II GSK 1776/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-12-10
NSAtransportoweWysokansa
rejestracja pojazduzmiany konstrukcyjnehomologacjaprawo o ruchu drogowymkodeks postępowania administracyjnegostwierdzenie nieważności decyzjirażące naruszenie prawaNSAtransport

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, uznając, że rejestracja została dokonana z rażącym naruszeniem prawa.

Strona skarżąca wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił jej skargę na decyzję SKO o stwierdzeniu nieważności decyzji Starosty w sprawie rejestracji pojazdu. Zarzuty dotyczyły naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym błędnej wykładni przepisów dotyczących rejestracji pojazdów i stwierdzenia nieważności decyzji. NSA uznał skargę kasacyjną za niezasadną, podzielając stanowisko WSA i stwierdzając, że rejestracja pojazdu z dokonano zmianami konstrukcyjnymi była rażącym naruszeniem prawa, ponieważ brak było oświadczenia producenta potwierdzającego homologację.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez S.G., D.G. i W.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił ich skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim. SKO stwierdziło nieważność decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego z 2018 r. w sprawie zarejestrowania pojazdu. Skarżący zarzucali WSA naruszenie prawa materialnego (KPA, Prawo o ruchu drogowym, rozporządzenie ws. rejestracji pojazdów) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a także naruszenie przepisów postępowania (PPSA) poprzez nierozważenie całokształtu akt sprawy i niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest odrębnym postępowaniem, którego celem jest ustalenie wadliwości decyzji. W niniejszej sprawie stwierdzono, że rejestracja pojazdu po dokonaniu zmian konstrukcyjnych (zwiększenie masy całkowitej i liczby miejsc, zmiana funkcji z ciężarowego na autobus) była rażącym naruszeniem § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia ws. rejestracji pojazdów. Brak było bowiem oświadczenia producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzającego homologację pojazdu zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Dokumenty dołączone przez skarżących (badanie techniczne, opinia techniczna) nie spełniały tego wymogu. NSA wskazał, że skarżący nie byli producentem pojazdu, co wynikało m.in. z numeru VIN, a spółka, której dokumenty przedstawiono, nie była partnerem producenta w zakresie zabudowy pojazdów. W związku z tym, decyzja o rejestracji pojazdu została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a stwierdzenie jej nieważności przez SKO było prawidłowe. Sąd oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, stwierdzenie nieważności jest uzasadnione, gdyż rejestracja pojazdu z dokonano zmianami konstrukcyjnymi, które zmieniły jego przeznaczenie, bez wymaganego oświadczenia producenta potwierdzającego homologację, stanowi rażące naruszenie prawa.

Uzasadnienie

Rejestracja pojazdu po zmianach konstrukcyjnych wymagała dołączenia oświadczenia producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzającego homologację zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Brak takiego oświadczenia, w sytuacji gdy skarżący nie byli producentem pojazdu, a jedynie dokonali zmian konstrukcyjnych, stanowi rażące naruszenie przepisów rozporządzenia ws. rejestracji pojazdów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (14)

Główne

ppsa art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

ppsa art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

kpa art. 156 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 157 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

prd art. 72 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

prd art. 66 § ust. 4 pkt 6 lit. b

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

prd art. 71 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

prd art. 76 § ust. 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

prd art. 2 § pkt 58

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

rozporządzenie w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych art. 18 § ust. 6 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych

rozporządzenie w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych art. 1 § ust. 1 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rejestracja pojazdu po zmianach konstrukcyjnych bez oświadczenia producenta potwierdzającego homologację stanowi rażące naruszenie prawa. Strona skarżąca nie była producentem pojazdu, co wynika z numeru VIN i braku współpracy z producentem. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 133 § 1 i 141 § 4 ppsa) nie zostały skutecznie uzasadnione.

Odrzucone argumenty

Decyzja o rejestracji pojazdu nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Sąd I instancji naruszył przepisy postępowania poprzez nierozważenie całokształtu akt sprawy i niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego.

Godne uwagi sformułowania

rażące naruszenie prawa to naruszenie kwalifikowane – o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, oczywiste – to jest takie, które stanowi zaprzeczenie stanu prawnego, który w zakresie odnoszącym się do jego obowiązywania i interpretacji jest niewątpliwy i nierodzący rozbieżności, gdy chodzi o jego wykładnię. sama konieczność przeprowadzenia wykładni przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę decyzji administracyjnej nie wyklucza możliwości orzekania o rażącym naruszeniu prawa, gdyż wykładnia dokonywana jest w każdym przypadku zastosowania przepisu rażące naruszenie prawa to przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny

Skład orzekający

Małgorzata Korycińska

sprawozdawca

Patrycja Joanna Suwaj

członek

Wojciech Kręcisz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście rejestracji pojazdów po zmianach konstrukcyjnych oraz wymogów dotyczących homologacji i oświadczeń producenta."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zmian konstrukcyjnych pojazdu i braku wymaganego oświadczenia producenta. Interpretacja 'rażącego naruszenia prawa' może być stosowana w innych kontekstach, ale wymaga analizy konkretnych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego aspektu rejestracji pojazdów po modyfikacjach, co może być interesujące dla właścicieli pojazdów i warsztatów. Wyjaśnienie pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' ma szersze zastosowanie.

Zmiany w samochodzie? Bez zgody producenta grozi utrata rejestracji!

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1776/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-12-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Korycińska /sprawozdawca/
Patrycja Joanna Suwaj
Wojciech Kręcisz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
III SA/Łd 139/22 - Wyrok WSA w Łodzi z 2022-05-25
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj Protokolant asystent sędziego Jan Pankiewicz po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S.G., D. G., W. G. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego S.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 maja 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 139/22 w sprawie ze skargi S.G., D. G., W. G. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego S.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 29 listopada 2021 r. nr KO.480.160.2021 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zarejestrowania pojazdu oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
I
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem objętym skargą kasacyjną, oddalił skargę S.G., D.G., W.G. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego S.G. (dalej: strona skarżąca), na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 29 listopada 2021 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego z 12 października 2018 r. w sprawie zarejestrowania pojazdu.
W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji powołał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: ppsa).
Skargę kasacyjną wnieśli S.G., D.G., W.G. reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego S.G., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie:
1. na podstawie art. 174 pkt 1 ppsa naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 156 § 1 pkt 2 oraz 157 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej: kpa), art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r., poz. 450 ze zm.; dalej prd), a także § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2355 ze zm.; dalej: rozporządzenie w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych) poprzez nieprawidłowe uznanie, że przedmiotowe rozstrzygniecie Starosty może zostać unieważnione jako wydane z rażącym naruszeniem prawa;
2. na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 133 § 1 ppsa oraz art. 141 § 4 ppsa poprzez wydanie zaskarżonego wyroku nie na podstawie całokształtu akt sprawy lecz w wyniku niedokładnego jej zbadania, niewystarczające i niepełne rozważenie materiału dowodowego, brak rozstrzygnięcia zarzutów składanych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, niedokładne wyjaśnienie i określenie stanu faktycznego i prawnego sprawy co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego wydania decyzji o unieważnieniu.
Podnosząc te zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów poniesionych przed Sądem I instancji oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.
II
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w dotychczasowym orzecznictwie odniósł się już do występujących na gruncie rozpatrywanej sprawy problemów prawnych (por. m.in. wyroki NSA z 13 listopada 2024 r. sygn. akt II GSK 1590/22, II GSK 1539/22, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oceny przedstawione w uzasadnieniach wskazanych wyroków, skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela.
Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 ppsa, można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 ppsa terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych, a istotą tego postępowania jest weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim w przedmiocie stwierdzenia z urzędu nieważności decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego z 12 października 2018 r. w sprawie zarejestrowania samochodu marki (...) nr nadwozia (...), stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem, co skutkowało oddaleniem skargi wniesionej na tę decyzję na podstawie art. 151 ppsa. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku – najogólniej rzecz ujmując – wynika, że zdaniem Sądu I instancji organ administracji zasadnie stwierdził z urzędu nieważność inkryminowanej decyzji, albowiem zaktualizowała się określona przepisem art. 156 § 1 pkt 2 kpa przesłanka wydania jej z rażącym naruszeniem prawa. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika również, że wobec przedmiotu rozpatrywanej sprawy, podejście organu nadzoru do rozumienia wymienionej przesłanki oraz jej zastosowania, jako podstawy stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w sprawie zarejestrowania pojazdu nie było nieprawidłowe. Strona skarżąca z całą pewnością nie była bowiem producentem rejestrowanego pojazdu – który został wyprodukowany przez (...), jako samochód ciężarowy, o masie całkowitej 4600 kg – lecz dokonała w nim zmian konstrukcyjnych poprzez zwiększenie masy całkowitej do 6200 kg oraz zwiększenie liczby miejsc, co powodowało zmianę funkcji pojazdu z ciężarowego na autobus. Dołączone do wniosku o rejestrację pojazdu (w którym dokonano zmian konstrukcyjnych) dokumenty – a mianowicie, zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym wraz z opisem zmian dokonanych w pojeździe oraz opinia techniczna – nie stanowiły oświadczenia producenta lub przedstawiciela producenta w rozumieniu § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia z 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Zwłaszcza, że z pozyskanego w toku postępowania oświadczenia spółki (...) wynika również, że przedsiębiorstwo – (...) – nie jest partnerem (...) w zakresie zabudowy pojazdów, a ponadto, że spółka z tym przedsiębiorstwem nie współpracuje. Zdaniem Sądu I instancji organ administracji zasadnie więc stwierdził, że rejestracja przedmiotowego samochodu została dokonana z rażącym naruszeniem § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych.
Skarga kasacyjna, której zarzuty wyznaczają, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie uzasadnia twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie wyroku Sądu I instancji, której konsekwencją powinno być jego uchylenie.
Zwłaszcza, że – co trzeba podkreślić – ocena zasadności, a co za tym idzie skuteczności zarzutów zmierzających do podważenia zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie może pomijać, nie dość, że znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 1 i pkt 2 w związku z art. 176 ppsa oraz określonych tymi przepisami prawa koniecznych wymogów, którym w relacji do celu powinny odpowiadać stawiane na ich podstawie zarzuty oraz – co wymaga podkreślenia – korespondujące z nimi ich uzasadnienie (por. w tej mierze np. wyroki NSA z dnia: 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1925/21; 6 listopada 2020, sygn. akt II GSK 742/20; 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/15 oraz wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2735/15 oraz wyroki NSA z dnia: 11 października 2022 r., sygn. akt II GSK 581/19; 4 sierpnia 2022 r., sygn. akt II FSK 187/20; 8 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 289/18; 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1333/09), to również, że w przypadku skargi kasacyjnej będącej kwalifikowanym środkiem zaskarżenia, czytelność formułowanego w niej komunikatu jest o tyle istotna, że ustawa wiąże powstanie określonych skutków procesowych nie tylko z samym wniesieniem tego pisma (jak w przypadku skargi czy też zażalenia), ale także, jeżeli nie przede wszystkim, z jego treścią (zob. wyrok NSA z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/17). W tym też kontekście podkreślenia i zarazem przypomnienia wymaga, że konsekwencją zasady dyspozycyjności jest i to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać granic zaskarżenia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, albowiem te wyznaczają zarzuty skargi kasacyjnej, a nie jest dopuszczalna rozszerzająca wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków, uzupełnianie, konkretyzowanie, uściślanie lub interpretowanie niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych, czy też nadawanie im innego znaczenia niż wynika to z ich treści i towarzyszącej im argumentacji, czy też stawianie jakichkolwiek hipotez i snucie domysłów w zakresie uzasadnienia podstaw kasacyjnych i domniemywanie tym samym intencji wnoszącego skargę kasacyjną (zob. np. wyroki NSA z dnia: 14 października 2022 r., sygn. akt III OSK 5181/21; 6 maja 2021 r., sygn. akt I GSK 1542/20; 29 października 2020 r. sygn. akt I GSK 285/18; 16 lipca 2020 r. sygn. akt I GSK 611/20; 4 grudnia 2019 r. sygn. akt II FSK 2031/18; 17 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1695/13).
Uwzględniając znaczenie konsekwencji wynikających z przedstawionych uwag wprowadzających oraz operując w granicach zarzutów stawianych w skardze kasacyjnej trzeba stwierdzić, że nie podważa ona zgodności z prawem zaskarżonego wyroku.
W odpowiedzi na zarzuty kasacyjne – których uzasadnienie (s. 2 – 6 skargi kasacyjnej) stanowi dosłowne wręcz powielenie uzasadnienia zarzutów skargi adresowanej do Sądu I instancji (s. 3 – 8) oraz powielenie argumentacji prezentowanej w uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (s. 4 – 9), co w świetle przedstawionych uwag wprowadzających nie jest bez znaczenia dla wniosku odnośnie do braku ich skuteczności, a to wobec braku koniecznej korespondencji między tezą o naruszeniu danego przepisu prawa i jej uzasadnieniem – trzeba przede wszystkim stwierdzić, że skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą nie może odnieść zarzut naruszenia art. 133 § 1 i art. 141 § 4 ppsa (pkt 2 petitum skargi kasacyjnej). Zwłaszcza, że w sposób, w jaki należałoby tego oczekiwać w świetle znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 ppsa (por. np. wyroki NSA z dnia: 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2162/13; 27 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1752/13; 10 października 2014 r., sygn. akt II OSK 793/13) strona skarżąca nie wyjaśniła, ani też nie wykazała na czym miałoby polegać naruszenie wymienionych przepisów postępowania oraz, na czym miałby polegać istotny wpływ ich naruszenia na wynik sprawy, co z całą pewnością stanowi konsekwencję tego, że nie zostały one nawet przywołane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej (zob. s. 2 – 6).
Nie mniej jednak wymaga wyjaśnienia, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 ppsa zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (zob. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09) lub sporządzone jest w taki sposób, że nie jest możliwa kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku, albowiem funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda jego kontroli, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej. Zupełnie inną kwestią jest natomiast siła przekonywania argumentów zawartych w uzasadnieniu orzeczenia. Brak przekonania o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa – którego prawidłowość, aby mogła być oceniona wymaga postawienia innych zarzutów kasacyjnych – czy też odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami wnoszącego skargę kasacyjną, nie oznacza wadliwości uzasadnienia wyroku, i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Fakt więc, że stanowisko zajęte przez sąd administracyjny I instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, iż uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Dlatego – co należy podkreślić – polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu administracyjnego I instancji nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 ppsa. Poprzez zarzut jego naruszenia nie można bowiem skutecznie zwalczać, ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. np. wyroki NSA z dnia: 26 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1131/13; 20 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 2081/13; 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13; 18 marca 2015 r., sygn. akt I GSK 1779/13).
Wobec znaczenia konsekwencji wynikających z art. 133 § 1 ppsa – na gruncie którego ustawodawca ustanawia adresowany do sądu administracyjnego obowiązek orzekania na podstawie akt sprawy – wymaga natomiast wyjaśnienia, że jego naruszenie może stanowić usprawiedliwioną podstawą skargi kasacyjnej tylko wówczas, gdy sąd przyjął jakiś fakt na podstawie źródła znajdującego się poza aktami sprawy, a mianowicie wówczas, gdy naruszył zakaz wyprowadzania oceny prawnej z faktów i dowodów niewynikających z akt sprawy, a tym samym zakaz wykraczania poza materiał dowodowy zebrany w postępowaniu zakończonym wydaniem kontrolowanego aktu (zob. np. wyroki NSA z dnia: 19 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1645/09; 12 czerwca 2014 r. sygn. akt I GSK 67/13). Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika jednak, aby strona skarżąca wykazała zaistnienie którejkolwiek z wymienionych powyżej sytuacji lub sytuacji rodzajowo im podobnej, w świetle której za uzasadnione należałoby uznać twierdzenie, że Sąd I instancji wykroczył poza wyznaczone aktami administracyjnymi granice, w których mógł operować, a w konsekwencji, że oparł orzeczenie na ustaleniach, które nie znajdują oparcia w aktach sprawy, a których źródłem miałyby być dowody lub fakty nieznajdujące odzwierciedlenia w tych aktach, co wymagałoby oczywiście wyjaśnienia i wskazania, o jakie dowody lub fakty miałoby chodzić oraz z jakiego źródła – innego niż akta sprawy – miałyby one pochodzić. Wymaga również wyjaśnienia, że zarzut naruszenia art. 133 § 1 ppsa nie może służyć kwestionowaniu oceny przyjętego za podstawę wyrokowania w sprawie stanu faktycznego, ani też kwestionowaniu wniosków wyprowadzanych na podstawie akt sprawy (por. np. wyroki NSA z dnia: 21 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1888/21; 22 marca 2022 r., sygn. akt II GSK 211/22; 26 stycznia 2022 r., sygn. akt I GSK 1172/21; 29 czerwca 2021 r., sygn. akt II GSK 1158/18).
Skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą nie może również odnieść zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 157 § 1 kpa w związku z art. 72 ust. 1 prd i § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych "[...] poprzez nieprawidłowe uznanie, że przedmiotowe rozstrzygnięcie Starosty może zostać unieważnione jako wydane z rażącym naruszeniem prawa" (pkt 1 petitum skargi kasacyjnej).
O braku skuteczności omawianego zarzutu kasacyjnego trzeba wnioskować przede wszystkim na podstawie deficytów jego konstrukcji oraz uzasadniania. W tym zwłaszcza, na podstawie zawartych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej powieleń argumentacyjnych – o których mowa była powyżej – które nie korespondują z przepisami prawa, których naruszenie zarzuca skarga kasacyjna, a co więcej, które w ogóle nie mogą być uznane za przydatne dla wykazania braku zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, a co za tym idzie dla wykazania niezgodności z prawem decyzji kontrolowanej przez Sąd I instancji.
Stanowisko strony skarżącej nie może być uznane za zasadne – ani też za przydatne dla wykazania braku zgodności z prawem zaskarżonego wyroku – zwłaszcza, gdy podkreślić, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem, odrębnym od postępowania, w którym wydano weryfikowaną decyzję, a celem tego postępowania jest ustalenie, czy decyzja jest obarczona wadą (jedną z wad), o której mowa w art. 156 § 1 kpa. Przedmiotem tego postępowania jest więc sprawa procesowa rozumiana, jako "rozpoznanie i rozstrzygnięcie w trybie unormowanym przepisami prawa procesowego [...] zgodnego z przepisami, głównie materialnego prawa administracyjnego, rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej materialnej, [...] jej prawidłowości, pod kątem kwalifikowanych wad prawnych decyzji administracyjnej kończącej postępowanie zwykłe lub nadzwyczajne" (B. Adamiak, Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, "Państwo i Prawo" 2001, z. 8, s. 31).
Przedmiotem tego postępowania nie jest więc ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, która już została rozstrzygnięta kontrolowaną decyzją, albowiem decyzja, o której mowa w art. 158 § 1 kpa, jakkolwiek jest decyzją wydaną w sprawie administracyjnej, to jednak sprawy tej nie rozstrzyga. Przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest jedynie zbadanie, czy kwestionowana decyzja nie jest dotknięta wadą prawną wymienioną w art. 156 § 1 kpa co oznacza, że organ nadzoru jedynie kontroluje prawidłowość samej decyzji administracyjnej.
Wobec przedmiotu rozpatrywanej sprawy, którego znaczenia oraz istoty strona skarżąca nie uwzględnia jednak w dostatecznym stopniu, eksponowanie argumentu ze znaczenia konsekwencji mających – jej zdaniem – wynikać z art. 10 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo przedsiębiorców, czy też z tej okoliczności, że legalnie prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zmian konstrukcyjnych pojazdów (art. 66 ust. 4 pkt 6 lit. b) prd) w związku z czym – jak twierdzi – jest producentem spornego w sprawie pojazdu, którego zmian konstrukcyjnych dokonała, nie jest ani zasadne, ani też przydatne.
Podobnie, jak i nie jest zasadny, ani też przydatny argument, że – jak twierdzi strona – "ustawa nie zawiera definicji legalnej producenta pojazdu". Zwłaszcza, że – co trzeba podnieść w korespondencji do stanowiska Sądu I instancji odwołującego się do znaczenia konsekwencji wynikających z art. 3 pkt 40 rozporządzenia nr 2018/858 oraz art. 3 pkt 47 rozporządzenia nr 168/2013 (s. 16 uzasadnienia zaskarżonego wyroku) – teza tego rodzaju jest o tyle dowolna, że nie uwzględnia znaczenia konsekwencji wynikających z art. 2 pkt 58 prd, zgodnie z którym VIN to numer identyfikacyjny pojazdu nadany i umieszczony przez producenta, a w tym kontekście, że trzy pierwsze znaki numeru VIN, który jest częścią WMI (World Manufacturer Identifier) określają kraj pochodzenia (znak pierwszy) oraz producenta pojazdu (znak drugi i trzeci), a co więcej, że litera (...) oznacza (...), a (...) to z całą pewnością (...). Siłą rzeczy za uzasadniony trzeba więc uznać wniosek, że nr nadwozia spornego w sprawie pojazdu – a mianowicie nr (...) – nie został nadany, ani też naniesiony przez stronę skarżącą, albowiem nie była ona producentem tego pojazdu, w którym dokonała jedynie zmian konstrukcyjnych, a w konsekwencji i ten wniosek, że w rozpatrywanej sprawie zaktualizowała się przesłanka wydania inkryminowanej decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego o rejestracji samochodu marki (...), nr nadwozia (...), z rażącym naruszeniem § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych.
Nie ma więc podstaw, aby kwestionować prawidłowość stanowiska Sądu I instancji, z którego wynika, że kontrolowana decyzja, którą stwierdzono nieważność wymienionej decyzji rejestracyjnej, jest prawidłowa i nie narusza prawa. Wzruszona kontrolowaną decyzją ostateczna decyzja o rejestracji wymienionego pojazdu z całą pewnością wydana bowiem została z rażącym naruszeniem prawa.
W korespondencji do argumentów odnoszących się do przedmiotu, celu oraz funkcji postępowania nadzwyczajnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, które w relacji do znaczenia konsekwencji wynikających z zasady trwałości decyzji ostatecznych zakładają potrzebę ścisłej wykładni przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, o których mowa w art. 156 § 1 kpa, których katalog jest zamknięty (por. np. wyroki NSA z dnia: 22 września 1999 r., sygn., akt IV SA 1380/97; 29 czerwca 1999 r., sygn., akt IV SA 1889/97; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 2000 r., sygn. akt III RN 62/00) trzeba stwierdzić, że rażące naruszenie prawa to wada oczywista i niedająca się pogodzić ze standardami państwa prawa, albowiem rażące naruszenie prawa to naruszenie kwalifikowane – o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, oczywiste – to jest takie, które stanowi zaprzeczenie stanu prawnego, który w zakresie odnoszącym się do jego obowiązywania i interpretacji jest niewątpliwy i nierodzący rozbieżności, gdy chodzi o jego wykładnię. Stąd też, cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z treścią przepisu przez ich proste zestawienie ze sobą i nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. np. wyrok NSA z dnia 26 października 2018 r., sygn. akt I OSK 257/17).
Innymi słowy, rażące naruszenie prawa, to naruszenie normy prawnej (prawa materialnego, procesowego albo ustrojowego), niebudzące wątpliwości co do jej bezpośredniego rozumienia.
W tym też kontekście – i zarazem w odpowiedzi na argumentację skargi kasacyjnej – wymaga również wyjaśnienia, że wobec enigmatyczności samego terminu "bezpośredniego rozumienia prawa" oraz wynikających z tego konsekwencji o niepożądanym charakterze podkreśla się, że dane rozumienie teksu prawnego zawsze stanowi rezultat – niekiedy nawet nieuświadamianego – procesu wykładni, co uzasadnia (jednak) twierdzenie, że omnia sunt interpretanda (M. Zieliński, Osiemnaście mitów w myśleniu o wykładni prawa, "Palestra", 2011, nr 3 - 4, s. 20 i n.; zob. również M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego, Stan prawny: 2016.12.05 komentarz LEX/el.2017 oraz przywołana tam literatura przedmiotu). Stąd też, jak podkreśla się w orzecznictwie, sama konieczność przeprowadzenia wykładni przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę decyzji administracyjnej nie wyklucza możliwości orzekania o rażącym naruszeniu prawa, gdyż wykładnia dokonywana jest w każdym przypadku zastosowania przepisu (wyrok NSA z dnia 16 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1155/10), a w tym względzie, za rażące uważa się, między innymi, naruszenie podstawowych reguł wykładni.
Jeżeli w korespondencji do powyższego ponownie podkreślić, że w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa rażące naruszenie prawa to przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny – co można i należy wiązać również z naruszeniem reguł wykładni prawa – to stanowiący konsekwencję ich naruszenia rezultat tak dokonanej wykładni, w sytuacji gdy jego skutki będą powodować, że decyzja nie będzie mogła być zaakceptowana, jako wydana przez organy praworządnego państwa, tym bardziej będzie uzasadniał ocenę o wydaniu tej decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Za rozstrzygające dla uznania naruszenia prawa za rażące jest bowiem i to, że rodzaj naruszenia oraz jego skutki powodują, iż decyzja, bądź postanowienie nie mogą być zaakceptowane, jako wydane przez organy praworządnego państwa (zob.: K. Glibowski w w: R. Hauser, M. Wierzbowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2017 r., s. 1132 i nast., P. M. Przybysz, Komentarz do art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego, Stan prawny: 2017.06.05 komentarz LEX/el.2017, M. Jaśkowska, op. cit. oraz przywołane tam orzecznictwo), co nastąpi w szczególności wówczas, gdy naruszeniu normatywnego wzorca działania towarzyszył będzie jednoczesny brak realizacji wartości prawem chronionych (por. Z. Cieślak, Decyzja administracyjna a rażące naruszenie prawa, "Glosa" 1995, nr 2, s. 5 i n.).
Podkreślając w związku z powyższym, że rozporządzenie w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych regulowało, między innymi (§ 1 ust. 1 pkt 1), warunki i tryb rejestracji pojazdów, o których mowa w art. 71 ust. 1 wymienionej ustawy – zgodnie z którym dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe – a ponadto, że stanowiący podstawę jego wydania upoważniający przepis art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) prd został usytuowany w Rozdziale II – "Warunki dopuszczenia pojazdów do ruchu" – Działu III – "Pojazdy" – wymienionej ustawy, trzeba stwierdzić, że wskazany argument natury systemowej w takim samym stopniu i zakresie odnosi się do § 18 ust. 6 rozporządzenia, albowiem został on usytuowany w rozdziale 2 – "Rejestracja pojazdów" – wymienionego rozporządzenia.
Znaczenie tego argumentu – w tym w relacji do celu i przedmiotu regulacji wymienionego rozporządzenia – jest istotne, gdy podkreślić, że w warunkach określonych przepisem § 18 ust. 6 tego rozporządzenia, a mianowicie, w przypadku zgłoszenia przez właściciela pojazdu wniosku o zmianę danych technicznych pojazdu dotyczących mas i nacisków osi, zawartych w dowodzie rejestracyjnym, wynikającą ze zmiany właściwych, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 66 ust. 5 i 5a ustawy, warunków technicznych – a więc warunkach, które zostały ujawnione w rozpatrywanej sprawie, a to wobec zwiększenia masy całkowitej pojazdu (...) z 4600 kg do 6200 kg (zwiększenia liczby miejsc z 8 do 30) – do wniosku dołącza się oświadczenie wystawione przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzające, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi.
Dołączone przez wnioskodawców do wniosku o rejestrację wymienionego pojazdu (w którym dokonano zmian konstrukcyjnych) dokumenty – a mianowicie, zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym wraz z opisem zmian dokonanych w pojeździe oraz opinia techniczna, z całą pewnością nie stanowiły oświadczenia producenta lub przedstawiciela producenta w rozumieniu § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi.
Strona skarżąca nie była bowiem producentem wymienionego pojazdu, o czym ponad wszelką wątpliwość należy wnioskować na podstawie znaczenia konsekwencji wynikających z art. 2 pkt 58 prd oraz treści i funkcji numeru identyfikacyjnego pojazdu VIN, który jest nadawany i umieszczany przez producenta. Jest to aż nadto oczywiste, gdy ponownie podkreślić, że trzy pierwsze znaki numeru VIN, który jest częścią WMI (World Manufacturer Identifier) określają kraj pochodzenia (znak pierwszy) oraz producenta pojazdu (znak drugi i trzeci), zaś litera (...) oznacza (...), a (...) to z całą pewnością (...). Numer nadwozia spornego w sprawie pojazdu – a mianowicie nr (...)– nie mógł być więc nadany, ani też naniesiony przez stronę skarżącą, albowiem nie była ona producentem tego pojazdu, w którym dokonała jedynie zmian konstrukcyjnych i zmieniła jego przeznaczenie z samochodu ciężarowego na autobus.
Przedłożonych przez wnioskodawców dokumentów nie sposób było również kwalifikować, jako oświadczenia przedstawiciela producenta w rozumieniu § 18 ust. 6 pkt 2 wymienionego rozporządzenia, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi, albowiem kwalifikacji tej sprzeciwia się stanowisko (...), z którego wynika, że przedsiębiorstwo (...) nie jest partnerem spółki, a ponadto, że opracowując wytyczne dla przedsiębiorstw zabudowujących pojazdy spółka nie dopuszcza możliwości zmiany dopuszczalnej masy całkowitej, ani też przekroczenia nacisków na osie dla przedmiotowego typu pojazdów.
W świetle powyższego za uzasadniony trzeba więc uznać wniosek, że w rozpatrywanej sprawie zaktualizowała się przesłanka wydania inkryminowanej decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego o rejestracji samochodu marki (...), nr nadwozia (...), z rażącym naruszeniem prawa w przedstawionym powyżej rozumieniu tego pojęcia, a mianowicie z rażącym naruszeniem § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych, a w konsekwencji i ten wniosek, że nie ma podstaw, aby kwestionować prawidłowość stanowiska Sądu I instancji, z którego wynika, że kontrolowana decyzja, którą stwierdzono nieważność wymienionej decyzji rejestracyjnej, jest prawidłowa i nie narusza prawa.
W rekapitulacji należało więc stwierdzić, że skarga kasacyjna nie podważa zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, albowiem stawiane w niej zarzuty nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI