II GSK 178/26

II GSK 178/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-01-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Ostrowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
II SA/Rz 546/25 - Postanowienie WSA w Rzeszowie z 2025-08-13
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 § 1 pkt 5a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T.P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 sierpnia 2025 r. sygn. akt II SA/Rz 546/25 w sprawie ze skargi T.P. na akt Starosty Strzyżowskiego z dnia 28 lutego 2024 r., znak: KD.7120.61.2023 w przedmiocie zatwierdzenia stałej organizacji ruchu postanawia: oddalić skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
I
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2025 r., sygn. akt II SA/Rz 546/25, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę T.P. (dalej: skarżący) na akt Starosty Strzyżowskiego z dnia 28 lutego 2024 r. w przedmiocie zatwierdzenia stałej organizacji ruchu.
W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że zatwierdzenie organizacji ruchu jest aktem podlegającym kognicji sądów administracyjnych, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. i wymaga wykazania związku pomiędzy zaskarżonym aktem a naruszeniem własnego indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia. W ocenie Sądu I instancji skarżący tego rodzaju związku nie wykazał. WSA stwierdził, że skarżący nie wskazał na czym miało polegać naruszenie jego własnego interesu prawnego. W zamian powoływał się na nieprzestrzeganie przez organ norm prawa powszechnie obowiązującego. Zdaniem Sądu z kolei sam fakt wniesienia skargi, w której podnoszone są zarzuty dotyczące naruszenia prawa nie uprawnia jeszcze sądu do merytorycznej kontroli zaskarżonego aktu i nie świadczy o wykazaniu legitymacji procesowej, o której mowa w art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2024 r. poz. 107 ze zm.; dalej: u.s.p.) Konsekwentnie Sąd I instancji odrzucił skargę.
II
Skarżący wniósł skargę kasacyjną na powyższe postanowienie Sądu I instancji żądając jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono
I. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.:
a. art. 58 § 1 pkt 5a w zw. z art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. poprzez przyjęcie zbyt wąskiej interpretacji dopuszczalności kontroli sądowej aktu i stwierdzenie, że interes prawny skarżącego zaskarżonym aktem nie został naruszony, która to ocena nie znajduje uzasadnienia w stanie faktycznym i prawnym sprawy. Interes prawny skarżącego jest prawnie chronionym interesem przepisami materialnego prawa administracyjnego (m.in. przepisami ustawy o drogach publicznych i ustawą o kierujących pojazdami);
b. art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. w zw. z art. 87 ust. 1 i art. 88 ust. 1 u.s.p. w związku z art. 7 Konstytucji RP przez przyjęcie, że skarżący nie wykazał naruszenia interesu prawnego, podczas gdy wadliwe zatwierdzenie stałej organizacji ruchu skutkuje naruszeniem indywidualnego prawa skarżącego do bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Art. 7 Konstytucji RP stanowi, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, co obliguje organy do rzetelnych działań legislacyjnych przy wydawaniu aktów z zakresu administracji publicznej o tak szerokim zakresie jakim jest akt zatwierdzenia organizacji ruchu drogowego;
c. art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. w zw. z art. 87 ust. 1 i art. 88 ust. 1 u.s.p. w zw. z art. Konstytucji RP, który ustanawia zasadę demokratycznego państwa prawnego nakazującą działanie organom władzy publicznej zgodnie z prawem w sposób zapewniający ochronę praw jednostki i art. 68 ust. 1 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony zdrowia, w tym również obowiązek państwa zapewnienia bezpiecznych warunków ruchu drogowego.
II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
a. art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędną ocenę materiału dowodowego w tym dotyczącym pominięcia treści korespondencji z organem, w których skarżący wykazał nie tylko istnienie interesu prawnego, ale też jego naruszenie;
b. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe zastosowanie i niepełne uzasadnienie nie pozwalające na pełną kontrolę instancyjną – lakoniczne odniesienie się do podstaw odrzucenia skargi
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W badanej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.
Na wstępie należy stwierdzić, że komplementarny charakter zarzutów skargi kasacyjnej uzasadnia ich łączne rozpoznanie. Istota sprawy sprowadza się bowiem do próby zakwestionowania stanowiska Sadu I instancji stwierdzającego niedopuszczalność skargi na akt administracyjny dotyczący zatwierdzenia zmiany stałej organizacji ruchu z uwagi na niewykazanie przez skarżącego interesu prawnego.
Zatwierdzenie organizacji ruchu drogowego należy do materii publicznoprawnej, nie następuje w drodze decyzji, postanowienia ani aktu prawa miejscowego, nadto ma charakter władczy, ogólny i abstrakcyjny, tworzy nową sytuację prawną podmiotów korzystających z dróg i czyni to generalnie - na zasadzie powszechności dostępu. Stanowi zatem akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Prawo do zaskarżenia zatwierdzenia organizacji ruchu drogowego wynika więc odpowiednio z przepisów: art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2014 r. sygn. akt I OPS 14/13).
Wskazania wobec tego wymaga, że do spełnienia przesłanki z art. 87 ust. 1 u.s.p., podmiot wnoszący skargę powinien wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu lub uprawnienia, polegającego na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a własną, indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją (nie zaś sytuacją faktyczną). Interes prawny wymieniony w przytoczonym przepisie polega na istnieniu powiązania między sytuacją prawną podmiotu i określoną normą prawną. Powyższy związek powinien mieć charakter aktualny, realny i indywidualny. Wymogu tego nie spełnia zatem jedynie hipotetyczne lub historyczne oddziaływanie normy prawnej na sytuację prawną danego podmiotu albo wnoszenie skargi w interesie innego podmiotu niż skarżący lub w interesie ogólnym. W szczególności interesem prawnym nie legitymuje się podmiot jedynie zainteresowany podjęciem albo uchyleniem określonego aktu, który nie oddziałuje bezpośrednio na jego sferę prawną. Podmiot ten dysponuje bowiem jedynie interesem faktycznym (por. wyroki NSA z dnia: 12 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 231/19; 19 czerwca 2018 r., sygn. akt II OSK 3147/17; 27 sierpnia 2024 r., sygn. akt II GSK 1285/24).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy za prawidłową uznać należy ocenę Sądu I instancji o braku istnienia po stronie skarżącego legitymacji do wniesienia skargi na powołany akt z uwagi na brak wykazania interesu prawnego. Analiza akt sprawy wskazuje bowiem, że skarżący upatruje swój interes prawny w uprawnieniu do bezpiecznego korzystania z dróg publicznych oraz przeprowadzenia poprawnego procesu legislacyjnego, poprzedzającego zatwierdzenie aktu o organizacji ruchu drogowego. Jak jednak słusznie zauważył Sąd I instancji źródłem interesu prawnego nie może być sam charakter drogi publicznej i prawo do korzystania z niej, a także zarzucenie naruszenia przez organ norm prawa powszechnie obowiązującego.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Odnosząc się do wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07 (ONSAiWSA 2008, Nr 3, poz. 42), wyjaśnił, iż przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Sądu I instancji kończące postępowanie w sprawie. Do wspomnianej kategorii należy postanowienie o odrzuceniu skargi.