II GSK 1743/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-11-09
NSArybactwoWysokansa
rybactwo śródlądoweinteres prawnyuchwała rady gminysąd administracyjnyskarga kasacyjnaprawo wodnegospodarka rybackaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA, uznając, że skarżący posiada interes prawny w zaskarżeniu uchwały rady gminy dotyczącej regulaminu amatorskiego połowu ryb.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę O. na uchwałę Rady Gminy Rzewnie dotyczącą regulaminu amatorskiego połowu ryb, uznając brak interesu prawnego skarżącego. NSA uchylił to postanowienie, stwierdzając, że skarżący wykazał swój interes prawny poprzez posiadanie umów użytkowania obwodu rybackiego, co nakłada na niego obowiązki i prawa, na które uchwała może wpływać.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej O. w W. od postanowienia WSA w Warszawie, które odrzuciło skargę O. na uchwałę Rady Gminy Rzewnie wprowadzającą regulamin amatorskiego połowu ryb. WSA uznał, że skarżący nie wykazał interesu prawnego, a jedynie faktyczny, ponieważ nie udowodnił bezpośredniego związku między jego sytuacją prawną a zaskarżoną uchwałą. Sąd pierwszej instancji wskazał, że umowa użytkowania obwodu rybackiego wygasła, a skarżący nie wykazał posiadania tytułu prawnorzeczowego po 31 grudnia 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że skarżący wykazał istnienie interesu prawnego, powołując się na fakt zawarcia kolejnej umowy użytkowania obwodu rybackiego z Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie na okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2029 r. NSA podkreślił, że umowy te nakładają na skarżącego obowiązki związane z gospodarką rybacką, które mogą być naruszone przez uchwałę Rady Gminy. W związku z tym NSA uchylił zaskarżone postanowienie WSA, uznając, że brak było podstaw do odrzucenia skargi, a sprawa powinna zostać rozpoznana merytorycznie przez sąd pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, skarżący wykazał istnienie interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały.

Uzasadnienie

NSA uznał, że posiadanie aktualnych umów użytkowania obwodu rybackiego, które nakładają na skarżącego obowiązki i prawa związane z gospodarką rybacką, stanowi podstawę do wykazania interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały rady gminy regulującej te kwestie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

u.s.g. art. 101 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Do wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej legitymację ma jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Interes ten musi być bezpośredni, realny i wynikać z normy prawa materialnego.

u.r.ś. art. 4 § ust. 1 pkt 2 ppkt a

Ustawa o rybactwie śródlądowym

Definicja podmiotu uprawnionego do rybactwa w obwodzie rybackim.

u.r.ś. art. 4a § ust. 1

Ustawa o rybactwie śródlądowym

Obowiązki uprawnionego do rybactwa.

u.r.ś. art. 4b § ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa o rybactwie śródlądowym

Katalog uprawnień uprawnionego do rybactwa.

u.r.ś. art. 6 § ust. 1 i 2

Ustawa o rybactwie śródlądowym

Obowiązki związane z wykonywaniem uprawnień właścicielskich w zakresie rybactwa.

u.r.ś. art. 6a § ust. 1

Ustawa o rybactwie śródlądowym

u.r.ś. art. 6d § ust. 1 i 2

Ustawa o rybactwie śródlądowym

Procedura oddania w użytkowanie obwodu rybackiego przez Wody Polskie.

Prawo wodne art. 211 § ust. 2

Ustawa Prawo wodne

Własność Skarbu Państwa wód morza terytorialnego, morskich wód wewnętrznych, śródlądowych wód płynących oraz wód podziemnych.

Prawo wodne art. 263 § ust. 3

Ustawa Prawo wodne

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 5a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi w przypadku braku wykazania przez skarżącego interesu prawnego lub uprawnienia.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący wykazał interes prawny w zaskarżeniu uchwały poprzez posiadanie aktualnych umów użytkowania obwodu rybackiego, które nakładają na niego obowiązki i prawa. Uchwała Rady Gminy Rzewnie może wpływać na realizację obowiązków skarżącego wynikających z umów użytkowania obwodu rybackiego i przepisów ustawy o rybactwie śródlądowym.

Odrzucone argumenty

Argument WSA, że skarżący nie wykazał interesu prawnego, ponieważ jego umowa użytkowania obwodu rybackiego wygasła i nie posiadał tytułu prawnorzeczowego po 31 grudnia 2019 r.

Godne uwagi sformułowania

interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały nie można zgodzić się z sądem pierwszej instancji, że strona nie wykazała, że dysponuje – po dacie 31 grudnia 2019 r. – jakimkolwiek tytułem prawnorzeczowym do terenu skarżący kasacyjnie nie tylko zatem musi dokumentować wszelkie podejmowane przez niego działania w związku z utrzymaniem użytkowanych wód, ale również podlega kontrolom i weryfikacjom swoich działań

Skład orzekający

Zbigniew Czarnik

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów wykazania interesu prawnego w zaskarżaniu uchwał rady gminy przez podmioty posiadające umowy użytkowania obwodów rybackich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podmiotów wykonujących uprawnienia właścicielskie w zakresie rybactwa śródlądowego na wodach stanowiących własność Skarbu Państwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interesu prawnego w kontekście prawa administracyjnego i rybołówstwa, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach.

Czy posiadanie umowy na połów ryb daje prawo do zaskarżania uchwał gminy?

Sektor

rybactwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1743/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-11-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Zbigniew Czarnik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6167 Rybołówstwo morskie i rybactwo śródlądowe
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
V SA/Wa 1131/22 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2023-03-17
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 40
art. 101 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j.
Dz.U. 2022 poz 883
4 ust. 1 pkt 2 ppkt a, art. 4a ust. 1, art. 4b ust. 1 pkt 1 i 2, art. 6 ust. 1 i 2, art. 6a ust. 1, art. 6 d ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym
Dz.U. 2022 poz 2625
art. 211 ust. 2, art. 263 ust. 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej O. w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 1131/22 w sprawie ze skargi O. w W. na uchwałę Rady Gminy Rzewnie z dnia 28 stycznia 2021 r. nr XXIX/188/2021 w przedmiocie wprowadzenia regulaminu amatorskiego połowu ryb postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA, sąd pierwszej instancji) postanowieniem z 17 marca 2023 r., sygn. akt V SA/WA 1131/22, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a w zw. z art. 58 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę O. w W. (dalej: skarżący, O.) na uchwałę Rady Gminy Rzewnie z 28 stycznia 2021 r. nr XXIX/188/2021 w przedmiocie wprowadzenia regulaminu amatorskiego połowu ryb na obszarze wód zbiornika w B..
Uzasadniając odrzucenie skargi sąd pierwszej instancji podniósł, że wbrew przekonaniu skarżącego powołane okoliczności nie świadczą o istnieniu po jego stronie interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały, a jedynie o interesie faktycznym, który w świetle art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2023 r., poz. 40 ze zm.; dalej jako: u.s.g.) nie jest wystarczający do uznania legitymacji skarżącej w zaskarżeniu uchwały Rady Gminy Rzewnie w sprawie wprowadzenia regulaminu amatorskiego połowu ryb na obszarze wód zbiornika w B..
W ocenie WSA skarżący nie wykazał istnienia bezpośredniego i realnego prawnomaterialnego związku pomiędzy jego sytuacją prawną a zaskarżoną uchwałą, tzn. nie wykazał że uchwała ta narusza bezpośrednio jego interes prawny lub uprawnienie z zakresu administracji publicznej. Naruszenie interesu prawnego następuje wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo strony wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostaje nałożony na nią nowy obowiązek lub też zmianie ulega obowiązek dotychczas na niej ciążący. Naruszenie interesu prawnego musi powodować dla strony negatywne konsekwencje prawne. W ocenie WSA wskazane w skardze przepisy prawa materialnego oraz argumentacja skarżącego odnoszą się wyłącznie do wykazania sprzeczności zaskarżonej uchwały z przepisami rangi ustawowej mającej polegać na wydaniu aktu prawa miejscowego przez gminę w stosunku do konkretnego obszaru wód, którego gmina – zdaniem skarżącego – nie jest właścicielem.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że powołując się na posiadanie interesu prawnego skarżący wskazał na Uchwałę nr 74 Zarządu Głównego Polskiego Związku Wędkarskiego z 26 lutego 2000 r. oraz umowę użytkowania obwodu rybackiego nr 761/MZ/04 z 30 grudnia 2004 r. W ocenie sądu, z wymienionych dokumentów nie wynika jednak jakakolwiek norma prawa materialnego, z której strona może wywodzić swój interes prawny. Zdaniem WSA nie sposób przyjąć, aby uchwała z 2000 r. określająca teren działania skarżącego pozostawała jednoznacznie w związku z uchwaleniem regulaminu amatorskiego połowu ryb i przesądzała o posiadaniu interesu prawnego w zaskarżeniu takiego regulaminu na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Ponadto umowa użytkowania obwodu rybackiego z 30 grudnia 2004 r. obowiązywała przez okres 15 lat, do 31 grudnia 2019 r. (§ 2 umowy), a z treści § 11 umowy wynika, że z upływem okresu, na jaki została zawarta umowa, użytkownik miał zaprzestać prowadzenia gospodarki rybackiej w obwodzie. Przepisy te nie zostały zmienione treścią aneksu nr 2/2014 z 12 listopada 2014 r. W ocenie sądu pierwszej instancji, strona nie wykazała, że dysponuje – po dacie 31 grudnia 2019 r. – jakimkolwiek tytułem prawnorzeczowym do terenu, w stosunku do którego została wydana kwestionowana uchwała.
WSA wskazała, że skarżący nie wykazał, aby zaskarżona uchwała wpływała w sposób prawnokształtujący na jego sytuację tj. kreowała bezpośrednio ograniczenia lub przysługujące uprawnienia. Strona nie wykazała również, aby uchwała nakładała obowiązki lub pozbawiała ją posiadanych uprawnień. Tym samym, brak jest podstaw do uznania, aby skarżący posiadał legitymację procesową do zaskarżenia przedmiotowej uchwały. W ocenie sądu, podnoszone przez skarżącego argumenty mogą świadczyć o istnieniu po jego stronie jedynie interesu faktycznego, który nie uzasadnia merytorycznej kontroli i ingerencji sądu administracyjnego.
Skargę kasacyjną wniósł O. w W. zaskarżając powyższe postanowienie w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz przeprowadzeni rozprawy. Zaskarżonemu postanowieniu, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucił:
I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 p.p.s.a. poprzez odrzucenie wniesionej przez O. skargi na uchwałę, z uwagi na fakt, iż zdaniem sądu brak jest podstaw do uznania, aby zaskarżona uchwała naruszała interes prawny O., podczas gdy skarżący ma interes prawny w zaskarżeniu ww. uchwały, który wynika wprost z powszechnie obowiązujących przepisów, tj. z ustawy z 18 kwietnia 1985r. o rybactwie śródlądowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 883; dalej: u.r.ś.),
2. art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie przez sąd istotnych w niniejszej sprawie wątpliwości, tj. dotyczących faktu użytkowania przez skarżącego kasacyjnie śródlądowych wód płynących w postaci starorzecza rzeki Narew "B. A" – sąd nie przeprowadził z urzędu dowodów celem wyjaśnienia czy po 31 grudnia 2019 r. skarżący kasacyjnie nadal użytkował ww. wody, jak i nie wezwał skarżącego kasacyjnie do przedstawienia dowodów celem poparcia swoich twierdzeń, który to fakt jest kluczowym do ustalenia interesu prawnego skarżącego kasacyjnie w niniejszym postępowaniu;
II. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 1 pkt 2 ppkt a, art. 4a ust. 1, art. 4b ust. 1 pkt 1 i 2, art. 6 ust. 1 i 2, art. 6a ust. 1, art. 6 d ust. 1 i 2 oraz art. 7 ust. 2 i 2a u.r.ś. poprzez ich niezastosowanie, co skutkowało uznaniem przez sąd, że skarżący kasacyjnie nie ma interesu prawnego we wniesieniu skargi na uchwałę, skutkiem czego, wniesiona przez skarżącego kasacyjnie skarga została odrzucona.
Ponadto skarżący kasacyjnie wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z umowy użytkowania obwodu rybackiego rzeki N. [...] numer 18/BI.RUM.441/2019 sygnatura 1/M z 4 grudnia 2019r., celem wykazania faktu, że strona jest nieprzerwanie od ponad 10 lat uprawniona do rybactwa w obwodzie rybackim rzeki N.[...], w którego skład wchodzi również starorzecze rzeki Narew "B. A" (gm. Rzewnie, powiat makowski), jak i faktu, że właścicielem przedmiotowych wód jest Skarb Państwa oraz faktu, że uprawnienia właścicielskie w stosunku do tych śródlądowych wód płynących wykonuje Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano argumenty przemawiające za jej uwzględnieniem, m.in. podniesiono istnienie interesu prawnego po stronie skarżącej w żądaniu stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały wskazując przede wszystkim na to, że skarżący jest uprawnionym do rybactwa na obszarze wód zbiornika B., co wynika zarówno z regulacji ustawy o rybactwie śródlądowym, jak z postanowień umowy zawartej 4 grudnia 2019 r. na okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2019 r. pomiędzy skarżącym kasacyjnie a Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie - Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej w Białymstoku (dalej: PGW WP RZGW).
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rada Gminy Rzewnie wniosła o jej oddalenie, zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje oraz rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA, sąd drugiej instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej.
Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna O. w W. zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. A zatem wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. musi wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą polegający na tym, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienia (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z 7 marca 2003 r., sygn. akt III RN 42/02, publ. OSNP z 2004 r. Nr 7, poz. 114; wyrok NSA z 29 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 2859/14, to i kolejne cytowane przeczenia dostępne na stronie internetowej CBOSA). U podstaw legitymacji skargowej leży zatem aktualny interes prawny. Podstawą zaskarżenia jest bowiem niezgodność uchwały (zarządzenia) z prawem i równocześnie naruszenie przez nią konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy. Powyższym zagadnieniem dwukrotnie zajmował się Trybunał Konstytucyjny, który w uzasadnieniu wyroków z 4 listopada 2003 r., (sygn. SK 30/02, OTK ZU 8/A/2003/84) i 16 września 2008 r. (sygn. SK 76/06, OTK-A 2008/7/121) podzielił interpretację przyjmowaną przez sądy administracyjne, zgodnie z którą prawo do zaskarżania uchwał na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. przysługuje tym, którzy wykażą się konkretnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego. Podkreśla się również, że źródłem interesu prawnego lub uprawnienia jest zawsze norma prawna ogólna i abstrakcyjna (akt normatywny) lub jednostkowa i konkretna (decyzja), mająca źródło w przepisach prawa materialnego (nie tylko prawa administracyjnego materialnego). Podstawę legitymacji procesowej strony musi zatem stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialno-prawnym między obowiązującą normą, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. Interes ten powinien być bezpośredni i realny (zob. np. wyroki NSA: z 23 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 715/05; z 4 września 2001 r., sygn. akt II SA 1410/01).
Jak trafnie wskazał sąd pierwszej instancji, skarga złożona w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, co oznacza, że do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (por. np. postanowienie NSA z 4 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1362/16 i przywołane tam orzecznictwo). Przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. nie daje bowiem podstawy do korzystania przez każdego z prawa do wniesienia skargi w interesie publicznym. Nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego (por. wyrok NSA z 14 marca 2002 r., sygn. akt II SA 2503/01).
W postępowaniu kwestionującym legalność uchwały z zakresu administracji publicznej na podstawie art. 101 ust. u.s.g. dopuszczalność skargi determinują przesłanki w nim określone i dopiero ich łączne spełnienie pozwala na merytoryczne rozpoznanie skargi przez sąd. Pierwszą z nich jest wniesienie skargi na akt z zakresu administracji publicznej, natomiast drugą – naruszenie kwestionowanym aktem interesu prawnego lub uprawnienia osoby wnoszącej skargę.
W zaskarżonym postanowieniu sąd pierwszej instancji ustalił, że skarżący nie wykazał, że w wyniku podjętej uchwały doszło do naruszenia jej interesu prawnego lub uprawnienia, polegającego na istnieniu związku między zawartym w kwestionowanej uchwale unormowaniem, a jego własną indywidualną sytuacją prawną, wynikającą z przepisów prawa administracyjnego.
Z tym stanowiskiem NSA nie mógł się zgodzić. W ocenie NSA skarżący kasacyjnie wykazał istnienie interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały Rady Gminy Rzewnie z 28 stycznia 2021 r. nr XXIX/188/2021 w przedmiocie wprowadzenia regulaminu amatorskiego połowu ryb na obszarze wód zbiornika w B.
Przede wszystkim zauważyć należy, że O. w W. posiadał na podstawie decyzji z dnia 7 czerwca 1983 r. trwały zarząd i użytkowanie działek nr 49/5, 50/3 i 383/1,383/2,383/3 położonych w B.. Wbrew stanowisku Rady Gminy Rzewnie, która wskazała w odpowiedzi na skargę, że decyzją z 5 czerwca 2019 r. orzeczono o wygaśnięciu wskazanego prawa trwałego zarządu i użytkowania tych nieruchomości, która to decyzja stała się ostateczna i prawomocna, co miałoby jednoznacznie świadczyć o braku interesu prawnego skarżącego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały Rady Gminy Rzewnie, wywodząc to z zapisów ewidencji gruntów i budynków, NSA wskazuje, że skarżący wykazał, że posiada interes prawny w tej sprawie. Świadczy o tym fakt zawarcia kolejnych umów użytkowania obwodu rybackiego. Pierwsza z nich została zawarta w dniu 30 grudnia 2004 r., była dwukrotnie aneksowana i obowiązywała przez okres 15 lat, do 31 grudnia 2019 r. (§ 2 umowy). I choć jak wskazał sąd pierwszej instancji z treści § 11 umowy wynikało, że z upływem okresu, na jaki została zawarta umowa, użytkownik miał zaprzestać prowadzenia gospodarki rybackiej w obwodzie, to z załączonej do skargi kasacyjnej dokumentacji wynika, że skarżący w dniu 4 grudnia 2019r. zawarł z Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie - Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej w Białymstoku kolejną umowę użytkowania obwodu rybackiego rzeki N.[...] na okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2029 r. Umowa ta jest przedłużeniem poprzednio wiążącej strony umowy zawartej na czas do 31 grudnia 2019 r. Umowy te zostały zawarte stosownie do treści art. 211 ust. 2 i art., 263 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2625 ze zm.), zgodnie z którymi wody morza terytorialnego, morskie wody wewnętrzne, śródlądowe wody płynące oraz wody podziemne stanowią własność Skarbu Państwa (art. 211 ust. 2), a uprawnienia właściciela wód w zakresie rybactwa śródlądowego w stosunku do śródlądowych wód płynących stanowiących własność Skarbu Państwa wykonują Wody Polskie. W tej sytuacji nie można zgodzić się z sądem pierwszej instancji, że strona nie wykazała, że dysponuje – po dacie 31 grudnia 2019 r. – jakimkolwiek tytułem prawnorzeczowym do terenu w stosunku do którego została wydana kwestionowana uchwała.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że "nawet gdyby przyjąć, że skarżąca posiada taki tytuł, nie należy od razu domniemywać wygenerowania po jej stronie interesu prawnego. W dalszym ciągu, powinna ona wykazać powiązanie powyższej okoliczności z wystąpieniem naruszenia jej sytuacji materialnoprawnej. Lakoniczne twierdzenia zawarte w skardze wskazują bowiem wyłącznie na obawy związane z naruszeniem interesu faktycznego (ekonomicznego) poprzez niemożność użytkowania terenu objętego uchwałą i pobierania z niego pożytków.".
Zdaniem WSA, zasadnicze znaczenie dla oceny legitymacji procesowej skarżącego miało ustalenie, czy uchwała wywołuje skutki w jego sferze prawnej. Podkreślić zatem należy, że z zawartych przez skarżącego z Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie - Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej w Białymstoku kolejnych umów użytkowania obwodu rybackiego rzeki N.[...] bezsprzecznie wynikały nałożone tymi umowami obowiązki, na których realizację zaskarżona uchwała może wpłynąć. I ta kwestia m.in. jest przedmiotem wniesionej do sądu pierwszej instancji skargi. Dotyczy ona bowiem wprowadzonych zaskarżoną uchwałą postanowień mogących powodować ewentualnie nałożenie na stronę nowych obowiązków lub zmianę obowiązków (praw) dotychczas istniejących.
Jak wskazuje skarżący, obowiązki te i prawa wynikają z faktu podpisania umowy użytkowania obwodu rybackiego rzeki N.[...] i są uregulowane w przepisach ustawy o rybactwie śródlądowym. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2a u.r.ś. w obwodzie rybackim uprawniony jest podmiot wykonujący uprawnienia właściciela wód w zakresie rybactwa śródlądowego albo osoba władająca obwodem rybackim na podstawie umowy zawartej z właściwym podmiotem na podstawie art. 6d ust. 2 (...). Zgodnie z art. 6d ust. 1 i 2 u.r.ś. publiczne śródlądowe wody powierzchniowe płynące stanowiące własność Skarbu Państwa dyrektor regionalnego zarządu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie przekazuje do rybackiego korzystania w drodze oddania w użytkowanie obwodu rybackiego. Oddanie w użytkowanie obwodu rybackiego następuje za opłatą roczną, na czas nie krótszy niż 10 lat, na podstawie umowy, do zawarcia której jest upoważniony dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Zgodnie z art. 4a u.r.ś. uprawniony do rybactwa jest obowiązany: 1) dokumentować działania związane z prowadzoną gospodarką rybacką w sposób rzetelny, systematyczny i zgodny ze stanem faktycznym; 2) udostępniać dane dotyczące prowadzonej przez siebie działalności w celach statystycznych oraz badawczych podmiotom wykonującym zadania powierzone przez ministra właściwego do spraw rybołówstwa lub w celu dokonania kontroli przestrzegania przepisów o rybactwie śródlądowym. Skarżący kasacyjnie nie tylko zatem musi dokumentować wszelkie podejmowane przez niego działania w związku z utrzymaniem użytkowanych wód, ale również podlega kontrolom i weryfikacjom swoich działań, za które, w przypadku ewentualnych nieprawidłowości, może zostać pociągnięty do odpowiedzialności. Kolejny katalog uprawnień wskazany w art. 4b u.r.ś. jednocześnie wiąże się z realizacją obowiązków nałożonych w art. 6 ust. 1 i 2 u.r.ś., bowiem wykonywanie uprawnień właścicielskich przez skarżącego kasacyjnie, wiąże się również z dbaniem o przedmiotowe wody, ich zarybianiem, kontrolowaniem czy wśród wędkarzy nie ma kłusowników, o których natychmiastowo powinny zostać zawiadomione odpowiednie służby. Skarżący kasacyjnie podnosi, że nie jest w stanie prowadzić racjonalnej gospodarki wodnej, do czego zobowiązuje go przedmiotowa ustawa, jeżeli Rada Gminy Rzewnie reguluje odrębnymi przepisami kwestie związane z wodami objętymi umową. Obowiązek stosowania regulacji wynikających z ustawy o rybactwie śródlądowym spoczywa na skarżącym kasacyjnie, które te obowiązki wykonuje, tj. dba o wody, zarybia je, itd. Jeżeli skarżący kasacyjnie zaprzestanie wykonywania obowiązków, które nakłada na niego umowa może ponieść konsekwencje określone zarówno w umowie, jak i w ustawie o rybactwie śródlądowym, w związku z niewykonywaniem nałożonych na niego, jako na uprawnionego do rybactwa, obowiązków. Jednakże, wykonując te obowiązki, naraża się na konsekwencje prawne, w związku z faktem, iż wykonuje je, biorąc pod uwagę stanowisko Gminy Rzewnie, na wodach, co do których nie ma żadnych praw. Mając na uwadze tę argumentację i wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej okoliczności nie można zgodzić się z sądem pierwszej instancji, że strona nie wykazała interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały.
Dokonanie błędnej oceny istnienia po stronie skarżącego interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały czyni przedwczesnym odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej związanych już z oceną zgodności zaskarżonej uchwały z prawem. Kwestia ta podlegać będzie bowiem ocenie sądu pierwszej instancji przy rozpoznaniu sprawy.
W niniejszej sprawie strona skarżąca – wbrew stanowisku sądu pierwszej instancji – wykazała naruszenie interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. Tym samym brak było podstaw prawnych do odrzucenia skargi.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekał, ponieważ w art. 209 p.p.s.a. przyjęto unormowanie, iż wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 p.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Tak więc w innych przypadkach sąd nie rozstrzyga o zwrocie kosztów postępowania. Należy zaznaczyć, iż o kosztach postępowania kasacyjnego sąd orzeka jedynie wówczas, gdy rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku, gdyż przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a. wiążą zwrot kosztów postępowania kasacyjnego z wyrokiem sądu pierwszej instancji oddalającym lub uwzględniającym skargę, co nie ma miejsca w przypadku rozpoznawania skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę (zob. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI