II GSK 1807/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i odrzucił skargę spółki O. Sp. z o.o. w P. na pismo Głównego Inspektora Sanitarnego dotyczące kwalifikacji produktu jako żywności specjalnego przeznaczenia medycznego, uznając skargę za niedopuszczalną.
Spółka O. Sp. z o.o. złożyła skargę na pismo Głównego Inspektora Sanitarnego (GIS) odmawiające kwalifikacji produktu jako żywności specjalnego przeznaczenia medycznego. WSA w Warszawie oddalił skargę. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił wyrok WSA i odrzucił skargę spółki, uznając ją za niedopuszczalną, ponieważ zaskarżone pismo GIS nie było aktem podlegającym kognicji sądu administracyjnego w rozumieniu przepisów.
Spółka O. Sp. z o.o. w P. złożyła powiadomienie o zamiarze wprowadzenia do obrotu produktu "L." jako żywności specjalnego przeznaczenia medycznego. Główny Inspektor Sanitarny (GIS) wszczął postępowanie wyjaśniające, wyrażając wątpliwości co do kwalifikacji produktu. Po wymianie korespondencji, GIS pismem z 15 maja 2020 r. stwierdził, że produkt nie spełnia definicji żywności specjalnego przeznaczenia medycznego. Spółka wniosła skargę na pismo GIS z 6 sierpnia 2020 r. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając postępowanie GIS za prawidłowe i stosując ścisłą wykładnię przepisów. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił zaskarżony wyrok i odrzucił skargę spółki. NSA uznał, że postępowanie wyjaśniające GIS zakończyło się pismem z 15 maja 2020 r., które nie było aktem podlegającym zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Skarga na pismo z 6 sierpnia 2020 r. była zatem niedopuszczalna, co skutkowało zastosowaniem art. 189 p.p.s.a. i odrzuceniem skargi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, pismo informujące o zakończeniu postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 30 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, nie jest aktem podlegającym kognicji sądu administracyjnego, a skarga na nie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Uzasadnienie
Postępowanie wyjaśniające GIS nie kończy się decyzją administracyjną, lecz pisemnym powiadomieniem o wyniku. Takie pismo nie jest aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a skarga na nie jest niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (21)
Główne
p.p.s.a. art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.b.ż.ż. art. 30 § ust. 1
Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 53 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 232 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.b.ż.ż. art. 29 § ust. 1
Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia
u.b.ż.ż. art. 30 § ust. 4
Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia
u.b.ż.ż. art. 29 § ust. 2
Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia
Rozporządzenie 609/2013 art. 2 § ust. 1 lit. g
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 609/2013 z dnia 12 czerwca 2013 r. w sprawie żywności przeznaczonej dla niemowląt i małych dzieci oraz żywności specjalnego przeznaczenia medycznego i środków spożywczych zastępujących całodzienną dietę, do kontroli masy ciała oraz uchylające dyrektywę Rady 92/52/EWG, dyrektywy Komisji 96/8/WE, 1999/21/WE, 2006/125/WE i 2006/141/WE, dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/39/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 41/2009 i (WE) nr 953/2009
Rozporządzenie delegowane (UE) 2016/128
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7a
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa covidowa art. 15 zzs4 § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga była niedopuszczalna, ponieważ zaskarżone pismo GIS nie było aktem podlegającym kontroli sądu administracyjnego. Postępowanie wyjaśniające GIS nie kończy się decyzją administracyjną, a jedynie pisemnym powiadomieniem o wyniku, które nie jest zaskarżalne.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania (np. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 15 zzs4 Ustawy covidowej, art. 9, 10, 11 k.p.a., art. 7, 77, 80 k.p.a., art. 7a k.p.a.). Zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 2 ust. 1 lit. g Rozporządzenia 609/2013).
Godne uwagi sformułowania
Sąd ten '[...] rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej [...]' Sąd '[...] bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania' jeżeli skarga ulegała odrzuceniu albo istniały podstawy do umorzenia postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca skargę lub umarza postępowanie. skarga spółki powinna była podlegać odrzuceniu przez Sąd I instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., albowiem przepis ten stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Skład orzekający
Wojciech Kręcisz
przewodniczący sprawozdawca
Cezary Pryca
sędzia
Marek Krawczak
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że pisma informujące o zakończeniu postępowania wyjaśniającego w sprawach administracyjnych, które nie kończą się decyzją lub postanowieniem, nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego, a skargi na nie podlegają odrzuceniu jako niedopuszczalne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania wyjaśniającego uregulowanego w ustawie o bezpieczeństwie żywności i żywienia, ale zasada niedopuszczalności skargi na akty niepodlegające zaskarżeniu ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej – dopuszczalności skargi administracyjnej. Choć nie rozstrzyga merytorycznie sporu o kwalifikację produktu, pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe zidentyfikowanie aktu podlegającego zaskarżeniu.
“Kiedy skarga nie jest skargą? NSA wyjaśnia, co można, a czego nie można zaskarżyć.”
Dane finansowe
WPS: 200 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 1807/21 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-02-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Cezary Pryca
Marek Krawczak
Wojciech Kręcisz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1824/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-02-17
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 183 § 1, art. 189, art. 3 § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1448
art. 30, art. 29 ust. 1
Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Marek Krawczak Protokolant asystent sędziego Paweł Cholewski po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej O. Sp. z o.o. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1824/20 w sprawie ze skargi O. Sp. z o.o. w P. na akt Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 6 sierpnia 2020 r. nr GIS-ŻP-ŻS-4230-00324/BR/18/3 w przedmiocie stanowiska organu w zakresie dokonanego zgłoszenia żywności specjalnego przeznaczenia medycznego postanawia: 1. uchylić zaskarżony wyrok, 2. odrzucić skargę, 3. zwrócić O. Sp. z o.o. w P. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 (dwieście) złotych.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 17 lutego 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1824/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę O. Sp. z o.o. w P. na akt Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 6 sierpnia 2020 r. znak: GIS-ŻP-ŻS-4230-00324/BR/18/3 w przedmiocie stanowiska organu w zakresie dokonanego zgłoszenia.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 1 października 2018 r. do Głównego Inspektora Sanitarnego wpłynęło powiadomienie O. Sp. z o.o. w P. z dnia 21 września 2018 r. o zamiarze wprowadzenia po raz pierwszy do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej produktu "L.", jako żywność specjalnego przeznaczenia medycznego.
Główny Inspektor Sanitarny pismem z dnia 19 grudnia 2019 r. zawiadomił skarżącą o rozpoczęciu postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 30 ust. 1 u.b.ż.ż. Organ poinformował również, że w składzie zgłoszonego produktu zadeklarowano między innymi określone związki wapnia, koncentrat białek serwatki, związki cynku i kreatyny oraz witaminę D. Wyjaśnił, że biorąc pod uwagę skład produktu, jego przeznaczenie oraz opis, kwalifikacja go jako żywności specjalnego przeznaczenia medycznego wzbudziła jego wątpliwości w kontekście obowiązujących przepisów. Wobec tego organ poinformował zgłaszającą spółkę o możliwości przesłania w określonym terminie wszelkich informacji mających znaczenie dla rozstrzygnięcia wątpliwości co do kwalifikacji produktu. Wyjaśnił, że poprawność kwalifikacji oceni m. in. na podstawie aktualnych przepisów prawa żywnościowego oraz ich interpretacji przez Komisję Europejską (Zawiadomienie Komisji w sprawie klasyfikacji żywności specjalnego przeznaczenia medycznego (2017/C/401/01) (Dz. Urz. UE C 401 z dnia 25.11.2017 r.; dalej: "zawiadomienie Komisji").
W odpowiedzi na ww. pismo organu, skarżąca spółka pismem z dnia 24 lutego 2020 r. przedstawiła wyjaśnienia w zakresie kwalifikacji produktu. Skarżąca nie podzieliła argumentów Głównego Inspektora Sanitarnego i wniosła o przyjęcie przedstawionych wyjaśnień, przyjęcie proponowanej przez nią kwalifikacji produktu oraz umorzenie postępowania wyjaśniającego jako pierwotnie bezprzedmiotowego, zgodnie z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: "k.p.a.").
Pismem z dnia 15 maja 2020 r. organ stwierdził, że przedstawione przez skarżącą wyjaśnienia oraz dane naukowe nie uzasadniały kwalifikacji przedmiotowego produktu przeznaczonego do podawania zgodnie z opisanym sposobem użycia osobom zagrożonym utratą masy mięśniowej, m.in. związaną z wiekiem, okresami unieruchomienia, przewlekłą chorobą, chorobą nowotworową lub zagrożonych niedożywieniem bądź niedożywionych – jako żywności specjalnego przeznaczenia medycznego (FSMP). Organ stwierdził, że przedmiotowy produkt nie spełnia definicji określonej w rozporządzeniu (UE) nr 609/2013 oraz wymagań ustalonych dla dietetycznych środków specjalnego przeznaczenia medycznego w przepisach prawa żywnościowego, w szczególności w przepisach rozporządzenia delegowanego (UE) 2016/128.
W dniu 6 lipca 2020 r. skarżąca złożyła pismo z dnia 3 lipca 2020 r., w którym przedstawiła stanowisko w zakresie poprawności kwalifikacji produktu L., jako FSMP wraz z wnioskiem o umorzenie postępowania wyjaśniającego.
Odpowiadając na powyższe, Główny Inspektor Sanitarny pismem z dnia 6 sierpnia 2020 r. znak: GiS-ŻP-ŻS-4230-00324/BR/18/3 poinformował skarżącą, że zgłoszone argumenty nie mają wpływu na stanowisko przedstawione w piśmie z dnia 15 maja 2020 r. Jednocześnie organ przypomniał, że w trakcie prowadzonego postępowania umożliwiono skarżącej przedstawienie wszelkich dowodów i informacji mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślił, że materiał dowodowy przedstawiony przez skarżącą został dokładnie przeanalizowany w kontekście definicji i wymagań wskazanych w przepisach prawa żywnościowego, w tym stosownych rozporządzeniach Unii Europejskiej.
Spółka wniosła do sądu administracyjnego skargę na powyższe pismo (akt) Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 6 sierpnia 2020 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie kontrolując legalność zaskarżonego aktu stwierdził, że nie jest on niezgodny z prawem.
Sąd I instancji wyjaśnił, że postępowanie przeprowadzone przez Głównego Inspektora Sanitarnego jest szczególną postacią postępowania administracyjnego, w którym to wnioskodawca powinien przedstawić kompletne powiadomienie zgodnie z art. 29 ust. 2 u.b.ż.ż., a jednocześnie w ramach tzw. postępowania wyjaśniającego dostarczyć organowi wymaganych informacji. Natomiast Główny Inspektor Sanitarny nie zbiera samodzielnie żadnych informacji, nie przeprowadza dowodów w rozumieniu art. 75 k.p.a., a jedynie ocenia kompletność powiadomienia oraz jego zgodność z odpowiednimi przepisami prawa.
Zdaniem Sądu I instancji, z przepisów u.b.ż.ż. nie wynika wyraźne odesłanie do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, stąd ogólne zasady postępowania administracyjnego stosuje się jedynie w takim zakresie, w jaki jest to konieczne dla doprowadzenia do skuteczności powiadomienia o zamiarze wprowadzenia produktu do obrotu, ale nie w szerszym zakresie. Podniósł, że w przedmiotowym postępowaniu nie wydaje się decyzji ani postanowień, nie stosuje się przepisów o dwuinstancyjności postępowania, o środkach zaskarżenia decyzji, o udziale stron w postępowania itp., zatem przepisy art. 29-31 u.b.ż.ż. należało uznać za normy szczególne (leges speciales), których zastosowanie powodowało uchylenie norm wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego, jako norm ogólnych (leges generali). Udział strony w postępowaniu wyjaśniającym ogranicza się zaś do doręczenia organowi powiadomienia oraz do przedstawienia wyjaśnień odnoszących się do wątpliwości zgłoszonych przez organ bezpośrednio po otrzymaniu powiadomienia.
Sąd I instancji nie podzielił zarzutu skarżącej o naruszeniu przepisów postępowania, poprzez nieprzeprowadzenie przyjaznej dla strony wykładni prawa (art. 7a k.p.a.), ponieważ – jak podniósł – w postępowaniu wyjaśniającym dotyczącym bezpieczeństwa żywości, a zwłaszcza w trakcie interpretowania legalnej definicji żywności specjalnego przeznaczenia medycznego, należało zastosować wykładnię ścisłą, a wykładnia rozszerzająca – nawet jeśli byłaby wykładnią przyjazną – była w tej sprawie niedopuszczalna.
W zakresie kwalifikacji zgłoszonego produktu jako żywność specjalnego przeznaczenia medycznego – mając na uwadze znaczenie definicji "żywności specjalnego przeznaczenia medycznego" i odnoszącej się do tej kategorii żywności prawa unijnego – Sąd I instancji uznał, że w powiadomieniu skarżącej oraz w kolejnych jej pismach nie znalazły się wszystkie obowiązkowe elementy opisu produktu, który miałaby być wprowadzany do obrotu. Należało więc stwierdzić, że ścisła wykładnia przepisu art. 2 ust. 2 lit. g) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 609/2013 z dnia 12 czerwca 2013 r. w sprawie żywności przeznaczonej dla niemowląt i małych dzieci oraz żywności specjalnego przeznaczenia medycznego i środków spożywczych zastępujących całodzienną dietę, do kontroli masy ciała oraz uchylające dyrektywę Rady 92/52/EWG, dyrektywy Komisji 96/8/WE, 1999/21/WE, 2006/125/WE i 2006/141/WE, dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/39/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 41/2009 i (WE) nr 953/2009 przyjęta przez Głównego Inspektor była poprawna, a błędną natomiast była wykładnia dokonywana przez skarżącą.
Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpiła O. Sp. z o.o. w P., zaskarżając ten wyrok w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi kasacyjnej poprzez uchylenie w całości Pisma Kończącego, alternatywnie uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA. Skarżąca spółka wniosła również o zasądzenie na jej rzecz od organu administracji zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm., dalej "Ustawa covidowa") poprzez pominięcie wniosku Skarżącej z dnia 9 lutego 2021 r. o rozpoznanie sprawy na rozprawie i nieprawidłowe uznanie, że przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Podczas gdy przedmiotowy przepis stanowi wyjątek od zasady jawności posiedzeń sądowych oraz rozpoznania sprawy przez sąd orzekający na rozprawie, w tym art. 15 zzs4 Ustawy covidowej wskazuje na zasadę przeprowadzenia rozprawy przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie ich na odległość z jednoczesnym przekazem dźwięku i obrazu, natomiast w niniejszej sprawie brak było przesłanek do uznania, że (i) przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i (ii) nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 9, art. 10 § 1 i art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, ze zm., dalej: "k.p.a") poprzez oddalenie przez WSA w Warszawie w całości skargi Skarżącej i uznanie, że Pismo Kończące zostało wydane bez naruszenia ww. przepisów. W sytuacji, gdy Pismo Kończące zostało wydane przez GIS zbyt wcześnie i wbrew zasadzie wysłuchania stron, tj. bez umożliwienia Skarżącej odniesienia się do argumentacji GIS przedstawionej w piśmie z dnia 15 maja 2020 r. i bez poinformowanie jej o możliwości zapoznania się z aktami sprawy po otrzymaniu przez Skarżącą pisma GIS z dnia 15 maja 2020 r., mimo że postępowanie dowodowe jeszcze trwało. Powyższe uniemożliwiło Skarżącej dogłębne wyjaśnienie sprawy i poznanie argumentacji GIS i faktyczną możliwość dyskusji z GIS na temat stanowiska Skarżącej w świetle wyjaśnień GIS z dnia 15 maja 2020 r. Skutkiem powyższego jest zakończenie postępowania wyjaśniającego, a Skarżąca utraciła prawo do obrony kwalifikacji Produktu jako FSMP w sposób inny niż na drodze sądowej;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie przez WSA w Warszawie w całości skargi Skarżącej i uznanie, że postępowanie dowodowe prowadzone przez GIS w ramach postępowania wyjaśniającego wobec Produktu było prawidłowe, zaś GIS miał podstawy by uznać, że dowody przedstawione przez Skarżącą są niewystarczające. W sytuacji, gdy GIS w sposób lapidarny odniósł się do dowodów Skarżącej i analizy definicji FSMP dokonanej przez Skarżącą, dokonał nieprawidłowej oceny dowodów przedstawionych przez Skarżącą, m.in. z uwagi na pominięcie dowodów przekazanych przez Skarżącą, wskazujących, że Produkt spełnia wymogi FSMP, w tym nieprawidłowe uznanie, że dowody Skarżącej z dnia 6 lipca 2020 r. są spóźnione. Powyższe powoduje, że sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona, a GIS nie odniósł się do argumentacji Skarżącej oraz definicji FSMP;
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7a k.p.a. poprzez oddalenie przed WSA w Warszawie w całości skargi Skarżącej i błędne uznanie, że obowiązek przyjaznej dla strony interpretacji przepisów prawa nie dotyczy postępowań prowadzonych na podstawie art. 30 UBŻŻ, mimo, że brak jest ku temu jakichkolwiek przesłanek. Skutkiem czego WSA w Warszawie uznał, że GIS w przypadku jakichkolwiek wątpliwości co do definicji FSMP powinien orzec wąsko i rygorystycznie, co skutkowało uznaniem, że Produkt nie może być kwalifikowany jako FSMP;
5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 2 ust. 1 lit. g Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 609/2013 z dnia 12 czerwca 2013 r. w sprawie żywności przeznaczonej dla niemowląt i małych dzieci oraz żywności specjalnego przeznaczenia medycznego i środków spożywczych zastępujących całodzienną dietę, do kontroli masy ciała oraz uchylające dyrektywę Rady 92/52/EWG, dyrektywy Komisji 96/8/WE, 1999/21/WE, 2006/125/WE i 2006/141/WE, dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/39/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 41/2009 i (WE) nr 953/2009 (Dz. Urz. UEL Nr 181, str. 25, dalej "Rozporządzenie 609/2013"), poprzez oddalenie przez WSA w Warszawie w całości skargi Skarżącej w sytuacji, gdy GIS dokonał błędnej wykładni przepisu, skutkującej uznaniem, że Produkt nie spełnia definicji FSMP, gdyż dowody naukowe nie uzasadniają spożywania produktów o składzie Produktu w kategorii FSMP, zaś normalne odżywianie pacjentów jest możliwe. Podczas kiedy prawidłowo dokonana wykładnia definicji FSMP jasno wskazuje, że dane naukowe mają uzasadniać, że konkretne składniki FSMP są przydatne w procesie żywienia pacjentów ze specjalnymi wskazaniami medycznymi, co Skarżąca udowodniła poprzez przekazanie GIS wielu dowodów naukowych, które zostały przez GIS pominięte. Zaś definicja FSMP nie wymaga, aby normalne odżywianie pacjentów nie było możliwe, gdy wystarczy m. in., że będzie ono niepraktyczne lub nieopłacalne dla pacjentów, co wyraźnie wynika z interpretacji Komisji Europejskiej. W konsekwencji powinno skutkować uchyleniem Pisma Kończącego.
Odpowiadając na skargę kasacyjną organ administracji wniósł o jej oddalenie w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W punkcie wyjścia trzeba podnieść, że jakkolwiek istotnie, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych, co znajduje swoje potwierdzenie w tym fragmencie wypowiedzi normatywnej zawartej w przywołanym przepisie prawa, z którego wynika, że Sąd ten "[...] rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej [...]", to jednak nie można tracić z pola widzenia tego, że niezależnie od powyższego, zakres badania sprawy wyznacza także ta wypowiedź, z której wynika, że Sąd "[...] bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania", a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu prawa.
Co więcej – a nie jest to bez znaczenia dla wyniku postępowania zainicjowanego skargą kasacyjną wniesioną w rozpatrywanej sprawie – kolejny i trzeci już zakres badania sprawy wyznacza przepis art. 189 p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli skarga ulegała odrzuceniu albo istniały podstawy do umorzenia postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca skargę lub umarza postępowanie.
Podkreślając, że przywołany przepis prawa ma imperatywny oraz w pełni samodzielny (w relacji do powyżej przywołanych) charakter, a w jego świetle Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu ma obowiązek badania dopuszczalności skargi na każdym etapie rozpoznawanej sprawy, niezależnie od zarzutów skargi kasacyjnej, jej wniosków oraz branych z urzędu pod uwagę podstaw nieważności postępowania (por. w tej mierze uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010 nr 3, poz. 40), trzeba stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie obowiązkiem Naczelnego Sądu Administracyjnego była ocena, czy skarga nie ulegała odrzuceniu przez Sąd I instancji.
Rezultat tej oceny prowadzi do wniosku, że w sprawie zaktualizowały się przesłanki stosowania art. 189 p.p.s.a., o czym przekonują następujące argumenty.
W rozpatrywanej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości, że Sąd I instancji rozpoznał skargę O. Sp. z o.o. w P. na akt Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 6 sierpnia 2020 r. znak: GIS-ŻP-ŻS-4230-00324/BR/18/3, w przedmiocie – jak to ujął w sentencji zaskarżonego wyroku – "stanowiska organu w zakresie dokonanego zgłoszenia", które zostało wyrażone – co jednoznacznie wynika z jego treści – w odpowiedzi na pismo spółki z dnia 3 lipca 2020 r., które z kolei – co nie mniej istotne – stanowiło jej odpowiedź na pismo Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 15 maja 2020 r., znak: GIS-ŻP-ŻS-4230-00324/BR/18/2, informujące po pierwsze, że "postępowanie wyjaśniające, o którym mowa w art. 30 ust. 1 ww. ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, rozpoczęte w dniu 19 grudnia 2019 r. [...], mające na celu wyjaśnienie, czy produkt pn.: "L." objęty powiadomieniem [...] jest środkiem spożywczym [...] oraz czy spełnia wymagania dla danego rodzaju środka spożywczego, zostało zakończone", zaś po drugie, że zgłoszony przez spółkę produkt pn. L. "[...] nie spełnia definicji określonej w rozporządzeniu (UE) nr 609/2013 oraz wymagań określonych ustalonych dla dietetycznych środków spożywczych specjalnego przeznaczenia medycznego w przepisach prawa żywnościowego, w szczególności w przepisach rozporządzenia delegowanego (UE) 2016/128" (zob. s. 8 – 9 tego pisma).
Przedstawione okoliczności nie są bez znaczenia dla wniosku odnośnie do zaktualizowania się przesłanek stosowania art. 189 p.p.s.a.
Zwłaszcza, gdy podkreślić, że z art. 30 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia – który reguluje bieg oraz zasady postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawach żywności wprowadzanej po raz pierwszy do obrotu – wynika, że po otrzymaniu powiadomienia, o którym mowa w art. 29 ust. 1 tej ustawy, Główny Inspektor Sanitarny może przeprowadzić postępowanie mające na celu wyjaśnienie, czy produkt objęty powiadomieniem, ze względu na jego skład, właściwości poszczególnych składników oraz przeznaczenie jest środkiem spożywczym zgodnie z zaproponowaną przez podmiot działający na rynku spożywczym kwalifikacją oraz czy spełnia wymagania dla danego rodzaju środka spożywczego (ust. 1 pkt 1), które to postępowanie nie może trwać przy tym dłużej niż 60 dni roboczych, z wyłączeniem czasu niezbędnego do udokumentowania spełnienia wymagań, o których mowa w ust. 1 (ust. 3).
Postępowanie to nie jest wieńczone decyzją administracyjną, czy też postanowieniem, które podlegałyby zaskarżeniu odwołaniem (wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy) albo zażaleniem, albowiem nic takiego nie wynika z art. 30 ust. 4 przywołanej ustawy, który jasno stanowi w tej mierze, że podmiot je inicjujący jest powiadamiany pisemnie o wynikach przeprowadzonego postępowania, z zastrzeżeniem art. 31, które nie ma zastosowania w sprawie.
Omawiane postępowanie wyjaśniające jest zatem wieńczone – jak w pełni zasadnie należałoby przyjąć – aktem, o którym jest mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a więc aktem, który jest podejmowany poza postępowaniem jurysdykcyjnym z właściwą mu formą decyzji lub postanowienia i odpowiada formule nie tyle stosowania prawa, ile – co trzeba podkreślić – wykonywania prawa, a więc formule wykonawczej (zob. szerzej Z. Kmieciak, Glosa do uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 3/07, "Orzecznictwo Sądów Polskich" 2008, z. 5, poz. 51, s. 350 – 351; zob. również postanowienie składu 7 sędziów NSA z dnia 14 stycznia 2009 r., II GPS 7/08).
Uwzględniając powyższe, za uzasadniony trzeba więc uznać wniosek, że zainicjowane przez skarżącą spółkę postępowanie wyjaśniające zostało zakończone pismem (aktem) z dnia 15 maja 2020 r., znak: GIS-ŻP-ŻS-4230-00324/BR/18/2, informującym o jego zakończeniu oraz o kwalifikacji produktu – co aż nadto jasno i wyraźnie wynika z jego treści oraz determinowanej przepisami art. 29 i art. 30 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia sekwencji działań podejmowanych przez Głównego Inspektora Sanitarnego – które za zwrotnym potwierdzeniem odbioru zostało doręczone spółce w dniu 20 maja 2020 r., nie zaś pismem ("aktem") z dnia 6 sierpnia 2020 r., w którym – i abstrahując już nawet od tego, że zostało ono przesłane skarżącej spółce przesyłką zwykłą, jak wynika to z wyjaśnień organu administracji udzielonych na wezwanie Sądu I instancji – nota bene podkreślono, że "[...] postępowanie wyjaśniające [...] zostało zakończone pismem [...] z dnia 15 maja 2020 r." (zob. s. 1).
To więc wymieniony akt – nie zaś pismo z dnia 6 sierpnia 2020 r. – mógł stanowić przedmiot sądowoadministracyjnej kontroli jego zgodności z prawem wywołanej skutecznie wniesioną skargą, a mianowicie skargą wnoszoną z zachowaniem wymogu, o którym jest mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a., który stanowi, że jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności, a ponadto, że sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.
Jeżeli skarżąca spółka zaskarżyła "akt", który nie jest pisemnym powiadomieniem o wyniku postępowania wyjaśniającego regulowanego art. 30 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia – a więc innymi słowy "akt", który nie został wydany w tym postępowaniu i siłą rzeczy nie jest, w rozumieniu art. 30 ust. 4 tej ustawy w związku z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. aktem z zakresu administracji publicznej podlegającym kognicji sądu administracyjnego – to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że skarga strony powinna podlegać odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Jeżeliby natomiast, a to wobec dyskrecjonalnych uprawnień sądu administracyjnego, o których stanowi art. 53 § 2 p.p.s.a., rozważać – już tylko hipotetycznie – zagadnienie odnoszące się do zachowania przez spółkę terminu do wniesienia skargi na kwestionowane – i niezgodne z jej oczekiwaniami – działanie organu administracji publicznej w sprawie powiadomienia o zamiarze wprowadzenia po raz pierwszy do obrotu na terytorium RP produktu pn. L., trzeba przede wszystkim stwierdzić, że spółka – jak wynika to z wniesionej przez nią skargi – zaskarżyła "[...] tzw. inny akt Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 6 sierpnia 2020 r. [...]", że Sąd I instancji rozpoznał skargę wniesioną na ten "akt", a co więcej, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, że Sąd ten korzystał ze wskazanych uprawnień dyskrecjonalnych, a co za tym idzie, aby skorzystanie z nich odnosił do aktu organu administracji z dnia 15 maja 2020 r. – to jest do pisemnego powiadomienia o wyniku postępowania wyjaśniającego, o którym jest mowa w art. 30 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia – co gdyby nastąpiło i tak pozostawałoby w jaskrawej wręcz sprzeczności z sentencją wydanego w sprawie orzeczenia.
W rekapitulacji przedstawionych argumentów należało więc stwierdzić, że skarga spółki powinna była podlegać odrzuceniu przez Sąd I instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., albowiem przepis ten stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Skoro tak się nie stało, to wobec zaktualizowania się przesłanek stosowania w rozpoznawanej sprawie art. 189 p.p.s.a. – zwrot normatywny, którym na jego gruncie operuje ustawodawca, a mianowicie "jeżeli skarga ulegała odrzuceniu", oznacza bowiem, że przepis ten odnosi się do przypadków, w których już na etapie wnoszenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego istniała podstawa do odrzucenia skargi, natomiast sąd ten, pomimo obowiązku wynikającego z art. 58 § 1 p.p.s.a., skargi nie odrzucił – należało uchylić zaskarżony wyrok i odrzucić skargę, jako niedopuszczalną.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 189 w związku z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI