II GSK 1776/18

Naczelny Sąd Administracyjny2022-09-15
NSAtransportoweWysokansa
prawo telekomunikacyjnerezerwacja częstotliwościPrezes UKENSAbezpieczeństwo państwazakłócenia elektromagnetyczneGSM-Rsieci telekomunikacyjnepostępowanie administracyjneskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą zmiany rezerwacji częstotliwości telekomunikacyjnych, uznając, że organ prawidłowo zastosował przepisy szczególne ze względu na zagrożenie bezpieczeństwa.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez A. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Prezesa UKE zmieniającą rezerwację częstotliwości dla spółki S. S.A. Skarżąca zarzucała m.in. wydanie decyzji w wykonaniu ugody, naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. NSA oddalił skargę, uznając, że WSA prawidłowo ocenił decyzję Prezesa UKE, która została wydana na podstawie przepisów szczególnych (art. 123 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa telekomunikacyjnego) ze względu na ryzyko szkodliwych zakłóceń i zagrożenie bezpieczeństwa publicznego, co wyłączało stosowanie procedury selekcyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE) zmieniającą rezerwację częstotliwości telekomunikacyjnych dla spółki S. S.A. Skarżąca podnosiła szereg zarzutów, w tym naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując, że decyzja została wydana w wykonaniu ugody zawartej między Skarbem Państwa a spółką, a nie na podstawie obiektywnych przesłanek. WSA oddalił skargę, uznając, że Prezes UKE prawidłowo zastosował przepisy szczególne Prawa telekomunikacyjnego (art. 123 ust. 1 pkt 1 i 3), które pozwalają na zmianę rezerwacji w przypadku stwierdzenia szkodliwych zakłóceń lub zagrożenia bezpieczeństwa państwa. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, podkreślił, że postępowanie przed NSA jest ograniczone do granic skargi i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy. Sąd uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają prawidłowości stanowiska WSA. NSA stwierdził, że ustalenia faktyczne, na podstawie których organ administracji publicznej podjął decyzję o zmianie rezerwacji częstotliwości, były wystarczające do zastosowania przepisów szczególnych, a kwestia ugody zawartej między stronami pozostaje poza zakresem kontroli legalności decyzji. Sąd podkreślił również, że powołanie biegłego jest uprawnieniem organu, a nie obowiązkiem, a ocena materiału dowodowego przez organ i sąd pierwszej instancji była prawidłowa. NSA uznał, że zastosowanie art. 123 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego, jako szczególnego rozwiązania w sytuacjach nadzwyczajnych, wyłącza stosowanie procedury selekcyjnej, co jest zgodne z prawem unijnym. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, Prezes UKE może zmienić rezerwację częstotliwości na podstawie przepisów szczególnych, gdy stwierdzi wystąpienie przesłanek wskazanych w art. 123 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego, co wyłącza stosowanie procedury selekcyjnej.

Uzasadnienie

NSA uznał, że art. 123 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego stanowi szczególne rozwiązanie dla sytuacji nadzwyczajnych, które wyłącza stosowanie procedury selekcyjnej, a ustalenia organu dotyczące zagrożenia bezpieczeństwa i szkodliwych zakłóceń były wystarczające do zastosowania tej regulacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.p.t. art. 123 § 1 pkt 1 i pkt 3

Ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne

Przepis ten stanowi podstawę do zmiany lub cofnięcia rezerwacji częstotliwości w przypadku stwierdzenia szkodliwych zakłóceń lub zagrożenia bezpieczeństwa państwa, wyłączając procedurę selekcyjną.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej, nakazująca organom podjęcie wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 84 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis określający fakultatywność dowodu z opinii biegłego.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania do władzy publicznej.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada rozpoznawania sprawy w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy kasacyjne: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.

Dyrektywa 2002/20/WE Parlamentu Europejskiego i Rady art. 5 i 14

Przepisy dotyczące zezwoleń na udostępnienie sieci i usług łączności elektronicznej, dopuszczające wyjątki od otwartych procedur.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie art. 123 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego jako podstawy do zmiany rezerwacji częstotliwości ze względu na zagrożenie bezpieczeństwa i szkodliwe zakłócenia. Niezależność decyzji administracyjnej od ugody zawartej między Skarbem Państwa a przedsiębiorcą. Prawidłowość oceny materiału dowodowego przez organ i sąd pierwszej instancji bez konieczności powoływania biegłego. Wyłączenie procedury selekcyjnej w przypadku zastosowania przepisów szczególnych z art. 123 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego.

Odrzucone argumenty

Wydanie decyzji w wykonaniu ugody zawartej między Skarbem Państwa a spółką. Naruszenie przepisów postępowania, w tym zasady prawdy obiektywnej i pogłębiania zaufania do władzy publicznej. Niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego i błędna ocena materiału dowodowego. Naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym zasad konkurencji i efektywnego zarządzania częstotliwościami. Obowiązek powołania biegłego w celu oceny technicznych aspektów sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Postanowienia wspomnianej ugody oraz okoliczności związane z jej zawarciem, jak trafnie ocenił to Sąd pierwszej instancji, pozostają poza zakresem dokonywanej kontroli legalności wydania zaskarżonej decyzji. Niewątpliwie do przesłanek warunkujących zastosowanie szczególnej regulacji uprawniającej Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej do zmiany lub cofnięcia rezerwacji częstotliwości nie można zaliczyć ugody zawartej pomiędzy Skarbem Państwa a Spółką. Przepis art. 123 ust. 1 u.p.t. stanowi szczególne rozwiązanie dające podstawy do interwencji organu w sytuacjach nadzwyczajnych, szczegółowo wymienionych w ust. 1 pkt 1-8 oraz w ust. 2, ust. 2a i ust. 2b art. 123 u.p.t., a tym samym wyłącza w takich sytuacjach stosowanie procedury selekcyjnej opisanej w art.116 ustawy.

Skład orzekający

Cezary Pryca

przewodniczący-sprawozdawca

Andrzej Skoczylas

sędzia

Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania przepisów szczególnych Prawa telekomunikacyjnego (art. 123 ust. 1) w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa lub wystąpienia szkodliwych zakłóceń, wyłączających procedurę selekcyjną. Potwierdzenie niezależności decyzji administracyjnej od ugód cywilnoprawnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z rezerwacją częstotliwości telekomunikacyjnych i bezpieczeństwem państwa. Interpretacja przepisów może być specyficzna dla branży telekomunikacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa państwa w kontekście zarządzania zasobami telekomunikacyjnymi i potencjalnych zakłóceń, co ma znaczenie nie tylko dla branży, ale i dla szerszego odbiorcy zainteresowanego bezpieczeństwem infrastruktury krytycznej.

Bezpieczeństwo ponad konkurencję? NSA o zmianie rezerwacji częstotliwości telekomunikacyjnych w obliczu zagrożeń.

Sektor

telekomunikacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1776/18 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-09-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-10-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas
Cezary Pryca /przewodniczący sprawozdawca/
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Symbol z opisem
6254 Usługi telekomunikacyjne i eksploatacja sieci telekomunikacyjnych
Hasła tematyczne
Telekomunikacja
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 4095/14 - Wyrok WSA w Warszawie z 2018-02-02
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2014 poz 243
art. 123 ust. 1 pkt 1 i pkt 3
Ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne - tekst jednolity
Dz.U. 1980 nr 9 poz 26
art. 7, art. 8, art. 77, art. 84 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant Klaudia Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 15 września 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 4095/14 w sprawie ze skargi A. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie zmiany rezerwacji częstotliwości 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. w Polsce na rzecz Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
I
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 lutego 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 4095/14 działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej jako: "p.p.s.a.") oddalił skargę A. w P. (dalej jako: "skarżąca") na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] września 2014 r. w przedmiocie zmiany rezerwacji częstotliwości
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy.
Po przeprowadzeniu postępowania wszczętego z urzędu w trybie art. 123 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia [...] lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. 2014 poz. 243, dalej jako: "u.p.t."), Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. (dalej jako: "Decyzja 1" lub "Decyzja Zmieniająca") zmienił rezerwację częstotliwości udzieloną spółce S. S.A. z siedzibą w Warszawie (dalej jako: "Spółka") w ten sposób, że zamiast dotychczas przydzielonych częstotliwości z zakresu 824 - 830 MHz oraz 869 - 875 MHz, przydzielił Spółce częstotliwości z zakresu 816-821 MHz oraz 857 - 862 MHz.
Organ w decyzji ustalił także termin rozpoczęcia wykorzystywania przyznanych częstotliwości przez Spółkę, najpóźniej z dniem 1 października 2014 r.
Wydanie powyższej decyzji poprzedziło postępowanie zapoczątkowane decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r., którą organ dokonał rezerwacji na rzecz poprzednika prawnego Spółki czterech dupleksowych kanałów częstotliwościowych o szerokości 1,25 MHz, w zakresie 838-843 MHz oraz 883-888 MHz, przeznaczonych do wykorzystywania dla radiowego dostępu abonenckiego w stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej, do dnia [...] grudnia 2018 r. Zakres przyznanych częstotliwości uległ następnie zmianie decyzją z dnia [...] października 2005 r. dalej jako: "poprzednie pasmo").
Stroną postępowania w tej sprawie oprócz Spółki były także cztery organizacje społeczne ([...], [...], A. w P. oraz I. ), które organ dopuścił do udziału w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony.
Na skutek rozpoznania wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy, złożonych przez Spółkę, skarżącą oraz Instytut Telekomunikacji i Poczty, organ wydał w dniu [...] września 2014 r. decyzję (dalej jako: "Decyzja 2"), na mocy której uchylił Decyzję 1 w zakresie ustalenia terminu rozpoczęcia wykorzystywania przyznanej Spółce częstotliwości, tj. nie później niż z dniem [...] stycznia 2015 r. W pozostałym zakresie organ Decyzję 1 utrzymał w mocy.
Organ oceniając ponownie materiał zgromadzony w sprawie w postaci raportów i opracowań naukowych znajdujących się w aktach sprawy, wiedzę posiadaną przez organ oraz wyniki koordynacji międzynarodowych stacji bazowych Spółki uznał za udowodnione występowanie przesłanki wskazanej w art. 123 ust. 1 pkt 1 u.p.t., tj. przesłanki powodowania szkodliwych zakłóceń w sytuacji używania urządzenia radiowego zgodnie z rezerwacją.
W ocenie organu sprawozdania znajdujące się w aktach sprawy wskazały na okoliczność występowania szkodliwych zakłóceń powodowanych przez stacje radiowe Spółki., zakłócające pracę urządzeń radiowych w sieci GSM-R. Ponadto, na podstawie raportów i analiz, organ stwierdził również niekorzystne oddziaływanie stacji radiowych Spółki na stacje, które będą uruchamiane w paśmie tzw. "dywidendy cyfrowej" czyli w zakresach częstotliwości 791-821 MHz oraz 832-862 MHz, zharmonizowanych na mocy decyzji Komisji nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. w sprawie zharmonizowania warunków technicznych dotyczących wykorzystywania zakresu częstotliwości 790-862 MHz na potrzeby ziemskich systemów zapewniających usługi łączności elektronicznej w Unii Europejskiej.
Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej, po ponownym rozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego i analizie zapisów Rezerwacji w brzmieniu sprzed Decyzji Zmieniającej oraz obowiązujących uzgodnień międzynarodowych dotyczących wykorzystywania częstotliwości z zakresu 791-821 MHz oraz 832-862 MHz oraz 870-876 MHz, stwierdził również, iż wykorzystywanie częstotliwości zgodnie z warunkami określonymi w rezerwacji częstotliwości Spółki przed wydaniem Decyzji Zmieniającej jest niezgodne z obowiązującymi obecnie międzynarodowo uzgodnionymi i zharmonizowanymi zasadami wykorzystywania częstotliwości z zakresu 791-821 MHz oraz 832-862 MHz oraz 870-876 MHz, w postaci decyzji Komisji nr [...] z dnia [...] maja 2010 r oraz decyzji ECC z dnia [...] marca 2004r. w sprawie dostępności częstotliwości z pasma 400 MHz oraz 800/900 MHz dla szerokopasmowych urządzeń cyfrowych PMR/PAMR w służbie ruchomej lądowej, co oznacza, że istnieje znaczne ryzyko pojawienia się szkodliwych zakłóceń stacji radiowych pracujących w państwach sąsiadujących z Polską spowodowanych przez pracę stacji Spółki, jak również ryzyko, iż stacje Spółki działające w zakresach 824-830 MHz oraz 869-875 MHz, nie będą chronione przed zakłóceniami wywoływanymi przez pracę stacji w krajach sąsiednich.
Organ uznał zatem, że ustalenia poczynione w powyższym zakresie przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej w trakcie postępowania pierwszoinstancyjnego były prawidłowe i zachowują swoją aktualność w stanie faktycznym i prawnym w dacie wydania Decyzji 2, m.in z uwagi na rozwój systemu GSM-R, planowanie sieci radiowych wykorzystywanych w systemach przeznaczonych do pracy na częstotliwościach z zakresu dywidendy cyfrowej, jak i okoliczność, że koordynacja międzynarodowa stacji Spółki nie jest możliwa z uwagi na pracę stacji Spółki w dotychczas użytkowanym przez Spółkę zakresie tj. 824-830 MHz oraz 869-875 MHz.
Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej potwierdził także zaistnienie drugiej przesłanki zmiany Rezerwacji, wskazanej w art. 123 ust. 1 pkt 3 u.p.t., zgodnie z którym rezerwacja częstotliwości może zostać przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej zmieniona lub cofnięta w przypadku wystąpienia okoliczności prowadzących do zagrożenia obronności, bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ze względu na fakt, iż podzakres częstotliwości 869,4-874,44 MHz wykorzystywany przez Spółkę znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie zakresu 876-880 MHz stanowiącego - wraz z zakresem 921-925 MHz - zasób częstotliwości wyznaczony do wykorzystania w systemie GSM-R, organ stwierdził, iż nie jest możliwe uniknięcie powodowania szkodliwych zakłóceń w systemie GSM-R przez stacje radiowe Spółki. W ocenie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej powyższe świadczy o wystąpieniu okoliczności prowadzących do zagrożenia bezpieczeństwa i porządku publicznego. Stwierdzenie to było wynikiem oceny potencjalnych skutków jakie mogą wywołać zakłócenia wywoływane przez stacje radiowe Spółki zwłaszcza w pracy systemu GSM-R.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożyła skarżąca. Sąd pierwszej instancji skargę oddalił. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja odpowiadają prawu. Zdaniem Sądu organ w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. oraz w wyniku ponownego rozpoznania sprawy wskazał na przesłanki warunkujące zmianę poprzedniego pasma przyznanego Spółce na nowy. Najważniejsza z nich w ocenie Sądu to kolizja poprzedniego pasma częstotliwości z ogólnoeuropejskim standardem radiowej komunikacji kolejowej ("systemem GSM-R"), stwarzającym zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu. Pozostałe przesłanki dotyczą kolizji z innymi programami i systemami w zakresie wykorzystania częstotliwości 800 MHz oraz 824,4-829,44 MHz.
Wystąpienie tych przesłanek należało zdaniem Sądu uznać za udowodnione (w aktach sprawy znajdują się bowiem dokumenty potwierdzające wystąpienie zakłóceń i kolizji częstotliwości o których mowa, w tym także ekspertyzy wskazujące, że wykorzystywanie przez Skarżącą poprzedniego pasma częstotliwości powoduje zakłócenia w innych pasmach, bez względu na użytą technologie (CDMA, LTE, HSPA+ czy UMTS), stosowaną przez Spółkę.
Sąd zgodził się z organem, że Spółka nie mogła wykorzystywać w pełni zarezerwowanego wcześniej pasma, a Spółka składała w okresie od 2007 r. do 2013 r. liczne wnioski o wydanie pozwoleń radiowych we wszystkich praktycznie technologiach (CDMA, HSPA, LTE). Sąd wyjaśnił, że Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej powołując się w szczególności na kolizję Poprzedniego Pasma z systemem GSM-R (z uwagi na ryzyko powstania wypadków kolejowych), odmawiał wydania pozwoleń bądź wstrzymywał się z wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, czego skutkiem były liczne orzeczenia wydane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie bądź Naczelny Sąd Administracyjny, w których Sąd stwierdzał bezczynność Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej bądź przewlekłość postępowania, bądź też uchylał wydane przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej decyzje odmowne (co potwierdzał zgromadzony przez organ materiał dowodowy).
W tych okolicznościach sprawy, które Sąd uznał za dowiedzione i dające faktyczną podstawę do dokonania zmiany zarezerwowanych częstotliwości Spółce, decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej dokonał z urzędu zamiany poprzedniego pasma (tj. częstotliwości z zakresu 824-830 MHz oraz 869-875 MHz - zarezerwowanego wcześniej na rzecz Spółki decyzją z dnia 20 października 2005r.) na częstotliwości z zakresu 816-821 MHz oraz 857-862 MHz.
W ocenie Sądu brak było podstaw do twierdzenia, iż inna była podstawa faktyczna decyzji Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej w tej sprawie – tj. ugoda z dnia [...] lipca 2013 r., zawarta przez inny naczelny organ administracji, gdyż taki dokument w trakcie przeprowadzonego postępowania nie był przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej poddawany jakiejkolwiek analizie.
Sąd wyjaśnił także, że powyższej oceny nie zmienia okoliczność wydania komunikatu prasowego z dnia 14 sierpnia 2013 r. przez Ministra Administracji i Cyfryzacji informującym o zobowiązaniu Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej, w wyniku zawartej ugody, do określonego działania, który to fakt medialny nie ma żadnego znaczenia prawotwórczego, nie stanowi bowiem żadnej dozwolonej prawem formy "zobowiązania" innego naczelnego organu administracji do wydania określonej decyzji (podjęcia konkretnego rozstrzygnięcia).
Odnośnie podstawy prawnej działania organu Sąd wskazał, iż postępowanie w sprawie zmiany rezerwacji częstotliwości na rzecz Spółki zakończone wydaniem przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. zostało wszczęte z uwagi na potrzebę wyeliminowania szkodliwych zakłóceń lub szkodliwych zaburzeń elektromagnetycznych (art. 123 ust. 1 pkt 1 u.p.t.) oraz wystąpienie okoliczności prowadzących do zagrożenia obronności, bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa i porządku publicznego (art. 123 ust. 1 pkt 3 u.p.t.).Organ wydając decyzje w przedmiotowej sprawie działał zatem w trybie szczególnym, z uwagi na dowiedzione okoliczności dotyczące bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego (w tym w szczególności zapobieżenia możliwym wypadkom kolejowym). Jeżeli zatem organ działał w tym trybie – nie mogły mieć zastosowania ogólne zasady procedury selekcyjnej, w tym dotyczące aukcji częstotliwości, o których w szczególności mowa w art. 114 czy też art. 116 u.p.t.
Zdaniem Sądu nie można było uznać za zasadny również zarzutu skarżącej, iż Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej wydał ww. decyzję z naruszeniem celów Prawa telekomunikacyjnego, w szczególności, z naruszeniem zasady wspierania równoprawnej i skutecznej konkurencji na rynku telekomunikacyjnym. Skarżąca nie wykazała bowiem, iż na skutek wydania przedmiotowych decyzji doszło do zniekształcenia i ograniczenia konkurencji na krajowym rynku telekomunikacyjnym w sytuacji, gdy postępowanie w sprawie zmiany rezerwacji częstotliwości na rzecz Spółki było prowadzone w trybie art. 123 ust. 1 u.p.t., a nie w ramach postępowania selekcyjnego, do którego ograniczenia te znajdują właściwe zastosowanie.
Z tego samego powodu Sąd nie uznał za usprawiedliwione zarzuty skargi dotyczących naruszenia przepisów o pomocy publicznej i jej dopuszczalności, w przypadku dokonania zamiany częstotliwości zarezerwowanej na rzecz Spółki, z uwagi na interes publiczny.
Sąd negatywnie także ocenił zarzut naruszenia art. 84 § 1 w zw. z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. Nr 9 poz. 26, ze zm.; dalej jako: "k.p.a.") poprzez niepowołanie biegłego i oparcie rozstrzygnięcia organu w przedmiotowej sprawie na dokumentach prywatnych (opiniach i ekspertyzach) dostarczonych przez Spółkę. Sąd wyjaśnił przy tym, że w aktach sprawy oprócz opinii zlecanych przez Spółkę znajdują się np. analiza badawcza sporządzona przez Z. (zamówiona przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej), pismo P. S.A. (zarządcy infrastruktury kolejowej) oraz wyniki koordynacji międzynarodowych stacji Spółki, które były przedmiotem analizy organu. Sąd zaznaczył także, że Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej to wyspecjalizowany organ właściwy w sprawach gospodarki zasobami częstotliwościowymi, w tym w obszarze badania szkodliwych zakłóceń i dysponuje zasobem kadrowym niezbędnym w celu dokonania oceny merytorycznej w tym zakresie. Sąd jednocześnie zaznaczył, że skarżąca nie dowiodła, aby w przypadku rozpoznawanej sprawy były niezbędne wiadomości specjalne i tym samym było konieczne skorzystanie z pomocy biegłego dla rozstrzygnięcia tej sprawy.
II
Skarżąca złożyła skargę kasacyjną na powyższy wyrok, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi na podstawie art. 185 § 1 i 2 p.p.s.a., rozpoznanie sprawy na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, a także zasądzenie na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a., na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi skarżąca zarzuciła:
a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
1. naruszenie przepisów postępowania, mianowicie normy z art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 2, art. 7 oraz art. 10 Konstytucji RP, poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy decyzja została wydana z naruszeniem zasady praworządności - tj. w wykonaniu ugody zawartej w dniu [...] lipca 2013 r. pomiędzy Skarbem Państwa - Ministrem Administracji i Cyfryzacji a Spółką oraz jej akcjonariuszami (dalej; "ugoda"):
2. naruszenie przepisów postępowania, mianowicie normy z art. 161 p.p.s.a. w związku z art. 146 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i 107 k.p.a poprzez niewyjaśnienie i niezbadanie rzeczywistej podstawy zaskarżonej Decyzji, pomimo że materiał zgromadzony w sprawie, w szczególności pochodzący od samego Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej oraz Ministra Administracji i Cyfryzacji. wskazywał jednoznacznie, że decyzja wydana została w związku ze zobowiązaniem do wydania decyzji administracyjnej o określonej treści, zbieżnej z treścią decyzji, zaciągniętym przez Rzeczpospolitą Polską w ugodzie ze Spółką;
3. naruszenie przepisów postępowania, mianowicie normy z art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a. i z art. 77 k.p.a. i 107 k.p.a, poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy Decyzja wydana została w błędnie ustalonym stanie faktycznym sprawy przy błędnym przyjęciu, że przyczyny wydania decyzji były niezależne od zawarcia przez Polskę ugody ze Spółką;
4. naruszenie przepisów postępowania, mianowicie normy z art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a. i z art. 77 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że dokumenty pochodzące od Ministra Administracji i Cyfryzacji oraz od Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej w postaci komunikatu Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 14 sierpnia 2013 r. oraz odpowiedzi Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na pisemny wniosek T. o udostępnienie informacji publicznej (DP-064-5/13(2)) nie dają podstawy do stwierdzenia istnienia związku pomiędzy zawarciem ugody a wydaniem decyzji, podczas gdy zarówno z ww. komunikatu prasowego z 14 sierpnia 2013 r. jak i odpowiedzi Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na pisemny wniosek T. o udostępnienie informacji publicznej, wprost wynika, że Rzeczpospolita Polska zobowiązała się w ugodzie do zapewnienia Spółce częstotliwości w pasmach 816-821 MHz oraz 857-862 MHz. oraz że Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej zamierzał w związku z tym wydać decyzję o treści określonej w Ugodzie ze Spółką;
5. naruszenie przepisów postępowania, mianowicie normy z art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 (1) oraz art. 108 (3) Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej jako: "TFUE") w zw. z art. 6 k.p.a. i art. 7 k.p.a. i w zw. z art. 2. art. 7, art. 9 i art. 91 Konstytucji RP poprzez brak rozważenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny kwestii pomocy publicznej i jej dopuszczalności oraz uznanie, że obowiązujący Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej zakaz udzielania bezprawnej pomocy publicznej wynikający z art. 108 (3) TFUE nie znajduje zastosowania do bezprawnej pomocy w formie nieodpowiadającej cenie rynkowej, bezaukcyjnej rezerwacji częstotliwości z zakresu 800 MHz na rzecz Spółki;
6. naruszenie z art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art, 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi pomimo wydania przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej decyzji z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej - na skutek uchybienia w postępowaniu dowodowym, w tym w wyniku błędnej oceny materiału dowodowego;
7. naruszenie przepisów postępowania, mianowicie normy z art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 146 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że wystarczające dla ustalenia stanu faktycznego sprawy, w szczególności stwierdzenia zaistnienia przesłanek do wydania decyzji, na które powołał się Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej, było oparcie się przez organ jedynie o dokumenty prywatne (opinie i ekspertyzy) dostarczone przez Spółkę podczas gdy z uwagi na techniczny i specjalistyczny charakter zagadnień będących przedmiotem postępowania administracyjnego, w celu wszechstronnego rozpatrzenia sprawy zasadne było zwrócenie się przez organ do biegłego lub biegłych o wydanie stosownych opinii;
8. naruszenie przepisów postępowania, mianowicie normy z art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a.. poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi w sytuacji, w której decyzja została wydana z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej, tj. w sprzeczności z poprzednio wyrażanym przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej stanowiskiem, że dywidenda cyfrowa nie stanie się przedmiotem arbitralnych przydziałów, a wszystkie częstotliwości wchodzące w jej zakres będą mogły być uzyskane przez przedsiębiorców telekomunikacyjnych wyłonionych w transparentnym trybie aukcji;
9. naruszenie przepisów postępowania, mianowicie normy z art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 48 § 2 p.p.s.a. poprzez zaniechanie zobowiązania Ministra Administracji i Cyfryzacji do przedstawienia poświadczonego odpisu pełnej treści Ugody zawartej w dniu [...] lipca 2013 r. ze S., [...], [...], [...] i [...]; oraz Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej do przedstawienia poświadczonego odpisu decyzji z dnia 16 grudnia 2011 r. wraz z uzasadnieniem i przeprowadzenia dowodów z tych dokumentów na okoliczność ich treści, w szczególności zobowiązania się Polski do wydania przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej decyzji o określonej w ugodzie treści;
b. naruszenie następujących przepisów prawa materialnego:
10. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 189 ust. 2 pkt 1 lit. b) oraz pkt 2 lit. c) u.p.t., art. 3 ust. 2 i 3, art. 7 ust 1, art. 8 i art. 9 Dyrektywa 2002/21/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie wspólnych ram regulacyjnych sieci i usług łączności elektronicznej (dalej jako: "Dyrektywa Ramowa") oraz art. 5 i 14 Dyrektywa 2002/20/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie zezwoleń na udostępnienie sieci i usług łączności elektronicznej (dalej jako: "Dyrektywa o zezwoleniach"), poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi pomimo, że decyzja była niezgodna z celami Prawa Telekomunikacyjnego oraz unijnej polityki regulacyjnej obejmującymi wspieranie równoprawnej i skutecznej konkurencji w zakresie świadczenia usług telekomunikacyjnych oraz zarządzania częstotliwościami;
11. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. w zw. z art. 1 ust 2 pkt 3 w zw. art. 189 ust 2 pkt 1 lit. d) u.p.t., art. 3 ust. 2 i 3, art. 7 ust 1, art. 8 i art. 9 Dyrektywy Ramowej oraz art. 5 i 14 Dyrektywy o zezwoleniach, poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi pomimo, że Decyzja była niezgodna z celami Prawa Telekomunikacyjnego oraz unijną polityką regulacyjną
12. obejmującymi zapewnienie ładu w gospodarce częstotliwościami oraz - wspieranie efektywnego wykorzystania oraz zarządzania częstotliwościami, z uwagi na wydanie decyzji z naruszeniem zasady niezależności organu regulacyjnego oraz przyznanie rezerwacji częstotliwości Spółki z pominięciem procedury selekcyjnej pomimo braku dostatecznych zasobów częstotliwości;
13. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 116 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 123 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 123 ust. 6 pkt 4 u.p.t., jak również art. 5 i 14 Dyrektywy o zezwoleniach poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi pomimo bezpodstawnego zastosowania przez organ środka prawnego w postaci zmiany rezerwacji częstotliwości poprzez przyznanie innego pasma, zamiast pierwotnie zarezerwowanego. podczas gdy pasmem tym wyrażały zainteresowanie inne podmioty, co z uwagi na wystąpienie braku dostatecznych zasobów częstotliwości implikowało obowiązek przeprowadzenia przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej procedury selekcyjnej celem wyłonienia podmiotu, któremu zostanie udzielona rezerwacja;
14. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 114 ust. 6a w związku z art. 114 ust. 6 u.p.t. poprzez przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, w ślad za Prezesem Urzędu Komunikacji Elektronicznej, że ww. przepisy pozwalają na ustalenie warunków współkorzystania z częstotliwości objętych rezerwacją na rzecz Spółki - mimo braku innych niż Spółka użytkowników częstotliwości objętych Rezerwacją.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. i wskazuje na naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Na wstępie podkreślić należy, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty skargi kasacyjnej wyznaczające, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie uzasadniają twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie wyroku Sądu pierwszej instancji, której konsekwencją powinno być jego uchylenie.
Innymi słowy, skarga kasacyjna nie podważa prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, z którego wynika, że kontrolowana przez ten Sąd decyzja nie jest niezgodna z prawem.
Istota sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej ocenił, że decyzja ta jest zgodna z prawem. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji uznał, iż ustalenia faktyczne stanowiące podstawę faktyczną rozstrzygnięcia dawały organom administracji publicznej podstawę do zastosowania wskazanych w zaskarżonej decyzji regulacji prawnych uzasadniających wydanie zaskarżonej decyzji w sprawie zmiany rezerwacji częstotliwości dokonanej na rzecz Spółki.
Z akt sprawy wynika, że zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2014 r. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej uchylił punkt 3 decyzji wydanej w pierwszej instancji przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej w dniu [...] grudnia 2013 r. i w tym zakresie nadał nowe brzmienie punktowi 3 decyzji i orzekł, że w pozostałym zakresie decyzja zmieniająca pozostaje bez zmian. W decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej wskazał, że podstawę prawną wydania decyzji zmieniającej decyzję w sprawie rezerwacji częstotliwości stanowi przepis art.123 ust.1 pkt 1 i 3 w związku z art.114 ust.1, ust. 2 zdanie 1, ust. 3 i ust. 5 a także art.115 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, 2 i 2a u.p.t.
W związku z tym, że zarzuty skargi kasacyjnej zostały oparte także na podstawie z pkt 2 art. 174 p.p.s.a. przypomnienia wymaga - co nie jest bez znaczenia dla oceny ich zasadności - że przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu prawa, należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z przepisu art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc, nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z potrzebą co najmniej uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy, a mianowicie, że następstwa zarzucanych uchybień przepisów postępowania były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby inny.
Innymi słowy, nie każde naruszenie przepisów postępowania, nawet gdyby miało być uznane za uzasadnione, może skutkować uchyleniem zaskarżonego orzeczenia, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty skargi kasacyjnej oparte na podstawie kasacyjnej opisanej w art.174 pkt 2 p.p.s.a. zmierzają do wykazania, że Sąd pierwszej instancji dokonał nieprawidłowej oceny zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego i nie zbadał rzeczywistej podstawy zaskarżonej decyzji, błędnie przyjmując, że przyczyny wydania zaskarżonej decyzji były niezależne od zawarcia w dniu [...] lipca 2013 r. ugody pomiędzy Skarbem Państwa a Spółką, co doprowadziło do naruszenia przez Sąd pierwszej instancji zasady prawdy obiektywnej oraz zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej.
W tym miejscu należy podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie prezentował stanowisko, że zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 7 k.p.a., skonkretyzowana w art. 77 § 1 k.p.a. wskazuje, iż organy administracji publicznej mają obowiązek podjąć wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zobowiązane są także w sposób wyczerpujący nie tylko zebrać, ale i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Działania podejmowane w ramach wskazanych wyżej obowiązków mają na celu dokonanie ustaleń, pozwalających na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. Oznacza to, że to normy prawa materialnego wskazują, jakie fakty mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, wyznaczają tym samym zakres postępowania dowodowego i zakres ustaleń faktycznych koniecznych dla załatwienia sprawy. Tak więc postępowanie dowodowe przeprowadza się w celu ustalenia okoliczności, które rzeczywiście mogą mieć znaczenie prawne dla sprawy, a nie w celu poszukiwania ewentualnych okoliczności, które mogą zaprzeczyć dotychczasowym ustaleniom. W konsekwencji oznacza to, że w przypadku posiadania przez stronę wiedzy co do innych okoliczności niż ustalone przez organ, nie może ona pozostawać bierna i powinna podjąć działania w celu wykazania prawdziwości swoich twierdzeń. (por. wyroki NSA z dnia: 7 lipca 2015 r., sygn. akt II GSK 1449/14; 11 stycznia 2022 r., sygn. akt II GSK 2443/21; 20 stycznia 2022 r., sygn. akt III OSK 1185/21).
Jak już zostało to wyżej przedstawione, organ jako podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji wskazał art. 123 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 u.p.t. Stosownie do treści art.123 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 u. p. t. rezerwacja częstotliwości może zostać zmieniona lub cofnięta, w drodze decyzji Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej w przypadku stwierdzenia, że używanie urządzenia radiowego zgodnie z rezerwacją powoduje szkodliwe zakłócenia lub szkodliwe zaburzenia elektromagnetyczne bądź wystąpienia okoliczności prowadzących do zagrożenia obronności, bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Z akt sprawy wynika, że w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ uznał, że występują szkodliwe zakłócenia powodowane przez stacje radiowe Spółki, zakłócające pracę urządzeń radiowych w sieci GSM-R. Ponadto organ uznał, że materiał dowodowy daje podstawy do przyjęcia, że występuje niekorzystne oddziaływanie stacji radiowych Spółki na stacje, które będą uruchamiane w paśmie tzw. dywidendy cyfrowej czyli w zakresach częstotliwości 791-821 MHz oraz 832-862 MHz, zharmonizowanych na mocy decyzji Komisji nr [...] z dnia [...] maja 2010 roku w sprawie zharmonizowania warunków technicznych dotyczących wykorzystywania zakresu częstotliwości 790-862 MHz na potrzeby ziemskich systemów zapewniających usługi łączności elektronicznej w Unii Europejskiej. Ponadto organ wskazał, że materiał dowodowy wskazuje, że podzakres częstotliwości 869,4-874,44 MHz wykorzystywany przez Spółkę znajdujący się w bezpośrednim sąsiedztwie zakresu 876-880 MHz stanowiącym wraz z zakresem 921-925 MHz zasób częstotliwości wyznaczony do wykorzystania w systemie GSM-R spowoduje szkodliwe zakłócenia w systemie GSM-R wykorzystywanym przez spółkę P. S.A. - zarządcę infrastruktury kolejowej.
Dokonując przedstawionych ustaleń organ oparł się dowodach zgromadzonych w aktach sprawy w postaci: opinii w sprawie warunków kompatybilności radiowych stacji bazowych sieci Spółki z dnia 26 października 2009 roku sporządzonej przez Instytut Łączności- Państwowy Instytut Badawczy, analizy zagrożeń kompatybilnościowych sieci Spółki w paśmie 850 MHz, z kwietnia 2010 roku, sporządzonej przez J. Sp. z o.o., raportu projektu badawczego: "Wpływ zagospodarowania zasobów widma radiowego 790-862 MHz (dywidendy cyfrowej) oraz pasma 876-880 MHz na istniejący system 850 MHz", z dnia 11 maja 2010 roku-sporządzonego przez X. Sp. z o.o., sprawozdania z badań warunków koegzystencji nadajników stacji bazowych systemu HSPA+ ze stacjami bazowymi systemu R-GSM, wykonanym na zlecenie Areo2 Sp. z o.o. z dnia 11 października 2010 r. sporządzonego przez Instytut Łączności-Państwowy Instytut Badawczy, pismo P. S.A. oraz wyniki koordynacji międzynarodowych stacji Spółki.
W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do uznania, że Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania opisanych w punkcie II podpunkt od 1 do 6 oraz podpunkt 9 petitum skargi kasacyjnej. Skoro, jak to zostało wyżej wskazane, że normy prawa materialnego wskazują, jakie fakty mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, wyznaczają tym samym zakres postępowania dowodowego i zakres ustaleń faktycznych koniecznych dla załatwienia sprawy, to tym samym nie można czynić Sądowi pierwszej instancji zarzutu, iż zaakceptował sposób przeprowadzenia przez organ postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia ustawowo określonych przesłanek warunkujących zastosowanie bądź odmowę zastosowania regulacji prawnej określonej w art.123 u.t.p. Niewątpliwe do przesłanek warunkujących zastosowanie szczególnej regulacji uprawniającej Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej do zmiany lub cofnięcia rezerwacji częstotliwości nie można zaliczyć ugody zawartej pomiędzy Skarbem Państwa a Spółką. Postanowienia wspomnianej ugody oraz okoliczności związane z jej zawarciem, jak trafnie ocenił to Sąd pierwszej instancji, pozostają poza zakresem dokonywanej kontroli legalności wydania zaskarżonej decyzji.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego za niezasadne uznać należało także zarzuty naruszenia przepisów postępowania wyartykułowane w punkcie II podpunkt 7 i 8 petitum skargi kasacyjnej.
Z przepisu art. 84 § 1 k.p.a. wyraźnie wynika, że przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na podstawie zacytowanego artykułu nie jest obowiązkiem organu, a uprawnieniem. Organ administracji ma swobodę w korzystaniu z tego środka dowodowego, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga wiadomości specjalnych. Należy podkreślić, iż możliwość skorzystania z tego środka dowodowego jest pozostawiona do uznania organu prowadzącego postępowanie. Już z samej istoty funkcjonowania organów wynika, że konkretna sprawa załatwiana jest przez te organy samodzielnie, zaś ocena istotnych jej okoliczności dokonywana jest w granicach obowiązującego prawa i w ramach przyznanych organom kompetencji. Tak więc skoro powołanie biegłego, w myśl art. 84 § 1 k.p.a. ma charakter fakultatywny i zależy od uznania organu prowadzącego postępowanie to wykorzystanie tego środka dowodowego jest zasadne, gdy dla prawidłowego załatwienia sprawy, ze względu na poziom jej skomplikowania, wymagane są wiadomości, którymi nie dysponuje organ. Oznacza to, że brak jest obowiązku po stronie organu powoływania biegłych, którzy zweryfikowaliby jego stanowisko i wyniki ustaleń w sprawie. To strona kwestionująca te ustalenia może posłużyć się dowodami wskazującymi na okoliczności, których istnienie bądź ich brak pragnie wykazać (por. wyroki NSA z dnia: 4 listopada 2021 r., sygn. akt II OSK 462/21; 23 czerwca 2022 r., sygn. akt I OSK 1076/19; 10 listopada 2020 r., sygn. akt II GSK 782/20).
W związku z powyższym należy podkreślić, że zasadnie ocenił to Sąd pierwszej instancji, uwzględniając wiedzę i zakres kompetencji organu przeprowadzającego postępowanie, że w sytuacji, gdy stan faktyczny nie wymaga ekspertyzy, ale jedynie oceny w świetle posiadanej wiedzy w zakresie właściwości organu, zbędne jest przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego.
Ponadto wyraźnie należy wskazać, że z zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów państwa, wyrażonej w art. 8 k.p.a., wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności (art. 6 k.p.a.). Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku tak przeprowadzonego postępowania, mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. W celu realizacji tej zasady, konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględniania w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie Sąd pierwszej instancji uznał, że postępowanie prowadzone przed Prezesem Urzędu Komunikacji Elektronicznej zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji spełniało wszystkie opisane wyżej cechy. W szczególności brak jest podstaw do uznania, że uruchomienie szczególnej procedury skutkującej zmianą rezerwacji częstotliwości stanowi podstawę do zgłoszenia zarzutu zmiany stanowiska organu w zakresie sposobu przydziału częstotliwości z wyłączeniem procedury przetargowej. Formułowane w tym zakresie zarzuty skargi kasacyjnej są oparte na analizie decyzji, która została wydana w innym stanie faktycznym i prawnym (decyzja z 16 grudnia 2011 r.). Tak więc poza sporem winna pozostawać okoliczność, że ani art. 7 k.p.a. ani art.8 k.p.a. nie nakładają na organ prowadzący postępowanie wyjaśniające obowiązku rozstrzygania wątpliwości dotyczących stanu faktycznego na korzyść strony.
Przechodząc do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej opartych na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w pierwszej kolejności należy przypomnieć, że stosownie do wymienionego wyżej przepisu prawa naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu-dlaczego powinien być zastosowany. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyroki NSA z dnia: 24 września 2021 r., sygn. akt I GSK 342/21; 30 września 2021 r., sygn. akt II GSK 565/21).
Przedstawione wyjaśnienia okazały się niezbędne z uwagi na błędy konstrukcyjne skargi kasacyjnej w zakresie odnoszącym się do zarzutów naruszenia prawa materialnego. Przedstawione przez kasatora zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do naruszenia prawa materialnego nie wskazują, czy Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia tych przepisów prawa poprzez błędną wykładnię czy poprzez ich niewłaściwe zastosowanie.
Jednak rozpoznając skargę kasacyjną należy uwzględnić treść uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09), zgodnie z którą przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jest jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny.
Poza sporem pozostaje okoliczność, że postępowanie w sprawie zmiany rezerwacji częstotliwości zostało wszczęte z urzędu, a podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art.123 ust.1 pkt 1 i pkt 3 u.p.t. Z akt sprawy wynika, że wydanie zaskarżonej decyzji miało na celu wyeliminowanie szkodliwych zakłóceń lub szkodliwych zaburzeń elektromagnetycznych (art. 123 ust.1 pkt 1) oraz wystąpienie okoliczności prowadzących do zagrożenia obronności, bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa i porządku publicznego (art. 123 ust.1 pkt 3).
W tym miejscu podkreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie oraz w doktrynie, a wskazujące na to, że przewidziana przepisem art. 123 ust. 1 u.p.t. możliwość dokonania z inicjatywy Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej zmiany lub cofnięcia decyzji o rezerwacji częstotliwości stanowi samodzielną podstawę zmiany takiego rozstrzygnięcia i jest postępowaniem odrębnym od postępowań przewidzianych w art.116 ust. 1 i art.116a ust. 1 u.p.t. (por. wyrok NSA z dnia 7 września 2012 r. sygn. akt II GSK 1141/11, A. Krasuski, Prawo telekomunikacyjne. Komentarz, wyd. IV Warszawa 2015).
W związku z powyższym podzielić należy pogląd, że wskazana wyżej regulacja z art.123 ust.1 u.p.t. stanowi szczególne rozwiązanie dające podstawy do interwencji organu w sytuacjach nadzwyczajnych, szczegółowo wymienionych w ust. 1 pkt 1-8 oraz w ust. 2, ust. 2a i ust. 2b art. 123 u.p.t., a tym samym wyłącza w takich sytuacjach stosowanie procedury selekcyjnej opisanej w art.116 ustawy. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej takie rozumienie przepisu art. 123 u.t.p. nie pozostaje w sprzeczności z unijnymi regulacjami przewidzianymi w art. 5 i art. 14 Dyrektywy 2002/20/WE z dnia 7 marca 2002 roku w sprawie zezwoleń na udostępnienie sieci i usług łączności elektronicznej, dopuszczającej wprowadzenie przez państwa członkowskie wyjątku od otwartych procedur i możliwość ich zmiany.
W tym stanie rzeczy w sytuacji, gdy ustalenia odnoszące się do ustalenia stanu faktycznego nie zostały zakwestionowane uznać należało, że zasadnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że prawidłowo zostało przeprowadzone postępowanie dowodowe ustalające zaistnienie ustawowych przesłanek warunkujących zastosowanie nadzwyczajnej regulacji przewidzianej w art. 123 ust. 1 u.t.p.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI