II GSK 1792/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki domagającej się dofinansowania zakupu magazynu i gruntu, uznając, że nadwyżka powierzchni ponad planowaną w PDU nie kwalifikuje się do pomocy finansowej.
Spółka złożyła wniosek o pomoc finansową na utworzenie grupy producentów i koszty inwestycji, w tym zakup magazynu i gruntu. Organ przyznał część środków, odmawiając dofinansowania nadwyżki powierzchni magazynu i gruntu ponad to, co zostało ujęte w planie dochodzenia do uznania (PDU). WSA początkowo uchylił decyzję organu, ale NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na wadliwą wykładnię przepisów UE dotyczących kosztów kwalifikowanych. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA oddalił skargę spółki, a NSA utrzymał to rozstrzygnięcie, uznając skargę kasacyjną za bezzasadną.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków UE dla grupy producentów owoców i warzyw, [A.] Sp. z o.o., na pokrycie kosztów zakupu magazynu i gruntu. Organ administracji, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznały, że pomoc finansowa nie może obejmować kosztów związanych z zakupem gruntu o powierzchni większej niż przewidziana w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (PDU). Spółka argumentowała, że umowa przedwstępna zakupu nieruchomości stanowiła zobowiązanie finansowe kwalifikujące się do dofinansowania, nawet jeśli powierzchnia przekraczała PDU. Naczelny Sąd Administracyjny, po wcześniejszym uchyleniu wyroku WSA, ostatecznie oddalił skargę kasacyjną spółki. Sąd podkreślił, że umowa przedwstępna, która nie spełnia wymogów formy aktu notarialnego, nie jest wystarczająca do uznania poniesienia kosztu w rozumieniu przepisów UE. Ponadto, pomoc finansowa jest przyznawana do inwestycji ujętych w zatwierdzonym PDU, a nadwyżka powierzchni magazynu i gruntu ponad zaplanowaną nie była niezbędna do osiągnięcia celów grupy producentów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, umowa przedwstępna, która nie spełnia wymogów formy aktu notarialnego wymaganych dla umowy przyrzeczonej, nie jest wystarczająca do uznania poniesienia kosztu w rozumieniu przepisów UE, a tym samym nie stanowi podjęcia zobowiązania finansowego kwalifikującego do pomocy.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że umowa przedwstępna jest jedynie zobowiązaniem do zawarcia umowy przyrzeczonej. Brak formy aktu notarialnego dla umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości wyklucza możliwość dochodzenia zawarcia umowy przyrzeczonej, co oznacza, że nie można uznać podjęcia zobowiązania finansowego w rozumieniu przepisów UE.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
Dz.U.UE.L 2012 nr 99 poz 21 art. 2 § 2
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) NR 302/2012
Dz.U. 2009 nr 98 poz 822 art. 1 § 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 190
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 389
Kodeks cywilny
k.c. art. 390
Kodeks cywilny
Dz.U.UE.L 2011 nr 153 poz 19 art. 47
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) NR 543/2011
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa przedwstępna bez formy aktu notarialnego nie stanowi podjęcia zobowiązania finansowego w rozumieniu przepisów UE. Pomoc finansowa przysługuje tylko do kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (PDU). Zakup dodatkowej powierzchni gruntu ponad PDU nie był niezbędny do osiągnięcia celów grupy producentów.
Odrzucone argumenty
Umowa przedwstępna zakupu nieruchomości stanowiła zobowiązanie finansowe kwalifikujące do pomocy UE, mimo przekroczenia PDU. Organ dwukrotnie wyłączył z objęcia pomocą finansową różnicę między inwestycją zrealizowaną a przewidzianą w PDU.
Godne uwagi sformułowania
umowa przedwstępna jest jedynie umową zobowiązującą do zawarcia w przyszłości oznaczonej umowy brak formy notarialnej przedmiotowej umowy wyłącza możliwość dochodzenia zawarcia umowy przyrzeczonej pomoc finansowa przyznawana jest do inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania
Skład orzekający
Cezary Pryca
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Rysz
członek
Stefan Kowalczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów UE dotyczących kwalifikowalności kosztów inwestycji w ramach pomocy finansowej dla grup producentów, zwłaszcza w kontekście umów przedwstępnych i przekroczenia planu dochodzenia do uznania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów UE i krajowych rozporządzeń dotyczących pomocy dla grup producentów owoców i warzyw.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z interpretacją przepisów UE dotyczących pomocy finansowej dla rolnictwa, co jest istotne dla sektora i prawników specjalizujących się w tym obszarze.
“Pomoc UE dla rolników: Kiedy umowa przedwstępna nie wystarczy do uzyskania pełnego dofinansowania?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 1792/16 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2017-01-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2016-04-13 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Cezary Pryca /przewodniczący sprawozdawca/ Małgorzata Rysz Stefan Kowalczyk Symbol z opisem 6559 Hasła tematyczne Środki unijne Sygn. powiązane V SA/Wa 3995/15 - Wyrok WSA w Warszawie z 2015-12-03 Skarżony organ Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2016 poz 718 art. 174, art. 183 par 1, art. 184, art. 190, art. 204 par 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz.U.UE.L 2012 nr 99 poz 21 art. art. 2 ust 2, Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) NR 302/2012 z dnia 4 kwietnia 2012 r. zmieniające rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 543/2011 ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw Dz.U. 2009 nr 98 poz 822 par 1 ust 1 pkt 1 Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania. Dz.U. 2016 poz 380 art. 389, art. 390 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [A.] Spółki z o.o. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 3995/15 w sprawie ze skargi [A.] Spółki z o.o. w B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [A.] Spółki z o.o. w B. na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kwotę 14.400 (czternaście tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 3995/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [A.] Sp. z o.o. w B. (dalej: skarżąca; Spółka) na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR) z dnia [...] maja 2013 r. nr 12/13 w przedmiocie pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej. Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia. W dniu [...] sierpnia 2012 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej w wysokości 4.414,28 zł oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 5.043.000 zł za okres od [...] stycznia 2012 r. do [...] czerwca 2012 r. Decyzją z [...] lutego 2013 r. Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w G., dalej ,,Dyrektor", przyznał skarżącej pomoc finansową na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej w wysokości 4.414,28 zł oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 3.364.017,98 zł za I półrocze II roku realizacji planu dochodzenia do uznania. Równocześnie Dyrektor odmówił skarżącej przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 1.383.241,01 zł i obniżył należną kwotę pomocy finansowej o 295.741,01 zł. Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ I instancji w trakcie postępowania administracyjnego dokonał weryfikacji danych zawartych we wniosku o przyznanie pomocy finansowej dotyczących I półrocza, II roku realizacji planu dochodzenia do uznania (dalej: PDU), informacji zawartych w dołączonych dokumentach oraz sprawdził realizację PDU za dany okres. W oparciu o powyższe stwierdził różnice w zakresie rzeczowo-ilościowym zrealizowanych inwestycji oraz różnice w zakresie kwalifikowanych kosztów inwestycji. Prezes ARiMR decyzją z [...] maja 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji z dnia [...] lutego 2013 r. Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w G.. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy odwołując się do wyników przeprowadzonego postępowania administracyjnego przypomniał, że organ I instancji zweryfikował dane z wniosku o przyznanie pomocy finansowej oraz informacje zawarte z przedstawionych przez skarżącą dokumentach i sprawdził realizację PDU za I półrocze II roku. Przeprowadzone czynności pozwoliły ustalić, że skarżącej nie przysługuje pomoc finansowa na zwrot kosztów związanych z zakupem magazynu w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy kosztami rzeczywiście poniesionymi, a kosztami zatwierdzonymi w PDU tj. w kwocie 1.450.000 zł. Organ wskazał, że w niniejszej sprawie bezspornym jest fakt zawarcia w dniu [...] marca 2012 r. przedwstępnej umowy sprzedaży budynku magazynu wraz z gruntem o powierzchni 11.661 m² oraz poniesienia przez skarżącą kosztu (zapłata za nieruchomość) po dniu [...] kwietnia 2012 r. Powołując art. 2 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 302/2012 z 4 kwietnia 2012 r. zmieniającego rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 543/2011 organ odwoławczy wskazał, że pomocą finansową mogą zostać objęte koszty poniesione przez grupę producentów w wysokości wyższej, aniżeli wysokość tych kosztów zatwierdzona na poszczególne inwestycje w planie dochodzenia do uznania, jeżeli faktury lub dokumenty o równoważnej wartości dowodowej dotyczące tych kosztów, zostały wystawione na grupę producentów przed dniem [...] kwietnia 2012 r. W opinii organu II instancji, o ile wystawiona faktura potwierdza dokonanie sprzedaży (wykonanie usługi) i w konsekwencji oznacza poniesienie kosztu, to umowa przedwstępna stanowi jedynie zobowiązanie do zawarcia umowy przyrzeczonej, a więc jest jedynie zobowiązaniem do poniesienia kosztu, a nie jest kosztem poniesionym. Możliwość dofinansowania wydatków w kwocie rzeczywiście poniesionej, może dotyczyć tylko kwoty zaliczki lub zadatku, wynikającej z umowy przedwstępnej, zawartej przed wejściem w życie powołanego rozporządzenia. Organ wskazał, iż z uwagi, że przedwstępna umowa sprzedaży została zawarta w dniu [...] marca 2012 r., a w dniu [...] kwietnia 2012 r. skarżąca poniosła koszt, zatem pomocą finansową mogą być objęte koszty równe kosztom zatwierdzonym w planie dochodzenia do uznania. Organ odwoławczy podzielił ocenę organu I instancji, zgodnie z którą pomoc finansowa nie może objąć kosztów związanych z zakupem składnika gruntowego o powierzchni większej niż wykazana w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania tj. 6.661 m². Zgodnie z zatwierdzonym PDU, skarżąca zaplanowała zakup magazynu o powierzchni ok. 1.100 m² wraz z gruntem o powierzchni 5.000 m². Do wniosku o przyznanie pomocy finansowej dołączono akt notarialny Rep. [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., z którego wynika, że skarżąca zakupiła zabudowaną nieruchomość gruntową o powierzchni 11.661 m². Powołując przepis § 1 ust. 1 pkt rozporządzenia MRiRW z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. Nr 98, poz. 822), organ wskazał, że przy obowiązującej konstrukcji uregulowań prawnych, konieczna jest szczegółowa analiza przypadku, w którym dana inwestycja została zrealizowana przez grupę producentów w zakresie większym, aniżeli zakres określony wprost w zatwierdzonym PDU. W szczególności, konieczna jest weryfikacja sposobu, w jaki dana inwestycja została ujęta w treści zatwierdzonego PDU oraz charakteru, wagi i istoty jej modyfikacji dokonanej następnie przez grupę producentów na etapie realizacji, w stosunku do zapisów zawartych w PDU. W wyniku ponownej weryfikacji, czy zakup dodatkowej powierzchni działki jest dostosowany do wielkości produkcji owoców i warzyw sprzedawanych przez grupę i wyprodukowanych przez jej członków organ uznał, że zakup magazynu wraz z działką o powierzchni zaplanowanej w PDU pozwoli spełnić Grupie zaplanowane cele. W konsekwencji organ nie uznał zakupu dodatkowej powierzchni, jako elementu niezbędnego warunkującego możliwość dojścia do uznania za organizację producentów. Skarżąca Spólka nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w całości podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż zasadny jest zarzut naruszenia przez organ art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 302/2012, przez jego wadliwą wykładnię. W ocenie Sądu, zobowiązanie Spółki zawarte w umowie przedwstępnej, do zapłacenia ustalonej w tej umowie ceny 3.950.000 zł jest zobowiązaniem finansowym, o którym mowa w art. 2 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 302/2012 z dnia 4 kwietnia 2012 r. zmieniającego rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 543/2011 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw. Za zasadny Sąd uznał także zarzut o dwukrotnym wyłączeniu przez organ z objęcia pomocą finansową różnicy pomiędzy inwestycją zrealizowaną (powierzchnia nieruchomości zabudowanej magazynem 11.661 m²), a przewidzianą w planie dochodzenia do uznania (5.000 m²). Rozpoznając sprawę w następstwie skargi kasacyjnej Prezesa ARiMR Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 10 lipca 2015 r. sygn. akt II GSK 1547/14 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. W uzasadnieniu NSA wskazał, iż w świetle stanowiska prezentowanego przez WSA oraz w świetle podstaw kasacyjnych, istota sporu na tle wykładni art. 2 ust. 2 Rozporządzenia Nr 302/2012 zdaje się dotyczyć tego, jak prawidłowo należy rozumieć podjęcie zobowiązań finansowych lub zawarcie prawnie wiążących umów (ze stronami trzecimi) – w odniesieniu do inwestycji określonych tym przepisem – celem możliwości zastosowania art. 1 pkt 6 (w zakresie w jakim zmienia Rozporządzenie Nr 543/2011) do planów uznawania, które zostały zaakceptowane przed datą wejścia w życie Rozporządzenia. W ocenie NSA, zasadny jest zarzut naruszenia art. 2 ust. 2 Rozporządzenia Nr 302/2012 przez jego wadliwe zastosowanie w sprawie. NSA wskazał, że Sąd I instancji wadliwie ocenił, że fakt zawarcia umowy – oznaczonej przez strony jako umowa "przedwstępna" – zobowiązywał skarżącą Spółkę do poniesienia kosztu. NSA podkreślił, iż w myśl art. 390 § 2 k.c. wyłącznie gdy umowa przedwstępna czyni zadość wymaganiom, od których zależy ważność umowy przyrzeczonej, w szczególności wymaganiom co do formy, strona uprawniona może dochodzić umowy przyrzeczonej. W ocenie sądu kasacyjnego, otwarta pozostaje natomiast sporna kwestia ewentualnego dwukrotnego wyłączenia z objęcia pomocą finansową różnicy pomiędzy inwestycją zrealizowaną a przewidzianą w PDU i będzie ona przedmiotem wnikliwszej, niż dotychczas, oceny przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż rozpoznając sprawę związany jest wykładnią prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 lipca 2015 r. sygn. akt II GSK 1547/14 wydanym w następstwie rozpoznania skargi kasacyjnej Prezesa ARiMR. Sąd podniósł, iż w uzasadnieniu wyroku z 10 lipca 2015 r. NSA wyjaśnił, że Sąd I instancji wadliwie ocenił, że fakt zawarcia umowy – oznaczonej przez strony jako umowa "przedwstępna" – zobowiązywał skarżącą Spółkę do poniesienia kosztu. Zgodnie z art. 389 § 1 Kodeksu cywilnego (k.c.) umowa, przez którą jedna ze stron lub obie zobowiązują się do zawarcia oznaczonej umowy (umowa przedwstępna), powinna określać istotne postanowienia umowy przyrzeczonej. Skoro umowa przedwstępna jest jedynie umową zobowiązującą do zawarcia w przyszłości oznaczonej umowy, to należy odróżnić ją od umowy definitywnej, która to dopiero realizuje zamierzony cel gospodarczy. O zaciągnięciu zobowiązania zapłacenia ceny będzie zatem można mówić dopiero po zawarciu umowy przyrzeczonej. W dalszej części uzasadnienia WSA wskazał, iż NSA podkreślił, iż w myśl art. 390 § 2 k.c. wyłącznie gdy umowa przedwstępna czyni zadość wymaganiom, od których zależy ważność umowy przyrzeczonej, w szczególności wymaganiom co do formy, strona uprawniona może dochodzić umowy przyrzeczonej. WSA podniósł, iż umowa przedwstępna sprzedaży nieruchomości zawarta pomiędzy G. B., a skarżącą Spółką w dniu [...] marca 2012 r. nie czyni zadość wymaganiom, od których zależy ważność kontraktu przyrzeczonego. A zatem brak formy notarialnej przedmiotowej umowy wyłącza możliwość dochodzenia zawarcia umowy przyrzeczonej, co powoduje, iż nie można uznać, że skarżąca Spółka w odniesieniu do zaakceptowanego przed datą wejścia w życie rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 302/2012 planu uznania podjęła zobowiązanie finansowe zapłacenia ustalonej w umowie przedwstępnej ceny 3.950.000 zł. Odnosząc się do kwestii ewentualnego dwukrotnego wyłączenia z objęcia pomocą finansową różnicy pomiędzy inwestycją zrealizowaną a przewidzianą w PDU WSA wskazał, iż stosownie do § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia MRiRW z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania organ zobowiązany był do zbadania czy zrealizowane przez grupę inwestycje są dostosowane do wielkości produkcji owoców i warzyw sprzedawanych przez grupę i wyprodukowanych przez jej członków, nieprzekraczającej wielkości planowanej na ostatni rok realizacji zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania. Zdaniem WSA, organ zasadnie przeprowadził weryfikację zakupu dodatkowej powierzchni działki, w ramach której wykazał, iż zakup magazynu wraz z działką o powierzchni 5.000 m. kw. tj. powierzchni zaplanowanej w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, pozwoliłby spełnić grupie zaplanowane cele oraz umożliwiłby dostosowanie i dojście do uznania za organizację producentów. W ocenie WSA, prawidłowe jest stanowisko, iż organ odwoławczy nie mógł uznać zakupu dodatkowej powierzchni, jako elementu niezbędnego warunkującego możliwość dojścia do uznania za organizację producentów. W konsekwencji powyższych ustaleń, zdaniem NSA za zasadne uznać należy zaskarżone rozstrzygnięcie w części, w której organ dokonał obniżki pomocy finansowej o koszty związane z zakupem składnika gruntowego o powierzchni większej niż to wynikało z zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania. W ocenie WSA, niezasadny jest zarzut dwukrotnego wyłączenia z objęcia pomocą finansową różnicy pomiędzy inwestycją zrealizowaną a przewidzianą w PDU – w zakresie wzrostu wielkości działki skoro przyczyną dokonanej obniżki była analiza dokonana w oparciu o regulację § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia MRiRW z dnia 17 czerwca 2009 r., a nie ograniczenia w zakresie przepisów wspólnotowych wprowadzone rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) nr 302/2012. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [A.] Sp. z o.o. z siedzibą w B., domagając się uchylenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2015 r. w całości; rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi z dnia [...] czerwca 2013 r. i uchylenie decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2013 r. nr [...], zasądzenie od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Skargą kasacyjną : Stosownie do art. 176 § 1 w zw. z art, 174 pkt 2 PPSA zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, tj. art. 190 PPSA poprzez niewłaściwe zastosowanie; Stosownie do art. 176 § 1 w zw. z art. 174 pkt 1 PPSA zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.: a) art. 2 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji ( UE ) nr 302 / 2012 z dnia 4 kwietnia 2012r. zmieniającego rozporządzenie wykonawcze ( UE ) nr 543 / 2011 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw poprzez jego wadliwą wykładnię, b) art. 47 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) NR 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw poprzez jego niezastosowanie w brzmieniu sprzed [...] kwietnia 2012r. pomimo istnienia przesłanek do jego zastosowania w tym brzmieniu, c) §1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. z dnia 25 czerwca 2009 r.) poprzez niewłaściwe zastosowanie; d) art. 389 i art. 390 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks Cywilny ( Dz. U. z 18 maja 1964r. ) poprzez niewłaściwe zastosowanie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes ARiMR wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie zwrotu niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego poniesionych przez organ (w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu. W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art.174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270 ze zmianami, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art.183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art.174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. Przystępując do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej należy tę ocenę poprzedzić koniecznym w rozpatrywanej sprawie przypomnieniem i wyjaśnieniem, że prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych jest o tyle istotne, że zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczają sformułowane przez skarżącego zarzuty, oparte na ustawowych podstawach i uzasadnione w treści skargi kasacyjnej. W związku z powyższym podkreślić należy, że skarga kasacyjna powinna spełniać wymogi formalne przewidziane dla pism procesowych w postępowaniu sądowym, a jej obligatoryjnym elementem, jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd pierwszej instancji (vide postanowienia NSA z 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; z 1 września 2004 r., sygn. akt FSK 161/04; z 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych. Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania nie tylko, które przepisy prawa materialnego zostały przez Sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, ale i na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie zmierzać powinien do wykazania, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu dlaczego powinien być zastosowany. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. Podobnie rzecz się ma przy naruszeniu prawa procesowego, gdzie należy wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez Sąd I instancji i wpływ tego naruszenia na wynik sprawy, tj. na rozstrzygniecie (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Podkreślić bowiem należy, że zamierzony skutek skarga kasacyjna może odnieść tylko wówczas, gdy wykazane zostanie takie naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania, któremu można zasadnie przypisać możliwy istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Oznacza to, że niezależnie od wskazania istoty zarzutu, autor skargi kasacyjnej winien przeprowadzić argumentację, w której wykaże wpływ tego naruszenia na treść orzeczenia oraz wykaże, że wpływ ten mógł być istotny dla zaskarżonego rozstrzygnięcia Sądu I instancji. W ramach podstawy kasacyjnej określonej w art.174 pkt 2 p.p.s.a. kasator sformułował zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art.190 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że istota tak postawionego zarzutu kasacyjnego sprowadza się do wykazania, że wynikający z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanego w dniu 10 lipca 2015 roku w sprawie sygnatura akt II GSK 1547/14, zakres związania tym orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie został wadliwie odczytany przez Sąd I instancji, a tym samym doszło do niewłaściwego zastosowania wskazanego wyżej przepisu prawa. W związku z powyższym stwierdzić należy, że w wymienionym wyżej wyroku NSA wskazał, że "...istota sporu na tle wykładni art.2 ust.2 Rozporządzenia Nr 302/2012 zdaje się natomiast dotyczyć tego, jak prawidłowo należy rozumieć podjęcie zobowiązań finansowych lub zawarcie prawnie wiążących umów (ze stronami trzecimi) - w odniesieniu do inwestycji określonych tym przepisem - celem możliwości zastosowania art.1 pkt 6 (w zakresie w jakim zmienia Rozporządzenie Nr 543/2011) do planów uznawania, które zostały zaakceptowane przed datą wejścia w życie Rozporządzenia". Poza sporem winna pozostawać okoliczność, że NSA uznał, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że Sąd I instancji wadliwie zrozumiał treść art.2 ust. Rozporządzenia Nr 302/2012. Jednocześnie w uzasadnieniu tegoż wyroku NSA jednoznacznie stwierdził, że "...Sąd I instancji wadliwie ocenił, że fakt zawarcia umowy - oznaczonej przez strony jako umowa "przedwstępna" - zobowiązywał skarżącą spółkę do poniesienia kosztu". W dalszej części uzasadnienia NSA podniósł, że o zaciągnięciu zobowiązania zapłacenia umówionej ceny będzie można mówić dopiero po zawarciu umowy przyrzeczonej. Tym samym NSA uznał, że zasadny był zarzut niewłaściwego zastosowania przez Sąd I instancji art.2 ust.2 Rozporządzenia Nr 302/2012. Ponownie rozpoznając sprawę wywołaną skargą [A.] Sp. z o.o. w B., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając się związanym stanowiskiem wyrażonym w wyroku NSA stwierdził, że w odniesieniu do zaakceptowanego przed datą wejścia w życie Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 302/2012, planu uznawania brak jest podstaw aby przyjąć, że zawarta umowa przedwstępna stanowiła o podjęciu zobowiązania finansowego lub zawarciu prawnie wiążącej umowy przed datą wejścia w życie Rozporządzenia. Przy czym Sąd I instancji wskazywał na formę w jakiej została zawarta umowa przedwstępna i skutki prawne jakie należy wiązać z brakiem formy aktu notarialnego. Podkreślić należy, że z punktu widzenia art.2 ust.2 w/w rozporządzenia dla oceny podjęcia zobowiązania finansowego istotne jest to aby doszło do poniesienia kosztów wykazanych fakturą bądź dokumentem równoważnym przed [...] kwietnia 2012 roku. Stosownie do treści art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne, jak i prawo procesowe. Związanie wykładnią prawa dokonaną w uzasadnieniu wyroku Sądu drugiej instancji w praktyce oznacza, że Sąd pierwszej instancji, ponownie rozpoznając sprawę, nie może jej pominąć. Sąd pierwszej instancji może odstąpić od wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w następujących przypadkach: zmiany stanu faktycznego, zmiany stanu prawnego oraz w przypadku podjęcia przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały w składzie siedmiu sędziów, zawierającej stanowisko dotyczące wykładni prawa odmienne od wyrażonego w poprzednim wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. akt I FPS 1/08, ONSAiWSA 2008, Nr 5, poz. 75). W rozpoznawanej sprawie żaden z powołanych przypadków nie wystąpił. Oznacza to, że Sąd I instancji był związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz, że nie można było oprzeć skargi kasacyjnej od wyroku wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do uznania, iż Sąd I instancji dopuścił się naruszenia art.190 p.p.s.a. w sposób opisany w petitum skargi kasacyjnej. Przechodząc do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej zgłoszonych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art.174 pkt 1 p.p.s.a. należy zauważyć, że ocena tych zarzutów skargi kasacyjnej winna być dokonana przy uwzględnieniu stanowiska oraz argumentacji zaprezentowanej w tym zakresie przez NSA w wyroku z dnia 10 lipca 2015 roku, mając także na uwadze treść art.190 p.p.s.a. W ocenie NSA nie jest trafny zarzut wadliwej wykładni art.2 ust.2 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 302/2012. W tym miejscu należy przypomnieć, że podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, a także wyjaśnić jak powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Ponownie rozpoznając skargę Sąd I instancji miał na uwadze stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 10 lipca 2015 roku, a odnoszące się do wykładni art.2 ust.2 w/w rozporządzenia, w którym NSA uznał wykładnię tego przepisu prawa dokonaną przez Sąd I instancji za niewadliwą. Tak więc Sąd I instancji trafnie uznał, że w sytuacji, gdy skarżąca spółka nie spełnia jednej z przesłanek wymienionych w art.2 ust.2 Rozporządzenia 302/2012 to brak jest podstaw aby do planów uznawania, które zostały zaakceptowane przed datą wejścia w życie rozporządzenia ([...] kwietnia 2012 r.) zastosować regulacje prawne z przed zmiany przepisów, które to zmiany wynikają z treści rozporządzenia. W związku z powyższym nie jest również zasadny zarzut skargi kasacyjnej szczegółowo opisany w punkcie IV b i d petitum skargi kasacyjnej. W zakresie odnoszącym do naruszenia przez Sąd I instancji przepisów art.389 i 390 Kodeksu cywilnego zauważyć należy, że kasator formułując ten zarzut wskazuje na naruszenie tych przepisów prawa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Przypomnieć więc należy, że uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny przyjęty za podstawę faktyczną orzekania nie został skutecznie zakwestionowany. W wyroku z dnia 10 lipca 2015 roku NSA wyraźnie podkreślił, że umowa przedwstępna jest jedynie umową zobowiązującą do zawarcia umowy przyrzeczonej, a skoro umowa przedwstępna dotycząca przeniesienia własności nieruchomości nie czyni zadość wymaganiom od których zależy ważność umowy przyrzeczonej, w szczególności co do formy, to w sytuacji gdy strona uchyla się od zawarcia umowy przyrzeczonej drugiej stronie przysługuje jedynie roszczenie odszkodowawcze, o którym mowa w art.390 § 1 k.c. Oznacza to, że nie jest możliwe zastosowanie do planów uznawania przepisów rozporządzenia wykonawczego (UE) Nr 543/2011, w tym art.47 tegoż rozporządzenia, bowiem skarżący nie spełnił przesłanki określonej w art.2 ust.2 Rozporządzenia 302/2012, a więc umowa przedwstępna, o której była wyżej mowa, nie spełnia kryteriów dla uznania jej za: podjęcie zobowiązania finansowego lub zawarcie prawnie wiążącej umowy ze stroną trzecią. Również nie jest zasadny zarzut skargi kasacyjnej opisany szczegółowo w punkcie IV c petitum skargi kasacyjnej, a wskazujący na niewłaściwe zastosowanie przez Sąd I instancji § 1 ust.1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że jej autor zarzucając niewłaściwe zastosowanie tegoż przepisu prawa wskazuje, że organ dwukrotnie wyłączył z objęcia pomocą finansową różnicę pomiędzy inwestycją zrealizowaną a przewidzianą (objętą) zatwierdzonym planem dochodzenia do uznania. Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej, przy uwzględnieniu sposobu sformułowania wskazanego wyżej zarzutu skargi kasacyjnej determinuje zakres oceny jego zasadności, dokonanej przez NSA. Z treści § 1 ust.1 pkt 1 lit. a-c w/w rozporządzenia z dnia 17 czerwca 2009 roku wynika, że wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw jest przyznawana pomoc finansowa na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji związanych ze zbiorem, przechowywaniem, magazynowaniem lub przygotowaniem do sprzedaży owoców i warzyw, ujętych w grupie lub grupach produktów, dla których grupa została wstępnie uznana, jeżeli inwestycja lub jej etap: a) zostały ujęte w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania na dany okres rozliczeniowy, b) zostały zrealizowane, c) są dostosowane do wielkości produkcji owoców i warzyw sprzedawanych przez grupę i wyprodukowanych przez jej członków, nieprzekraczającej wielkości planowanej na ostatni rok realizacji zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania. W związku z powyższym podkreślić należy, że zatwierdzony plan dochodzenia do uznania ma wiążący charakter zarówno dla grupy producentów, jak i dla właściwego organu. Pomoc finansowa przyznawana jest do inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania. Ponadto z treści § 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2008 roku w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania wynika, że w przypadku inwestycji budowlanych, w tym zakupu budynku, w planie dochodzenia do uznania należy określić poszczególne etapy realizacji inwestycji, miejsce realizacji inwestycji oraz wskazać wysokość planowanych wydatków na inwestycję. Stosownie do powołanego wyżej przepisu rozporządzenia z 17 czerwca 2009 roku, pomoc finansowa przysługuje na pokrycie części kosztów kwalifikowanych, a wykaz kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania stanowi załącznik do tego rozporządzenia. Według punktu 2 załącznika do rozporządzenia z dnia 17 czerwca 2009 roku kosztem kwalifikowanym inwestycji jest zakup budynku oraz budowli do przechowywania, magazynowania lub przygotowania owoców i warzyw do sprzedaży lub w celu ich adaptacji do przechowywania, magazynowania lub przygotowania owoców i warzyw do sprzedaży, z wyłączeniem kosztów rozbiórki i unieszkodliwienia materiałów szkodliwych pochodzących z rozbiórki. Podkreślić należy, że wskazany wyżej załącznik do rozporządzenia wśród kosztów kwalifikowanych inwestycji nie wymienia zakupu gruntu z wyjątkiem zakupu gruntu przeznaczonego pod budowę lub rozbudowę budynków i budowli oraz zagospodarowania terenu w zakresie niezbędnym do właściwego dojazdu, eksploatacji i zabezpieczenia inwestycji i to w wysokości nie większej niż 10% kwalifikowanych kosztów inwestycji. Powyższe oznacza, że odnośnie inwestycji określonej w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania jako zakup magazynu wraz z gruntem bezpośrednio związanym z tą inwestycją o powierzchni 0,5 hektara, określając kwotę pomocy finansowej należną na pokrycie części kosztów kwalifikowanych należało uwzględnić tak określony zakres rzeczowy tej inwestycji. Skoro z akt sprawy wynika, że zrealizowana została inwestycja odbiegająca od tej jaka została określona w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania to odwołując się do treści przytoczonego wyżej przepisu § 1 ust.1 pkt 1 lit. a i c rozporządzenia z 17 czerwca 2009 roku organ mógł przyznać pomoc finansową do części kosztów kwalifikowanych poniesionych na realizację inwestycji dokonując oceny zasadności ich przyznania pod kątem zaistnienia warunków określonych w tym przepisie prawa. W tym stanie rzeczy w ocenie NSA brak jest podstaw do przyjęcia, iż Sąd I instancji dopuścił się naruszenia przepisu § 1 ust.1 pkt 1 w/w rozporządzenia z dnia 17 czerwca 2009 roku, w sposób opisany w petitum skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art.184 p.p.s.a. oraz art.204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI