II GSK 1785/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranych płatności w ramach Wspólnej Polityki Rolnej, uznając, że skarżąca nie spełniła przesłanek do umorzenia.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. B. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Przedmiotem sporu była odmowa umorzenia i rozłożenia na raty należności w wysokości ponad 41 tys. zł, nienależnie pobranych z tytułu renty strukturalnej. NSA uznał, że skarżąca nie spełniła rygorystycznych przesłanek określonych w rozporządzeniu, w szczególności nie wykazała, że w postępowaniu egzekucyjnym nie udałoby się uzyskać kwoty wyższej od kosztów egzekucji, zwłaszcza że posiadała stałe dochody i sama zaproponowała raty.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Sprawa dotyczyła wniosku o umorzenie i rozłożenie na raty należności w wysokości 41.583,63 zł, nienależnie pobranych z tytułu renty strukturalnej w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. Organy administracji oraz Sąd I instancji uznały, że nie zostały spełnione przesłanki do umorzenia należności, określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. Głównym argumentem było to, że kwota należności przekraczała równowartość 100 euro, co wykluczało umorzenie z urzędu na podstawie § 4 ust. 1 rozporządzenia. Sąd I instancji podkreślił, że przesłanki umorzenia są rygorystyczne i nie można ich stosować uznaniowo. Mimo trudnej sytuacji materialnej skarżącej, brak majątku i niskie dochody nie były samodzielnymi przesłankami umorzenia. Sąd uznał, że skarżąca posiada stałe dochody (emerytura w wysokości 823 zł) i sama zaproponowała raty w wysokości 800 zł, co nie dawało podstaw do przypuszczenia, że egzekucja będzie nieskuteczna. NSA podzielił tę argumentację, oddalając skargę kasacyjną i podkreślając, że ocena możliwości uzyskania środków finansowych w postępowaniu egzekucyjnym powinna uwzględniać stałe dochody dłużnika i jego zobowiązanie do spłaty.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, umorzenie należności jest możliwe tylko po spełnieniu ściśle określonych przesłanek w rozporządzeniu, a sama trudna sytuacja materialna dłużnika, brak majątku czy niskie dochody nie są wystarczające, jeśli nie zachodzi uzasadnione przypuszczenie o nieskuteczności egzekucji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przesłanki umorzenia należności są rygorystyczne. Kwota należności przekraczała 100 euro, co wykluczało umorzenie z urzędu. Skarżąca posiadała stałe dochody i sama zaproponowała raty, co nie dawało podstaw do przypuszczenia o nieskuteczności egzekucji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej art. 3 § 1 pkt 5
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej art. 3 § 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej art. 4 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej art. 6
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej art. 7
Pomocnicze
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej art. 32 § 5
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej art. 32 § 6
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej art. 33 § 7
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca nie spełniła rygorystycznych przesłanek umorzenia należności określonych w rozporządzeniu. Posiadanie przez skarżącą stałych dochodów i jej zobowiązanie do spłaty rat nie dawało podstaw do przypuszczenia o nieskuteczności egzekucji. Kwota należności przekraczała równowartość 100 euro, co wykluczało umorzenie z urzędu.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 7, 77 § 1 k.p.a. oraz § 3 ust. 1 pkt 5 i § 3 ust. 2, a w konsekwencji § 6 rozporządzenia RM z 21.12.2010 r. polegający na oddaleniu skargi i nieuchyleniu decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi pomimo braku zebrania pełnego materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
przesłanki określone w rozporządzeniu z 21.12.2010 r. są niezwykle rygorystyczne i nie dają możliwości do zastosowania uznaniowości w sprawie uzasadnione przypuszczenie co do możliwości uzyskania przez dłużnika środków finansowych w kwocie odpowiadającej kosztom egzekucji, biorąc każdorazowo pod uwagę okoliczności rozstrzyganej sprawy
Skład orzekający
Joanna Kabat-Rembelska
przewodniczący
Andrzej Skoczylas
sprawozdawca
Urszula Wilk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek umorzenia należności w ramach Wspólnej Polityki Rolnej, rygorystyczne podejście sądów do spełnienia wymogów formalnych i materialnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia dotyczącego WPR i konkretnego stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje rygorystyczne podejście do umarzania długów publicznych, nawet w obliczu trudnej sytuacji materialnej dłużnika, co może być interesujące dla osób zainteresowanych prawem administracyjnym i finansowym.
“Czy trudna sytuacja materialna zwalnia z obowiązku zwrotu nienależnie pobranych środków unijnych? NSA odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 41 583,63 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 1785/15 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2017-03-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2015-07-16 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Skoczylas /sprawozdawca/ Joanna Kabat-Rembelska /przewodniczący/ Urszula Wilk Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Środki unijne Sygn. powiązane V SA/Wa 796/14 - Wyrok WSA w Warszawie z 2014-10-30 Skarżony organ Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2016 poz 1066 art. 1 § 1 i § 2 Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity Dz.U. 2016 poz 23 art. 7, art. 77 § 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2010 nr 258 poz 1747 § 3 ust. 1 pkt 5, § 6 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłaty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia del. WSA Urszula Wilk Protokolant Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 796/14 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia oraz rozłożenia na raty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od M. B. na rzecz Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 października 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 796/14, oddalił skargę M. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2014 r., w przedmiocie odmowy umorzenia oraz rozłożenia na raty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. I Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia. Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Prezes ARiMR ustalił M. B. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej w wysokości 41.583,63 zł. M. B. wystąpiła o umorzenie połowy kwoty nienależnie pobranych płatności oraz rozłożenie pozostałej kwoty na raty po 800 zł miesięcznie. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. Prezes ARiMR odmówił wnioskodawczyni umorzenia w części i rozłożenia na raty ustalonej powyższą decyzją należności. W uzasadnieniu organ podniósł, że nie została spełniona przesłanka warunkująca umorzenie należności, określona w § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz. U. Nr 258, poz. 1747; zwanego dalej: rozporządzeniem z 21.12.2010 r.), bowiem kwota należności jest wyższa od równowartości 100 euro. Odnośnie wniosku o rozłożenie na raty spłaty należności organ I instancji wyjaśnił, że zaproponowana rata miesięczna w wysokości 800 zł nie może zostać przyjęta, gdyż termin spłaty należności jest zbyt odległy, co zgodnie z art. 32 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. Urz. UE L 209 z 11.09.2005, str. 1 ze zm.; zwanego dalej: rozporządzeniem nr 1290/2005), wiązałoby się z koniecznością poniesienia przez Polskę konsekwencji finansowych. Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił decyzję I instancji w części dotyczącej odmowy rozłożenia należności na raty i w tym zakresie orzekł o rozłożeniu należności w ten sposób, że spłata zadłużenia następować będzie w ratach miesięcznych po 800 zł, poczynając od 28 lutego 2014 r. do 31 października 2020 r., przy czym ostatnia rata wynosić będzie 56,73 zł). W pozostałej części organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W zakresie odmowy umorzenia należności Minister wskazał, iż w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki określone w § 4 ust. 1 rozporządzenia, z przyczyn wskazanych przez Prezesa ARiMR. Z uwagi na twierdzenie skarżącej, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, należało zaś rozważyć przesłankę umorzenia określoną w § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia. Organ zauważył przy tym, iż zgodnie z treścią § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia, przesłanka ta mogłaby być rozpatrywana dopiero po zakończeniu PROW 2007-2013, ponieważ środki pobrane przez skarżącą pochodzą z EFRROW. W ocenie organu odwoławczego, w sprawie niniejszej nie zachodziła możliwość umorzenia odsetek za zwłokę, bowiem w myśl § 6 rozporządzenia, umorzenie takie może nastąpić wyłącznie po spełnieniu przesłanek do umorzenia należności głównej. Minister nie podzielił z kolei stanowiska organu I instancji odnośnie wniosku o rozłożenie należności na raty. W jego ocenie Prezes ARiMR naruszył art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.; powoływanej dalej jako: k.p.a.). Z materiału dowodowego wynika, że organ I instancji nie zbadał dostatecznie możliwości płatniczych dłużnika, nie dokonał ustaleń faktycznych w sprawie ustalenia rat w niższej kwocie, ograniczając się jedynie do przywołania przesłanek rozłożenia na raty, określonych w § 7 rozporządzenia oraz art. 32 ust. 5 rozporządzenia nr 1290/2005. Minister powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym art. 32 ust. 5 ww. rozporządzenia nie stanowi przeszkody do wyrażenia zgody na rozłożenie należności na raty w terminach innych niż wskazane w tym przepisie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję M. B. wniosła o: umorzenie należności ustalonej w decyzji Prezesa ARiMR z dnia [...] marca 2012 r. wraz z odsetkami, ewentualnie o umorzenie części należności ustalonej w tej decyzji wraz z odsetkami przy jednoczesnym rozłożeniu pozostałej części na raty, biorąc pod uwagę możliwości płatnicze skarżącej, tj. raty w wysokości 400 zł miesięcznie. Ponadto skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła, że w rozpoznawanej sprawie istnieje możliwość zastosowania § 3 ust. 1 pkt 5 w zw. z § 3 ust. 2 rozporządzenia, bowiem środki pobrane przez skarżącą pochodzą z EFRROW i są realizowane w ramach PROW 2007-2013. Skarżąca podniosła również, że ustalając wysokość miesięcznej raty w kwocie 800 zł, organ nie uwzględnił jej możliwości płatniczych. Brak majątku i niskie dochody uzasadniają przypuszczenie, iż w postępowaniu egzekucyjnym organ nie uzyska kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności. W razie jedynie częściowego umorzenia należności, zasadnym było w jej ocenie rozłożenie na raty pozostałej części zobowiązania, z uwzględnieniem możliwości płatniczych, a więc w kwocie nie wyższej niż 400 zł miesięcznie. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Organ stwierdził ponadto, że nawet w przypadku, gdyby środki pobrane przez skarżącą nie pochodziły z EFRROW, to przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia również nie miałaby zastosowania, z uwagi na to, że strona uzyskuje stały dochód, który może zostać zajęty przez organ egzekucyjny. Wyrokiem z dnia 30 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Sąd I instancji wskazał, że przedmiotem sprawy jest brak umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej oraz wysokość ustalonych rat do spłaty tych należności przez skarżącą M. B. WSA stwierdził, że kwota nienależnie pobranej płatności ustalona decyzją Prezesa ARiMR z dnia [...] marca 2012 r. wynosi 41.583,63 zł i po jej przeliczeniu na euro po kursie 4,1212 zł, przekracza ona równowartość 100 euro. W przedstawionych okolicznościach organy zasadnie przyjęły, że przedmiotowa należność nie podlega umorzeniu z urzędu, gdyż stanowi kwotę wyższą od 412,12 zł. Sąd przywołał treść § 3 ust. 1 rozporządzenia z 21.12.2010 r., określającego sytuacje, ze których Prezes ARiMR ma możliwość (nie jest zobligowany) umorzenia w całości lub w części należności z tytułu wypłaconych przez agencję środków. Pogorszenie sytuacji życiowej strony oraz brak majątku, niskie dochody i zły stan zdrowia nie stanowią – w świetle przepisów powołanego rozporządzenia – samodzielnych przesłanek umorzenia nienależnie pobranych płatności. Z kolei z przepisu § 6 cytowanego rozporządzenia wynika, że umorzenie odsetek za zwłokę może nastąpić tylko w sytuacji, w której spełnione zostały przesłanki do umorzenia należności głównej. Zdaniem WSA, w rozpoznawanej sprawie żadna z wymienionych przesłanek nie została spełniona. Skarżąca wskazywała, że posiada stałą miesięczną emeryturę w wysokości 823 zł. We wniosku wszczynającym postępowanie podała, że mieszka w domu należącym do córki, mając w nim zagwarantowaną w notarialnie sporządzonej umowie służebność mieszkania. Skarżąca zaproponowała raty w wysokości 800 zł, tj. w kwocie stanowiącej maksymalną możliwość ich spłaty w związku z wysokością pobieranej emerytury. Podniosła, że w pozostałym zakresie, celem pokrycia niezbędnych kosztów utrzymania korzystać będzie ze wsparcia finansowego córki. Wprawdzie skarżąca wnosiła o umorzenie połowy należności oraz o rozłożenie na raty pozostałej części, to jednak Sąd uznał, że organ odwoławczy, orzekając w warunkach odmowy umorzenia należności i biorąc pod uwagę żądanie rozłożenia na raty pozostałej części, był uprawniony - działając na korzyść skarżącej - do rozłożenia na raty całej należności, w wielkościach rat określonych przez nią samą. Wskazał przy tym, że skarżąca w dniu [...] lipca 2013 r. zawarła z mężem umowę o rozdzielności majątkowej. Sąd I instancji podkreślił, że przesłanki określone w rozporządzeniu z 21.12.2010 r. i odnoszące się do umorzenia należności, są niezwykle rygorystyczne i nie dają możliwości do zastosowania uznaniowości w sprawie. Dlatego też ocenie mogły podlegać tylko niskie dochody skarżącej, ponieważ innych przesłanek określonych w § 3 ust. 1 pkt 1-4 powołanego rozporządzenia strona nie spełnia. Za nieuprawniony WSA uznał więc zarzut zaistnienia przesłanki umorzenia kwoty nienależnie pobranych płatności, określonej w § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia z 21.12.2010 r. Zdaniem Sądu, organy prawidłowo przyjęły na podstawie zgromadzonej dokumentacji, że w niniejszej sprawie nie zachodzi uzasadnione przypuszczenie, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności. Sąd podzielił dokonaną przez organy płatnicze ocenę sytuacji materialnej, w której znajduje się skarżąca. Skarżąca ma stałe dochody, sama zobowiązała się płacić raty w wypadku uwzględnienia jej wniosku. Powyższe nie daje zaś podstaw do przypuszczenia, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności. W ocenie Sądu, nie zaistniała również bezskuteczność egzekucji, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 6 powołanego rozporządzenia. W świetle tego przepisu, jeżeli postępowanie egzekucyjne okaże się nieskuteczne, Prezes ARiMR może z urzędu umorzyć należności w całości lub w części w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Nie jest to jednak możliwe bez wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji, a następnie stwierdzenia nieściągalności należności dłużnika przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. W aktach administracyjnych brak jest dokumentu potwierdzającego wszczęcie i prowadzenie wobec skarżącej postępowania egzekucyjnego, a zatem przesłanka ta również nie wystąpiła. Sąd wskazał, że powoływany przez skarżącą § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia stanowi jedynie, że ust. 1 tego przepisu ma zastosowanie również do należności z tytułu wypłaconych przez agencje płatnicze środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tego funduszu po zakończeniu realizacji Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. W dalszym ciągu zachodzi zatem konieczność spełnienia przesłanek z § 3 ust. 1, których to strona nie spełnia. Sąd I instancji podniósł ponadto, że przepisy unijne przewidują uprawnienie państwa członkowskiego do wstrzymania windykacji należności. WSA przywołał treść art. 33 ust. 7 oraz art. 32 ust. 6 rozporządzenia nr 1290/2005. Decyzja o niekontynuowaniu windykacji może zostać podjęta jedynie w przypadku, gdy łączna kwota poniesionych i przewidywanych kosztów windykacji przewyższa kwotę do odzyskania lub, gdy odzyskanie okazuje się niemożliwe w związku z niewypłacalnością dłużnika lub osób odpowiedzialnych prawnie za nieprawidłowości, stwierdzoną i uznaną zgodnie z prawem krajowym zainteresowanego państwa członkowskiego. Umorzenie kwot nienależnie pobranych płatności ze środków pochodzących z EFFROW oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie, możliwe jest na warunkach porównywalnych do przesłanek z § 3 ust. 1 pkt 5 i 6 rozporządzenia z 21.12.2010 r. W świetle powyższego WSA za zasadne uznał stanowisko organów, iż w dacie rozpatrywania wniosku o umorzenie należności brak było podstaw do umorzenia nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej. Odnosząc się do zarzutów dotyczących braku ustaleń faktycznych co do możliwości uiszczania przez skarżącą należnej kwoty w ratach miesięcznych, Sąd wskazał, że organ rozpoznał pozytywnie wniosek w tej kwestii. To skarżąca, inicjując postępowanie w przedmiocie rozłożenia należności na raty, podała miesięczną wysokość tych rat. Wskazała ponadto, że mieszka w domu córki oraz, że będzie korzystała z jej pomocy finansowej. Wysokość zaproponowanych rat powiązała z wysokością otrzymywanego świadczenia emerytalnego. Zdaniem WSA, organ odwoławczy poprowadził postępowanie dowodowe, mające na celu ustalenie możliwości spłaty świadczenia w ratach. Sprawdził też wysokość świadczenia emerytalnego skarżącej, bowiem wiązała się z nią możliwość miesięcznych spłat. Obecna zmiana stanowiska strony dokonana na etapie skargi, odnosząca się do proponowanej wysokości rat, nie może stanowić zarzutu o niewłaściwym postępowaniu w sprawie. Sąd podkreślił, że rozpoznając skargę, kontroluje prawidłowość działań organu na datę zaskarżonej decyzji i w przypadku stwierdzenia naruszeń prawa uchyla zaskarżony akt. W sprawie niniejszej Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które dawałyby podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji lub stwierdzenia jej nieważności. WSA uznał, że organ nie naruszył art. 7 ani art. 77 k.p.a. w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Nie naruszył również prawa materialnego, tj. § 3 i § 6 rozporządzenia z 21.12.2010 r. w stopniu wpływającym na wynik sprawy. W ocenie Sądu I instancji, w prawidłowo ustalonych okolicznościach stanu faktycznego i przy przeprowadzeniu przez organy prawidłowej wykładni przepisów, brak było podstaw do uwzględnienia skargi. II Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła M. B., zaskarżając orzeczenie w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.u.s.a.) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 5 w zw. z § 3 ust. 2, a w konsekwencji także § 6 rozporządzenia RM z 21.12.2010 r. , polegające na oddaleniu skargi i nieuchyleniu decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2014 r., sygn. [...] pomimo, iż decyzja została wydana bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego, co skutkowało stwierdzeniem, iż w przypadku skarżącej nie zachodzi przesłanka umorzenia należności w całości z powodu uzasadnionego przypuszczenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności i doprowadziło do braku umorzenia w całości lub w części należności ustalonych decyzją Prezesa ARiMR nr [...] z dnia [...].05.2012, a w konsekwencji także odsetek od tychże należności. Szczegółową argumentację na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Skarga kasacyjna oparta została na podstawie określonej w pkt 2 art. 174 p.p.s.a. Nie ma usprawiedliwionych podstaw zarzut naruszenia art. 1 § 1 i § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, gdy sąd stwierdzi inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym naruszenie wskazanego przepisu będzie miało miejsce wówczas, gdy kontrolując legalność zaskarżonej decyzji sąd nie dostrzeże, że rozstrzygnięcie to narusza przepisy postępowania, bądź odnajdując te błędy prawne niewłaściwie oceni ich wpływ na wynik sprawy administracyjnej, przy czym w obu wypadkach ta wadliwość w rozumowaniu sądu musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. kasator połączył jednak z zarzutem naruszenia art. 1 § 1 i § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych. Art. 1 p.u.s.a. ma charakter normy ustrojowej. W myśl tego przepisu sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga kasacyjna nawet nie twierdzi, aby omawiana sprawa nie podlegała właściwości sądu administracyjnego. Również skarga kasacyjna nie wykazała, aby kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd pierwszej instancji uczynił to według innych kryteriów niż zgodność z prawem. Przepis art. 1 powołanej ustawy nie stanowi podstawy dla czynienia zaskarżonemu orzeczeniu zarzutu błędnego rozstrzygnięcia, gdyż celowi temu służą inne przepisy (por. wyrok NSA z 28 października 2015 r., sygn. akt II GSK 1979/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazane wyżej zarzuty skargi kasacyjnej powiązano także z zarzutem naruszenia art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i uzasadniono tym, iż organy nie zebrały i nie rozpatrzyły pełnego materiału dowodowego w sprawie, w tym sytuacji majątkowej skarżącej w kontekście ograniczeń w zakresie egzekucji z rent i emerytur. Odnosząc się do powyższych zarzutów należy uznać je za niezasadne. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił przeprowadzone przez organy postępowanie. Organy oparły swoje rozstrzygniecie na zebranym materiale dowodowym – dowodach zgłoszonych przez skarżącego i przeprowadzonych z urzędu przez organ. Ani w skardze, ani w skardze kasacyjnej skarżąca nie wskazuje jakich dowodów organ nie przeprowadził i jakich okoliczności nie wyjaśnił. Z argumentacji w skardze kasacyjnej wynika jedynie, że skarżąca jest niezadowolona z rozstrzygnięcia, a podnosząc zarzuty naruszenia wskazanych przepisów uważa, iż organ winien w okolicznościach ustalonego stanu faktycznego nie tylko rozłożyć spłatę nienależnie pobranych płatności na raty (o co skarżąca wnosiła), ale także umorzyć postępowanie. W tym miejscu należy przede wszystkim wyjaśnić, że dokonanie ustaleń co do okoliczności faktycznych i ocena dowodów należy do organu administracji, który załatwia sprawę administracyjną. Zadaniem sądu administracyjnego, który kontroluje legalność działania organu administracji jest ocena, czy zaskarżone rozstrzygniecie jest zgodne z prawem. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, ocena dokonana przez Sąd Wojewódzki jest prawidłowa i nie narusza wskazanych przez skarżącego przepisów prawa. W tym kontekście należy jednak podkreślić, że Sąd I instancji wskazany argument zastosowań jedynie dodatkowo, ale wzmocnienia swojej argumentacji. Natomiast oceniając sytuację skarżącej w zakresie przesłanek umorzenia należności, WSA podkreślił przede wszystkim, że skarżąca ma stałe dochody, sama zobowiązała się płacić raty w wypadku uwzględnienia jej wniosku. Zdaniem WSA nie daje to podstaw do przypuszczenia, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności. W sprawie nie można też stwierdzić, że zaistniała okoliczność, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt. 5 rozporządzenia Rady Ministrów. Naczelny Sąd Administracyjny podziela wykładnię ww. przepisów dokonaną przez Sąd I instancji. Brzmienie spornych przepisów nie daje podstawy do przyjęcia, że opierająca się na "uzasadnionym przypuszczeniu" ocena możliwości wyegzekwowania (lub nie) kwot wyższych niż koszty egzekucyjne nie może odnosić się do faktu, że skarżąca ma stałe dochody oraz sama zobowiązała się płacić raty w wypadku uwzględnienia jej wniosku. Oceny istnienia podstawy umorzenia należności na podstawie przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 5 i § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. należy dokonywać biorąc pod uwagę "uzasadnione przypuszczenie" co do możliwości uzyskania przez dłużnika środków finansowych w kwocie odpowiadającej kosztom egzekucji, biorąc każdorazowo pod uwagę okoliczności rozstrzyganej sprawy, co do możliwości uzyskania środków finansowych w realnej pespektywie czasowej. W rozpoznanej sprawie takimi okolicznościami było to, że skarżąca ma stałe dochody oraz sama zobowiązała się płacić raty w wypadku uwzględnienia jej wniosku, na które to okoliczności słusznie wskazał WSA w uzasadnieniu wyroku. Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI