II GSK 1812/23

II GSK 1812/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-04-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas /przewodniczący/
Marek Krawczak /sprawozdawca/
Zbigniew Czarnik
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Ochrona zdrowia
Sygn. powiązane
II SA/Sz 150/23 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2023-06-07
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1836
§ 5 ust. 2, § 6 ust. 1 i ust. 5, § 8 ust. 1 i ust. 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
Dz.U. 2022 poz 1510
art. 235  1, art. 235  2
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a,c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia del. WSA Marek Krawczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. Sp. z o. o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Sz 150/23 w sprawie ze skargi K. Sp. z o. o. w S. na decyzję Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z dnia 29 listopada 2022 r. nr NHP.906.1.5.2022 w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrokiem z dnia 7 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 150/23, oddalił skargę A. Spółki z o.o. w S. (dalej: "Spółka" lub "Skarżąca") na decyzję Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z dnia [...] listopada 2022 r. w przedmiocie choroby zawodowej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Spółka, zaskarżając wyrok WSA w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Szczecinie oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Spółka oświadczyła, że zrzeka się rozprawy.
W skardze kasacyjnej zarzucono:
1) naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (cytowana dalej jako: p.p.s.a.) w związku z art. 7, 77, 80 oraz 107 § 3 k.p.a. przejawiające się w błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że organy administracji zgromadziły pełny materiał dowodowy pozwalający na obiektywną ocenę stanu zdrowia T. G. (dalej "Wnioskodawca", "uczestnik") oraz przyczyn wystąpienia u niego choroby, a także przejawiające się w błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że zebrano i wszechstronnie rozpatrzono cały materiał dowodowy, pomimo że ustalenia organów bazowały jedynie na orzeczeniu lekarskim Instytutu Medycyny Pracy im. prof. J. N. w Ł., podczas gdy w toku przedmiotowego postępowania ustalono, że warunki pracy Wnioskodawcy nie wskazywały wprost na zawodową etiologię choroby, a u Wnioskodawcy występowały także inne pozazawodowe czynniki, które mogły wywołać chorobę zawodową;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1510 z późn. zm., dalej jako: "K.p.") poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że w okolicznościach ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz zebranego materiału dowodowego, można stwierdzić u Wnioskodawcy chorobę zawodową, pomimo iż w wyniku oceny warunków pracy nie stwierdzono bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy;
- art. 235² K.p. w zw. § 1 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1836, dalej "rozporządzenie") w zw. z pozycją 20.1 załącznika do rozporządzenia, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że okres o którym mowa w pkt 20 załącznika do rozporządzania stanowi maksymalny okres, w którym wystąpienie objawów chorobowych po ustaniu zatrudnienia, upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej, a wystąpienie takich objawów w trakcie zatrudnienia stanowi podstawę do rozpoznania choroby zawodowej nawet, jeśli do wniosku nie załączono dodatkowych dokumentów pochodzących z okresu po ustaniu zatrudnienia, pomimo że dyspozycja art. 235² K.p. wyraźnie stanowi, że rozpoznanie choroby zawodowej po zakończeniu pracy wymaga udokumentowania objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych, a zgodnie z pozycją 20.1 załącznika do rozporządzenia okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym wynosi 1 rok;
- § 8 ust. 1 oraz 2 rozporządzenia, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie choroba zawodowa została stwierdzona prawidłowo, pomimo że decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika, a także po podjęciu przez organy administracji innych czynności niezbędnych do uzupełnienia materiału dowodowego, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.
Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i z tego powodu nie została uwzględniona.
Należy na wstępie wskazać, że art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. przewidując, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, wyłącza przy rozstrzygnięciach oddalających skargę kasacyjną odpowiednie stosowanie do postępowania przed NSA wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).
W skardze kasacyjnej sformułowano zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu środka odwoławczego została przedstawiona w taki sposób, że zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego ściśle powiązano (uzasadniano) z naruszeniem przepisów postępowania i odwrotnie - potencjalne błędy proceduralne skutkowały w ocenie autora skargi kasacyjnej uchybieniami materialnoprawnymi, i w związku z tym konieczna była ich łączna ocena.
Wbrew twierdzeniom skarżącej Spółki, w sprawie nie doszło do naruszenia art. 235¹ i art. 235² K.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Zgodnie z art. 235¹ k.p., za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych - art. 235² K.p. Wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.
Podkreślenia wymaga, że ustawodawca w art. 235¹ K.p. wprost wskazał na dopuszczalność stwierdzenia choroby zawodowej nie tylko w przypadku, gdy bezspornie można przyjąć, że chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych spowodowało działanie czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo sposób wykonywania pracy, ale również wtedy, gdy taki związek przyczynowy można stwierdzić z "wysokim prawdopodobieństwem". W tym stanie prawnym należy uznać, że przesłanka stwierdzenia z "wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a warunkami wykonywanej pracy, zwalnia organy administracji z konieczności badania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników, które mogą wywołać stwierdzone schorzenie, tym bardziej, jeżeli warunki pracy wskazują na zawodową etiologię choroby (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 748/12). Na gruncie art. 235¹ K.p. nie jest zatem wymagane bezsporne wykazanie związku przyczynowego między pracą w warunkach narażenia ("narażeniem zawodowym"), a stwierdzonym schorzeniem (wyrok NSA z dnia 2 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 1102/18).
Zaznaczyć także trzeba, że w postępowaniu administracyjnym w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej ustala się w których zakładach pracy występowało narażenie zawodowe, lecz nie ustala się, czy narażenie zawodowe w określonym zakładzie pracy było przyczyną powstania danej choroby zawodowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1872/13). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że rozstrzygnięcie kwestii, który pracodawca ponosi wyłączną (bądź wspólnie z innymi) odpowiedzialność odszkodowawczą za skutki związane z rozpoznaną chorobą, pozostaje poza właściwością inspektora sanitarnego; do rozpoznawania tego rodzaju spraw - w razie powstania sporu w tym zakresie - powołane są sądy powszechne - sądy pracy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 września 1999 r., II SA/Ka 2111/97, Pr. Pracy 2000/11/37; z dnia 8 czerwca 2001 r., I SA 1780/00, LEX nr 77662; z dnia 18 sierpnia 1998 r., I SA 823/98, LEX nr 45821).
Należy również podnieść, że wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 stycznia 1994 r., SA 1640/93, ONSA 1995/1/28). Możliwe jest bowiem uznanie choroby za zawodową, gdy równocześnie obok zatrudnienia w warunkach narażających na powstanie choroby występują inne czynniki chorobotwórcze. Nie wyłącza to możliwości wykazania, że powstanie choroby w konkretnym przypadku nastąpiło z innych przyczyn, niezwiązanych z wykonywaniem zatrudnienia, przy czym niedające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 1982 r., III SA 372/82, ONSA/1982/1/33). Tylko wykazanie, że choroba została spowodowana (wyłącznie) przyczynami niepozostającymi w związku z pracą pozwala na obalenie domniemania związku przyczynowego warunków pracy ze stwierdzonymi schorzeniami (wyrok NSA z dnia 2 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 1102/18).
Przechodząc do oceny podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów kwestionujących prawidłowość dokonanej przez Sąd I instancji oceny ustalonego przez organy stanu faktycznego sprawy, w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że postępowanie administracyjne w przedmiocie choroby zawodowej charakteryzuje się istotną specyfiką w zakresie postępowania dowodowego. Wynika ona z faktu, że ani organy inspekcji sanitarnej ani sądy administracyjne kontrolujące wydane przez te organy decyzje administracyjne, nie posiadają wysoko specjalistycznej wiedzy pozwalającej na samodzielną ocenę konkretnych przypadków lub jednostek chorobowych pod kątem ich zaliczenia do określonej choroby zawodowej.
Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Stosownie do § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, lekarz właściwy do orzekania w zakresie chorób zawodowych wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji, o której mowa powyżej, jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz może wystąpić o ich uzupełnienie do: pracodawcy, lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub innego lekarza prowadzącego leczenie pracownika lub byłego pracownika, właściwego państwowego inspektora sanitarnego, pracownika lub byłego pracownika - w zależności do zakresu wymaganych informacji (§ 6 ust. 5 rozporządzenia). Dodatkowo, w świetle § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. W postępowaniu przed organami inspekcji sanitarnej, jednostkami, które mają prawo i obowiązek orzekania w przedmiocie chorób zawodowych (tj. czy dane warunki pracy mogły spowodować chorobę zawodową), są wyłącznie jednostki szczegółowo określone w § 5 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Organy inspekcji sanitarnej nie są natomiast uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostały one wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych (por. wyroki NSA: z dnia 3 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1872/13; z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 1567/13; z dnia 2 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 1102/18; z dnia 24 lutego 1998 r., sygn. akt I SA 1520/97; z dnia 23 lipca 2003r., sygn. akt I SA 108/03; z dnia 24 maja 2001 r., sygn. akt SA 1801/00; z dnia 2 czerwca 1998 r., sygn. akt I SA 225/98).
Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że organy inspekcji sanitarnej przeprowadziły postępowanie zgodnie z powyższymi uregulowaniami oraz z zachowaniem wymogów ustanowionych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.
Organ podjął szereg czynności wyjaśniających, umożliwiając stronom przedstawienie swoich stanowisk oraz dowodów w sprawie. Z dokumentacji zebranej przez organ wynika, że uzyskano dwa orzeczenia dotyczące stwierdzenia i kwalifikacji choroby zawodowej u wnioskodawcy o odmiennej treści, to jest orzeczenie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Gdańsku, z dnia 12 kwietnia 2021 r., w którym uznano, iż brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej i orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy im. J. N. w Ł. z dnia [...] maja 2022 r., w którym istnienie choroby zawodowej stwierdzono.
Z uzasadnienia orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy w Ł. wynika, że uczestnik od dnia 25 sierpnia 2010 r. do dnia 31 stycznia 2011 r. pracował jako operator przekładarki w Work Service S.A. we Wrocławiu, praca była prowadzona na rzecz skarżącej, a następnie jako kierowca wózka widłowego oraz operator przekładarki i operator urządzeń pakujących w skarżącej Spółce od dnia 1 lutego 2011 r. do dnia 30 września 2018 r. Dalej wskazano, iż do obowiązków uczestnika na stanowisku operatora przekładarki należało m.in. uzupełnianie magazynka podawczego listwami z płyt MDF lub płyt wiórowych o długości ok. 2,8 m x ok. 5 cm o masie max około 6 - 7 kg, celem dalszego przetworzenia. Następnie gotowy produkt (przekładka) zsuwał się na stanowisko odbioru i był ręcznie układany przez pracownika w stosy na paletach - masa jednej przekładki to ok. 5kg. W czasie jednej zmiany roboczej uczestnik produkował i układał około 600 przekładek. Jak podkreślił IMP w Ł. powyższa praca była wykonywana w pozycji stojącej z rękami uniesionymi na wysokość klatki piersiowej. Następnie odbiór produktu odbywał się w pozycji pochylonej na wysokości kolan, a układanie na palety w pozycji wyprostowanej na wysokość zmieniającą się wraz z załadunkiem palety. Na stanowisku kierowcy wózka widłowego przewoził natomiast pakiety płyt. Dalej opisano, iż na stanowisku operatora urządzeń pakujących kontrolował proces pakowania pakietów płyt melaminowanych oraz wykonywał czynności związane z zachowaniem ciągłości pakowania płyt przez stację pakowania, tj. uzupełnianiem magazynku podawczego przekładek na stację pakowania, nakładaniem kartonu osłonowego na pakowany pakiet oraz listew osłonowych w miejscu spinania taśmą. W ciągu zmiany pakowanych było ok. 65 pakietów gotowych płyt z użyciem 260 przekładek o masie ok. 5 kg. Pokreślono, że praca była wykonywana głównie w pozycji stojącej.
Instytut Medycyny Pracy w Ł. stwierdził, iż na podstawie analizy czynności zawodowych wykonywanych przez uczestnika na stanowiskach operator przekładarki oraz operatora urządzeń pakujących, wykonywał on pracę w wymuszonej pozycji ciała, wymagającej wykonywania powtarzalnego ruchu zgięcia w stawach łokciowych i utrzymywania zgiętych kończyn górnych z obciążeniem podczas ręcznego przenoszenia przekładek i innych podobnych elementów, w dłuższych interwałach czasowych, co mogło stwarzać warunki do rozwoju obustronnego zespołu uciskowego w rowku nerwu łokciowego.
Instytut Medycyny Pracy w Ł. podsumował, iż wobec potwierdzonego istotnego narażenia zawodowego z wysokim prawdopodobieństwem należy powiązać rozwój choroby ze sposobem wykonywania pracy, natomiast ewentualne wątpliwości orzecznicze rozstrzygnąć na korzyść pacjenta. Jednostka orzecznicza II stopnia wyjaśniła, że nie tylko praca wykonywana w wymuszonej pozycji ciała wymagająca długotrwałego utrzymywania kończyn w pozycji zgiętej i lekko odwiedzionej przy równoczesnym przeniesieniu ciężaru górnej części ciała na stawy łokciowe oparte o twarde podłoże powoduje wystąpienie choroby zawodowej jaką jest przewlekła choroba obwodowego układu nerwowego wywołana sposobem wykonania pracy - zespół rowka nerwu łokciowego, lecz także czynności wykonywane w stałym zgięciu obu stawów łokciowych, co w niniejszym przypadku miało miejsce.
Instytut Medycyny Pracy w Ł. zaznaczył, że wobec potwierdzonego istotnego narażenia zawodowego zdaniem jednostki orzeczniczej II stopnia, rozwój choroby z wysokim prawdopodobieństwem należy powiązać ze sposobem wykonywania pracy, a ewentualne wątpliwości orzecznicze rozstrzygnąć na korzyść pacjenta. Tym samym stwierdzono, iż na podstawie zgromadzonej dokumentacji medycznej oraz analizy narażenia zawodowego, są podstawy do rozpoznania u uczestnika choroby zawodowej - zespół rowka nerwu łokciowego poz. 20.2 wykazu chorób zawodowych ujętych w załączniku do rozporządzenia.
W konsekwencji, uprawnione było wnioskowanie organu odwoławczego, że ocena narażenia zawodowego dokonana została w oparciu o należycie zebrany materiał dowodowy przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego, a jednostka orzecznicza dysponowała wszystkimi danymi odnośnie do zatrudnienia pracownika, przekazanymi przez Spółkę.
Słusznie orzekający w sprawie organ zauważył, iż w niniejszej sprawie pierwsze objawy chorobowe u Wnioskodawcy zostały zdiagnozowane w 2017r. (wyniki badan EMG z 5 grudnia 2017 r.), to jest w trakcie zatrudnienia w Spółce, tym samym został spełniony warunek art. 235² K.p. Powyższe znajduje odzwierciedlenie w orzeczeniu lekarskim Instytutu Medycyny Pracy w Ł., którego orzeczenie jest ostateczne. Za nietrafiony należy zatem uznać zarzut skarżącej kasacyjnie, iż udokumentowane objawy chorobowe muszą wystąpić do roku od zakończenia pracy i że zostały spowodowane innymi działaniami Wnioskodawcy, które podejmował on już po zakończeniu pracy w Spółce.
Wbrew wywodom skarżącej kasacyjnie, trafnie Sąd I instancji stwierdził, iż organy obu instancji dostrzegły, iż w orzeczeniu organu orzeczniczego I stopnia nie stwierdzono u pracownika choroby zawodowej, jednak nie można powiedzieć, że ocena tego dowodu, w konfrontacji z orzeczeniem jednostki orzeczniczej II stopnia, została dokonana nieprawidłowo. Nie ulega wątpliwości, że badania przeprowadzone w Instytucie były bardziej szczegółowe. Jednostka ta wnikliwie przeanalizowała okresy zatrudnienia pracownika na poszczególnych stanowiskach i w sposób klarowny wyłożyła z jakich względów uznano, że rodzaj wykonywanych przez pracownika czynności był z dużym prawdopodobieństwem przyczyną rozwinięcia się u niego choroby zawodowej. Należy przy tym zauważyć, że Instytut orzekał przy uwzględnieniu obszernego materiału dowodowego, na który składała się również dokumentacja fotograficzna, obrazująca sposób wykonywania pracy przez pracownika. Na uwagę zasługuje fakt, iż uczestnik w dniu 18 marca 2022 r. został przebadany w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. Badanie EMG wykazały cechy demielinizacyjnego uszkodzenia włókien czuciowych i ruchowych lewego nerwu łokciowego na poziomie łokcia. Wobec powyższego Instytut Medycyny Pracy w Ł dysponował szerszym materiałem badań, który bardziej odzwierciedlał istotę choroby zawodowej uczestnika.
Jeżeli całokształt ustaleń diagnostycznych oraz związanych z zatrudnieniem pracownika w Spółce dawał, według lekarzy orzeczników, podstawy do rozpoznania choroby zawodowej, to organy inspekcji sanitarnej miały obowiązek uwzględnić to stanowisko.
Dowodem stwierdzającym bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została wywołana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym" jest orzeczenie lekarskie. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji prawidłowo uznał, że w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego brak było powodów do zakwestionowania orzeczenia lekarskiego, a w konsekwencji decyzji stwierdzającej chorobę zawodową.
Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, organ jest związany opinią lekarską w zakresie wiedzy medycznej. Takiej wiedzy nie posiadają organy administracyjne czy sądy, a zatem nie mogą samodzielnie podważać opinii specjalistów. Związanie polega zatem na tym, że jeśli orzeczenie lekarskie nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów, to stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, (por. uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. K 23/07, OTK-A 2008, nr 5, poz. 82). W przypadku zatem, gdy orzeczenie lekarskie jest prawidłowe pod względem formalnym, zawiera wyczerpujące uzasadnienie i jest zgodne z prawem - organ administracyjny jest takim orzeczeniem związany. Państwowy Inspektor Sanitarny wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej, nie jest bowiem uprawniony do kontroli merytorycznej (medycznej) orzeczeń lekarskich wydanych przez jednostki organizacyjne uprawnione do rozpoznawania chorób zawodowych, ani też do dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej. Kontrola i możliwość podważenia opinii lekarskich przez organ jest zatem możliwa, ale w ograniczonym zakresie (por. m.in. wyrok NSA z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 335/10). Sąd administracyjny kontrolując pod względem zgodności z prawem decyzję państwowego inspektora sanitarnego, może zakwestionować jedynie ustalenia stanu faktycznego formalnym również orzeczenia lekarskiego, np. z tego punktu widzenia, że zostało wydane w niewłaściwej formie, bez należytego uzasadnienia lub przez nieuprawnionego lekarza. Nie może to jednak dotyczyć merytorycznej treści prawidłowo sporządzonego orzeczenia lekarskiego. (por. m.in. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007, sygn. akt II OSK 1078/06 i powołane w nim orzecznictwo).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzeczenie lekarskie, którym dysponowały organy obu instancji, zawiera elementy merytoryczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i wskazuje, że z medycznego punktu widzenia, z uwzględnieniem charakteru i sposobu wykonywania pracy, stwierdzić można z wysokim prawdopodobieństwem, że rozpoznana u pracownika choroba pozostaje w związku ze sposobem wykonywania pracy (narażeniem zawodowym) - tak jak tego wymaga art. 235¹ K.p.
Mając powyższe okoliczności na względzie należało stwierdzić, że Sąd I instancji nie miał podstaw do zakwestionowania postępowania przeprowadzonego przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Wobec spełnienia w rozpoznawanej sprawie przesłanek ustawowych choroby zawodowej określonych w art. 235¹ K.p., organ był zobowi¹zany do stwierdzenia choroby zawodowej, a ocena S¹du I instancji w tym zakresie jest prawidłowa. Argumenty przedstawione w skardze kasacyjnej nie podważyły dokonanych w sprawie ustaleń.
Sporządzone w tej sprawie orzeczenie lekarskie spełnia wymogi proceduralne, jest jasne, nie zawiera sprzeczności, uzasadnia w sposób zrozumiały dla organów i stron poczynione rozpoznanie i przedstawia metodologię tego rozpoznania oraz prowadzonych badań, jest wyczerpujące, znajduje potwierdzenie w innych dowodach. Z tych przyczyn organ obowiązany był wydać decyzję o rozpoznaniu choroby zawodowej zgodnie z treścią tej opinii i rozpoznaniem lekarskim.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niezasadne ściśle powiązane z zarzutami prawa materialnego zarzuty naruszenia przepisów postępowania art. 7 art 77 i art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Odnosząc się do tych zarzutów należy stwierdzić, że kontrolowana przez Sąd I instancji decyzja została wydana w postępowaniu, które przeprowadzono zgodnie ze standardami procedury administracyjnej. Ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego oraz wydanych w tej sprawie decyzji wynika, że zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, niezbędne do zastosowania przepisów prawa materialnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji słusznie nie uwzględnił zarzutów skargi dotyczących niedostatecznego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Ponadto, z uzasadnienia zaskarżonego wyroku jednoznacznie wynika, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny zaskarżonej decyzji w zakresie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i prawnych.
Ze wskazanych powodów uznać należy, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty błędnej wykładni art. 235¹ i art. 235² K.p. oraz § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia z powodu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., nie doprowadziły do skutecznego zakwestionowania zgodności z prawem poczynionych w tej sprawie ustaleń, że warunki pracy zawodowej wykonywanej przez T. G. w negatywny sposób wpłynęły na jego zdrowie, przyczyniając się do wystąpienia choroby, która mieści się w wykazie chorób zawodowych. W związku z powyższym zarzuty te nie podważyły zgodności z prawem zaskarżonego wyroku.
Z tych powodów skarga kasacyjna, nie mając usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.