II GSK 1814/14

II GSK 1814/14 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2016-02-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-07-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Joanna Zabłocka /przewodniczący sprawozdawca/
Stanisław Gronowski
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Gry losowe
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 2628/13 - Wyrok WSA w Warszawie z 2014-03-31
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 174, art. 183 par. 3, art. 57 par. 1 pkt 1, art. 57 par. 3, art. 134 par. 1, art. 106 par. 3, art. 185 par. 1, art. 203 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
art. 2 ust. 6, art. 23f ust. 1, ust. 6, ust. 5 pkt 1, art. 23f ust. 2 pkt 2-4
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zabłocka (spr.) Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz Protokolant asystent sędziego Paulina Marchewka po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 31 marca 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 2628/13 w sprawie ze skargi H. Spółka z o.o. w W. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia o charakterze gier na automatach 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2. zasądza od H. Spółka z o.o. w W. na rzecz Ministra Finansów 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. NSA/wyr.1 – wyrok
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 31 marca 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2628/13 po rozpoznaniu skargi H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2013 r. w przedmiocie rozstrzygnięcia charakteru gry na automatach w pkt. 1) uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2013 r.; w pkt. 2) stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; w pkt. 3) zasądził od Ministra Finansów na rzecz skarżącej H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 457 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Postanowieniem z [..] marca 2012 r. Minister Finansów wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie rozstrzygnięcia, czy gry na urządzeniach [...] o numerach fabrycznych [..], [...], [...] są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych.
W dniach 8 i 11 marca 2013 r. do organu wpłynęły sprawozdania z badań, odpowiednio automatu [..] nr [...] oraz [...] nr [....] przeprowadzonych przez jednostkę badającą upoważnioną do badań technicznych automatów i urządzeń do gier - Izbę Celną w P. Wydział Laboratorium Celne w dniu [...] listopada 2012 r.
Skarżąca wypowiadając się w sprawie zebranego materiału dowodowego oświadczyła, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do zakończenia postępowania. W ocenie strony, ewentualne wydanie decyzji jest przedwczesne, z uwagi na brak prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie z jej skargi na postanowienie Ministra Finansów z [...] lutego 2012 r. w przedmiocie cofnięcia jednostce badawczej - Izba Celna w P. Wydział Laboratorium Celne - upoważnienia do przeprowadzania badań automatów i urządzeń do gry (sygn. akt VI SA/Wa 839/12). Skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego.
Postanowieniem z [...] kwietnia 2013 r. organ odmówił zawieszenia postępowania.
Decyzją z [...] kwietnia 2013 r. organ rozstrzygnął w przedmiocie gier prowadzonych na automatach [...] o numerach [....] i [...] należących do skarżącej, uznając iż gry prowadzone na ww. automatach są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych.
Po rozpoznaniu odwołania decyzją z [...] lipca 2013 r. Minister Finansów utrzymał w mocy decyzję pierwszoinsancyjną.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że ustawa o grach hazardowych wyraźnie różnicuje postępowanie prowadzone na wniosek i postępowanie wszczęte z urzędu, nie ograniczając jednocześnie kompetencji Ministra Finansów w postępowaniu prowadzonym z urzędu do rozstrzygania jedynie odnośnie przedsięwzięć planowanych lub realizowanych, stąd zarzut skarżącej dotyczący bezprzedmiotowości prowadzenia postępowania nie zasługiwał na uwzględnienie.
Ponadto, w ocenie organu, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że gry prowadzone na przedmiotowych automatach zawierają element losowości.
Organ II instancji uznał, że opinie Jednostki Badającej - Izby Celnej w P. są kompletne, odnoszą się do konkretnych automatów i w sposób wyczerpujący dostarczają informacji niezbędnych do rozpoznania sprawy. Opisują działanie przedmiotowych automatów do gier, jak również zawierają wywiedzione na tej podstawie wnioski. Opinie jednostki badającej zostały podpisane przez osobę upoważnioną, wymienioną w upoważnieniu udzielonym jednostce badającej przez Ministra Finansów. Zdaniem Organu II instancji udzielając upoważnienia, Minister Finansów badał spełnienie przez Jednostkę Badającą Izbę Celną w P. warunków, o których mowa w art. 23f ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 ze zm.; dalej. u.g.h.), w tym m.in. zapewnienie odpowiedniego standardu przeprowadzanych badań, przeprowadzanie ich przez osoby o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń do gier oraz dysponowanie odpowiednim wyposażeniem technicznym.
Organ podkreślił również, że Izba Celna w P. - Wydział Laboratorium Celne, zgodnie z przedłożonym certyfikatem Polskiego Centrum Akredytacji nr [...] (wymóg określony w art. 23f ust. 2 pkt 1 u.g.h.) spełnia wymagania normy [...] "Ogólne wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcujących". W ocenie organu, uzyskanie przedmiotowej akredytacji świadczy o kompetencjach badawczych i wiarygodności uzyskiwanych wyników badań, jak również jest gwarancją uznawania sprawozdań z tych badań. Dodatkowo coroczne audyty zewnętrzne potwierdzają fachowość personelu, profesjonalizm badań i wysoką jakość otrzymywanych wyników.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji z [...] lipca 2013 r. oraz poprzedzającej ją decyzji. Alternatywnie wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 2 ust. 6 w zw. z art. 2 ust. 7 u.g.h. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; dalej: O.p.) w zw. z art. 8 u.g.h. poprzez odmowę jego zastosowania, art. 2 ust. 3 w zw. z art. 2 ust. 4 u.g.h. poprzez ich błędną wykładnię, art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 188, art. 197 § 1, art. 198 § 1, art. 199 w zw. z art. 235, art. 229 oraz art. 200a § 1-3 O.p. w zw. z art. 8 u.g.h., poprzez oddalenie wszystkich wniosków dowodowych skarżącej, art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 191 w zw. z art. 235 O.p. w.zw. z art. 8 u.g.h. poprzez wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału, art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 210 § 4 w zw. z art. 235 O.p. w zw. z art. 8 u.g.h. poprzez brak wnikliwego i logicznego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem podstawy faktycznej, art. 180 § 1 w zw. z art. 181, art. 187 i art. 197 § 1 O.p. w zw. z art. 8 u.g.h. poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na wnioskach opinii (sprawozdania z badań) wydanej przez jednostkę badającą nieposiadającą uprawnień (akredytacji) do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier, a w konsekwencji nieposiadającą wiadomości specjalnych do wydania opinii.
W odpowiedzi na skargę organ, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o oddalenie skargi. Ponadto organ wskazał, że jednostka badająca Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w P. spełnia warunki, o których mowa w art. 23 f ust. 1 ustawy o grach hazardowych, o czym świadczy udzielone przez Ministra Finansów - wciąż aktualne - upoważnienie do wydawania opinii technicznych automatów i urządzeń do gier.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem w toku kontrolowanego postępowania dopuszczono się naruszeń prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd I instancji podkreślił, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte pod rządami ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, która weszła w życie 1 stycznia 2010 r. Zgodnie z art. 12 ustawy z 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2011 r., Nr 134, poz. 779, dalej: ustawa zmieniająca) podmioty będące w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy jednostkami badającymi, upoważnionymi przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych do wydawania opinii będących podstawą dopuszczenia do eksploatacji i użytkowania automatów i urządzeń do gier uznaje się za jednostki badające upoważnione do badań technicznych automatów i urządzeń do gier zgodnie z przepisami art. 23f u.g.h. (art. 12 ust. 1). Ww. podmiot obowiązany jest do złożenia ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej, dokumentu określonego w art. 23f ust. 2 pkt 1 u.g.h. (certyfikat akredytacji) oraz w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej, dokumentów określonych w art. 23f ust. 2 pkt 2-4 ustawy zmienianej. W przypadku niewykonania ww. obowiązku upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier wygasa.
Zdaniem Sądu I instancji Izba Celna w P. (jednostka badająca, której Minister Finansów udzielił upoważnienia przed 14 lipca 2011 r.), zobowiązana była do przedstawienia Ministrowi Finansów w terminie do 14 lipca 2012 r. certyfikatu akredytacji. Sankcją za brak przedstawienia Ministrowi Finansów właściwego certyfikatu akredytacji, jest zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy zmieniającej wygaśnięcie upoważnienia z mocy samego prawa. Ponieważ Izba Celna w P., w terminie do dnia 14 lipca 2012 r., nie wykonała we właściwy sposób obowiązku przedstawienia certyfikatu akredytacji z zakresem akredytacji adekwatnym do badań urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, jakimi z racji definicji zawartej w art. 2 ust. 3 u.g.h. są automaty do gier, a przynajmniej brak takich danych w dostępnych publikacjach oraz w aktach sprawy, udzielone Izbie Celnej w P. upoważnienie z dnia [...] kwietnia 2011 r. zdaniem Sądu wygasło z mocy prawa z upływem 14 lipca 2012 r. Tym samym zdaniem Sądu żadna opinia dotycząca badań automatów i urządzeń do gier sporządzona przez Izbę Celną w p. po 14 lipca 2012 r. nie jest opinią jednostki badającej.
Ponadto w opinii Sądu lista, o jakiej mowa w art. 23f ust. 6 u.g.h., kreuje możliwe do obalenia domniemanie faktyczne, że jednostka widniejąca na liście prowadzonej przez Ministra Finansów posiada status jednostki badającej. Nie zwalnia to jednak organów administracji celnej od działania na podstawie przepisów prawa (art. 120 O.p.), tym samym przy wykazaniu i przedstawieniu przez skarżącą dowodów na okoliczność braku posiadania przez Izbę Celną w P. właściwego certyfikatu akredytacji (z zakresem adekwatnym do badań technicznych automatów i urządzeń do gier), jak również przy wykazaniu i przedstawieniu dowodu potwierdzającego, że jedynym certyfikatem akredytacji, przedstawionym Ministrowi Finansów przez Izbę Celną w P., w zawitym terminie do dnia 14 lipca 2012 r, jest wydany przez Polskie Centrum Akredytacji certyfikat nr [...], z zakresem kompletnie rozbieżnym z tematyką badań technicznych automatów i urządzeń do gier, Minister Finansów nie mógł w świetle zasady legalizmu traktować opinii sporządzonej przez Izbę Celną w P. po dniu 14 lipca 2012 r., jako pochodzącej od jednostki badającej. WSA podkreślił, że niewątpliwym i niekwestionowanym przez organ jest, że badanie automatu do gier może być zlecone wyłącznie podmiotowi mającemu status jednostki badającej. Zdaniem Sądu o tym, czy dany podmiot posiada status jednostki badającej, nie decyduje lista publikowana na stronie internetowej urzędu obsługującego Ministra Finansów, lecz przepisy obowiązującego prawa.
Sąd zaznaczył również, że z zasady prawdy obiektywnej wynika, że organ ma obowiązek wyczerpująco zbadać wszystkie okoliczności faktyczne związane ze sprawą, aby stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa, a tych wymogów nie spełniają zaskarżone decyzje administracyjne. Wobec wątpliwości co do stanu faktycznego zdaniem Sądu nie można uznać, iż argumentacja organu jest zasadna w tym konkretnym przypadku.
Minister Finansów zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Wyrokowi zarzucił:
I. naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), poprzez:
naruszenie art. 2 ust. 6 i ust. 7 u.g.h., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w ramach postępowania rozstrzygającego czy gra lub zakład posiadające cechy wymienione w ust. 1-5 są grą losową, zakładem wzajemnym albo grą na automacie w rozumieniu ustawy, Minister Finansów bada prawidłowość udzielonego jednostce badającej upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, o którym mowa w art. 23 f ust. 1 ww. ustawy,
naruszenie art. 23 f ust. 1 pkt 1 u.g.h., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. zastosowanie w ramach kontroli legalności postępowania, o którym mowa w art. 2 ust. 6 i ust. 7 ww. ustawy, którego przedmiotem nie jest badanie kwestii prawidłowości udzielonego przez Ministra Finansów upoważnienia jednostce badającej do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, w szczególności kwestii zakresu i prawidłowości posiadanej akredytacji, o której mowa w art. 23 f ust. 1 pkt 1 ww. ustawy,
naruszenie art. 23 f ust. 1 pkt 1 u.g.h., poprzez błędną jego wykładnię polegającą na niewłaściwym zrozumieniu znaczenia ww. przepisu, które to rozumienie doprowadziło de facto do wypełnienia art. 23 f ust. 1 pkt 1 ww. ustawy nową treścią, tj. uzupełnioną o sformułowanie "do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier."
Stwierdził, że naruszenie przepisów prawa materialnego miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, bowiem doprowadziło do uchylenia decyzji rozstrzygającej o charakterze gier na automatach z powodu braku akredytacji jednostki badającej, podczas gdy niezależnie od oceny czy i jaki zakres akredytacji powinna mieć jednostka badająca, Minister Finansów na podstawie dotychczasowego doświadczenia i zgromadzonych w tej sprawie dokumentów wydałby analogiczne rozstrzygnięcie, tj. uznające, że gry urządzane przez Stronę na spornych automatach są grami na automatach w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
II. naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez:
1) naruszenie art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wskazał w uzasadnieniu wyroku, w jaki sposób dopuszczenie się przez Ministra Finansów "naruszeń prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy" - polegające w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na niedopełnieniu wymogów przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zgodzie z przepisami art. 122, art. 121 O.p. - miało wpływ na wynik sprawy.
Powyższe naruszenie przepisów przez Wojewódzki Sąd Administracyjny miało istotny wpływ na treść wydanego przez Sąd rozstrzygnięcia albowiem Sąd nie wykazał zależności pomiędzy stwierdzonym uchybieniem, tj. naruszeniem art. 120 i art. 122 O.p. w postępowaniu w przedmiocie rozstrzygnięcia o uznaniu gier za gry na automatach a kwestią posiadania bądź nie posiadania akredytacji przez jednostkę badającą, tzn. nie wykazał, że gdyby nie te uchybienia zapadłoby inne rozstrzygnięcie w sprawie.
2) naruszenie art. 134 p.p.s.a., poprzez przekroczenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny granic sprawy, bowiem przedmiotem postępowania, o którym mowa w art. 2 ust. 6 i ust. 7 u.g.h. jest rozstrzyganie czy gra lub zakład posiadające cechy wymienione w ust. 1-5 art. 2 ww. ustawy, są grą losową, zakładem wzajemnym albo grą na automacie w rozumieniu ustawy, a nie badanie kwestii posiadania bądź nie posiadania akredytacji przez jednostkę badającą, która przedłożyła badanie techniczne danego automatu, o którym mowa w art. 2 ust. 7.
Powyższe naruszenie miało istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, bowiem Sąd zaskarżonym wyrokiem wyszedł poza granice sprawy gdyż przedmiotem rozpoznania legalności uczynił inną sprawę administracyjną niż ta, w której wniesiono skargę.
3) naruszenie art. 153 p.p.s.a., poprzez brak wskazania co do dalszego postępowania, co stanowi istotne uchybienie, bowiem nie pozwala Ministrowi Finansów ocenić zakresu związania ww. wyrokiem.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka wniosła o:
1) oddalenie skargi kasacyjnej w całości,
2) dopuszczenie dowodu z:
- postanowienia Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] marca 2014 r.
sygn. akt [...] o odmowie przeprowadzenia dowodu,
- decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [..] marca 2014 r. sygn. akt [....],
- opinii dr I.S. z dnia [...] czerwca 2014 r, w przedmiocie
analizy dokumentów Polskiego Centrum Akredytacji dotyczących zakresu
akredytacji laboratorium badawczego, na okoliczność braku posiadania przez Laboratorium Celne Izby Celnej w P. potwierdzonych w wyniku akredytacji kompetencji do wykonywania badań automatów do gier oraz wygaśnięcia z mocy prawa z dniem 14 lipca 2012 r. upoważnienia udzielonego Izbie Celnej w P. do przeprowadzania badań automatów do gier,
3) zasądzenie od Ministra Finansów na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Na wstępie podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jed. Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm., dalej - p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.
W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, zasadniczo w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony. Stąd, wobec postawienia w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania, jako pierwsze należało poddać ocenie zarzuty naruszenia przepisów postępowania, przy czym w pierwszej kolejności należy to czynić pod kątem prawidłowości dokonanych ustaleń faktycznych, które wyznaczają przepisy prawa materialnego mające w sprawie zastosowanie.
Należy mieć na uwadze, że w trakcie prowadzonego postępowania nie była kwestionowana okoliczność, iż Wydział Laboratorium Celnego Izby Celnej w P. znajdował się w wykazie jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Zdaniem Sądu I instancji w kontrolowanym postępowaniu należało badać kwestię posiadanego przez Laboratorium Celne w P. jako jednostki badającej, upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier.
W rozpoznanej sprawie zarówno zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego jak i zarzuty naruszenia przepisów postępowania zmierzają w zasadzie do wykazania, iż Sąd I instancji nie rozpoznał sprawy w jej granicach zakreślonych zaskarżoną decyzją, której przedmiotem było rozstrzygnięcie czy gry na badanym automacie są grami w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, ale oceniał czy Laboratorium Izby Celnej w P. prawidłowo zostało uznane przez Ministra Finansów za jednostkę upoważnioną do badań technicznych i urządzeń do gier.
Jak trafnie wywodzi skarga kasacyjna przepis art. 2 ust. 6 u.g.h. stanowi, że minister właściwy do spraw finansów publicznych rozstrzyga, w drodze decyzji, czy gra lub zakład posiadające cechy wymienione w ust. 1-5 są grą losową, zakładem wzajemnym albo grą na automacie w rozumieniu ustawy.
Z kolei przepis art. 23f ust. 1 w zw. z ust. 6 u.g.h. wskazuje, że minister właściwy do spraw finansów publicznych udziela upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jednostce badającej spełniającej kryteria określone w ust. 1 pkt 1 – 4, co podaje do publicznej wiadomości na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra (przepis ten nie określa formy czynności ministra). Odmowa udzielenia omawianego upoważnienia dokonywana jest już w drodze decyzji. Ten sam minister, w myśl art. 23f ust. 5 pkt 1 u.g.h., również w drodze decyzji, cofa upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, w przypadku gdy jednostka badająca przestanie spełniać warunki określone w ust. 1 lub odmówi przeprowadzenia badania sprawdzającego, o którym mowa w art. 23b.
Powołane przepisy odnoszą się do odrębnych postępowań kończonych decyzjami administracyjnymi o odmiennej treści bądź czynnością – udzielenia upoważnienia i podania o tym do publicznej wiadomości na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra. W konsekwencji rozstrzygnięcia w opisanych postępowaniach musiałyby być przedmiotem odrębnych skarg do sądu administracyjnego (według art. 57 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, a jeżeli w jednym piśmie zaskarżono więcej niż jeden akt lub czynność albo bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przewodniczący zarządza rozdzielenie tych skarg, zgodnie z art. 57 § 3 p.p.s.a.).
Brak jest więc podstaw, do czego w swej istocie zmierza Sąd I instancji, aby dla wspomnianych przedmiotów (czyli dla sprawy o rozstrzygnięcie czy gra lub zakład są grą losową, zakładem wzajemnym lub grą na automacie i rozstrzygnięcia czy jednostce badającej prawidłowo udzielono upoważnienia do badań technicznych i ewentualnego cofnięcia tego upoważnienia) mogło być prowadzone jedno łączne postępowanie, zmierzające m.in. również do wyeliminowania z obrotu prawnego upoważnienia dla Wydziału Laboratorium Celnego Izby Celnej w P, występującej w charakterze jednostki badającej, o której mowa w przepisie art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h.
Nie została bowiem spełniona hipoteza przepisu art. 166 § 1 O.p. W myśl tego przepisu, w sprawach, w których prawa i obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ podatkowy, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. Taka zaś sytuacja, jak to już wskazano, nie miała miejsca w okolicznościach sprawy.
Z powyższych względów Sąd I instancji, jak to trafnie wywodzi skarga kasacyjna, wykroczył poza granicę sprawy, o której mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie może uczynić przedmiotem kontroli zgodności z prawem, innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Przywołany przepis wyraźnie i jednoznacznie determinuje zakres kognicji sądu administracyjnego. Sąd operuje bowiem w granicach sprawy, którą jest sprawa rozstrzygnięta zaskarżonym aktem, co prowadzi do wniosku, że tym samym wyznacza on przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego oraz jego ramy (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 966/13, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd I instancji przy tym nie wyjaśnił, w jakim trybie Minister Finansów dla potrzeb postępowania z art. 2 ust. 6 u.g.h., dotyczącego ustalenia, czy gra lub zakład posiadające cechy wymienione w ust. 1-5 są grą losową, zakładem wzajemnym albo grą na automacie w rozumieniu ustawy, dokonać miałby oceny prawidłowości upoważnienia dla Wydziału Laboratorium Celnego Izby Celnej w P. do przeprowadzania wspomnianych badań, czy w ramach postępowania wyjaśniającego prowadzonego w kontrolowanym postępowaniu, czy w odrębnym trybie, o którym mowa w przepisie art. 23f ust. 5 pkt 1 u.g.h. albo na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy zmieniającej (W przypadku niewykonania obowiązku złożenia ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, akredytacji Polskiego Centrum Akredytacji lub jednostki akredytującej państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, będącej sygnatariuszem Wielostronnego Porozumienia EA oraz w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie tego aktu pozostałych dokumentów określonych w art. 23f ust. 2 pkt 2-4 u.g.h. upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier wygasa), czy też ewentualnie w którymś z trybów uregulowanych w O.p.
W tej sytuacji słuszny jest również zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. podnoszący brak wskazań dla organu co do dalszego postępowania.
Trafny jest także zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W myśl art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Aby móc skutecznie zastosować powyższy przepis prawa Sąd I instancji winien był wskazać, przepisy procesowe, których naruszenia dopuścił się organ administracji oraz przeprowadzić wywód, że wskazane naruszenie przepisów postępowania w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak w uzasadnieniu wyroku przeprowadzenia ww. wywodu stanowi o naruszeniu przez Sąd I instancji przepisów art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a.
Wobec tego prawidłowe jest stanowisko, że fakt figurowania jednostki badającej w wykazie jednostek upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier stanowi podstawę do przyjęcia przez organ statusu danej jednostki jako uprawnionej do przeprowadzania badania sprawdzającego automatów do gier o niskich wygranych (por. wyroki NSA z dnia 20 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 2472/13; z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt II GSK 2397/13; z dnia 2 grudnia 2015r., sygn. akt II GSK 525/14, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zasługują także na aprobatę, jako zasadnie podniesione, zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji wskazanych przepisów prawa materialnego. Zarzuty wymienione w punktach 1 i 2 skargi kasacyjnej zostały już omówione przy okazji oceny trafności zarzutów naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania.
Zgodzić się także należy z zarzutem z punktu 3 skargi kasacyjnej, dotyczącym naruszenia przepisu art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h. poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na niewłaściwym zrozumieniu przez Sąd I instancji znaczenia tego przepisu. Doprowadziło to do nadania przepisowi nowej treści, w myśl której jednostka badająca winna legitymować się akredytacją do przeprowadzania badań technicznych z zakresu automatów i urządzeń do gier. Natomiast tak daleko idący wymóg nie wynika z treści wspomnianego przepisu, zwłaszcza że wśród wymagań, które ma spełniać jednostka badająca w art. 23f ust. 1 pkt 2 u.g.h. wymieniono, że podmiot taki zapewnia odpowiedni standard przeprowadzanych badań, w tym przeprowadzanie ich przez osoby o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń do gier, oraz dysponuje odpowiednim wyposażeniem technicznym.
Odnosząc się do wniosków dowodowych zgłoszony w odpowiedzi na skargę kasacyjną, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że nie przeprowadza postępowania dowodowego, o jakim mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., gdyż przepis ten jest adresowany do Sądu I instancji. Stąd też Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł uwzględnić zgłoszonych wniosków dowodowych.
Mając na uwadze wskazane wyżej naruszenia prawa Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. celem rozpoznania skargi. O kosztach postępowania NSA orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.