Orzeczenie · 2025-01-16

II GSK 1779/24

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-01-16

NSAtransportoweWysokansa

transport drogowyopłata elektronicznakara pieniężnaViatollautostradaustawa o drogach publicznychKodeks postępowania administracyjnegoskarżący kasacyjnyNSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę M. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) nakładającą karę pieniężną za nieuiszczenie opłaty elektronicznej za przejazd autostradą A4 w dniu 19 grudnia 2015 r. Sprawa dotyczyła sytuacji, w której skarżący posiadał dwa urządzenia viaBOX i dwie umowy z operatorem systemu Viatoll (jedną w trybie przedpłaty, drugą w trybie odroczonej płatności z zabezpieczeniem). Pomimo posiadania tych urządzeń i umów, opłata za przejazd nie została pobrana, co organ uznał za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty. WSA w Warszawie oddalił skargę, akceptując stanowisko organu. NSA uznał jednak, że przepisy obowiązujące w 2015 r. były wadliwe i nie nakładały na kierowcę obowiązku aktualizacji danych w systemie Viatoll w sytuacji posiadania wielu urządzeń i umów. Sąd podkreślił, że brak było regulacji zakazujących zawierania wielu umów dla tego samego pojazdu lub instalowania wielu urządzeń, a negatywne skutki wadliwego systemu nie mogą obciążać kierowcy, który nie naruszył obowiązujących go przepisów. W związku z tym NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności za nieuiszczenie opłat elektronicznych w systemie Viatoll w kontekście wadliwości systemu i niepełnych regulacji prawnych obowiązujących przed 2020 r.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2015 r. i może nie mieć bezpośredniego zastosowania do sytuacji po zmianach wprowadzonych ustawą z dnia 6 maja 2020 r.

Zagadnienia prawne (2)

Czy kierowca ponosi odpowiedzialność za nieuiszczenie opłaty elektronicznej, jeśli system poboru opłat działał wadliwie z powodu posiadania przez niego dwóch urządzeń i umów, a przepisy nie regulowały jasno takich sytuacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kierowca nie ponosi odpowiedzialności, jeśli wadliwe działanie systemu wynikało z niepełnych regulacji prawnych obowiązujących w momencie zdarzenia, które nie nakładały na niego obowiązku aktualizacji danych w sytuacji posiadania wielu urządzeń i umów.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że przepisy obowiązujące w 2015 r. były niepełne i nie nakładały na kierowcę obowiązku aktualizacji danych w systemie Viatoll w sytuacji posiadania wielu urządzeń i umów. Negatywne skutki wadliwego systemu nie mogą obciążać kierowcy, który nie naruszył obowiązujących go przepisów.

Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa, oddalając skargę na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za nieuiszczenie opłaty elektronicznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Wojewódzki naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak pełnej i kontrolowalnej oceny prawnej zagadnienia odpowiedzialności kierowcy w kontekście wadliwości systemu poboru opłat.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA ograniczył się do bezkrytycznego powtórzenia ustaleń organu, nie dokonując własnej oceny prawnej kluczowych kwestii dotyczących odpowiedzialności skarżącego w kontekście wad systemu poboru opłat.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Zaskarżony wyrok został uchylony i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Przepisy (31)

Główne

u.d.p. art. 13 § 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 13 § 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej.

u.d.p. art. 13k § 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Podstawa nałożenia kary pieniężnej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.d.p. art. 13i

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Przepisy dotyczące systemu poboru opłat elektronicznych.

u.d.p. art. 13hc

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Przepisy dotyczące systemu poboru opłat elektronicznych.

u.d.p. art. 13ha § 3

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 13i § 3

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 13i § 4

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 13i § 4a

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 13i § 4b

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych art. 3 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych art. 6 § 1

Ustawa z dnia 6 maja 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw

Wprowadziła nowe obowiązki po 1 lipca 2020 r., nie mające zastosowania w sprawie.

k.p.a. art. 151

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § 1