II GSK 1704/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że postępowanie w sprawie choroby zawodowej zmarłego pracownika może być prowadzone z inicjatywy osoby posiadającej w tym interes prawny.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną organu sanitarnego od wyroku WSA w Łodzi, który uchylił decyzje odmawiające stwierdzenia choroby zawodowej. Organ zarzucał m.in. naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym prowadzenie postępowania wobec osoby zmarłej. Sąd kasacyjny oddalił skargę, uznając, że postępowanie może być prowadzone z inicjatywy osoby posiadającej interes prawny, a decyzje kierowane są do niej, a nie do zmarłego.
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez Inspektora Sanitarnego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. WSA uchylił decyzje organów obu instancji odmawiające stwierdzenia choroby zawodowej u zmarłego pracownika. Skarga kasacyjna opierała się na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (wadliwość uzasadnienia) i art. 153 p.p.s.a. (nieuwzględnienie oceny prawnej NSA), a także naruszenia prawa materialnego, w szczególności art. 8 § 1 k.c. w zw. z art. 30 § 1 k.p.a. (prowadzenie postępowania wobec osoby zmarłej). NSA uznał zarzuty za niezasadne. Stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi formalne, a zarzut pominięcia istotnych okoliczności faktycznych (wyjazdy do USA) nie znalazł potwierdzenia. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie choroby zawodowej zmarłego pracownika może być wszczęte i prowadzone z inicjatywy osoby posiadającej interes prawny (np. córki zmarłego), a decyzje kierowane są do tej osoby, a nie do zmarłego. NSA odwołał się do wcześniejszego orzecznictwa i przepisów rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, które dopuszczają udział uprawnionych członków rodziny w postępowaniu. Sąd nie stwierdził naruszenia art. 153 p.p.s.a., wskazując na błędne zastosowanie przepisu przez skarżącego (powinien być art. 190 p.p.s.a.).
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie nie może być prowadzone wobec osoby zmarłej, ale może być wszczęte i prowadzone z inicjatywy osoby posiadającej interes prawny w ustaleniu choroby zawodowej zmarłego pracownika, a decyzje powinny być kierowane do tej osoby.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że z chwilą śmierci osoba fizyczna traci zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków. Jednakże, przepisy prawa materialnego (w tym dotyczące ubezpieczenia społecznego) oraz przepisy rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych dopuszczają możliwość uczestnictwa w postępowaniu osób posiadających interes prawny, takich jak członkowie rodziny zmarłego pracownika.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (14)
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § par. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 30 § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.c. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych art. 7 § ust. 1a
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych art. 8 § ust. 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych art. 8 § ust. 3 pkt 1
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku WSA. Naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej NSA z wyroku II OSK 550/20. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez brak stwierdzenia nieważności decyzji skierowanej do osoby zmarłej. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez wadliwą ocenę stanu faktycznego i pominięcie istotnych okoliczności (wyjazdy do USA). Naruszenie art. 8 § 1 k.c. w zw. z art. 30 § 1 k.p.a. przez uznanie możliwości prowadzenia postępowania wobec osoby zmarłej.
Godne uwagi sformułowania
Sąd I instancji nie naruszył art. 8 § 1 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 30 § 1 k.p.a. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie organu, WSA nie uznał, że w stosunku do osoby zmarłej można wszcząć i prowadzić postępowanie administracyjne i skierować do niej decyzję rozstrzygającą o jej prawach lub obowiązkach. Uznał natomiast, że postępowanie powinno być prowadzone wskutek inicjatywy osoby posiadającej interes prawny w ustaleniu choroby zawodowej zmarłego pracownika. W myśl art. 193 zd. 2 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Nie można mylić dostateczności uzasadnienia z siłą jego przekonywania i trafnością wskazanych w nim argumentów.
Skład orzekający
Elżbieta Czarny-Drożdżejko
przewodniczący
Gabriela Jyż
członek
Marek Krawczak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Postępowanie w sprawie chorób zawodowych po śmierci pracownika, dopuszczalność prowadzenia postępowania z inicjatywy osób trzecich, wymogi formalne uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z chorobami zawodowymi i postępowaniem po śmierci pracownika. Interpretacja przepisów proceduralnych może być stosowana w innych sprawach administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowań administracyjnych – możliwości prowadzenia ich po śmierci strony. Wyjaśnia, kto może być stroną i jakie są wymogi formalne uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
“Czy można prowadzić sprawę o chorobę zawodową po śmierci pracownika? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 1704/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-04-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-08-14 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Elżbieta Czarny-Drożdżejko /przewodniczący/ Gabriela Jyż Marek Krawczak /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6200 Choroby zawodowe Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane III SA/Łd 701/23 - Wyrok WSA w Łodzi z 2024-04-26 Skarżony organ Inspektor Sanitarny Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 141 par. 4, art. 153, art. 190 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2024 poz 572 art. 7, art. 10 par. 1, art. 30 par. 1, art. 77, art. 80 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Dz.U. 2019 poz 1145 art. 8 par. 1 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tj Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Marek Krawczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 kwietnia 2024 r. sygn. akt III SA/Łd 701/23 w sprawie ze skargi D.W. na decyzję Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia 22 sierpnia 2023 r. nr ŁPWIS.NSHP.2332.2.3.2019.MZ w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SA/Łd 701/23, w sprawie ze skargi D.W. na decyzję Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 22 sierpnia 2023 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z 14 grudnia 2018 r., nr [...]. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył organ, wnosząc uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania; ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Sądu I instancji i oddalenie skargi na decyzję Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego "z dnia 8 kwietnia 2019 r." a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący kasacyjnie zarzucił: I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1) naruszenie przepisu art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.") poprzez nieuwzględnienie przez Sąd I instancji, w zaskarżonym wyroku, oceny prawnej, zawartej w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2023 roku o sygn. akt II OSK 550/20, wyrażonej w akapicie o treści cyt.: "Sąd I instancji nie naruszył art. 8 § 1 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 30 § 1 k.p.a. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie organu, WSA nie uznał, że w stosunku do osoby zmarłej można wszcząć i prowadzić postępowanie administracyjne i skierować do niej decyzję rozstrzygającą ojej prawach łub obowiązkach. Uznał natomiast, że postępowanie powinno być prowadzone wskutek inicjatywy osoby posiadającej interes prawny w ustaleniu choroby zawodowej zmarłego pracownika. Do tej też osoby, a nie do osoby zmarłej, skierowana byłaby decyzja podjęta w tej sprawie" (patrz czwarty akapit od dołu ostatniej strony uzasadnienia), z której to oceny prawnej jasno wynika, że NSA nie ma wątpliwości, iż w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć i prowadzić postępowanie administracyjne i skierować do niej decyzję rozstrzygającą o jej prawach lub obowiązkach. Dlatego wskazał iż decyzja winna być skierowana do osoby, posiadającej interes prawny w ustaleniu choroby zawodowej zmarłego pracownika, która zainicjowała wszczęcie postępowania administracyjnego w tym przedmiocie. Stanowisko to NSA wyraził w odpowiedzi na zarzut organu, podniesiony w skardze kasacyjnej od wyroku WSA w Łodzi o sygn. akt: III SA/Łd 602/19. Tymczasem WSA w Łodzi, w zaskarżonym nin. skargą kasacyjną wyroku, do tej oceny prawnej w ogóle nie odniósł się i wręcz sprzecznie z tą oceną dopuścił, jako uprawnione, wydanie decyzji skierowanej do osoby zmarłej, bo o prawie osoby zmarłej rozstrzyga decyzja organu I instancji, a nie o prawie D.W. - córki zmarłego; 2) art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez brak stwierdzenia nieważności decyzji skierowanej do osoby zmarłej przed wszczęciem postępowania administracyjnego; 3) naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez wadliwą ocenę dokonaną przez Sąd I instancji, że organy niewystarczająco ustaliły okoliczności faktyczne sprawy oraz dokonały błędnej i dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego, przez co Sąd bezzasadne zarzucił organom naruszenia tych przepisów, a nadto Sąd pominął istotną okoliczność mającą znaczenie w sprawie a mianowicie kilkukrotne wyjazdy J.B. do USA w celach naukowych w latach od 1986 do 2004 r., kiedy to ostatecznie na stałe zamieszkał w USA i tam pracował. Tymczasem zarzucone organom sanitarnym przez Sąd I instancji naruszenie polegające na nienależytym wyjaśnieniu stanu faktycznego w istocie nie może doprowadzić do zmiany uchylonych decyzji organów obu instancji; II. naruszenie prawa materialnego tj: 1) naruszenie art. 8 § 1 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 30 § 1 k.p.a. przez jego pominięcie i przez to uznanie, że w stosunku do osoby zmarłej (nie posiadającej zdolności prawnej) można wszcząć i prowadzić postępowanie administracyjne i skierować do niej decyzję rozstrzygającą o jej prawach lub obowiązkach podczas gdy z chwilą śmierci osoba fizyczna traci zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków w sferze cywilno-prawnej. Argumentację na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o utrzymanie wydanego wyroku i nakazanie ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego - włącznie ze sporządzeniem niewadliwej i pełnej karty oceny narażenia zawodowego i przesłaniem jej do jednostki orzeczniczej l stopnia. Ponadto, wniosła o rozważenie stwierdzenia rażącego naruszenia prawa przez organ przy wydawaniu decyzji w sprawie niniejszej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 193 zd. 2 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. W związku z powyższym, oddalając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wydanego przez siebie wyroku ograniczył się do oceny podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie zostały ona oparta na usprawiedliwionych podstawach. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przypomnieć należy, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku. Powinno ono mianowicie zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a ponadto, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji - wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną samodzielną podstawę kasacyjną, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie, w tym gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy nie zawiera stanowiska sądu odnośnie do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39; a także wyroki NSA: z 19 lutego 2019 r., sygn. akt II GSK 5379/16; z 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być na tyle istotne, aby można było uznać, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), co strona skarżąca kasacyjnie powinna wykazać. W rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w tym przepisie. W uzasadnieniu WSA przedstawił bowiem opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organami administracji publicznej oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując z jakich przyczyn skarga skarżącej zasługiwała na uwzględnienie, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej ustaleń WSA w kwestionowanym zakresie. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi więc do wniosku, że dokonana przez WSA ocena zaskarżonej decyzji była kompletna i znalazło to prawidłowy wyraz w uzasadnieniu. To zaś, że skarżący kasacyjnie organ nie podziela stanowiska WSA i uważa, że uzasadnienie wyroku jest dla niego nieprzekonujące, nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 470/14; LEX nr 1775064). Podkreślić bowiem należy, że nie można mylić dostateczności uzasadnienia z siłą jego przekonywania i trafnością wskazanych w nim argumentów. Celem uzasadnienia jest wprawdzie przekonanie stron postępowania o trafności rozstrzygnięcia, ewentualna wadliwość argumentacji, bądź prezentowanie przez stronę innego poglądu niż wskazany w uzasadnieniu, nie stanowi jednak o naruszeniu przez sąd art. 141 § 4 p.p.s.a., gdy uzasadnienie zawiera wszystkie wymagane prawem elementy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego część analityczna uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala na odtworzenie toku rozumowania sądu, który doprowadził do stanowiska o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a tym samym możliwa była kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Uzasadnienie to spełnia zatem wymogi przewidziane w art. 141 § 4 p.p.s.a., a sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia tego przepisu jest niezasadny. W odniesieniu do zaskarżonego wyroku nie można też mówić, iż Sąd I instancji pominął istotną okoliczność mającą znaczenie w sprawie a mianowicie kilkukrotne wyjazdy J.B. do USA w celach naukowych w latach od 1986 do 2004 r., kiedy to ostatecznie na stałe zamieszkał w USA i tam pracował, a tym samym naruszył art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez wadliwą ocenę dokonaną przez Sąd I instancji, że organy niewystarczająco ustaliły okoliczności faktyczne sprawy oraz dokonały błędnej i dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego. W zaskarżonej bowiem decyzji z dnia 22 sierpnia 2023 r. organ administracji jedynie przywołał daty pobytu J.B. w USA (s. 2 zaskarżonej decyzji). W zaskarżonej decyzji brak jest analizy okoliczności faktycznych dotyczących pobytów J.B. w USA oraz oceny prawdopodobieństwa, że włókna azbestu przedostawały się do organizmu J.Z.B. podczas pierwszego pobytu w USA w roku 1986 i każdego następnego. Te okoliczności zostały przywołane przez skarżący kasacyjnie organ dopiero w skardze kasacyjnej. Taki zabieg nie mógł odnieść zamierzonego przez organ skutku. Oczywistym bowiem jest, że wywody zawarte dopiero w skardze kasacyjnej nie mogą konwalidować mankamentów zakwestionowanego przez Sąd I instancji orzeczenia organu odwoławczego. W tym miejscu należy zauważyć, iż Sąd I instancji dostrzegł istotne uchybienia w ustaleniu stanu faktycznego przedmiotowej sprawy przez organ, jak również w uzasadnieniu skarżonej decyzji, w stopniu nieodpowiadającym dyspozycji art. 7, art. 77, 80 k.p.a., które to okoliczności mogły mieć znaczący wpływ na wynik postępowania. W ocenie WSA, okoliczności zawarte w istniejących w aktach sprawy dokumentach, a mianowicie ustalona w toku dochodzenia epidemiologicznego okoliczność samodzielnego wykonywania prac polegających na ręcznym zabezpieczaniu aparatury badawczej przez pracowników naukowych, co zdaniem sądu nie wykluczało przenikalności pyłu azbestowego powstałego z kruszenia się używanych do tego celu tkanin i sznurków w pomieszczeniach, w których pracował J.B. wskazywały, że wręcz obowiązkiem organu było zwrócenie się do jednostek orzeczniczych o rozważenie tych kwestii i wydanie uzupełniających opinii. O wydanie takiej opinii prawidłowo w oparciu o § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych zwrócił się w toku sprawy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Łodzi wskazując wymagające w jego ocenie uwzględnienia okoliczności i wątpliwe w sprawie kwestie. Jednak mimo, że w opinii uzupełniającej jednostka orzecznicza w żadnym stopniu nie odniosła się do sformułowanych zastrzeżeń organ zaakceptował i ocenił jako wiarygodne wydane przez jednostki orzecznicze opinie. Zdaniem Sądu I instancji, nie można z góry wykluczyć sytuacji, że sposób wykonywania czynności izolacyjnych w odniesieniu do aparatury badawczej przez ojca skarżącej nie mógł mieć związku ze zdiagnozowaną chorobą. Tym samym sposób wykonywania obowiązków służbowych przez pracownika mógł przyczynić się do tego, że w środowisku pracy były obecne substancje rakotwórcze powodujące sporną w sprawie chorobę. Pełnomocnik organu w skardze kasacyjnej nie zakwestionował wskazanych powyżej ustaleń dokonanych przez Sąd I instancji. Stąd też Naczelny Sąd Administracyjny, będąc związany granicami wytyczonymi przez skargę kasacyjną (art. 183 § 1 p.p.s.a.), choćby już z tego powodu, nie mógł uchylić wyroku Sądu I instancji. Nie jest trafiony zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie przez Sąd I instancji, w zaskarżonym wyroku, oceny prawnej, zawartej w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt II OSK 550/20. W zarzucie tym nieprawidłowo wskazano na naruszenie przez Sąd I instancji art. 153 zamiast art. 190 p.p.s.a., co czyni zarzut ten chybionym. Przepis art. 153 p.p.s.a. dotyczy bowiem związania - oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu - organu oraz tego sądu, który orzeczenie to wydał. Chodzi więc o sytuację, w której sprawa, po uchyleniu decyzji (lub innego aktu) przez Sąd i ponownym jej rozpoznaniu przez organ administracji, ponownie trafia na wokandę tego samego Sądu. Z kolei w rozpoznawanej sprawie, na podstawie art. 190 p.p.s.a., Sąd I instancji związany był wykładnią prawa dokonaną przez NSA, w wyroku uchylającym wcześniejsze orzeczenie tego Sądu. Innymi słowy, art. 153 p.p.s.a dotyczy związania Sądu swoim własnym, wcześniejszym orzeczeniem wydanym w danej sprawie, a art. 190 p.p.s.a, dotyczy związania wyrokiem Sądu II instancji. Brak powołania się przez autora skargi kasacyjnej na naruszenie art. 190 p.p.s.a, czy to w podstawach skargi kasacyjnej, czy chociażby w jej uzasadnieniu, uniemożliwia kontrolę wyroku Sądu I instancji w tym właśnie zakresie (zob. wyrok NSA z dnia 12 sierpnia 2021 r., sygn. akt II GSK 498/21). Sąd I instancji nie naruszył art. 8 § 1 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 30 § 1 k.p.a. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie organu, WSA nie uznał, że w stosunku do osoby zmarłej można wszcząć i prowadzić postępowanie administracyjne i skierować do niej decyzję rozstrzygającą o jej prawach lub obowiązkach. Uznał natomiast, że postępowanie powinno być prowadzone wskutek inicjatywy osoby posiadającej interes prawny w ustaleniu choroby zawodowej zmarłego pracownika. Jak wskazał NSA w przywołanym powyżej wyroku z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt II OSK 550/20, z wnioskiem o wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej może wystąpić również uprawniony członek rodziny pracownika - niezależnie od przedstawionej wyżej argumentacji - wskazuje też obecne brzmienie § 7 ust. 1a i § 8 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Unormowania te w sposób jednoznaczny zaznaczają, że w przypadku śmierci pracownika albo byłego pracownika osoba uprawniona może w jego miejsce uczestniczyć w postępowaniu w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej. Jednakże nie oznacza to, że i przed wejściem w życie tych unormowań uprawnieni członkowie rodziny zmarłego pracownika nie mogli występować w takich sprawach. Jak trafnie wywodził Sąd I instancji, uprawnienie takie było konsekwencją istnienia konkretnych przepisów prawa materialnego (ustawy o ubezpieczeniu społecznym), wyraźnie przez Sąd ten wskazanych. Do tej też osoby posiadającej interes prawny w ustaleniu choroby zawodowej zmarłego pracownika, a nie do osoby zmarłej, skierowane były decyzje podjęte w tej sprawie, a skargę do sądu administracyjnego również wniosła skarżąca. Z akt sprawy i treści wydanych w sprawie decyzji administracyjnych wynika w szczególności, iż "Postępowanie pośmiertne w sprawie choroby zawodowej - nowotworu złośliwego powstałego w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi - pod postacią międzybłoniaka opłucnej wszczęto w związku ze zgłoszeniem podejrzenia choroby zawodowej dokonanym przez córkę Pana J.Z.B., Panią D.W., zam. w G., ul. [...] (s. 2 decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia 14 grudnia 2018 r.). Organ I instancji przed wydaniem decyzji poinformował strony o zakończeniu postępowania dowodowego i możliwości wypowiedzenia się, co do okoliczności wskazanych w art. 10 § 1 k.p.a. D.W. skorzystała z przysługującego jej prawa i w piśmie z dnia 23 lipca 2018 r. wniosła uwagi co do zebranego w sprawie materiału dowodowego zarzucając w szczególności brak dokładnego opisu stanowiska pracy J.B. zlokalizowanego w budynku przy ul. [...] w latach 1975-1992 i prowadzonych przez niego badań laboratoryjnych oraz nie wyjaśnienie przyczyny będącej podstawą do otrzymywania przez J.Z.B. dodatku za pracę w warunkach szkodliwych dla zdrowia i przydziału mleka. Natomiast organ II instancji, Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w ramach prowadzonego postępowania po wyroku NSA w Warszawie dokonał ponownej analizy zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie choroby zawodowej tj. międzybłoniaka opłucnej u zmarłego J.Z.B. i pismem z dnia 28 kwietnia 2023 r. zawiadomił strony o zakończeniu postępowania administracyjnego w II instancji. D.W. wniosła o uzupełnienie materiału dowodowego o dokładny opis stanowiska pracy i warunków pracy jej zmarłego ojca podczas wykonywania pracy w laboratorium [...] przy ul. [...] w latach 1975-1922. Brak jest zatem podstaw do uznania, jak podnosi autor skargi kasacyjnej, iż decyzja Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia 14 grudnia 2018 r., utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją, została skierowana do zmarłego J.B. W orzecznictwie wskazuje się również, że nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa, jeżeli następca prawny osoby zmarłej, niebędącej jedyną stroną postępowania, o treści podejmowanych czynności, w tym wydaniu decyzji ostatecznej, przez organ wiedział (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 129/10). W sytuacji uchylenia przez Sąd I instancji decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z 14 grudnia 2018 r., organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę powinien uwzględnić wydane w sprawie orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt II OSK 550/20. Oczywistym jest, iż sentencja decyzji wydanej po ponownym przeprowadzeniu postępowania administracyjnego powinna uwzględniać treść ww. wyroków. Z tych względów, jako nietrafne ocenić należało zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny wobec zgłoszenia nieusprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej w oparciu o art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI