II GSK 1778/23

II GSK 1778/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dąbek /przewodniczący/
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /sprawozdawca/
Małgorzata Rysz
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Gry losowe
Sygn. powiązane
II SA/Rz 70/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2023-04-18
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 145 § 1 pkt 3, art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 138e § 3, art. 145 § 1 i 2, art. 169, art. 216, art. 217
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2016 poz 471
art. 8
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 70/23 w sprawie ze skargi M. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 6 grudnia 2022 r. nr 1801-IOA.4246.101.2022 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia 1.oddala skargę kasacyjną; 2.zasądza od M. M. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 18 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 70/23 oddalił skargę M. M. (dalej: Strona, Skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej: Dyrektor IAS, DIAS) z 6 grudnia 2022 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie DIAS 28 września 2022 r., którym pozostawiono bez rozpatrzenia odwołanie Strony od decyzji Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu z 12 lipca 2022 r. nakładającej karę pieniężną w łącznej kwocie 200.000 zł z tytułu posiadania zależnego lokalu handlowego, w którym w dniu 6 listopada 2017 r. znajdowały się dwa niezarejestrowane automaty do gier.
Z powyższym wyrokiem nie zgodziła się Strona i wystąpiła ze skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając orzeczenie to w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 3 poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy Skarżący wykazał, że postępowanie organów administracji było niezgodne z przepisami, a postanowienia w sprawie wydane były z naruszeniem prawa określonego w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 z późn. zm.; dalej: O.p.), tj.:
1. art. 169 § 1 O.p. oraz art. 216 i art. 217 O.p. albowiem w toku postępowania organ błędnie oznaczył pismo i błędnie sformułował żądanie kierowane pismem do strony z dniu 23 sierpnia 2022 oraz nie odpowiedział na pismo pełnomocnika Skarżącego w celu doprecyzowania intencji organu co doprowadziło do wydania błędnego postanowienia o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia;
2. art. 145 § 1 i § 2 O.p., gdyż pomimo wpływu pełnomocnictwa do reprezentowania Skarżącego przez pełnomocnika organ nie doręczył pełnomocnikowi postanowienia z dnia 28 września 2022 r. pozostawiającego odwołanie bez rozpoznania; zatem postanowienie to nie weszło do obrotu prawnego, tym samym nie uchybiono terminowi do wniesienia zażalenia na jego treść.
Wskazując na powyższe autor skargi kasacyjnej wnosił o: uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie w całości decyzji organu II instancji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych; rozpoznanie sprawy przez NSA na rozprawie.
Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.
Skarżący w piśmie procesowym z 16 grudnia 2024 r. na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a. zrzekł się przeprowadzenia rozprawy i wnosił o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Organ- Dyrektor IAS w odpowiedzi na skargę kasacyjną wnosił o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna Strony nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, że skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. z uwagi na to, że Skarżąca zrzekła się przeprowadzenia rozprawy, a organ nie wniósł o jej przeprowadzenie.
Wymaga także wyjaśnienia, że Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od szczegółowego przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Zgodnie bowiem z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Regulacja ta, jako mająca szczególny charakter, wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art.193 zdanie 1 p.p.s.a. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny ma swobodę co do zakresu przedstawienia ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podanej przez organy administracji i Sąd I instancji.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw.
Za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 169 § 1 O.p. oraz art. 216 i art. 217 O.p. Zgodnie z art. 169 § 1 O.p. jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Z kolei 216 O.p. w § 1 stanowi, że w toku postępowania organ podatkowy wydaje postanowienia. Postanowienia dotyczą zaś poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania podatkowego, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej (art. 216 § 2 O.p.). Z kolei w art. 217 O.p. określono elementy niezbędne postanowienia (§ 1) oraz dodatkowe, gdy postanowienie jest zaskarżalne albo zostało wydane na skutek zażalenia na nie (§ 2).
Odnosząc powyższe do stanu sprawy, Dyrektor IAS pismem z 23 sierpnia 2022r. wezwał m.in. wnoszącego pismo Pełnomocnika Skarżącego do przedłożenia pełnomocnictwa do reprezentowania Strony w postępowaniu odwoławczym, skoro adwokat podpisał się pod odwołaniem wniesionym od decyzji organu I instancji bądź podpisania osobiście odwołania przez Stronę. Było to wezwanie skierowane także do adwokata, a nie pismo przesłane adwokatowi do wiadomości, jak próbował sugerować. W piśmie tym został określony termin i rygor, pod jakim braki mają być uzupełnione (w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia). Pismo to zostało nieprawidłowo zatytułowane "postanowienie". Porównując oba przepisy – art. 169 i 216 O.p., nie ma wątpliwości, że organ błędnie określił wezwanie do uzupełnienia braków odwołania "postanowieniem". Sąd I instancji nie wypowiedział się co do skutków nazwania wezwania o uzupełnienie braków formalnych "postanowieniem". Jednak milczenie WSA nie stanowiło naruszenia przepisów, gdyż w piśmie tym organ podał także zakres wezwania i podstawę wezwania – art. 169 § 1 w zw. z art. 138e § 3 O.p., jak i określił rygor niewypełnienia wezwania.
Adwokat w piśmie z 5 września 2022 r. wytknął DIAS rzekomą wewnętrzną sprzeczność pisma z 23 sierpnia 2022 r. i zażądał jego sprecyzowania, czy stanowi wezwanie do usunięcia braków, czy postanowienie. Natomiast nie wykonał wezwania i nie przedłożył żądanego pełnomocnictwa.
Zdaniem NSA, słusznie organ nie wdał się w polemikę z adwokatem, skoro wezwanie Dyrektora IAS z 23 sierpnia 2022 r. było jednoznaczne w treści, a błędne jego zatytułowanie "postanowienie" w żaden sposób nie wpływało na treść tego pisma i jego skutki w sprawie, czyli brak wpływu na wynik sprawy.
Do dnia 14 września 2022 r., kiedy upływał wyznaczony ww. wezwaniem termin do uzupełnienia braków formalnych, pełnomocnictwo nie zostało przedłożone.
Odwoływanie się do regulacji k.p.a. na poparcie nieprawidłowości w treści wezwania DIAS z 23 sierpnia 2022 r. nie miało podstaw, gdyż na mocy art. 8 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 471 z późn. zm.; dalej: u.g.h.) do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy O.p., chyba że ustawa stanowi inaczej, a nie stanowi.
Adwokat, wobec nieuzupełnienia w terminie wezwania i nieprzedłożenia pełnomocnictwa nie mógł być traktowany jako uprawniony pełnomocnik do podejmowania czynności w imieniu Strony w sprawie i dlatego nie było podstaw do doręczenia mu postanowienia organu odwoławczego z 28 września 2022 r.
Okoliczność, że adwokat przedłożył przy piśmie z 11 października 2022 r. (data nadania pisma w placówce pocztowej wyznaczonego operatora) pełnomocnictwo do reprezentacji Strony, nie miała znaczenia dla skutków wezwania z 23 sierpnia 2022 r. Adwokat bowiem odebrał je prawidłowo i w wyznaczonym przez organ terminie ustawowym braku nie uzupełnił. Pełnomocnictwo przedłożone przy piśmie z 11 października 2022 r., nadesłane po upływie wyznaczonego wezwaniem z 23 sierpnia 2022 r. terminu, wywierało skutki od chwili jego złożenia, co uwzględnił organ przesyłając adwokatowi, jako prawidłowo ustanowionemu w tym momencie pełnomocnikowi, zaskarżone następnie do WSA postanowienie z 6 grudnia 2022 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. W tym zakresie nieuzasadniony okazał się zarzut naruszenia art. 145 § 1 i 2 O.p., gdyż w dacie wydania postanowienia -28 września 2022 r. i wysłania go do Skarżącego, ten nie działał przez właściwie ustanowionego pełnomocnika.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną Spółki.
O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz organu orzeczono na mocy art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023r., poz. 1935 z późn.zm.).