II GSK 1774/16

Naczelny Sąd Administracyjny2016-05-31
NSAAdministracyjneWysokansa
pomoc finansowaobszary górskieniekorzystne warunki gospodarowaniaARiMRpostępowanie administracyjnedecyzjanieważność decyzjiskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając nieważność części decyzji przyznającej pomoc finansową z powodu naruszenia przepisów o postępowaniu autokontrolnym.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora ARiMR od wyroku WSA, który stwierdził nieważność części decyzji przyznającej pomoc finansową na obszarach górskich. Sąd I instancji uznał, że organ wydał decyzję z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., ponieważ orzekł w sprawie, która była już wcześniej rozstrzygnięta. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, oddalił skargę kasacyjną, uznając, że pkt 2 decyzji z lipca 2015 r. był nieważny z powodu naruszenia art. 54 § 3 p.p.s.a. (postępowanie autokontrolne).

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W., który stwierdził nieważność punktu 2 decyzji organu z lipca 2015 r. w sprawie przyznania pomocy finansowej na obszarach górskich. Sąd I instancji uznał, że organ naruszył art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., ponieważ wydał decyzję, która w punkcie 2 "niejako" ponownie utrzymywała w mocy decyzję pierwszoinstancyjną z lutego 2015 r., podczas gdy sprawa ta była już wcześniej rozstrzygnięta. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną organu. Sąd uznał, że choć uzasadnienie wyroku WSA było częściowo błędne, to ostateczne rozstrzygnięcie odpowiada prawu. NSA stwierdził, że pkt 2 decyzji z lipca 2015 r. został wydany z naruszeniem art. 54 § 3 p.p.s.a., który reguluje postępowanie autokontrolne organu. Organ, uwzględniając skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy, jest związany granicami sprawy wyznaczonymi przez zakres zaskarżenia. W tej sprawie decyzja dotycząca spółki "K. R. Ś." Sp. z o.o. nie była objęta zakresem pierwotnej skargi spółki, która dotyczyła R. Ż., a zatem nie mogła stanowić przedmiotu rozstrzygnięcia w decyzji autokontrolnej. NSA podkreślił, że niezależnie od tego, czy decyzja z maja 2015 r. została spółce doręczona, pkt 2 decyzji z lipca 2015 r. jest nieważny z powodu braku podstawy prawnej do wydania jej w trybie autokontrolnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ wydający decyzję autokontrolną jest związany granicami sprawy wyznaczonymi przez zakres zaskarżenia.

Uzasadnienie

Organ wydał decyzję, która w punkcie 2 orzekała o uprawnieniach spółki, podczas gdy pierwotna skarga spółki dotyczyła innej sprawy (dotyczącej R. Ż.). W konsekwencji, decyzja w tym zakresie została wydana bez podstawy prawnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 54 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Organ, którego działanie zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Wydając decyzję autokontrolną, organ związany jest granicami sprawy wyznaczonymi przez zakres zaskarżenia.

p.p.s.a. art. 182 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA może rozpoznać skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jest ona oparta wyłącznie na podstawie art. 174 pkt 2 (naruszeniu przepisów postępowania), a strona, która wniosła skargę kasacyjną, zrzekła się rozprawy, zaś pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.

k.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

pkt 2: Decyzja jest nieważna, gdy dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną lub gdy sprawę, w której wydano decyzję, rozstrzygnięto już uprzednio inną decyzją ostateczną.

k.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

pkt 3: Decyzja jest nieważna, gdy została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ wydał decyzję autokontrolną (pkt 2 decyzji z lipca 2015 r.) z naruszeniem art. 54 § 3 p.p.s.a., ponieważ orzekł w zakresie wykraczającym poza pierwotną skargę spółki. Wydanie decyzji z naruszeniem przepisów postępowania stanowi podstawę do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że pkt 2 decyzji z lipca 2015 r. nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Organ podnosił, że decyzja z maja 2015 r. została omyłkowo zamieszczona w aktach i nie została doręczona skarżącej, co miało oznaczać brak związania organu tą decyzją.

Godne uwagi sformułowania

organ związany jest granicami sprawy wyznaczonymi przez zakres zaskarżenia pkt 2 decyzji z [...] lipca 2015 r. jest nieważny stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. brak jest bowiem w okolicznościach rozpoznawanej sprawy podstawy prawnej do wydania w trybie autokontrolnym decyzji dotyczącej spółki

Skład orzekający

Jan Bała

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania autokontrolnego organów administracji (art. 54 § 3 p.p.s.a.) oraz przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) w kontekście pomocy finansowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wydania decyzji autokontrolnej przez organ administracji w ramach postępowania sądowoadministracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne przestrzeganie procedur administracyjnych, nawet w trybie autokontroli, i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji.

Błąd w "autokontroli" organu doprowadził do nieważności decyzji o pomocy finansowej.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1774/16 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2016-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-04-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Bała /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
III SA/Wr 796/15 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2016-01-08
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 54 par. 3, art. 174 pkt 2, art. 182 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2016 poz 23
art. 156 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała (spr.) po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 8 stycznia 2016 r. sygn. akt III SA/Wr 796/15 w sprawie ze skargi "K. R. Ś." Spółki z o.o. w P. na decyzję Dyrektora D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 8 stycznia 2016 r., sygn. akt III SA/Wr 796/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny we W., po rozpoznaniu skargi "K. R. Ś." Spółki z o.o. w P., stwierdził nieważność pkt 2 decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z [...] lipca 2015 r. w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, a także zasądził zwrot kosztów postępowania.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Decyzją z [...] maja 2015 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. uchylił decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. odmawiającą R. Ż. płatności ONW. Decyzja ta została skierowana (zamiast do R. Ż.) do "K. R. Ś." Spółki z. o.o. w P. (dalej skarżąca).
Pismem z [...] czerwca 2015 r. "K. R. Ś." Sp z .o.o. w P. wywiodła od powyższej decyzji skargę, w której zaskarżyła jedynie rozstrzygnięcie w części, a mianowicie w zakresie, w jakim dotyczyło ono R. Ż..
W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej wniósł o umorzenie postępowania, gdyż decyzją z [...] lipca 2015 r. uwzględnił skargę w całości i orzekł o:
1. uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W. z [...] maja 2015 r. o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji z [...] lutego 2015 r. wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. w sprawie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za rok 2014 dla R. Ż. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji;
2. utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ś. z [...] lutego 2015 r. w sprawie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystanych warunkach gospodarowania na rok 2014 dla "K. R. Ś." Sp z. o.o. w P..
Postanowieniem z 21 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. umorzył sprawę jako bezprzedmiotową (sygn. akt III SA/Wr 569/15).
Pismem z [...] sierpnia 2015 r. "K. R. Ś." Sp. z.o.o. w P. wywiódł skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z [...] lipca 2015 r. wnosząc o jej uchylenie w zakresie pkt. 2.
WSA we W. stwierdził nieważność pkt. 2 decyzji z [...] lipca 2015 r.
Sąd stwierdził, że wadliwość zaskarżonej w sprawie decyzji (w zakresie wskazanym w pkt 2 sentencji wyroku) wynika z faktu, iż ten sam organ orzekał w sprawie, w której zapadło już uprzednio ostateczne rozstrzygnięcie.
Jak wynika bowiem z akt sprawy, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W.:
- pierwotnie decyzją z [...] maja 2015 r. utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną z [...] lutego 2015 r. w przedmiocie przyznania stronie skarżącej pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach (ONW) na rok 2014 r.;
- następnie (zaskarżoną) decyzją z [...] lipca 2015 r. "niejako" ponownie utrzymał w mocy tę samą w/w decyzję pierwszoinstancyjną tj. decyzję z [...] lutego 2015 r. (pkt 2 decyzji).
W związku z tym Sąd uznał, że zaszła przesłanka nieważności decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23; dalej k.p.a.).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył organ, wnosząc o jego zmianę poprzez oddalenie skargi lub uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA we W. do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) w związku z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, gdyż pkt 2 decyzji z [...] lipca 2015 r. nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
Zdaniem organu decyzja z [...] maja 2015 r. skierowana do K. została omyłkowo zamieszczona w aktach sprawy, ponieważ nie została doręczona skarżącej.
K. otrzymał bowiem decyzję, która dotyczyła R. Ż., więc złożył skargę od decyzji, która faktycznie jego nie dotyczyła.
Wobec tego brak doręczenia decyzji stronie nie wywołuje żadnych skutków procesowych, czyli organ nie jest związany wydaną decyzją.
W tych warunkach WSA nie mógł stwierdzić nieważności pkt. 2 decyzji z [...] lipca 2015 r.
Pismem z [...] marca 2016 r. organ zrzekł się rozprawy i wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, ponieważ zaskarżony wyrok, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu.
Stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. w brzmieniu właściwym dla niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jest ona oparta wyłącznie na podstawie art. 174 pkt 2 (naruszeniu przepisów postępowania), a strona, która wniosła skargę kasacyjną, zrzekła się rozprawy, zaś pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. W rozpoznawanej sprawie zostały spełnione powyższe warunki, więc NSA rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do art. 54 § 3 p.p.s.a. w brzmieniu właściwym dla niniejszej sprawy organ, którego działanie zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Oznacza to, że wydając decyzję autokontrolną, organ związany jest granicami sprawy wyznaczonymi przez zakres zaskarżenia.
Wobec tego NSA stwierdza, że pkt 2 decyzji z [...] lipca 2015 r. został wydany z naruszeniem powyższego przepisu. Bezsporne jest w sprawie, że pierwotnie spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z [...] maja 2015 r. dotyczącą R. Ż.. W jej konsekwencji organ wydał zaś decyzję, w której orzekł o uprawnieniach zarówno R. Ż., jak i skarżącej, tj. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] lutego 2015 r. o przyznaniu skarżącej pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach (ONW) na rok 2014 r. Nie budzi wątpliwości NSA, że powyższa decyzja nie była objęta zakresem pierwotnej skargi spółki. W konsekwencji nie mogła też stanowić przedmiotu rozstrzygnięcia w decyzji autokontrolnej.
Skoro zatem organ wydał decyzję, do podjęcia której nie było podstawy prawnej, należy stwierdzić, że pkt 2 decyzji z [...] lipca 2015 r. jest nieważny stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W tym też zakresie NSA uznał, że uzasadnienie wyroku jest błędne, choć ostateczne rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Pozostałe podniesione przez organ okoliczności pozostają poza zakresem niniejszej sprawy. Niezależnie bowiem od tego, czy decyzja z [...] maja 2015 r. została spółce doręczona, czy nie, pkt 2 decyzji z [...] lipca 2015 r. jest nieważny. Brak jest bowiem w okolicznościach rozpoznawanej sprawy podstawy prawnej do wydania w trybie autokontrolnym decyzji dotyczącej spółki.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI