II GSK 1744/18

Naczelny Sąd Administracyjny2022-03-22
NSAAdministracyjneWysokansa
prawo farmaceutyczneaptekicofnięcie zezwoleniapostępowanie administracyjnepostępowanie karnerękojmiaobrót produktami leczniczymikontrolaNSA

NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że WSA błędnie uchylił decyzję o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie apteki, nie uwzględniając prawomocnego umorzenia postępowań karnych.

Sprawa dotyczyła cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki z powodu sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznych, co miało świadczyć o utracie rękojmi należytego prowadzenia apteki. WSA uchylił decyzję GIF, wskazując na potrzebę uwzględnienia wyników postępowań karnych. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że WSA błędnie uznał postępowania karne za prejudycjalne dla sprawy administracyjnej i nie uwzględnił faktu ich prawomocnego umorzenia.

Sprawa dotyczyła cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego (GIF) z powodu sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznych, co miało świadczyć o utracie rękojmi należytego prowadzenia apteki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (WSA) uchylił decyzję GIF, uznając, że organy administracji nie poczyniły pełnych ustaleń faktycznych, w szczególności nie uwzględniły wyników postępowań karnych. WSA wskazał, że postępowania karne, zarówno dotyczące nieprawidłowości w obrocie produktami leczniczymi, jak i przekroczenia uprawnień przez inspektorów farmaceutycznych, powinny być uwzględnione przed wydaniem decyzji administracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił wyrok WSA, uznając skargę kasacyjną GIF za zasadną. NSA stwierdził, że WSA błędnie uznał postępowania karne za prejudycjalne dla sprawy administracyjnej (art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.) i nieprawidłowo zastosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. NSA podkreślił, że postępowania karne nie miały charakteru prejudycjalnego, a nadto Sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę faktu prawomocnego umorzenia tych postępowań. W związku z tym NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie karne nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. dla postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki, zwłaszcza gdy strony postępowań są różne.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA błędnie zakwalifikował postępowania karne jako prejudycjalne dla sprawy administracyjnej. Brak tożsamości stron oraz charakter sprawy administracyjnej (cofnięcie zezwolenia z powodu utraty rękojmi) nie wymagały oczekiwania na rozstrzygnięcie sprawy karnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (23)

Główne

Prawo farmaceutyczne art. 37ap § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne

Prawo farmaceutyczne art. 101 § pkt 4

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Prawo farmaceutyczne art. 65 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne

Prawo farmaceutyczne art. 68 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne

Prawo farmaceutyczne art. 72 § ust. 1 i 3

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne

Prawo farmaceutyczne art. 74 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne

Prawo farmaceutyczne art. 86 § ust. 1,2,8 i 9

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne

Prawo farmaceutyczne art. 87 § ust 2 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne

Prawo farmaceutyczne art. 96 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 97 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

rozp. MZ art. 10 i 12

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 października 2002 r. w sprawie podstawowych warunków prowadzenia apteki

rozp. MS art. 14 ust. 1 pkt 2 lit. c

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

rozp. MS art. 14 ust. 1 pkt 1 c

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA błędnie uznał postępowania karne za prejudycjalne dla sprawy administracyjnej. WSA nie uwzględnił faktu prawomocnego umorzenia postępowań karnych. Naruszenie art. 97 § 2 k.p.a. nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Argumenty WSA dotyczące konieczności uwzględnienia wyników postępowań karnych przed wydaniem decyzji administracyjnej.

Godne uwagi sformułowania

organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd rozstrzygnięcie w postępowaniu karnym nie miało charakteru prejudycjalnego naruszenie art. 97 § 2 k.p.a. nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy

Skład orzekający

Krystyna Anna Stec

przewodniczący sprawozdawca

Gabriela Jyż

sędzia

Tomasz Smoleń

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszania postępowania administracyjnego w związku z toczącymi się postępowaniami karnymi oraz znaczenie prawomocnych rozstrzygnięć w sprawach karnych dla postępowań administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki, ale zasady dotyczące prejudycjalności i wpływu postępowań karnych są szersze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje złożoność relacji między postępowaniem administracyjnym a karnym, co jest częstym problemem w praktyce prawniczej. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów o zawieszaniu postępowań.

Apteka kontra prawo karne: kiedy postępowanie sądowe wstrzymuje decyzję administracyjną?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1744/18 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-03-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-10-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż
Krystyna Anna Stec /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Smoleń
Symbol z opisem
6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GZ 179/16 - Postanowienie NSA z 2016-03-01
VI SA/Wa 2995/15 - Wyrok WSA w Warszawie z 2018-02-27
II GZ 654/16 - Postanowienie NSA z 2016-06-30
Skarżony organ
Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 2142
art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 72 ust. 1 i 3, art. 74 ust. 1, art. 86 ust. 1,2,8 i 9, art. 87 ust 2 pkt 1 i 2, art. 96 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2013 poz 267
art. 97 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń Protokolant Jerzy Stelmaszuk po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Farmaceutycznego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 2995/15 w sprawie ze skargi [A] Sp. z o.o. we W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie ogólnodostępnej apteki 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od [A] Sp. z o.o. we W. na rzecz Głównego Inspektora Farmaceutycznego 877 (osiemset siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 2995/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - po rozpoznaniu skargi W.L spółki z o.o. we W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] sierpnia 2015 r. w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej - w punkcie 1. uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję K.P. Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w Bydgoszczy z dnia [...] lipca 2014 r., w punkcie 2. orzekł o kosztach postępowania.
WSA w uzasadnieniu wyroku wskazał, że Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny decyzją dnia [...] lipca 2014 r. cofnął zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej "W." we W. przy ul. K. [...], prowadzonej przez W.L sp. z o.o. Organ pierwszej instancji podniósł, iż prezes zarządu spółki W.L przyznał się do dokonywania sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznych a w toku postępowania ponadto ustalono, iż prowadząc aptekę strona dopuściła się naruszenia art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 72 ust. 1 i 3, art. 74 ust. 1, art. 86 ust. 1, 2, 8 i 9, art. 87 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 281, ze zm.; dalej: Prawo farmaceutyczne). Tym samym za zasadne organ uznał cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki z uwagi na utratę rękojmi należytego prowadzenia apteki.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. Główny Inspektor Farmaceutyczny utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, na podstawie art. 115 pkt 4 w związku z art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 86 ust. 1, 2, 8 i 9, art. 87 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 96 ust. 1 oraz art. 37ap ust. 1 pkt 2 w związku z art. 101 pkt 4 ustawy - Prawo Farmaceutyczne, § 10 i § 12 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 października 2002 r. w sprawie podstawowych warunków prowadzenia apteki (Dz. U. z dnia 12 listopada 2002 r.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.).
W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wskazał, że zgodnie z art. 37ap ust. 1 pkt 2 w związku z art. 101 pkt 4 Prawa farmaceutycznego, organ cofa zezwolenie w przypadku gdy przedsiębiorca przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu. Organ stwierdził, że przedsiębiorca prowadzący aptekę ogólnodostępną "W." położoną we W. przy ul. K. [...], tj. W.L sp. z o.o. z siedzibą we W., prowadził działalność objętą zezwoleniem z naruszeniem przepisów regulujących prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Według GIF, skoro przedsiębiorca ten nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki to tym samym przestał spełniać jeden z warunków wymaganych do wykonywania działalności objętej zezwoleniem.
Organ podniósł, że zgodnie z art. 65 Prawa farmaceutycznego obrót produktami leczniczymi może być prowadzony tylko na zasadach określonych w ustawie. Według zaś art. 68 ust. 1 powołanej ustawy obrót detaliczny produktami leczniczymi prowadzony jest w aptekach ogólnodostępnych, z zastrzeżeniem ust. 2, art. 70 ust. 1 i art. 71 ust.1. W świetle definicji wynikającej z art. 72 ust. 1 Prawa farmaceutycznego obrotem hurtowym jest każda transakcja, która nie dotyczy "bezpośredniego zaopatrywania ludności". Wśród przepisów dotyczących aptek nie ma mowy o jakimkolwiek innym kanale dystrybucji, niż sprzedaż detaliczna. W ocenie GIF skoro zatem apteka kupowała większe ilości produktów, niż wykazywała to oficjalnie (brak rejestracji z systemie komputerowym), a rozchód nie był z przychodem skorelowany i w rzeczywistości był znacznie wyższy niż deklarowany, to wniosek o prowadzeniu nielegalnego handlu hurtowego jest prawidłowy. Organ podkreślił też, że prezes zarządu spółki W.L sam przyznał się do dokonywania sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznych, a zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż spółka dopuściła się naruszeń art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 72 ust. 1 i 3, art. 74 ust. 1, art. 86 ust. 1, 2, 8 i 9, art. 87 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 96 ust. 1 Prawa farmaceutycznego. Wskazuje to na brak spełnienia wymogu rękojmi do wykonywania działalności określonej w zezwoleniu.
Skargę na powyższą decyzję złożyła W.L sp. z o.o. wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Zaskarżonej do WSA decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego (pkt 1 lit. a-c skargi) oraz szeregu przepisów postępowania (pkt 2 lit. a-k skargi), w tym art. 7, 77 § 1, 80, 97 § 2, 107 § 3 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - uchylając decyzje organów obu instancji na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) za zasadne uznał zarzuty naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1, 80, 97 § 2, 107 § 3 k.p.a. - powołanych w skardze - w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku wskazał, że postępowanie administracyjne o cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki zostało wszczęte w związku z ustaleniami poczynionymi przez organ nadzoru w czasie kontroli doraźnej, przeprowadzonej w aptece należącej do skarżącej spółki, podczas której stwierdzono, że rzeczywisty przychód kilkudziesięciu produktów leczniczych, wymienionych szczegółowo w decyzji w okresie od [...] stycznia 2013 r. do [...]kwietnia 2014 r., nie zgadza się z przychodem wykazanym w aptece i nie znajduje pokrycia we wykazanym przez aptekę rozchodzie. WSA podniósł, że równolegle z prowadzonym postępowaniem administracyjnym organ pierwszej instancji złożył do Prokuratury Rejonowej we W. zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa polegającego na prowadzeniu w okresie od [...] stycznie 2013 r. do [...] kwietnia 2013 r. tzw. odwróconego łańcucha dystrybucji produktów leczniczych oraz prowadzenie bez wymaganego zezwolenia działalności w zakresie prowadzenia hurtowni farmaceutycznej tj. o czyn z art. 127 pkt 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne (sprawa I DS [...]). Sąd stwierdził, że organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] lipca 2014r. cofnął skarżącej zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej - nie uwzględniając ostatecznego wyniku wskazanego postępowania karnego.
WSA zauważył nadto, że w toku postępowania odwoławczego zostało wszczęte kolejne postępowanie karne w sprawie przekroczenia uprawnień przez K.P. Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w okresie od sierpnia 2013 r. do [...] maja 2014 r. poprzez poświadczenie nieprawdy w dokumentacji kontroli przeprowadzonej w aptece należącej do spółki W.L oraz utrudnianie stronie udziału w postępowaniu związanym z ww. kontrolą tj. o czyn z art. 231 § 1 z zw. z art. 271 § 1 w zw. z art. 11 Kodeksu karnego (sprawa V DS [...]). Główny Inspektor Farmaceutyczny decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. utrzymał zaś w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji - nie czekając na prawomocne zakończenie tego postępowania. Według Sądu tymczasem, ostateczny wynik postępowań karnych (sprawa I DS [...], V DS [...] a także sprawy o przekroczenie uprawnień przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego) powinien być uwzględniony przez organy nadzoru farmaceutycznego albowiem pozwoli na jednoznaczne określenie nieprawidłowych działań skarżącej, powodujących utratę rękojmi należytego prowadzenia apteki, a w konsekwencji cofnięcia zezwolenia, a także wyjaśnione zostanie czy postępowanie administracyjne było prowadzone przez organy nadzoru farmaceutycznego zgodnie z przepisami prawa.
Pozostałe zarzuty dotyczące postępowania procesowego Sąd pierwszej instancji uznał za niezasadne, natomiast zarzuty naruszenia prawa materialnego za przedwczesne, albowiem sprawa nie została wyjaśniona należycie, co zostało stwierdzone przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Główny Inspektor Farmaceutyczny i zaskarżając ten wyrok w całości, zarzucił naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt. 2) poprzez uwzględnienie skargi W.L sp. z o.o. z siedzibą we W., pomimo braku podstawy prawnej do tego rodzaju rozstrzygnięcia, tj.:
1) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80, 97 § 2 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji GIF w związku z uznaniem, że organy obu instancji nie poczyniły pełnych ustaleń, w celu wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, w tym przede wszystkim nie wzięły pod uwagę ostatecznego wyniku spraw karnych prowadzonych przeciwko organowi pierwszej i drugiej instancji, chociaż z dniem [...] września 2017 r. powyższe postępowania zostały prawomocnie i ostatecznie umorzone, a Główny Inspektor Farmaceutyczny zawiesił postępowanie z uwagi na prowadzone postępowania karne;
2) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80, 97 § 2 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji GIF w związku z uznaniem, że organy obu instancji nie poczyniły pełnych ustaleń, w celu wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, w tym przede wszystkim w nie wzięły pod uwagę postępowania karnego, prowadzonego przeciwko prezesowi zarządu skarżącej, chociaż powyższe postępowanie nie stanowiło zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz nie mogło mieć wpływu na prowadzone postępowanie administracyjne, tym bardziej, że postępowanie karne było prowadzone przeciwko osobie fizycznej - Prezesowi Zarządu skarżącej spółki, a postępowanie administracyjne było prowadzone przeciwko osobie prawnej - W.L sp. z o.o.
Wobec powyższego organ wniósł o:
rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., ewentualnie w - przypadku stwierdzenia przez Sąd, że zachodzą przesłanki określone w art. 188 p.p.s.a. - o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca spółka wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej organu w całości i zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. Ponieważ w niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia.
Rozpoznając sprawę w tych granicach skład orzekający NSA uznał, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, co uzasadnia uchylenie skarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a.
Skargę kasacyjną oparto wyłącznie na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. tj. na naruszeniu przepisów postępowania, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, wskazanymi w punktach 1 i 2 petitum środka zaskarżenia (art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 97 § 2 i art. 107 § 3).
Sformułowane przez skarżący kasacyjnie organ zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji tych przepisów uznać należało za usprawiedliwione.
Odniesienie się do tych zarzutów wymaga przypomnienia, że poza sporem w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Za ugruntowany uznać należy pogląd, że o poszanowaniu określonej ww. przepisem zasady swobodnej oceny dowodów można mówić gdy oceniany materiał dowodowy jest kompletny. Jako dowolne należy bowiem traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym czy nie w pełni rozpatrzonym (por. wyrok SN z dnia 23 listopada 1994 r. III ARN 55/94). Wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, musi znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.).
Ocena czy uchybiono zasadzie prawdy obiektywnej, opisanej powyższymi przepisami, wymaga jednak w pierwszym rzędzie rozważenia, jakie fakty mają w sprawie znaczenie. O tym decyduje zaś norma prawa materialnego.
Przypomnieć zatem trzeba, że w niniejszej sprawie podstawę materialnoprawną decyzji o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie apteki stanowi art. art. 37ap ust. 1 pkt 2 Prawa farmaceutycznego – zgodnie z którym organ zezwalający cofa zezwolenie, w przypadku gdy przedsiębiorca przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu. Wyjaśniono przy tym, że - stosownie do art. 101 pkt 4 powołanej ustawy - przesłanka odmowy zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej zachodzi gdy wnioskodawca nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki.
W uzasadnieniu decyzji wskazano dowody, w oparciu o które ustalono fakt utraty rękojmi należytego prowadzenia apteki – wobec stwierdzenia naruszenia zasad prowadzenia apteki, określonych przepisami art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 86 ust. 1, 2, 8 i 9, art. 87 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz art. 96 ust. 1 Prawa farmaceutycznego.
Sąd pierwszej instancji nie poddał kontroli prawidłowości ustaleń faktycznych dokonanych na podstawie zebranego w sprawie, opisanego w uzasadnieniach decyzji materiału dowodowego – uznając za zasadny zarzut niekompletności materiału dowodowego i braku pełnych ustaleń jedynie z uwagi na to, że organ nie poczekał na wynik postępowań karnych, nie uwzględnił wyniku tych postępowań, nie czekał na prawomocne ich zakończenie, z naruszeniem art. 97 § 2 k.p.a.
Zdaniem składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko to skarga kasacyjna skutecznie podważa.
Poza sporem w sprawie wskazano, że na skutek zawiadomienia przez organ pierwszej instancji o podejrzeniu popełnienia czynu z art. 127 pkt 1 Prawa farmaceutycznego - tj. czynu prowadzenia hurtowni bez zezwolenia (w ówczesnym stanie prawnym podlagającego grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2) - Prokuratura Rejonowa we W. wszczęła w tej sprawie postępowanie (I Ds. [...]).
Toczyły się też postępowania o przekroczenie uprawnień przez organy obu instancji.
Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Przez zagadnienie wstępne rozumie się przy tym zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, ale inny organ lub sąd, i rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracji, jest koniecznym elementem podstawy rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji przez organ administracji.
W tym stanie rzeczy zgodzić należy się z wnoszącym skargę kasacyjną organem, że rozstrzygnięcie w postępowaniu - wszczętym wskutek zawiadomienia o popełnieniu czynu z art. 127 pkt 1 Prawa farmaceutycznego (sygn. I Ds. [...]) - dla rozstrzygnięcia o cofnięciu zezwolenia skarżącej spółce na prowadzenie apteki, z uwagi na utratę rękojmi należytego jej prowadzenia, wobec okoliczności wskazanych w decyzji, nie miało charakteru prejudycjalnego w rozumieniu przytoczonego art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Organ trafnie przy tym zauważył, że w postępowaniu w przedmiocie cofnięcia skarżącej spółce zezwolenia na prowadzenie apteki (na podstawie art. 37ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 101 pkt 4 Prawa farmaceutycznego) oraz w postępowaniu dotyczącym czynu z art. 127 pkt 1 powołanej ustawy nie ma tożsamości stron.
Poza sporem w myśl art. 97 § 2 k.p.a. gdy ustąpią przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, o których mowa w § 1 pkt 1-4, organ administracji publicznej podejmie postępowanie z urzędu lub na żądanie strony.
W rozpoznawanej sprawie postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. postępowanie zawieszono do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego w sprawie przekroczenia przez organ uprawnień służbowych - przyjmując, że brak jest możliwości ustalenia czy dowody zgromadzono w sprawie zgodnie z prawem.
Istotnie, postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki podjęto przed uprawomocnieniem się postanowienia Prokuratury Okręgowej we W. (V Ds. [...]) o umorzeniu śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez Z. W. (Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny) i Z. U. (Główny Inspektor Farmaceutyczny).
W skardze kasacyjnej zasadnie jednak zarzucono, że Sąd pierwszej instancji - uchylając decyzje organów obu instancji i nakazując uwzględnienie wyniku postępowania w sprawie V Ds. [...] - nie wziął pod uwagę faktu uprawomocnienia się ww. postanowienia (postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. SO w Bydgoszczy, Wydz. IV Karny Odwoławczy ww. postanowienie utrzymał w mocy). Potwierdza to, że Sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę, że naruszenie art. 97 § 2 k.p.a. nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy (w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).
Z tych wszystkich względów, z racji usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych, zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku zasługiwał na uwzględnienie.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 265).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI