II GSK 182/07

II GSK 182/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-10-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-04-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Robotowska
Jan Grabowski
Stanisław Biernat /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6172 Notariusze i aplikanci notarialni
Hasła tematyczne
Zawody prawnicze
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 914/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-08-29
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 1991 nr 22 poz 91
art. 10  art. 11 pkt 2
Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Biernat (spr.) Sędziowie Jan Grabowski NSA Anna Robotowska Protokolant Piotr Mikucki po rozpoznaniu w dniu 18 października 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 sierpnia 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 914/06 w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawie do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W., 2. zasądza na rzecz M. L. od Ministra Sprawiedliwości kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 914/06, oddalił skargę M. L. (zwanej dalej również skarżącą lub kandydatką) na decyzję Ministra Sprawiedliwości z 6 marca 2006 r., Nr [...], w przedmiocie powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej.
Z akt sprawy wynika, że radca prawny M. L. wnioskiem z dnia 20 lipca 2004 r. zwróciła się do Ministra Sprawiedliwości o powołanie jej na notariusza oraz wyznaczenie siedziby kancelarii w W.
Rada Izby Notarialnej w W. uchwałą z dnia 29 sierpnia 2005 r., podjętą na podstawie art. 10 w zw. z art. 35 pkt 1 ustawy z 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 369 ze zm.), dalej: Prawo o notariacie oraz art. 106 § 5 w zw. z art. 124 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: k.p.a., postanowiła negatywnie zaopiniować wniosek M. L. o powołanie na stanowisko notariusza (§ 1 uchwały) oraz negatywnie zaopiniować jej wniosek o wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej w W. (§ 2 uchwały).
W uzasadnieniu uchwały Rada stwierdziła, że kandydatka spełnia przesłanki, wymienione w art. 11 i 12 Prawa o notariacie, konieczne do ubiegania się o powołanie na stanowisko notariusza, jednak jej dotychczasowe doświadczenie zawodowe nie gwarantuje poprawności działań podejmowanych na stanowisku notariusza ani pewności dokonywanego obrotu prawnego. Odnosząc się do proponowanej przez M. L. siedziby kancelarii notarialnej, Rada wyjaśniła, że nie ma zastrzeżeń do wskazanego lokalu, ale w świetle danych statystycznych dotyczących już istniejących kancelarii notarialnych nie widzi potrzeby utworzenia w W. kolejnej kancelarii.
Rada Izby Notarialnej w W. w piśmie z dnia 6 października 2005 r. do Ministra Sprawiedliwości podniosła, że kandydatka nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków notariusza, bowiem z jej akt osobowych przedstawionych przez Radę Okręgową Izby Radców Prawnych w W. wynika, że systematycznie nie płaciła składek członkowskich i była wzywana do ich uiszczenia. Na dowód tego Rada załączyła kserokopie czterech wezwań z dnia 11 grudnia 1996 r., 3 lipca 1997 r., 8 października 1997 r. i 9 stycznia 1998 r.
M. L. w piśmie z dnia 13 października 2005 r. skierowanym do Ministerstwa Sprawiedliwości nie zgodziła się z negatywną opinią Rady. Podała, że uważa za krzywdzące oraz nieznajdujące pokrycia w faktach stwierdzenia odnośnie rzekomego lekceważącego podejścia do zawodu oraz braku świadomości co do ciążącej na notariuszu odpowiedzialności.
Decyzją z dnia 23 listopada 2005 r. Minister Sprawiedliwości na podstawie art. 10, art. 11 pkt 1-3 i art. 12 § 1 pkt 3 Prawa o notariacie oraz art. 104 i art. 107 § 1, 2 i 3 k.p.a., odmówił powołania M. L. na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej w W. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ stwierdził, że w myśl art. 10 Prawa o notariacie, do kompetencji Ministra Sprawiedliwości należy dobór kandydatów do zawodu notariusza. Decyzje w tym zakresie mają charakter uznaniowy. Minister wskazał, że zgodnie z art. 11 pkt 2 Prawa o notariacie w brzmieniu nadanym ustawą z 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1361), kandydat na notariusza oprócz spełnienia innych wymogów musi być osobą o nieskazitelnym charakterze oraz dawać rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza.
Zdaniem organu, z uwagi na okoliczność, że M. L. w czasie wykonywania zawodu radcy prawnego nie opłacała składek członkowskich, w związku z czym Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. w latach 1996-1998 czterokrotnie wzywała ją do uiszczenia składek członkowskich, nie daje ona rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Obowiązek uiszczania składek członkowskich, wynikających z faktu przynależności do określonej korporacji, jest jednym z podstawowych obowiązków jej członków. W przypadku korporacji radcowskiej fakt nieuiszczania składek za okres dłuższy niż jeden rok powoduje, zgodnie z art. 29 pkt 4a ustawy o radcach prawnych, skreślenie z listy radców prawnych, a ponadto jest działaniem sprzecznym z art. 65 ust. 1 i 2 zasad etyki radcy prawnego. Skoro kandydatka kilkakrotnie uchybiła obowiązkowi uiszczenia składki, czym przejawiła wybitnie lekceważący stosunek do korporacji, której była członkiem, a także do obowiązujących przepisów prawa, nie można przyjąć, że spełnia ona ustawowy wymóg, sformułowany w art. 11 pkt 2 Prawa o notariacie.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. L. podniosła, że w latach 1996-1997 składki członkowskie opłacała gotówką w kasie Izby. Przyjęte było, że składki te wpłaca się przy okazji pobytu w siedzibie Rady. Dopiero 20 grudnia 1999 r. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. podjęła uchwałę nr 124/R/99, w której ustaliła termin płatności składek do dnia 10 miesiąca następującego po miesiącu, za który składka należna jest. Uchwała ta zaczęła obowiązywać od 1 stycznia 2000 r. Kandydatka podała również, że od 1998 r. systematycznie opłacała i opłaca składki przelewem wysyłanym z reguły w miesiącu, za który składka ta jest należna. Wywiązuje się ponadto z obowiązku płacenia należnych podatków, a postępowanie wyjaśniające ani dyscyplinarne nie było wobec niej nigdy wszczęte. W środowisku radcowskim cieszy się dobrą opinią, czego dowodem jest wybranie jej na Delegata Zgromadzenia Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. w 2003 r. W piśmie z dnia 23 grudnia 2005 r. zwróciła ponadto uwagę na fakt niezalegania w podatkach, jako okoliczność świadczącą o należytym wywiązywaniu się z obowiązków publicznoprawnych.
Ustosunkowując się do zawartej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy argumentacji skarżącej dotyczącej trybu opłacania składek członkowskich, Rada Izby Notarialnej w W. w skierowanym do Departamentu Organizacyjnego Ministerstwa Sprawiedliwości piśmie z dnia 17 stycznia 2006 r. wyjaśniła, że nieopłacanie systematyczne składek członkowskich miało miejsce w czasie kiedy obowiązywała uchwała nr 5 II Krajowego Zjazdu Radców Prawnych z 20 września 1987 r., zgodnie z którą niepłacenie składek przez 3 miesiące jest podstawą wszczęcia postępowania sądowego w celu wyegzekwowania należności, zaś uporczywe ich nieopłacanie powoduje odpowiedzialność dyscyplinarną (§ 4 uchwały).
Decyzją z dnia 6 marca 2006 r. Minister Sprawiedliwości, na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 129 § 1 i 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję odmawiającą powołania M. L. na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej w W.
W uzasadnieniu organ podał, że od czasu wydania pierwszej decyzji nie wystąpiły żadne nowe okoliczności, które uzasadniałyby jej uchylenie lub zmianę. Minister nie zgodził się z argumentacją skarżącej, że brak czytelnych zasad uiszczania składek członkowskich usprawiedliwiał jej zachowanie. Omawiany obowiązek ciążył na członkach korporacji niezależnie od obowiązywania uchwały Okręgowej Izby Radców Prawnych, który to akt jedynie doprecyzował i ujednolicił sposób opłacania składek.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. na powyższą decyzję M. L. wniosła o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła brak wszechstronnego rozważenia okoliczności sprawy, naruszenie wynikającej z art. 7 k.p.a. zasady kierowania się słusznym interesem obywatela przy uwzględnieniu interesu społecznego, a także pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności i dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Stanowiło to, zdaniem skarżącej, naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Według skarżącej organ rozpatrując ponownie sprawę nie odniósł się do przedłożonych przez nią dowodów, zaś w uzasadnieniu skupił się jedynie na okolicznościach związanych z opłacaniem składek członkowskich w latach 1996-1998, a więc na zdarzeniach mających miejsce prawie 10 lat temu. W ocenie skarżącej decyzja Ministra Sprawiedliwości nie zawiera wszechstronnej i wyczerpującej oceny materiału dowodowego. Pominięto w niej szereg okoliczności i dowodów istotnych dla sprawy, przekraczając granice swobodnej oceny dowodów oraz uznania administracyjnego, jak również nie wzięto pod uwagę słusznego interesu skarżącej. Dokonana przez organ ocena kandydatki na notariusza bez uzasadnienia, będącego odzwierciedleniem wszystkich okoliczności sprawy jest niepełna i nie może być zaakceptowana. W ocenie skarżącej, kilkukrotne zapłacenie składek członkowskich z opóźnieniem nie powinno dyskwalifikować jej osoby jako kandydata na notariusza. Odległe w czasie przypadki o incydentalnym charakterze nie mogą przesądzać o tak surowej i jednostronnej ocenie osoby, jakiej dokonał Minister Sprawiedliwości w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Zdaniem organu, zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem, bez cech dowolności i przekroczenia granic uznania administracyjnego.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z 23 listopada 2005 r. nie naruszają wskazanych przez skarżącą przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem Sądu I instancji, ocenie Ministra Sprawiedliwości zawartej w zaskarżonej decyzji nie można zarzucić ani cechy dowolności ani subiektywizmu, gdyż poparta ona została wszechstronnie przeprowadzonym postępowaniem dowodowym. Minister Sprawiedliwości był uprawniony do samodzielnej oceny spełnienia przesłanek wynikających z przepisu art. 11 Prawa o notariacie, a w szczególności przesłanki o charakterze uznaniowym tj. posiadania przez skarżącą nieskazitelnego charakteru i dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Sąd mógłby podważyć tę ocenę jedynie w przypadku jej całkowitej dowolności i sprzeczności z zebranym materiałem dowodowym lub też oparcia jej jedynie na gołosłownych stwierdzeniach, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Sąd podzielił pogląd Ministra Sprawiedliwości, że niepłacenie składek korporacyjnych świadczy o braku staranności kandydata na notariusza. Skarżąca była uprawniona do ubiegania się o powołanie na to stanowisko, jednakże decyzja odmowna Ministra Sprawiedliwości nie została podjęta arbitralnie, lecz z poszanowaniem obowiązujących przepisów prawa.
W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. L. zaskarżyła w całości powyższy wyrok, wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo, że naruszone zostały przez Ministra Sprawiedliwości w postępowaniu administracyjnym przepisy: art. 7 k.p.a. (zasada dochodzenia prawdy obiektywnej), art. 75 k.p.a., 77 k.p.a. (obowiązek wyczerpującego i wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego), art. 80 k.p.a. oraz 86 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania, poprzez:
- uznanie za udowodniony faktu niesystematycznego płacenie przez skarżącą w latach 1996-1998 składek członkowskich na rzecz Okręgowej Izby Radców Prawnych w W., mimo że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania tego faktu za udowodniony,
- brak wszechstronnego rozważenia okoliczności sprawy przy ocenie rękojmi należytego wykonywania zawodu notariusza przez skarżącą, a w szczególności stanowiska Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. wyrażonego w piśmie z 9 grudnia 2005 r., nienagannego wykonywania zawodu radcy prawnego od daty wpisu na listę radców prawnych, tj. 13 lutego 1996 r., pozytywnej opinii samorządu radcowskiego, wyboru na delegata Zgromadzenia OIRP w W., wykonywania patronatu nad aplikantami radcowskimi, należytego wywiązywania się z obowiązków o charakterze publicznoprawnym, tj uiszczania podatków oraz składek ZUS,
- naruszenie przepisów art. 11 i 107 § 3 k.p.a., tj. obowiązku wskazania dowodów, na których oparł się orzekający organ i przyczyn, z powodu których dowodom zgromadzonym w postępowaniu odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, tj. nieodniesienie się w uzasadnieniu decyzji do następujących dowodów: pisma OIRP w W. z 9 grudnia 2005 r., zaświadczenia OIRP w W. o wyborze na delegata Zgromadzenia OIRP w W., wykonywania patronatu nad aplikantami radcowskimi, zaświadczenia o niezaleganiu z podatkiem VAT przez K. R. P. s.c, zaświadczenia o niezaleganiu z płatnością podatku dochodowego,
2. naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 32 Konstytucji RP, tj. zasady równości wobec prawa oraz równego traktowania przez władze publiczne.
M. L. wskazała w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że zgodnie z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą dochodzenia prawdy obiektywnej, organ administracyjny ma obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W ocenie skarżącej cztery wezwania do zapłaty składek członkowskich nie są wystarczającym dowodem dla twierdzeń zawartych w zaskarżonej decyzji, a tym bardziej w świetle pozostałych dowodów nie mogą stanowić podstawy do ustalenia, że skarżąca ma lekceważący stosunek do obowiązków korporacyjnych. Nie jest wykluczone, że doszło do omyłkowego wezwania do zapłaty składek, bowiem sytuacje takie miały miejsce. Mimo trwającego półtora roku postępowania Minister nie przeprowadził żadnego dowodu, nie zażądał wyjaśnień ani skarżącej, ani Okręgowej Izby Radców Prawnych w W., uznając, że wezwania do zapłaty świadczą bezsprzecznie o tym, że składki członkowskie nie były opłacone. Minister Sprawiedliwości nie wziął również pod uwagę stanowiska i oceny postępowania skarżącej przez samorząd radcowski, a także potwierdzonej przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w W. informacji, że do 1 stycznia 2000 r. obowiązki w zakresie płatności składek nie były określone precyzyjnie, nie był bowiem ustalony termin płatności tych składek. W jej ocenie dziesięcioletni okres wykonywania zawodu radcy prawnego, w czasie którego nie było żadnych zarzutów zarówno ze strony podmiotów, na rzecz których pomoc prawna była świadczona, jak i organów Okręgowej Izby Radców Prawnych, jak również nigdy nie było wszczęte wobec skarżącej postępowanie dyscyplinarne ani wyjaśniające, świadczy o tym, że skarżąca posiada cechy, które dają rękojmię należytego wykonywania zawodu zaufania publicznego. Zdaniem skarżącej, pominięcie okoliczności świadczących o należytym wywiązywaniu się przez nią z obowiązków zawodowych oraz obowiązków wynikających z przynależności do korporacji zawodowej radców prawnych, a także dokonanie przez organy oceny mającej na uwadze jedynie niewyjaśniony i niewykazany fakt niesystematycznego płacenia składek członkowskich, pozbawiło Ministra Sprawiedliwości możliwości prawidłowej oceny rękojmi należytego wykonywania przez skarżącą zawodu notariusza.
Decyzja Ministra Sprawiedliwości narusza ponadto, według skarżącej, wyrażoną w art. 32 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej zasadę równości wobec prawa oraz równego traktowania przez władze publiczne. Zasada ta oznacza nakaz jednakowego traktowania wszystkich obywateli w obrębie określonej klasy ("kategorii"), a więc ich oceny według jednakowej miary. Skarżąca podała, że dotychczas Minister Sprawiedliwości, oceniając spełnienie warunków ubiegania się o powołanie na stanowisko notariusza, nie brał pod uwagę terminowości płatności składek na rzecz Izby Radców Prawnych oraz innych samorządów zawodowych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie. Stwierdził, że wyrok Sądu I instancji został wydany po wyczerpującej i wszechstronnej ocenie materiału dowodowego sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania.
Stosownie do art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej odnoszą się do obu podstaw.
Zarzut naruszenia prawa materialnego dotyczył zasady równości wobec prawa oraz równego traktowania przez władze publiczne, wyrażonej w art. 32 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Skarżąca nie podała jednak w uzasadnieniu argumentów świadczących o naruszeniu przez Sąd I instancji normy zawartej w przytoczonym przepisie. Wobec tego należy zarzut uznać za nieusprawiedliwiony.
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania sprowadzają się do tego, że Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, co, zdaniem skarżącej, oznacza, że nie zauważył naruszenia przepisów k.p.a. w zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości.
Pierwszy zarzut dotyczył uznania za udowodniony faktu niesystematycznego opłacania przez skarżącą w latach 1996-1998 składek członkowskich na rzecz Okręgowej Izby Radców Prawnych w W., mimo że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do takiego uznania.
Naczelny Sąd Administracyjny uważa ten zarzut za niezasadny. W świetle kopii czterech wezwań Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. w okresie od grudnia 1996 do stycznia 1998 r. niewątpliwe jest, że skarżąca zalegała ze składkami. Nie przedstawiła natomiast w postępowaniu administracyjnym żadnych dowodów, z których mogłoby wynikać, że wezwania te są fałszywe lub ich treść jest niezgodna z prawdą.
Kolejne zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą pominięcia przez Sąd I instancji faktu naruszenia przez Ministra Sprawiedliwości przepisów postępowania, przez to, że organ nie rozważył okoliczności sprawy przy ocenie rękojmi należytego wykonywania zawodu notariusza przez skarżącą, a także nie zostały wskazane dowody, na których organ orzekający się oparł i przyczyn, z powodu których dowodom zgromadzonym w postępowaniu odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty te są zasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Trafnie podnosi bowiem skarżąca w skardze kasacyjnej, że sąd pierwszej instancji nie odniósł się do naruszenia przez Ministra Sprawiedliwości art. 7, 75 i 77 k.p.a. Organ w ogóle nie ustosunkował bowiem się do argumentacji skarżącej, ani do przedstawionych przez nią dowodów. Nie sposób zatem zgodzić się z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, że Minister Sprawiedliwości uwzględnił wszystkie okoliczności sprawy. Organ nie zbadał mianowicie, czy i jak szybko skarżąca wyrównała zaległości po otrzymaniu zawiadomień i czy w tym względzie można by jej było zarzucić dalsze zaniedbanie obowiązków. Ponadto, Sąd I instancji pominął fakt nieprzeprowadzenia przez Ministra Sprawiedliwości postępowania dowodowego co do późniejszego postępowania skarżącej, a także niezweryfikowania jej stwierdzeń i dowodów odnoszących się do faktu wywiązywania się z obowiązków podatkowych i innych należności publicznoprawnych, terminowego opłacenia składek członkowskich, jak również posiadania dobrej opinii w środowisku radców prawnych.
Trudno się zgodzić z oceną Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że Minister Sprawiedliwości nie dokonał dowolnej oceny osoby skarżącej, natomiast nie wystąpiła sprzeczność z zebranym materiałem dowodowym, ani oparcie oceny na gołosłownych stwierdzeniach.
Sąd I instancji zaakceptował stanowisko organu sprowadzające się do automatycznego potraktowania faktu czterokrotnego zalegania z zapłatą składek członkowskich z tytułu przynależności do samorządu radcowskiego w latach 1996-1998 jako przesłanki do odmowy stwierdzenia, że skarżąca daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Nie sposób zgodzić się z poglądem Sądu I Instancji, że organ w ramach uznania administracyjnego uwzględnił wszystkie okoliczności sprawy oceniając: opinie o kandydatce, jej walory osobowościowe i cechy charakterologiczne.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przyznanie, że dana osoba "daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza", albo odmowa takiego przyznania, powinno się opierać na rozważeniu całokształtu cech danej osoby, jak również jej postępowania w życiu zawodowym i osobistym, odnoszących się do okoliczności, które stanowią prognozę co do należytego wykonywania obowiązków notariusza, jako zawodu zaufania publicznego. Decyzje uznaniowe wymagają starannego uzasadnienia, opartego na wszystkich okolicznościach faktycznych sprawy. Ograniczenie się do jednostkowych wydarzeń, niewątpliwie nagannych, ale nie mających rozstrzygającego znaczenia, które zdarzyły się blisko 10 lat przed wydaniem decyzji w sprawie powołania skarżącej na stanowisko notariusza, z pominięciem jej postępowania w późniejszym okresie, nie spełnia wymagań prawidłowego zbadania przesłanek z art. 11 pkt 2 Prawa o notariacie. Sąd I instancji pominął okoliczność, że wskazane przez Ministra Sprawiedliwości następstwa zalegania z opłacaniem składek przez członka samorządu radcowskiego, polegające na możliwości skreślenia z listy radców prawnych, nie były należycie powiązane ze stanem faktycznym sprawy, w którym, jak wynika z akt sprawy, nie wszczęto przeciwko skarżącej postępowania wyjaśniającego ani dyscyplinarnego, jak również nie egzekwowano sądownie należnych składek.
Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie podziela poglądy wyrażone w dotychczasowym orzecznictwie co do sposobu rozumienia przesłanek wymienionych w art. 11 pkt 2 Prawa o notariacie i wymagań dotyczących postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez właściwe organy (por. np. wyrok NSA z 6 lipca 2005, sygn. akt II GSK 101/05, LEX nr 190592; wyrok z 4 lipca 2006 r., sygn. akt II GSK 97/06, niepublikowany, wyrok z 14 lutego 2007 r., II GSK 294/06; wyrok z 21 lutego 2007 r., II GSK 302/06; wyrok z 5 lipca 2007 r., II GSK 117/07).
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, na podstawie art. 185 p.p.s.a., jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.