 P.r.d. stwierdzić należy, że w swojej istocie jest to zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego. W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 P.p.s.a. - może on przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Kasator zarzucił Sądowi I instancji niezastosowanie wskazanego przepisu prawa materialnego, co nie może odnieść oczekiwanego skutku. Ponadto, za pomocą zarzutu naruszenia prawa materialnego kasator odnosi się w istocie do sfery ustaleń faktycznych w zakresie sposobu ważenia i dokonywania pomiaru obciążenia osi pojazdu członowego. Nie jest to działanie skutecznie, bowiem prawidłowość ustaleń faktycznych oraz ocenę tych ustaleń można zwalczać jedynie za pomocą zarzutu naruszenia przepisów postępowania, wykazując przy tym, że określone uchybienia proceduralne mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W związku z opisanym wyżej stanem faktycznym Sąd I instancji zasadnie powziął wątpliwości, czy niepołączone wagi pozwalały obliczyć w sposób obiektywny i precyzyjny rzeczywiste naciski kontrolowanej osi. Dlatego też w wytycznych WSA wskazał na konieczność poszerzenia materiału dowodowego przez organ ponownie rozpatrujący sprawę w zakresie zastosowania właściwej metody ważenia.
Prowadząc na nowo postępowanie organy obowiązane będą uzupełnić materiał dowodowy w kierunku wyjaśnienia prawidłowości zastosowanej metody ważenia. Wydając kolejne decyzje muszą jednocześnie wziąć pod uwagę wyrok Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 21 marca 2019 r. w sprawie C-127/17 (gdzie stwierdzono, że nakładając na przedsiębiorstwa transportowe wymóg posiadania specjalnych zezwoleń umożliwiających poruszanie się na niektórych drogach publicznych, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na podstawie przepisów art. 3 i art. 7 dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/719 z dnia 29 kwietnia 2015 r., w związku z pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do dyrektywy 96/53/WE) oraz spowodowane tym wyrokiem orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że mimo częściowo błędnego uzasadnienia orzeczenia odpowiada ono prawu dlatego - na podstawie przepisu art. 184 P.p.s.a. - skargę kasacyjną oddalił.