II GSK 1773/22

II GSK 1773/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-11-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Ostrowska /przewodniczący/
Gabriela Jyż /sprawozdawca/
Krzysztof Dziedzic
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Transport
Sygn. powiązane
III SA/Łd 117/22 - Wyrok WSA w Łodzi z 2022-04-21
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 133 § 1, art. 141 § 4, art. 174 pkt 1 i pkt 2, art. 176.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 156 § 1, art. 157 § 1.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2012 poz 1137
art. 2 pkt 58, art. 66 ust. 4 pkt 6 lit. b), art. 72 ust.1, art. 73 ust. 1, art. 78 ust. 2 pkt 2.
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
Dz.U. 2014 poz 1522
§ 1 pkt 1, § 14 ust. 4 pkt 2 .
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów
Dz.U. 2024 poz 236
art. 10 ust. 1 i ust. 2.
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
Dz.U.UE.L 2018 nr 151 poz 1 art. 3 pkt 40.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 715/2007 i (WE) nr 595/2009 oraz uchylające dyrektywę 2007/46/WE
Dz.U.UE.L 2013 nr 60 poz 52 art. 3 pkt 47.
Rozporzadzenie Parlamentu Europejskiego i Rady I RADY (UE) NR 168/2013 z dnia 15 stycznia 2013 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku  pojazdów dwu- lub trzykołowych oraz czterokołowców
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Ostrowska Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic Protokolant asystent sędziego Magdalena Czyżewska po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 kwietnia 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 117/22 w sprawie ze skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 9 listopada 2021 r. nr KO.480.149.2021 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zarejestrowania pojazdu 1. postanawia sprostować oczywistą omyłkę pisarską w sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 kwietnia 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 117/22, w ten sposób, że numer zaskarżonej decyzji "KO.480.150.2021" zastąpić numerem "KO.480.149.2021"; 2. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2022 r, oddalił skargę S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 9 listopada 2021 r., w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zarejestrowania pojazdu.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Starosta Powiatu Piotrkowskiego decyzją z dnia 6 czerwca 2016 r., wydaną na podstawie art. 73 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm., dalej: p.r.d.), zarejestrował na rzecz skarżącego pojazd marki M., nr rej. [...], VIN [...].
Decyzją z dnia 5 sierpnia 2016 r., wydaną wskutek wniosku strony o zmianę wpisu w dowodzie rejestracyjnym pojazdu (zmiana przeznaczenia pojazdu) ponownie zarejestrowano pojazd na rzecz skarżącego.
Pismem z dnia 5 maja 2021 r. Starosta Powiatu Piotrkowskiego zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o rozważenie możliwości stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 5 sierpnia 2016 r., z uwagi na okoliczność, że pojazd został zarejestrowany pomimo dokonania w nim zmian konstrukcyjnych, na które nie wyraził zgody producent pojazdu.
Decyzją z dnia 14 lipca 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło z urzędu nieważność decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego z dnia 5 sierpnia 2016 r.
Zaskarżoną decyzją SKO utrzymało w mocy swoje rozstrzygnięcie. Organ wskazał, że decyzją z 5 sierpnia 2016 r. Starosta Powiatu Piotrkowskiego dokonał rejestracji pojazdu marki M. na rzecz skarżącego, które to rozstrzygnięcie zostało wydane po rozpatrzeniu wniosku "o wymianę/zmianę wpisu w dowodzie rejestracyjnym – zmiana rodzaju pojazdu/przeznaczenia pojazdu". Organ wskazał, że rejestracja pojazdu może nastąpić wyłącznie na wniosek właściciela pojazdu. Podkreślił, że skarżący nie wnosił o rejestrację pojazdu, gdyż pojazd był już zarejestrowany, a jedynie o zmianę wpisów w dowodzie rejestracyjnym, czyli o dokonanie czynności o charakterze materialno-technicznym poprzez naniesienie stosownych adnotacji w dowodzie rejestracyjnym wydanym na skutek decyzji o rejestracji tego pojazdu z 6 czerwca 2016 r. W ocenie organu odwoławczego wydając weryfikowaną decyzję I pierwszej instancji działał z urzędu, a do tego nie był uprawniony. W związku z tym SKO uznało, że Starosta Powiatu Piotrkowskiego decyzją z dnia 5 sierpnia 2016 r. dokonał rejestracji pojazdu bez stosownego wniosku w tej sprawie, czym rażąco naruszył przepis art. 73 ust. 1 p.r.d.
Oddalając skargę na tą decyzję Sąd I instancji, przywołując art. art. 73 ust. 1 w związku z art. 72 ust. 1 oraz art. 78 ust. 2 pkt 2 p.r.d., wskazał, że w przypadku zmiany danych zawartych wyłącznie w dowodzie rejestracyjnym (wydanym w drodze czynności materialno-technicznej) nie ma potrzeby zmiany decyzji o rejestracji pojazdu, a tym bardziej wydawania decyzji o ponownej jego rejestracji.
Sąd podkreślił, że skarżący domagał się zmiany wpisu w dowodzie rejestracyjnym. Z dołączonych do wniosku dokumentów wynikało, że pojeździe dokonano zmian – masy własnej i ilości miejsc siedzących – które obejmowały zmianę danych technicznych. Pojazd, którego dotyczyły zmiany, został już zarejestrowany na mocy ostatecznej decyzji Starosty Piotrkowskiego z 6 czerwca 2016 r. Na jej podstawie zostały skarżącemu wydane: dowód rejestracyjny, zalegalizowane tablice rejestracyjne, nalepka kontrolna i karta pojazdu. W dowodzie rejestracyjnym w rubryce G - masa własna pojazdu wpisano 3 380 kg. W rubrykach S1, S2 - liczba miejsc siedzących/stojących wpisano odpowiednio 33 i 1. Dane te nie zostały umieszczone w decyzji o rejestracji pojazdu z 6 czerwca 2016 r., wobec czego, w ocenie Sądu I instancji nie zachodziła konieczność zmiany tej decyzji, a tym bardziej wydawania nowej decyzji o rejestracji pojazdu. Zmian należało dokonywać tylko w dowodzie rejestracyjnym w drodze czynności materialno-technicznej, które nie wymagają wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego oraz wydania decyzji administracyjnej w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego.
Konkludując, Sąd I instancji stwierdził, że zmiana wpisu o masie własnej pojazdu i liczbie miejsc siedzących/stojących może się dokonać tylko i wyłącznie poprzez zmianę w drodze czynności materialno-technicznej, nie zaś poprzez zmianę decyzji o rejestracji pojazdu, czy wydanie nowej decyzji o rejestracji pojazdu, gdy poprzednia decyzja pozostaje w obrocie prawnym. Wobec tego Sąd uznał, że Starosta Piotrkowski błędnie zakwalifikował wniosek skarżącego z 27 lipca 2016 r. jako wniosek wszczynający postępowanie o rejestrację samochodu, który był już zarejestrowany na podstawie ostatecznej decyzji z 6 czerwca 2016 r. W konsekwencji decyzja z 5 sierpnia 2016 r. wydana została z rażącym naruszeniem art. 16 § 1 i art. 61 § 1 k.p.a. oraz art. 73 ust. 1, art. 78 ust. 2 pkt 2 p.r.d. w związku z § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 103), co uzasadniało stwierdzenie jej nieważności, w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W podstawie prawnej wyroku podano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.).
S. G., skargą kasacyjną zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu:
1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię
i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 156 § 1 pkt 2 oraz 157 § 1 k.p.a., art. 72 ust.1 p.r.d., a także § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r., poprzez nieprawidłowe uznanie, że przedmiotowe rozstrzygniecie Starosty może zostać unieważnione jako wydane z rażącym naruszeniem prawa;
2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. tj. naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wydanie zaskarżonego wyroku nie na podstawie całokształtu akt sprawy lecz w wyniku niedokładnego jej zbadania, niewystarczające i niepełne rozważenie materiału dowodowego, brak rozstrzygnięcia zarzutów składanych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, niedokładne wyjaśnienie i określenie stanu faktycznego i prawnego sprawy co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego wydania decyzji o unieważnieniu.
Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów poniesionych przed Sądem I instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosło o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie albowiem podniesione w niej zarzuty nie podważają prawidłowości wyroku Sądu I instancji.
Wskazania na wstępie wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych, a istotą tego postępowania jest weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Skarga kasacyjna, której zarzuty wyznaczają, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie uzasadnia twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie wyroku Sądu I instancji, której konsekwencją powinno być jego uchylenie. Zwłaszcza, że ocena zasadności, a co za tym idzie skuteczności zarzutów zmierzających do podważenia zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie może pomijać, nie dość, że znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 1 i pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. oraz określonych tymi przepisami prawa koniecznych wymogów, którym w relacji do celu powinny odpowiadać stawiane na ich podstawie zarzuty oraz korespondujące z nimi ich uzasadnienie (por. w tej mierze np. wyroki NSA z dnia: 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1925/21; 6 listopada 2020, sygn. akt II GSK 742/20; 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/15 oraz wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2735/15 oraz wyroki NSA z dnia: 11 października 2022 r., sygn. akt II GSK 581/19; 4 sierpnia 2022 r., sygn. akt II FSK 187/20; 8 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 289/18; 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1333/09), to również, że w przypadku skargi kasacyjnej będącej kwalifikowanym środkiem zaskarżenia, czytelność formułowanego w niej komunikatu jest o tyle istotna, że ustawa wiąże powstanie określonych skutków procesowych nie tylko z samym wniesieniem tego pisma (jak w przypadku skargi czy też zażalenia), ale także, jeżeli nie przede wszystkim, z jego treścią (zob. wyrok NSA z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/17). W tym też kontekście podkreślenia wymaga, że konsekwencją zasady dyspozycyjności jest i to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać granic zaskarżenia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, albowiem te wyznaczają zarzuty skargi kasacyjnej, a nie jest dopuszczalna rozszerzająca wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków, uzupełnianie, konkretyzowanie, uściślanie lub interpretowanie niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych, czy też nadawanie im innego znaczenia niż wynika to z ich treści i towarzyszącej im argumentacji, czy też stawianie jakichkolwiek hipotez i snucie domysłów w zakresie uzasadnienia podstaw kasacyjnych i domniemywanie tym samym intencji wnoszącego skargę kasacyjną (zob. np. wyroki NSA z dnia: 14 października 2022 r., sygn. akt III OSK 5181/21; 6 maja 2021 r., sygn. akt I GSK 1542/20; 29 października 2020 r. sygn. akt I GSK 285/18; 16 lipca 2020 r. sygn. akt I GSK 611/20; 4 grudnia 2019 r. sygn. akt II FSK 2031/18; 17 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1695/13).
Uwzględniając znaczenie konsekwencji wynikających z przedstawionych uwag wprowadzających oraz operując w granicach zarzutów stawianych w skardze kasacyjnej trzeba stwierdzić, że nie podważa ona zgodności z prawem zaskarżonego wyroku.
W odpowiedzi na zarzuty kasacyjne, których uzasadnienie stanowi dosłowne wręcz powielenie uzasadnienia zarzutów skargi adresowanej do Sądu I instancji oraz powielenie argumentacji prezentowanej w uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co w świetle przedstawionych uwag wprowadzających nie jest bez znaczenia dla wniosku odnośnie do braku ich skuteczności, a to wobec braku koniecznej korespondencji między tezą o naruszeniu danego przepisu prawa i jej uzasadnieniem trzeba przede wszystkim stwierdzić, że skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą nie może odnieść zarzut naruszenia art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a.. Zwłaszcza, że w sposób, w jaki należałoby tego oczekiwać w świetle znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. (por. np. wyroki NSA z dnia: 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2162/13; 27 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1752/13; 10 października 2014 r., sygn. akt II OSK 793/13) strona skarżąca nie wyjaśniła, ani też nie wykazała na czym miałoby polegać naruszenie wymienionych przepisów postępowania oraz, na czym miałby polegać istotny wpływ ich naruszenia na wynik sprawy, co stanowi konsekwencję tego, że nie zostały one nawet przywołane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Nie mniej wyjaśnienia wymaga, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (zob. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09) lub sporządzone jest w taki sposób, że nie jest możliwa kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku, albowiem funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda jego kontroli, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej. Zupełnie inną kwestią jest natomiast siła przekonywania argumentów zawartych w uzasadnieniu orzeczenia. Brak przekonania o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa, którego prawidłowość, aby mogła być oceniona wymaga postawienia innych zarzutów kasacyjnych, czy też odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami wnoszącego skargę kasacyjną, nie oznacza wadliwości uzasadnienia wyroku, i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Fakt więc, że stanowisko zajęte przez sąd administracyjny I instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, iż uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Dlatego polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu administracyjnego I instancji nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Poprzez zarzut jego naruszenia nie można bowiem skutecznie zwalczać, ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. np. wyroki NSA z dnia: 26 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1131/13; 20 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 2081/13; 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13; 18 marca 2015 r., sygn. akt I GSK 1779/13).
Wobec znaczenia konsekwencji wynikających z art. 133 § 1 p.p.s.a., na gruncie którego ustawodawca ustanawia adresowany do sądu administracyjnego obowiązek orzekania na podstawie akt sprawy, wyjaśnienia wymaga, że jego naruszenie może stanowić usprawiedliwioną podstawą skargi kasacyjnej tylko wówczas, gdy sąd przyjął jakiś fakt na podstawie źródła znajdującego się poza aktami sprawy, a mianowicie wówczas, gdy naruszył zakaz wyprowadzania oceny prawnej z faktów i dowodów niewynikających z akt sprawy, a tym samym zakaz wykraczania poza materiał dowodowy zebrany w postępowaniu zakończonym wydaniem kontrolowanego aktu (zob. np. wyroki NSA z dnia: 19 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1645/09; 12 czerwca 2014 r. sygn. akt I GSK 67/13). Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika jednak, aby strona skarżąca wykazała zaistnienie którejkolwiek z wymienionych powyżej sytuacji lub sytuacji rodzajowo im podobnej, w świetle której za uzasadnione należałoby uznać twierdzenie, że Sąd I instancji wykroczył poza wyznaczone aktami administracyjnymi granice, w których mógł operować, a w konsekwencji, że oparł orzeczenie na ustaleniach, które nie znajdują oparcia w aktach sprawy, a których źródłem miałyby być dowody lub fakty nieznajdujące odzwierciedlenia w tych aktach, co wymagałoby oczywiście wyjaśnienia i wskazania, o jakie dowody lub fakty miałoby chodzić oraz z jakiego źródła, innego niż akta sprawy, miałyby one pochodzić. Wymaga również wyjaśnienia, że zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu oceny przyjętego za podstawę wyrokowania w sprawie stanu faktycznego, ani też kwestionowaniu wniosków wyprowadzanych na podstawie akt sprawy (por. np. wyroki NSA z dnia: 21 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1888/21; 22 marca 2022 r., sygn. akt II GSK 211/22; 26 stycznia 2022 r., sygn. akt I GSK 1172/21; 29 czerwca 2021 r., sygn. akt II GSK 1158/18).
Odnosząc się do drugiego z zarzutów skargi kasacyjnej, zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 oraz 157 § 1 k.p.a., art. 72 ust.1 p.r.d., a także § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r., poprzez nieprawidłowe uznanie, że przedmiotowe rozstrzygniecie Starosty może zostać unieważnione jako wydane z rażącym naruszeniem prawa, również i ten zarzut uznać należy za niezasadny w świetle całokształtu sprawy, szczególnie zaś poddanego kontroli Sądu I instancji rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim.
Jakkolwiek podniesiony zarzut zmierza do podważenia, a co najmniej polemiki z wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanowiskiem i wywodami Sądu I instancji odnoszącymi się do kwestii nieprzedstawienia przez skarżącego dokumentów wymaganych przepisem § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, to jednak nie odnosi się on do istoty sprawy administracyjnej, która podana została kontroli sądu administracyjnego.
Przypomnienia wymaga, że zaakceptowaną przez Sąd I instancji przyczyną stwierdzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim nieważności decyzji Starosty Piotrkowskiego z dnia 5 sierpnia 2016 r., było stwierdzenie, że dokonana tą decyzją rejestracji pojazdu nastąpiła bez stosownego wniosku w sprawie, czym naruszono art. 73 ust. 1, art. 78 ust. 2 pkt 2 p.r.d. w związku z § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów.
Istotą sprawy zawisłej przed Sądem I instancji była zatem kontrola i ocena zgodności z prawem decyzji SKO z dnia 9 listopada 2021 r., stwierdzającej nieważność powołanego rozstrzygnięcia Starosty Piotrkowskiego z dnia 5 sierpnia 2016 r., które wydane zostało wbrew przywołanym regulacjom ustawy Prawo o ruchu drogowym i rozporządzenia, wobec istniejącej w obrocie prawnym decyzji z dnia 6 czerwca 2016 r. rejestrującej pojazd M., nr nadwozia [...] oraz złożonego przez skarżącego wniosku z dnia 27 lipca 2016 r., dotyczącego wskazanego pojazdu, o wymianę/zmianę wpisu w dowodzie rejestracyjnym – zmianę rodzaju pojazdu/przeznaczenia pojazdu.
Uwzględnione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wywody Sądu I instancji odnośnie niewypełnienia przez skarżącego wymogu z § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzeni, w zakresie, w jakim przepis ten nakłada na właściciela pojazdu wnioskującego o zmianę danych technicznych pojazdu dotyczących mas i nacisków osi, zawartych w dowodzie rejestracyjnym, wynikającą ze zmiany właściwych, określonych w przepisach warunków technicznych, obowiązek dołączenia do wniosku oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi, były wobec zakreślonej istoty sprawy wywodami o charakterze pomocniczym i nie mającym zasadniczego znaczenia dla kontroli i oceny zaskarżonej w tej sprawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 9 listopada 2021 r.
Sama ta okoliczność czyni niezasadnym zarzut z punktu 1 petitum skargi kasacyjnej.
Nie mniej odnosząc się do omawianego zarzutu w aspekcie pomieszczonego w motywach wyroku stanowiska Sądu I instancji, brak jest, pomijając opisaną i kardynalną dla sprawy podstawę stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Piotrowskiego z dnia 5 sierpnia 2016 r., podstaw do uznania poglądu skarżącego kasacyjnie, że "rozstrzygnięcie Starosty może zostać unieważnione jako wydane z rażącym naruszeniem prawa".
Wobec przedmiotu rozpatrywanej sprawy eksponowanie argumentu ze znaczenia konsekwencji mających, zdaniem strony, wynikać z art. 10 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo przedsiębiorców, czy też z tej okoliczności, że legalnie prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zmian konstrukcyjnych pojazdów (art. 66 ust. 4 pkt 6 lit. b) ustawy – Prawo o ruchu drogowym) w związku z czym jest producentem spornego w sprawie pojazdu, którego zmian konstrukcyjnych dokonała, nie jest ani zasadne, ani też przydatne.
Podobnie, jak i nie jest zasadny, ani też przydatny argument, że "ustawa nie zawiera definicji legalnej producenta pojazdu". Zwłaszcza, że – co trzeba podnieść w korespondencji do stanowiska Sądu I instancji odwołującego się do znaczenia konsekwencji wynikających z art. 3 pkt 40 rozporządzenia nr 2018/858 oraz art. 3 pkt 47 rozporządzenia nr 168/2013 – teza tego rodzaju jest o tyle dowolna, że nie uwzględnia znaczenia konsekwencji wynikających z art. 2 pkt 58 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym VIN to numer identyfikacyjny pojazdu nadany i umieszczony przez producenta, a w tym kontekście, że trzy pierwsze znaki numeru VIN, który jest częścią WMI (World Manufacturer Identifier) określają kraj pochodzenia (znak pierwszy) oraz producenta pojazdu (znak drugi i trzeci), a co więcej, że litera W oznacza Niemcy, a [...] to z całą pewnością D. Siłą rzeczy za uzasadniony trzeba więc uznać wniosek, że nr nadwozia spornego w sprawie pojazdu - nr [...] - nie został nadany, ani też naniesiony przez skarżącego, albowiem nie był on producentem tego pojazdu, w którym dokonał jedynie zmian konstrukcyjnych, a w konsekwencji i ten wniosek, że zaktualizowała się przesłanka wydania decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego o rejestracji samochodu marki M., nr nadwozia [...], z rażącym naruszeniem § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów.
W korespondencji do argumentów odnoszących się do przedmiotu, celu oraz funkcji postępowania nadzwyczajnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, które w relacji do znaczenia konsekwencji wynikających z zasady trwałości decyzji ostatecznych zakładają potrzebę ścisłej wykładni przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a., których katalog jest zamknięty (por. np. wyroki NSA z dnia: 22 września 1999 r., sygn., akt IV SA 1380/97; 29 czerwca 1999 r., sygn., akt IV SA 1889/97; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 2000 r., sygn. akt III RN 62/00) trzeba stwierdzić, że rażące naruszenie prawa to wada oczywista i niedająca się pogodzić ze standardami państwa prawa, albowiem rażące naruszenie prawa to naruszenie kwalifikowane – o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, oczywiste – to jest takie, które stanowi zaprzeczenie stanu prawnego, który w zakresie odnoszącym się do jego obowiązywania i interpretacji jest niewątpliwy i nierodzący rozbieżności, gdy chodzi o jego wykładnię. Stąd też, cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z treścią przepisu przez ich proste zestawienie ze sobą i nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. np. wyrok NSA z dnia 26 października 2018 r., sygn. akt I OSK 257/17).
W tym też kontekście i w odpowiedzi na argumentację skargi kasacyjnej wyjaśnienia wymaga, że wobec enigmatyczności samego terminu "bezpośredniego rozumienia prawa" oraz wynikających z tego konsekwencji o niepożądanym charakterze podkreśla się, że dane rozumienie teksu prawnego zawsze stanowi rezultat – niekiedy nawet nieuświadamianego – procesu wykładni, co uzasadnia (jednak) twierdzenie, że omnia sunt interpretanda (M. Zieliński, Osiemnaście mitów w myśleniu o wykładni prawa, Palestra, 2011, nr 3 - 4, s. 20 i n.; zob. również M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego, Stan prawny: 2016.12.05 komentarz LEX/el.2017 oraz przywołana tam literatura przedmiotu). Stąd też, jak podkreśla się w orzecznictwie, sama konieczność przeprowadzenia wykładni przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę decyzji administracyjnej nie wyklucza możliwości orzekania o rażącym naruszeniu prawa, gdyż wykładnia dokonywana jest w każdym przypadku zastosowania przepisu (wyrok NSA z dnia 16 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1155/10), a w tym względzie, za rażące uważa się, między innymi, naruszenie podstawowych reguł wykładni.
W rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. rażące naruszenie prawa to przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny, co można i należy wiązać również z naruszeniem reguł wykładni prawa, to stanowiący konsekwencję ich naruszenia rezultat tak dokonanej wykładni, w sytuacji gdy jego skutki będą powodować, że decyzja nie będzie mogła być zaakceptowana, jako wydana przez organy praworządnego państwa, tym bardziej będzie uzasadniał ocenę o wydaniu tej decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Za rozstrzygające dla uznania naruszenia prawa za rażące jest bowiem i to, że rodzaj naruszenia oraz jego skutki powodują, iż decyzja, bądź postanowienie nie mogą być zaakceptowane, jako wydane przez organy praworządnego państwa (zob.: K. Glibowski w w: R. Hauser, M. Wierzbowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2017 r., s. 1132 i nast., P. M. Przybysz, Komentarz do art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego, Stan prawny: 2017.06.05 komentarz LEX/el.2017, M. Jaśkowska, op. cit. oraz przywołane tam orzecznictwo), co nastąpi w szczególności wówczas, gdy naruszeniu normatywnego wzorca działania towarzyszył będzie jednoczesny brak realizacji wartości prawem chronionych (por. Z. Cieślak, Decyzja administracyjna a rażące naruszenie prawa, Glosa 1995, nr 2, s. 5 i n.).
Podkreślając w związku z powyższym, że rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, między innymi (§ 1 ust. 1 pkt 1), warunki i tryb rejestracji pojazdów, o których mowa w art. 71 ust. 1 wymienionej ustawy – zgodnie z którym dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe, a ponadto, że stanowiący podstawę jego wydania upoważniający przepis art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy Prawo o ruchu drogowym został usytuowany w Rozdziale II "Warunki dopuszczenia pojazdów do ruchu", Działu III "Pojazdy" wymienionej ustawy, trzeba stwierdzić, że wskazany argument natury systemowej w takim samym stopniu i zakresie odnosi się do § 14 ust. 4 rozporządzenia, albowiem został on usytuowany w rozdziale 2 "Rejestracja pojazdów" powołanego rozporządzenia.
Znaczenie tego argumentu w relacji do celu i przedmiotu regulacji rozporządzenia z dnia 22 lipca 2002 r. jest istotne, gdyż w warunkach określonych przepisem § 14 ust. 4 pkt 2 tego rozporządzenia, w przypadku zgłoszenia przez właściciela pojazdu wniosku o zmianę danych technicznych pojazdu dotyczących mas i nacisków osi, zawartych w dowodzie rejestracyjnym, wynikającą ze zmiany właściwych, określonych w przepisach warunków technicznych, do wniosku dołącza się oświadczenie wystawione przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzające, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi.
Dołączone przez skarżącego do wniosku o rejestrację wymienionego pojazdu (w którym dokonano zmian konstrukcyjnych) dokumenty nie stanowiły oświadczenia producenta lub przedstawiciela producenta w rozumieniu powołanego przepisu rozporządzenia potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi.
Skarżący nie był bowiem producentem wymienionego pojazdu, o czym ponad wszelką wątpliwość należy wnioskować na podstawie znaczenia konsekwencji wynikających z art. 2 pkt 58 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz treści i funkcji numeru identyfikacyjnego pojazdu VIN, który jest nadawany i umieszczany przez producenta. Numer nadwozia spornego w sprawie pojazdu nie mógł być więc nadany, ani też naniesiony przez skarżącego, albowiem nie był on producentem tego pojazdu, w którym dokonał jedynie zmian konstrukcyjnych i zmienił jego przeznaczenie z samochodu ciężarowego na autobus.
Podsumowując, brak jest w sprawie podstaw do stwierdzenia aby zaskarżony wyrok Sądu I instancji obarczony był wadami, przede wszystkim zaś naruszeniami podniesionymi w petitum skargi kasacyjnej, co czyni ją nieskuteczna wraz z zawartym w niej wnioskiem o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 2 sentencji wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że Sąd I instancji wadliwie w sentencji swojego wyroku wskazał, jako zaskarżonej w tej sprawie, numer decyzji SKO w Piotrkowie Trybunalskim. Powołano bowiem jako numer decyzji "KO.480.150.2021" podczas gdy przedmiotem zaskarżenia i kontroli sądowej w tej sprawie była decyzja o numerze KO.480.149.2021, którą to decyzję w prawidłowej numeracji wskazano w dalszej części wyroku – w jej uzasadnieniu. Mając powyższe na uwadze oraz okoliczność, iż Sąd I instancji dokonał kontroli prawidłowej w swojej numeracji decyzji wydanej w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny, uznając wskazaną wadliwość za oczywistą omyłkę, na podstawie art. 156 § 1 i 3 p.p.s.a., postanowił jak w punkcie 1 sentencji wyroku.