II GSK 1749/22

Naczelny Sąd Administracyjny2023-09-28
NSAAdministracyjneŚredniansa
drogi publicznepas drogowykara pieniężnazezwoleniereklamaszyldpostępowanie administracyjneustalenia faktycznekontrolaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną SKO, uznając, że WSA prawidłowo uchylił decyzję o karze za zajęcie pasa drogowego z powodu niewystarczających ustaleń faktycznych dotyczących charakteru i lokalizacji nośnika reklamowego.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, związanej z umieszczeniem nośnika reklamowego. WSA uchylił decyzję SKO, uznając brak wystarczających ustaleń faktycznych. NSA rozpoznał skargę kasacyjną SKO, która zarzucała naruszenie prawa materialnego i procesowego. Sąd kasacyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko WSA, że stan faktyczny nie został należycie ustalony, co uniemożliwiło merytoryczną ocenę sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję SKO w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. WSA uznał, że organ nie dokonał wystarczających ustaleń faktycznych, w szczególności co do charakteru i lokalizacji nośnika reklamowego w stosunku do pasa drogowego oraz zezwoleń na zajęcie pasa pod ogródek gastronomiczny. SKO zarzuciło w skardze kasacyjnej naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty nie były zasadne. Sąd podkreślił, że uzasadnienie wyroku WSA było zgodne z wymogami art. 141 § 4 p.p.s.a., a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 77, 80 k.p.a.) były uzasadnione. NSA wskazał, że kluczowe dla sprawy jest precyzyjne ustalenie przebiegu pasa drogowego i lokalizacji obiektu, czego organy nie uczyniły. Sąd uznał, że WSA prawidłowo uchylił zaskarżoną decyzję z powodu braków w ustaleniach faktycznych, co uniemożliwiło merytoryczne odniesienie się do zarzutów naruszenia prawa materialnego. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona, a SKO obciążono kosztami postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zajęcie pasa drogowego pod ogródek gastronomiczny nie stanowi automatycznie zezwolenia na zajęcie pasa pod nośnik reklamowy, co wymaga odrębnego ustalenia i oceny.

Uzasadnienie

Sąd I instancji uchylił decyzję o karze, wskazując na brak wystarczających ustaleń faktycznych co do charakteru i lokalizacji nośnika reklamowego w stosunku do pasa drogowego oraz zezwoleń na zajęcie pasa pod ogródek gastronomiczny. NSA podzielił to stanowisko, uznając, że organ nie wykazał w sposób jednoznaczny przesłanek do nałożenia kary.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.d.p. art. 40 § ust. 12 pkt 1

Ustawa o drogach publicznych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.d.p. art. 40 § ust. 4-6

Ustawa o drogach publicznych

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 2 pkt 5)

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewystarczające ustalenia faktyczne organu dotyczące charakteru i lokalizacji nośnika reklamowego w stosunku do pasa drogowego. Brak wykazania przez organ, że zajęcie pasa drogowego miało miejsce bez wymaganego zezwolenia. WSA prawidłowo uchylił decyzję o karze z powodu naruszenia przepisów postępowania.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia prawa materialnego przez SKO. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez WSA (w tym art. 141 § 4 p.p.s.a.).

Godne uwagi sformułowania

precyzyjne ustalenie przebiegu pasa drogowego jest podstawową okolicznością faktyczną, która musi być stwierdzona w wyniku prawidłowo przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego. nałożenie kary za zajęcie pasa drogowego jest możliwe tylko wówczas, gdy można jednoznacznie ustalić miejsce położenia obiektu zajmującego pas drogowy w stosunku do granic pasa drogowego. Wykonywaniu kompetencji polegającej na nakładaniu dolegliwości w postaci sankcji prawnej (...) nie może bowiem towarzyszyć żadna dowolność czy arbitralność.

Skład orzekający

Joanna Kabat-Rembelska

przewodniczący

Cezary Pryca

sędzia

Izabella Janson

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie stanu faktycznego w sprawach o zajęcie pasa drogowego, obowiązki organów w zakresie dowodzenia, interpretacja przepisów o karach za zajęcie pasa drogowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zajęcia pasa drogowego pod nośnik reklamowy, z uwzględnieniem zezwoleń na inne formy zajęcia (np. ogródek gastronomiczny).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczowe znaczenie precyzyjnych ustaleń faktycznych w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście kar pieniężnych. Pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli potencjalnie doszło do naruszenia.

Kara za szyld nad ogródkiem? Sąd: najpierw ustalmy, gdzie jest pas drogowy!

Dane finansowe

WPS: 47 435,25 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1749/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-09-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Cezary Pryca
Izabella Janson /sprawozdawca/
Joanna Kabat-Rembelska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 6/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-04-06
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1693
art. 40 ust. 4-6, art. 40 ust. 12 pkt 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 6/22 w sprawie ze skargi R. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] października 2021 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz R. L. kwotę 1800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 6 kwietnia 2022r., sygn. akt VI SA/Wa 6/22 na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022r., poz. 329, obecnie Dz.U. z 2023r., poz. 259 dalej: "p.p.s.a.") uwzględnił skargę R.L. (dalej też: "strona", "skarżący") i uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej też: "SKO", "organ") z [...] października 2021r., nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z [...] maja 2020r. w przedmiocie kary pieniężnej, orzekając o kosztach postępowania sądowego.
W skardze kasacyjnej organ zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi w całości, ewentualnie o uchylenie wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych. Jednocześnie oświadczył, iż zrzeka się przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
I. Naruszenie prawa materialnego:
1. art. 145 § 1 pkt. 1 lit a) p.p.s.a. w związku z art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy z 21 marca 1985r. (t.j. Dz. z 2022r., poz. 1693) o drogach publicznych (dalej: "u.d.p.") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezpodstawnym uznaniu, że fakt wydania decyzji przez Prezydenta m.st. Warszawy zezwalającej stronie na zajęcie odcinka pasa drogowego w postaci umieszczenia w nim ogródka gastronomicznego może stanowić okoliczność stanowiącą równocześnie zezwolenie na zajęcie przedmiotowego pasa drogowego w postaci umieszczenia w nim nośnika z reklamą w określony sposób, w sytuacji gdy zgodnie z ustalonym przez organy stanem faktycznym strona nie legitymowała się w okresie od dnia 23 września 2019r. do dnia 11 stycznia 2020r. odpowiednim zezwoleniem na zajęcie pasa drogowego w postaci skonkretyzowanej reklamy, a która to reklama wymagała osobnego zezwolenia zarządcy drogi, przez co doszło do uwzględnienia skargi w sytuacji, gdy ustalony stan faktyczny w istocie rzeczy w pełni odpowiadał dyspozycji normy prawa materialnego art.40 ust. 12 pkt 1 u.d.p.;
II. Naruszenie przepisów prawa procesowego:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w związku z art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p. poprzez błędne przyjęcie, że organ nie dokonał w zaskarżonej decyzji nie budzących wątpliwości ustaleń faktycznych, co powoduje zasadnicze zastrzeżenie dla oceny materiału dowodowego, dokonanej z obrazą art. 80 k.p.a., w sytuacji gdy wyrażona ocena zasadza się na błędnym założeniu przez Sąd I instancji, iż powołane w uzasadnieniu wyroku decyzje Prezydenta m.st. Warszawy zezwalające na zajęcie odcinka pasa drogowego w postaci umieszczenia w nim ogródka gastronomicznego stanowią istotne okoliczności sprawy, mogące mieć wpływ na ocenę spełnienia przesłanki określonej w przepisie prawa materialnego, podczas gdy zaś decyzje te nie miały istotnego znaczenia w przedmiotowej sprawie, zaś organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie oraz w sposób prawidłowy oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w związku z art. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w związku z art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p. poprzez błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z dwoma "szyldami reklamowymi", w sytuacji gdy organ drugiej instancji w sposób jednoznaczny ustalił w decyzji, iż objęty karą administracyjną został jeden nośnik reklamowy;
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w związku z art.141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób nie odpowiadający jego ustawowym wymogom, tj. zostało wykonane w sposób lakoniczny i jego wytyczne co do sposobu dalszego procedowania organu w istocie rzeczy polegają na czynności (jednej) która sprowadza się de facto do ponownej oceny zgromadzonego już kompletnego materiału dowodowego, nie wydaje się przy tym racjonalnym uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na konieczność oceny jednego dowodu, która wszak posiada irrelewantne znaczenie w sprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Na wstępie należy wskazać, że jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną powinno zawierać ocenę przedstawionych w tej skardze zarzutów. Przepis ten określa tym samym zakres, w jakim NSA realizuje obowiązek uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną - modyfikując treść normy prawnej zawartej w art. 141 § 4 p.p.s.a. Norma zawarta w art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie) umożliwia zatem ograniczenie uzasadnienia wyroku NSA wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny, mając powyższe na uwadze, ograniczył rozważania w niniejszej sprawie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia.
W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.
Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji SKO w przedmiocie kary pieniężnej stwierdził, że decyzja ta nie jest zgodna z prawem, co uzasadniało jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Skarżące kasacyjnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie oparło skargę kasacyjną na obydwu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. tj. na naruszeniu prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie (pkt I. petitum skargi kasacyjnej) i naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt II. petitum skargi kasacyjnej).
W związku z takim sformułowaniem podstaw kasacyjnych rozpatrzenia w pierwszej kolejności wymaga najdalej idący zarzut naruszenia art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazany w punkcie II. ppkt 3. petitum skargi kasacyjnej. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób nie odpowiadający jego ustawowym wymogom.
Zarzut ten nie jest zasadny.
Skarżący kasacyjnie organ zarzucając naruszenie 141 § 4 p.p.s.a. w jego ocenie sprowadzający się do ponownej oceny zgromadzonego już kompletnego materiału dowodowego, w istocie kwestionuje merytoryczne rozstrzygnięcie Sądu l instancji.
Przypomnieć należy, że ustawodawca w art. 141 § 4 p.p.s.a. określił niezbędne elementy uzasadnienia, tj.: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39), po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. W rozpoznawanej sprawie nie występuje żaden z wymienionych przypadków. Uzasadnienie wyroku zawiera stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia i wszystkie elementy wymienione w art. 141 § 4 p.p.s.a.
Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie całkowicie nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w związku z art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p. poprzez błędne przyjęcie, że organ nie dokonał w zaskarżonej decyzji nie budzących wątpliwości ustaleń faktycznych oraz poprzez błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z dwoma "szyldami reklamowymi", w sytuacji gdy organ drugiej instancji w sposób jednoznaczny ustalił w decyzji, iż objęty karą administracyjną został jeden nośnik reklamowy;
Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu należy zauważyć, że właściwe odczytanie przepisu prawa materialnego art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p. determinuje zakres koniecznych ustaleń faktycznych. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p., za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub bez zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2,2a lub 2c, zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z art. 40 ust. 4-6. Podstawą zatem do wymierzenia kary pieniężnej, o której jest mowa w art. 40 ust. 12 powołanej ustawy, jest ziszczenie się jednej z przesłanek wskazanych w przepisie.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że WSA nie zakwestionował sposobu rozumienia tego przepisu przyjętego przez organy i uznał, że SKO wprawdzie słusznie stwierdziło, że dla zasadności wymierzenia kary podstawowe znaczenie ma ustalenie: czy zajęty został pas drogowy drogi publicznej, kto dokonał zajęcia, w jaki sposób i w jakim okresie czasu, czy miał do tego podstawę w postaci stosownego zezwolenia zarządcy drogi, ale wątpliwości Sądu budziła podstawowa kwestia, czy skarżący zajął pas drogowy drogi publicznej bez zezwolenia, a w tej mierze ustalenie i ocena, czy w świetle przepisów prawa materialnego, reklama nad lokalem skarżącego zajmuje pas drogowy.
WSA wskazał, że w aktach administracyjnych znajdują się dwie decyzje wydane na rzecz skarżącego: decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z [...] września 2018r. (k.17 i n.) dotycząca zezwolenia na zajęcie odcinka pasa drogowego al. S. w rej. Al. [...] o powierzchni 27,66 m2 (ogródek gastronomiczny) w okresie od 24 sierpnia 2018r. do 12 stycznia 2020r. oraz decyzja ww. organu z [...] lutego 2019r. (k. 16-15 akt adm.) zezwalająca skarżącemu na zajecie odcinka pasa drogowego al. S. w rejonie [...] II o powierzchni 14,40 m2 od 1 kwietnia 2019r. do 21 października 2019r. oraz umieszczenie w nim ogródka gastronomicznego.
Trafnie Sąd I instancji zarzucił, że organ z naruszeniem art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. nie dokonał w zaskarżonej decyzji nie budzących wątpliwości ustaleń faktycznych, co powoduje zasadnicze zastrzeżenia wobec oceny materiału dowodowego, dokonanej z obrazą art. 80 k.p.a. W konsekwencji naruszenie to może mieć istotny wpływ na wynik sprawy wobec braku wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego i uznanie, że skarżący ma uiścić kwotę 47.435,25 zł za zajęcie przedmiotowego pasa drogowego.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, zaś organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z kolei, stosownie do art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.
W ocenie WSA organ nałożył karę na skarżącego zarzucając mu zajęcie bez zezwolenia pasa drogowego przez umieszczenie nad nim szyldu reklamowego o treści [...] - w tożsamym okresie jak objęty zezwoleniem określonym w decyzji ad. 1 zezwalającej na zajęcie terenu przeznaczonego na ogródek gastronomiczny, podnosząc, że jeden z szyldów umieszczony jest na ścianie budynku nad tym ogródkiem gastronomicznym, a drugi nad zadaszeniem części budynku stanowiącego wejście do lokalu skarżącego. Ten ostatni nośnik nie jest zawieszony nad pasem drogowym, a nad zadaszeniem wejścia do lokalu. Sporny zaś szyld umieszczony jest nad ogródkiem gastronomicznym, na którego zajęcie skarżący posiada w przypisanym temu zajęciu okresie zezwolenie.
Skarżący kasacyjnie organ uważa natomiast, że zajęcie pasa drogowego w postaci skonkretyzowanej reklamy, wymagało osobnego zezwolenia zarządcy drogi. Zarzuca również błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z dwoma szyldami reklamowymi, w sytuacji gdy organ drugiej instancji w sposób jednoznaczny ustalił w decyzji, iż objęty karą administracyjną został jeden nośnik reklamowy.
Dokonując oceny zaprezentowanych w tym zakresie stanowisk NSA stwierdza, że pogląd Sądu I instancji jest poprawny i odpowiada prawu. WSA wprawdzie użył sformułowania trzy reklamy, jednakże nie ulega wątpliwości, że niniejsza sprawa dotyczy jednego nośnika reklamowego umieszczonego od strony [...] którego część umieszczona jest nad tzw. Ogródkiem gastronomicznym, na terenie którego umieszczone są stoły i siedzą klienci, druga zaś nad zadaszeniem wykorzystywanym przez skarżącego na potrzeby prowadzonej działalności jako wejście do lokalu. Natomiast szyld umieszczony od strony Al. S. nie jest przedmiotem niniejszego postępowania.
W rozpoznawanej sprawie dotyczącej sankcji nakładanej na stronę z powodu naruszenia bez zezwolenia granic pasa drogowego, precyzyjne ustalenie przebiegu pasa drogowego jest podstawową okoliczności faktyczną, która musi być stwierdzona w wyniku prawidłowo przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA trafnie uznał, że zebrany materiał dowodowy nie był wystarczający dla ustalenia wszystkich przesłanek uprawniających organ do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej.
Zwrócić też należy uwagę, że do okoliczności udzielenia zezwoleń na zajęcie pasa drogowego w postaci umieszczenia w nim ogródka gastronomicznego organ w żaden sposób nie odniósł się na etapie postępowania administracyjnego. Podejmowane obecnie w skardze kasacyjnej próby oceny tych okoliczności są spóźnione i nie mogą odnieść zamierzonego skutku, albowiem uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zastępuje prawidłowego uzasadnienia wydanej decyzji.
W postępowaniu w sprawie nałożenia sankcji administracyjnej organ administracji publicznej zobowiązany jest do jednoznacznego ustalenia oraz wykazania w przekonujący sposób, że zaktualizowały się wszystkie przesłanki faktyczne i prawne jej nałożenia, co ze swej istoty zakłada obowiązek wykazania, że w świetle ustalonych faktów zachowanie przypisywane adresatowi decyzji nakładającej sankcję wyczerpywało znamiona deliktu administracyjnego. Stanowi to warunek konieczny uznania tego działania organu za zgodne z prawem. Wykonywaniu kompetencji polegającej na nakładaniu dolegliwości w postaci sankcji prawnej (w rozpatrywanej sprawie - kary pieniężnej) za naruszenie norm administracyjnoprawnych, nie może bowiem towarzyszyć żadna dowolność czy arbitralność. Wskazać też należy, że ustalenie granicy pasa drogowego musi być jednoznaczne i ma znajdować potwierdzenie w materiale dokumentacyjnym sprawy, w tym także w mapach, które jednoznacznie wskazują przebieg pasa drogowego. W tej materii NSA prezentuje pogląd, że nałożenie kary za zajęcie pasa drogowego jest możliwe tylko wówczas, gdy można jednoznacznie ustalić miejsce położenia obiektu zajmującego pas drogowy w stosunku do granic pasa drogowego. Dopiero ustalenie opisanych okoliczności pozwoliłoby na rozstrzygnięcie zagadnienia ewentualnej odpowiedzialności za zajęcie pasa drogowego bez stosownego zezwolenia w świetle adekwatnych norm prawa materialnego.
Zauważyć przy tym należy, że czynności kontrolne związane z ustalaniem przestrzegania prawa nie są oględzinami w ścisłym procesowym znaczeniu, zatem organ właściwy do prowadzenia kontroli może prowadzić takie działania bez powiadomienia strony. Dowody, a zatem również protokół kontroli, podlegają ocenie według ogólnych reguł dowodowych. Obowiązujące przepisy w różny sposób kształtują przebieg postępowań kontrolnych. Niektóre z nich wymagają obecności podmiotu kontrolowanego lub osoby działającej na jego rzecz. W takich przypadkach nieobecność kontrolowanego jest zawsze wadą formalną, która musi mieć znaczenie dla wyniku sprawy. Natomiast w sytuacji, gdy prawo nie nakłada tak rygorystycznych warunków prowadzenia kontroli, brak strony może być okolicznością prowadzącą do zakwestionowania rozstrzygnięcia, jeżeli strona kwestionuje fakty objęte protokołem.
W tych okolicznościach w sytuacji, gdy jak trafnie wskazał Sąd I instancji - stan faktyczny w sprawie nie został ustalony w sposób jednoznaczny, co naruszało przepisy procesowe wskazane wyżej skarga kasacyjna nie mogła doprowadzić do uchylenia tego wyroku.
Z przedstawionych powodów należy zatem uznać, że powołane w skardze kasacyjnej zarzuty nie mogły uzasadniać uchylenia zaskarżonego wyroku, którego treść odpowiada prawu.
W świetle powyższych uwag w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji zasadnie uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Kontrolowany wyrok Sądu I instancji jest bowiem prawidłowy, zawiera wyczerpujące uzasadnienie, prawidłową ocenę prawną i wytyczne co do dalszego postępowania.
Za przedwczesne należałoby zatem uznać merytoryczne odniesienie się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, gdyż w sprawie nie został należycie ustalony stan faktyczny. Naczelny Sąd Administracyjny musiałby w takim przypadków czynić określone założenia co do stanu faktycznego, który dopiero będzie przedmiotem ustaleń przez organy. Jest to jednak niedopuszczalne. Rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozpatrującego skargę kasacyjną, jest zbadanie prawidłowości argumentacji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, między innymi w zakresie zastosowania przepisów prawa materialnego na podstawie przyjętego przez niego stanu faktycznego sprawy. Jeżeli jednak w uzasadnieniu skarżonego wyroku, nie dokonano takiej wykładni, odnoszącej się bezpośrednio do realiów rozpoznanej sprawy, gdyż nie pozwalały na to braki w ustaleniach stanu faktycznego, nie można tego uczynić na etapie rozpoznawania skargi kasacyjnej.
W tym stanie rzeczy, ponieważ skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 209 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 5) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz.U. z 1015r., poz. 1800 ze zm.). Zasądzona kwota stanowi zwrot kosztów wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną (por. uchwałę NSA z 19 listopada 2012r., II FPS 4/12) przez profesjonalnego pełnomocnika skarżącego, który występował w postępowaniu przed Sądem I instancji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI