II GSK 1807/23

II GSK 1807/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-04-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas
Cezary Pryca /przewodniczący/
Małgorzata Rysz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6049 Inne o symbolu podstawowym 604
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
V SA/Wa 558/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-12-13
Skarżony organ
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 134 k.p.a. , art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 184 , art. 204 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Fundacji "T." w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 558/22 w sprawie ze skargi Fundacji "T." w W. na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia zażalenia oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA", "Sąd pierwszej instancji") wyrokiem z 13 grudnia 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 558/22, po rozpoznaniu skargi Fundacji "T." w Warszawie (dalej: "skarżąca", "Fundacja") na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: "Prezes UOKiK") z [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia, oddalił skargę.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Prezes UOKiK postanowieniem z [...] marca 2018 r., na postawie art. 48 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2021 r. poz. 275, dalej: "u.o.k.i.k.") wszczął postępowanie wyjaśniające wobec Fundacji "T.". Celem tego postępowania było wstępne ustalenie czy w zakresie świadczenia usług na rzecz zadłużonych konsumentów za pośrednictwem serwisu [...] nastąpiło naruszenie uzasadniające wszczęcie postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów.
Pismami Prezesa UOKiK z [...] kwietnia 2018 r., [...] stycznia 2019 r., [...] września 2019 r. i [...] października 2019 r. zarządzająca niniejszym serwisem Fundacja zobowiązywana była do udzielenia informacji w toku prowadzonego przez organ postępowania. Skarżąca zaniechała przekazania danych, podnosząc w szczególności fakt, że nie prowadzi działalności gospodarczej, w związku z tym nie może być podmiotem zobowiązanym do udzielania wskazanych informacji.
Prezes UOKiK decyzją z [...] kwietnia 2021 r. nr [...], działając na podstawie art. 106 ust. 2 pkt 2u.o.k.i.k. nałożył na Fundację karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za nieudzielenie informacji żądanych przez organ w toku postępowania. Decyzja została zaadresowana i skierowana do pełnomocnika Fundacji - B. P. Po powtórnym awizo, korespondencja zawierająca decyzję została [...] maja 2021 r. zwrócona nadawcy z adnotacją: "Zwrot - nie podjęto w terminie" i uznana za doręczoną.
Prezes UOKiK upomnieniem z [...] lipca 2021 r. nr [...] wezwał pełnomocnika Fundacji do niezwłocznego uregulowania kary pieniężnej nałożonej przedmiotową decyzją, a także kosztów postępowania administracyjnego i kosztów upomnienia.
Pismem z [...] sierpnia 2021 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o szczegółowe wyjaśnienie okoliczności doręczenia pełnomocnikowi decyzji i wskazanie numeru przesyłki, w której ją przesłano, wstrzymanie egzekucji kary pieniężnej do czasu bezspornego wyjaśnienia wszystkich przedstawionych w nim wątpliwości i zawieszenie wykonalności decyzji.
W odpowiedzi na wystąpienie Prezes UOKiK pismem z [...] września 2021 r. przekazał pełnomocnikowi Fundacji informacje o trybie doręczenia decyzji. Do pisma załączono kserokopię decyzji i koperty, która zawierała przesyłkę wraz z załącznikami.
Pismem z [...] września 2021 r. zatytułowanym "Zażalenie na postanowienie" pełnomocnik Fundacji wskazał, że na wniosek o wstrzymanie egzekucji kary otrzymał pismo niespełniające ani wymogu postanowienia, ani decyzji wydanych na podstawie Kpa i tym samym złożył zażalenie na "postanowienie z którego wynika że odrzucono wniosek jako wydane w formie niedopuszczalnej oraz jako nie zawierające należytego uzasadnienia (...) i wnosi o (...) uchylenie postanowienia oraz o prawidłowe doręczenie oryginału ww. decyzji (a nie kopii) oraz z uwagi na wniesioną reklamację do urzędu pocztowego (...) - przywrócenie terminu do odwołania się od decyzji z [...] kwietnia 2021 r. nr [...] (gdy już zostanie doręczona) wydanej bez podstawy prawnej, na mocy której Prezes UOKiK ukarał grzywną podmiot nie będący przedsiębiorcą (...) a także o (...) wstrzymanie egzekucji nałożonej kary pieniężnej do czasu bezspornego wyjaśnienia przedstawionych niniejszym pismem wątpliwości''.
Prezes UOKiK zaskarżonym postanowieniem z [...] października 2021 r., działając na podstawie art. 134 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a.") stwierdził niedopuszczalność wniesienia zażalenia na pismo organu z [...] września 2021 r. Wyjaśnił, że podstawowym argumentem, jaki wziął pod uwagę w swym rozstrzygnięciu był brak spełnienia przesłanek przedmiotowych dopuszczalności wniesienia takiego środka zaskarżenia.
Na powyższe postanowienie skarżąca Fundacja wniosła skargę, zarzucając organowi w pierwszej kolejności naruszenie art. 123 k.p.a. i wskazując, że rozstrzygnięcie to, zwłaszcza w materii dotyczącej przesądzenia przez Prezesa UOKiK o ostateczności decyzji powinno przybrać formę postanowienia. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 44 § 4 w zw. z art. 8, 7,77 i art. 107 § 3 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że decyzja Prezesa UOKiK z dnia [...] kwietnia 2021r. została skutecznie doręczona skarżącemu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") wyrokiem z 13 grudnia 2022 r. oddalił skargę.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wobec istoty niniejszej sprawy, tj. kwestionowanej przez skarżącą skuteczności doręczenia decyzji, ze względu na brak stosownych przepisów szczegółowych w u.o.k.i.k., należy w tej kwestii stosować przepisy art. 39-49 k.p.a., zgodnie z art. 83 u.o.k.i.k. Jak wskazuje się w doktrynie przepisy k.p.a. mają zastosowanie w postępowaniu przed Prezesem UOKiK wprost i w pełni "bezpośrednio" wtedy, gdy u.o.k.i.k. danej kwestii nie reguluje w ogóle. Zaskarżone obecnie postanowienie z [...] października 2021 r. zostało wydane już po wydaniu decyzji Prezesa UOKiK z [...] kwietnia 2021 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za nieudzielenie informacji, stanowiąc o niedopuszczalności wniesienia przez Fundację zażalenia na pismo Prezesa UOKiK z [...] września 2021 r. Zostało zatem wydane w ramach postępowania wpadkowego, odrębnego od uregulowanego w ramach u.o.k.i.k. postępowania o nałożenie kary pieniężnej. Z tej przyczyny zastosowanie znajdą w nim przepisy art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a., zgodnie z art.83 u.o.k.i.k. Przepisy te zostały prawidłowo zastosowane przez organ, bowiem pismo z [...] września 2021 r. nie stanowi zaskarżalnego postanowienia.
Odnosząc się do pierwszego zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 123 k.p.a. przez jakoby błędne przyjęcie przez organ, że skierowane do pełnomocnika Fundacji pismo Prezesa Urzędu z [...] września 2021 r. o sygn. [...], nie mogło mieć i nie miało formy postanowienia, na które przysługuje zażalenie, Sąd stwierdził, że zaskarżone pismo nie było postanowieniem, o jakim mowa w art. 123 § 1 k.p.a., przede wszystkim z tego względu, że po wydaniu decyzji i jej zastępczym doręczeniu organ nie prowadził już postępowania w sprawie. Co oczywiste rozstrzygnięcia procesowe wywierające wpływ na dalszy bieg postępowania administracyjnego powinny mieć formę postanowienia. Pismo organu z [...] września 2021 r. stanowiło odpowiedź na wystąpienie skarżącej (z [...] sierpnia 2021 r.). Prezes UOKiK przekazał w nim informacje o trybie doręczenia decyzji. Do pisma załączono kserokopię decyzji i koperty, która zawierała przesyłkę wraz z załącznikami. Ponieważ w sprawie nie zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne (wysłano jedynie upomnienie do strony) przedwczesny był, w ocenie Sądu, wniosek Fundacji "o wstrzymanie egzekucji". Sąd podkreślił, że Prezes UOKiK nie jest organem właściwym w zakresie egzekucji i nie posiada - nawet w przypadku już wszczętego postępowania egzekucyjnego - kompetencji do wydawania postanowień o zawieszeniu lub umorzeniu postępowania egzekucyjnego. W związku z powyższym Prezes UOKiK - działając w myśl zasady legalizmu nie byłby prawnie umocowany do wydawania ewentualnych rozstrzygnięć w zakresie zawieszania, umarzania postępowania egzekucyjnego, czy też podejmowania jakichkolwiek innych działań poza tymi, jakie przysługują mu jako wierzycielowi należności publicznoprawnych. Tryb podejmowania czynności zawieszenia i umorzenia postępowania egzekucyjnego przez uprawnione do tego organy określono w art. 56 i następnych ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.).
Co do kwestii zawieszenia wykonalności decyzji postulowanej przez skarżącą w piśmie z [...] sierpnia 2021 r. Sąd pierwszej instancji za Prezesem Urzędu stwierdził, że ewentualne wstrzymanie wykonalności decyzji wydanej na podstawie u.o.k.i.k. następuje jedynie w trybie opisanym w art. 47930 § 1 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku wniesienia odwołania od decyzji Prezesa Urzędu, Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów może na wniosek strony, która wniosła odwołanie, wstrzymać wykonanie decyzji do czasu rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z art. 47928 § 2 k.p.c. od decyzji Prezesa UOKiK stronie postępowania przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: "SOKiK") w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia. Odwołanie wnosi się za pośrednictwem Prezesa UOKiK. Warunkiem wydania przez SOKiK - posiadający wyłączną właściwość w tym zakresie - rozstrzygnięcia co do wstrzymania wykonania decyzji do czasu rozstrzygnięcia sprawy jest skuteczne wniesienie przez stronę postępowania odwołania od decyzji, której Prezes UOKiK nadał rygor natychmiastowej wykonalności. W przedmiotowej sprawie nie nadano decyzji z [...] kwietnia 2021 r. rygoru natychmiastowej wykonalności, zaś skarżąca Fundacja nie wniosła od niej odwołania i tym samym stała się ona ostateczna.
WSA podkreślił, że akceptuje zatem ustalenie organu, że pismo z [...] września 2021 r. miało odmienny niż rozstrzygniecie procesowe cel i charakter. Było jak już wspomniano konsekwencją wysłania przez Fundację pisma z [...] sierpnia 2021 r., i realizując kodeksową zasadę udzielania informacji co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków, zważywszy na zasadę pogłębiania zaufania do władzy publicznej, Prezes Urzędu w piśmie z [...] września 2021 r. odniósł się do każdego z podniesionych przez Fundację zagadnień. W piśmie przedłożono także informacje i udzielono wyjaśnień na temat awizowania korespondencji zawierającej decyzję oraz faktu, że operator publiczny dokonał zwrotu z adnotacją "nie podjęto w terminie", a co - zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. - oznacza prawidłowe wejście rozstrzygnięcia do obiegu prawnego. Dla udokumentowania niniejszych faktów przekazano Fundacji kserokopie ww. decyzji oraz koperty ze stosownymi adnotacjami poczynionymi przez operatora pocztowego świadczącymi o skutecznym doręczeniu rozstrzygnięcia.
W zakresie drugiego z zarzutów wskazanych w skardze, a więc błędnego przyjęcia, że decyzja Prezesa Urzędu z [...] kwietnia 2021 r. weszła do obrotu prawnego Sąd stwierdził, że z akt sprawy wynika, że organ prawidłowo zastosował instytucję doręczenia zastępczego opisaną w art. 44 § 4 k.p.a. Podkreślił, że niezasadne są argumenty skarżącej co do tego, iż jakoby nie istnieją "dostateczne dowody", że decyzja została stronie w ogóle doręczona także w trybie doręczenia zastępczego. Wątpliwości, jakie miały zostać, zdaniem skarżącej, wykreowane w dołączonym do treści skargi piśmie Poczty Polskiej z [...] września 2021 r. co do - jak to ujęto - "utrudnionego" jednoznacznego odniesienia się do sygnalizowanych przez Fundację zastrzeżeń podnoszonych w reklamacji nie są podbudowane jakąkolwiek argumentacją ze strony operatora pocztowego. W szczególności stanowisko Poczty Polskiej w żaden sposób nie potwierdza nieprawidłowości w zakresie doręczenia decyzji odnotowanych na kopercie, wcześniejszych informacjach Poczty i nie dyskwalifikuje uznania doręczenia zastępczego decyzji. Wywodzenie z niniejszego pisma, że nie próbowano doręczyć korespondencji Fundacji, czy jej nie awizowano jest oczywiście bezpodstawne. Przeciwnie, z treści przedmiotowego pisma wynika, że każdorazowo - a więc i w niniejszej sprawie - podejmowana jest próba doręczania przesyłek a w sytuacji nieobecności adresata lub osoby uprawnionej - wdrażana jest procedura awizacyjna. Z treści wskazanego pisma Poczty Polskiej wynika, iż zważywszy, że czynności podejmowane w toku procedury awizacyjnej nie wymagają uwierzytelnienia - utrudnione może być dokładne prześledzenie poszczególnych etapów czy działań w jej trakcie. Nie oznacza to jednak, że z tego faktu możliwe jest wyciąganie tak daleko idących wniosków, jak czyni to skarżąca. Sąd podkreślił, że w aktach sprawy znajduje się koperta, w której Fundacji przesyłano przedmiotową decyzję. Z treści adnotacji umieszczonych na kopercie wyraźnie i jednoznacznie wynika, że stempel nadawczy UP [...] wskazuje na dzień [...] kwietnia 2021 r. i jest to data wysyłki decyzji do Fundacji, zaś stempel odbiorczy UP [...] z dniem 5 maja 2021 r. wskazuje na dostarczenie korespondencji do placówki Poczty Polskiej w miejscu odbioru. Dzień po dostarczeniu przesyłki, a więc 6 maja 2021 r. przesyłka była awizowana po raz pierwszy, o czym umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Powtórne awizowanie nastąpiło w dniu 13 maja 2021 r., zaś po bezskutecznym upływie terminu na doręczenie, który upłynął z dniem 20 maja 2021 r., kolejnego dnia, to jest 21 maja 2021 r. nastąpił zwrot z uwagi na niepodjęcie przesyłki w terminie. Wszystkie czynności podejmowane w toku procedury awizowania realizowano w ramach terminów kodeksowych i w tym zakresie istnieją jednoznaczne i wyraźne adnotacje umieszczone na kopercie zawierającej decyzję Prezesa UOKiK. W związku z tym nie sposób uznać za usprawiedliwione zarzuty strony w tym zakresie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Fundacja wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego za obie instancje oraz zrzekła się przeprowadzenia rozprawy.
Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2022 r. poz. 2000), (dalej: k.p.a.) przez błędne przyjęcie, że pismo Prezesa UOKIK z dnia [...] września 2021 r. sygn. [...] nie jest faktycznie postanowieniem, a ponadto, że powołane pismo, jako mające " (...) odmienny niż rozstrzygnięcie procesowe cel i charakter" nie podlega zaskarżeniu, co doprowadziło do nieuprawnionego oddalenia skargi przez WSA w Warszawie;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 44 § 1 i 4 k.p.a. w zw. z art. 41 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 42 § 1-3 k.p.a. przez bezpodstawne przyjęcie (w ślad za Prezesem UOKIK), że doręczenie skarżącemu kasacyjnie decyzji Prezesa UOKiK nr RGD-2/2021 z dnia [...] kwietnia 2021 r. sygn. [...] w trybie doręczenia zastępczego było skuteczne, podczas gdy powołane przepisy powinny być stosowany jedynie w sytuacji, gdy zrealizowanie doręczenia w inny sposób jest niemożliwe; w niniejszej sprawie, zaś (zwłaszcza w świetle przedstawionego przez Pocztę Polską pismem z dnia [...] września 2021 r. niejednoznacznego stanowiska w rozstrzyganej kwestii) brak było podstaw do niewątpliwego stwierdzenia, że doręczenie do rąk własnych adresata nie mogło nastąpić;
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. art. 44 § 4 w zw. z art. 8, art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że decyzja Prezesa UOKiK nr [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. sygn. [...] została skutecznie doręczona skarżącemu kasacyjnie, choć na podstawie zebranych w sprawie dokumentów (dowodów), w szczególności z udzielonej przez Pocztą Polską S.A. odpowiedzi na złożoną (w związku z niedoręczeniem decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r.) przez Fundację reklamację, nie da się wywieść w sposób niebudzący wątpliwości, że ww. decyzja Prezesa UOKIK została doręczona skarżącemu kasacyjnie w trybie art. 44 § 4 k.p.a. (faktycznie nie została mu doręczona);
4. art. 133 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. poprzez oparcie się przez WSA w Warszawie na stanie faktycznym ustalonym przez Prezesa UOKIK, który nie został przez wymienionego wyczerpująco wyjaśniony i w konsekwencji bezpodstawne przyjęcie, że skarżącemu kasacyjnie została skutecznie doręczona decyzja Prezesa UOKiK nr [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. sygn. [...] podczas gdy przedmiotowe nie miało miejsca, co doprowadziło do nieuprawnionego oddalenia przez WSA w Warszawie skargi na postanowienie z dnia [...] października 2021 r. nr [...].
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie wniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie w całości skargi kasacyjnej oraz zasądzenie niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżony wyrok mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Spór prawny w niniejszej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska wyrażonego w postanowieniu Prezesa UOKiK w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na pismo Prezesa UOKiK z [...] września 2021r., które według Sądu pierwszej instancji akceptującego stanowisko organu, nie stanowiło postanowienia, o jakim mowa w art. 123 §1 k.p.a. Ponadto autor skargi kasacyjnej zwalcza ocenę WSA, którą ten wyraził na temat skuteczności doręczenia zastępczego skarżącemu decyzji Prezesa UOKiK z dnia [...] kwietnia 2021r. w przedmiocie kary pieniężnej.
Jeśli chodzi o pierwsze z wymienionych wyżej zagadnień, to w skardze kasacyjnej wytyka się Sądowi pierwszej instancji naruszenie w tym względzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. "przez błędne przyjęcie, że pismo Prezesa UOKiK z dnia [...] września 2021r. nie jest faktycznie postanowieniem, a ponadto, że powołane pismo, jako mające "(...) odmienny niż rozstrzygnięcie procesowy cel i charakterˮ nie podlega zaskarżeniu.
Jako normatywne wzorce kontroli dla kwestionowanego rozstrzygnięcia autor skargi kasacyjnej wskazuje ww. art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. nie odnosząc się jednak do tych przepisów, a nawet ich nie cytując.
Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z kolei, zgodnie z art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Niewątpliwie w rozpoznawanej sprawie stwierdzono niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych, wskazując na brak w tej sprawie przedmiotu zaskarżenia, albowiem nie ma podstaw do przyjęcia, że pismo Prezesa UOKiK z [...] września 2021 r. stanowi materię, która miałaby być rozstrzygana przez ww. organ postanowieniem w postępowaniu hybrydowym, jakie toczyło się w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej. NSA podziela w tym zakresie stanowisko Sądu pierwszej instancji, że pismo z dnia [...] września 2021r. miało odmienny niż rozstrzygnięcie procesowe cel i charakter. Było konsekwencją wysłania przez skarżącą pisma z [...] sierpnia, w którym zwrócono się o "niezwłoczne i szczegółowe wyjaśnienie okoliczności rzekomego doręczenia mi decyzji (...) na czyje dane osobowe i na jaki adres została przesłana (...) [oraz] o wskazanie numeru przesyłki (...)". Stanowiło tym samym realizację kodeksową zasadę udzielania informacji co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków stron, będących przedmiotem postępowania (art. 9 k.p.a.), zważywszy na zasadę pogłębiania zaufania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). WSA trafnie również zwrócił uwagę na wyjaśnienia organu zawarte w kwestionowanym piśmie Prezesa UOKiK odnośnie do tego, że nie jest on organem właściwym w przedmiocie egzekucji wymierzonej decyzją kary i nie posiada – nawet w przypadku już wszczętego postępowania egzekucyjnego – kompetencji do wydawania postanowień o zawieszeniu lub umorzeniu postępowania egzekucyjnego, a ewentualne wstrzymanie wykonalności decyzji z [...] kwietnia 2021r., wydanej na podstawie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, następuje jedynie w trybie art. 479²⁸ k.p.c. przez Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Zarzut skargi kasacyjnej (pkt 1 jej petitum) tego stanowiska nie podważył, nie wskazano w nim również żadnej podstawy, która została przez organ naruszona, a która miałaby stanowić podstawę materialnoprawną lub procesową kwestii rozstrzyganej potencjalnym postanowieniem, za jakie strona chciałaby, aby uznać skarżone przez nią pismo Prezesa UOKiK. Nie było w tym zakresie wystarczające wskazanie w skardze kasacyjnej art. 134 k.p.a. (w zw. z art. 144 k.p.a.), gdyż zastosowanie tego przepisu jest tylko konsekwencją dojścia przez organ, na podstawie przesłanek materialnych lub procesowych, do wniosku, że odwołanie (zażalenie) jest niedopuszczalne. Ponieważ z przyczyn wcześniej omówionych, trafnie zaakceptowanych przez Sąd pierwszej instancji, nie uznano że zaskarżone przez stronę zażaleniem pismo rozstrzyga materię, która w okolicznościach tej sprawy powinna zostać rozpoznana w formie postanowienia, konsekwencją było już tylko przyjęcie, że zażalenie na takie pismo jest niedopuszczalne.
W rezultacie dalsze wywody skargi kasacyjnej stanowiące nieuprawnioną polemikę ze słusznym stanowiskiem WSA należało uznać za bezskuteczne.
Za bezskuteczne należy uznać również kolejne zarzuty skargi kasacyjnej (pkt 2- 4 petitum skargi kasacyjnej) dotyczące błędnego stanowiska organu (oraz Sądu, który je zaakceptował) w zakresie doręczenia decyzji Prezesa UOKiK z [...] kwietnia 2021r. w przedmiocie kary z dwóch powodów.
Po pierwsze, skoro zaskarżone pismo Prezesa UOKiK słusznie uznano, za li tylko pismo wyjaśniające, wystosowane w odpowiedzi na wystąpienie strony właśnie o udzielenie jej wyjaśnień i informacji, to wypowiadanie się przez Sąd w kwestii, która nie była (jak sam uznał) rozstrzygnięta przez organ procesowo było zbędne, a nawet – mając na uwadze model postępowania toczącego się najpierw przed Prezesem UOKiK oraz następnie Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów tj. SOKiK (postępowanie hybrydowe) – niedopuszczalne. Należy bowiem (po drugie) zwrócić uwagę, że kwestia prawidłowości doręczenia decyzji, od której, zgodnie z art. 81 ust. 1 u.o.k.i k. oraz art. 479²⁸ § 1 ust. 1 k.p.c. przysługuje odwołanie do SOKiK, podlega kontroli tego sądu. SOKiK, stosownie do art. 479³¹ª § 2 k.p.c. odwołanie – w przypadku stwierdzenia, że wniesiono je po upływie terminu do jego wniesienia, a także niedopuszczalne z innych przyczyn – odrzuca. Brak jest podstaw do przyjęcia, że te kwestie mogłyby być oceniane jednocześnie (a zatem dwutorowo) również na drodze sądowoadministracyjnej. Trzeba podkreślić, że model odwoławczy został w ustawie o ochronie konkurencji i konkurentów oraz k.p.c. ukształtowany konsekwentnie jako model, w którym decyzje i wymienione postanowienia organu administracji podlegają kontroli w postępowaniu przed sądem cywilnym, a nie administracyjnym.
Mimo jednak częściowo błędnego uzasadnienia zaskarżony wyrok odpowiada prawu, dlatego też na podstawie art. 184 ppsa orzeczono jak w sentencji. O kosztach postanowiono na podstawie art. 204 pkt 1 ppsa.