II GSK 1701/24

II GSK 1701/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dąbek
Izabella Janson /sprawozdawca/
Marcin Kamiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Rz 1373/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2024-04-04
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 122, art. 138e par. 3, art. 168 par. 1, art. 180, art. 187, art. 216, art. 217
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 49 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Rz 1373/23 w sprawie ze skargi M.M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 28 czerwca 2023 r. nr 1801-IOA.4246.103.2023 w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania od decyzji o nałożeniu kary pieniężnej dla posiadacza zależnego lokalu, w którym znajduje się niezarejestrowany automat do gier 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od M.M. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 4 kwietnia 2024r., sygn. akt II SA/Rz 1373/23 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023r., poz 1634, obecnie Dz.U. z 2024r., poz. 935 t.j., dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę M.M.(dalej też: "strona", "skarżący") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej też: "DIAS" ,"organ II instancji", "organ odwoławczy") z 28 czerwca 2023r., nr 1801-IOA.4246.103.2023 w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpoznania.
W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania, ewentualnie jego uchylenie w całości i uchylenie w całości decyzji organu II instancji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
I. Naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, że postępowanie organów administracji było niezgodne z przepisami, a postanowienia w sprawie wydane były z naruszeniem prawa określonego w Ordynacji podatkowej tj.:
1. art. 169 § 1 oraz art. 216 i art. 217 ustawy z 9 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022r., poz. 2651 ze zm., dalej: "O.p."), albowiem w toku postępowania organ błędnie oznaczył pismo i błędnie sformułował żądanie kierowane pismem do strony z 4 stycznia 2023r. oraz nie odpowiedział na pismo pełnomocnika skarżącego w celu doprecyzowania intencji organu co doprowadziło do wydania błędnego postanowienia o pozostawieniu odwołania bez rozparzenia;
2. art. 169 § 1 w zw. z art. 138e § 3 O.p. i art. 49 § 1 p.p.s.a poprzez brak wezwania pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia treści doręczonego organowi pełnomocnictwa szczegółowego PPS-1 o zakres umocowania pełnomocnika do działania w imieniu strony, oraz wskazania brakujących rubryk formularza, w tym wskazania adresu poczty email do doręczeń elektronicznych;
3. art. 122, art.180, art. 187 O.p. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym zgodnie z interesem skarżącego;
4. art. 145 § 1 i 2 O.p., gdyż pomimo wpływu pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącego przez pełnomocnika - organ nie doręczył pełnomocnikowi postanowienia z 28 lutego 2023r. pozostawiające odwołanie bez rozpoznania; zatem postanowienie to nie weszło do obrotu prawnego, tym samym nie uchybiono terminowi do wniesienia zażalenia na jego treść.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Na wstępie należy wskazać, że jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną powinno zawierać ocenę przedstawionych w tej skardze zarzutów. Przepis ten określa tym samym zakres, w jakim NSA realizuje obowiązek uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną - modyfikując treść normy prawnej zawartej w art. 141 § 4 p.p.s.a. Norma zawarta w art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie) umożliwia zatem ograniczenie uzasadnienia wyroku NSA wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny, mając powyższe na uwadze, ograniczył rozważania w niniejszej sprawie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia.
W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 169 § 1 oraz art. 216 i art. 217 O.p.
Zgodnie z art. 169 § 1 O.p. jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Z kolei art. 216 O.p. stanowi, że w toku postępowania organ podatkowy wydaje postanowienia. Same zaś postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania podatkowego, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej.
W przedmiotowej sprawie decyzją z 22 listopada 2022r., nr 408000-408000-COP.4246.244.2022 Naczelnik Podkarpackiego Urzędu Celno - Skarbowego w Przemyślu (dalej też: "Naczelnik Urzędu", "organ I instancji") nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 100 000 zł z tytułu posiadania zależnego lokalu o nazwie "D.", ul. [...] w S., w którym 20 lutego 2018r. znajdował niezarejestrowany automat do gier o nazwie [...]. 23 grudnia 2022r. do organu I instancji wpłynęło odwołanie z 22 grudnia 2022r. od wskazanej wyżej decyzji, podpisane przez działającego w imieniu M. M. adwokata. Z uwagi na brak pełnomocnictwa postanowieniem z 4 stycznia 2023r. DIAS wezwał stronę do przekazania oryginału lub poświadczonego odpisu pełnomocnictwa dla adwokata, zawierającego umocowanie do reprezentowania M. M. w postępowaniu odwoławczym - o ile ma być reprezentowany przez tego pełnomocnika wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej od ww. pełnomocnictwa albo podpisanie odwołania przez M. M. - o ile będzie działał samodzielnie (powyższe postanowienie zostało również skierowane do adwokata). Jednocześnie organ pouczył adresata, że nieusunięcie braku w terminie 7 dni spowoduje wydanie postanowienia o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia. Powyższe postanowienie zostało doręczone M. M. 19 stycznia 2023r., natomiast pełnomocnikowi 18 stycznia 2023r. 26 stycznia 2023r. do organu wpłynęło pismo pełnomocnika – adwokata, w którym wskazał na wewnętrzną sprzeczność pisma DIAS z 4 stycznia 2023r. i wniósł o sprecyzowanie, czy należy traktować je jako wezwanie w myśl art. 169 § 1 O.p., czy jako postanowienie w myśl art. 216 i art. 217 O.p. Do przedmiotowego pisma pełnomocnik dołączył pełnomocnictwo szczególne na druku PPS-1. Postanowieniem z 28 lutego 2023r. DIAS pozostawił bez rozpatrzenia odwołanie od decyzji Naczelnika z 22 grudnia 2022r. Postanowienie zostało doręczone M. M. 17 marca 2023r.
Bezspornie pismo z 4 stycznia 2023r. zostało nieprawidłowo zatytułowane "postanowieniem". Porównując przepisy art. 169 i 216 O.p., nie ma wątpliwości, że organ błędnie określił wezwanie do uzupełnienia braków "postanowieniem". Nie było potrzeby powtórnego wzywania czy też doprecyzowania wezwania, nie było również potrzeby odpowiadania na pismo pełnomocnika skarżącego z 25 stycznia 2023r., które wpłynęło do organu 26 stycznia 2023r. a które miało charakter jedynie polemiczny wykazujący organowi na błędne zatytułowanie wezwania do usuniecie braku, natomiast celem jego było jedynie wydłużenie czasu trwania przedmiotowego postępowania.
Zdaniem NSA błędne zatytułowanie wezwania jako postanowienie nie miało nie tylko istotnego, ale żadnego wpływu na wynik sprawy.
Trafnie wskazał Sąd I instancji, że organ prawidłowo wezwał do dołączenia pełnomocnictwa dla adwokata albo alternatywnie podpisania odwołania przez skarżącego. Skoro zatem adwokat nie był pełnomocnikiem w sprawie, to postanowienie z 28 lutego 2023r. którym DIAS pozostawił bez rozpatrzenia odwołanie od nakładającej karę pieniężną decyzji Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno - Skarbowego w Przemyślu z 22 listopada 2022r. zasadnie nie zostało do niego skierowane. Adwokat nie będąc umocowany w powyższej sprawie, nie mógł być adresatem tego postanowienia.
Zauważyć też należy, że w odpowiedzi na postanowienie z 4 stycznia 2023r., doręczone adwokatowi 18 stycznia 2023r., do organu odwoławczego wpłynęło pełnomocnictwo szczególne na druku PPS-1 wraz z pismem przewodnim sporządzonym i podpisanym przez adwokata. Przedłożone pełnomocnictwo zawierało szereg braków, w tym m.in. jako kserokopia nie zostało poświadczone za zgodność z oryginałem, nie zawierało podpisu mocodawcy nie został w nim oznaczony zakres pełnomocnictwa nie wskazano też sprawy której dotyczy. Oznacza to, że wskazanego pełnomocnictwa pełnomocnik prawidłowo nie uzupełnił także na późniejszym etapie postępowania.
Niezasadny tym samym jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 169 § 1 O.p. oraz art. 138e § 3 O.p. i art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez brak wezwania pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia treści doręczonego organowi pełnomocnictwa szczegółowego PPS-1 o zakres umocowania pełnomocnika do działania w imieniu strony, oraz wskazania brakujących rubryk formularza, w tym wskazania adresu poczty email do doręczeń elektronicznych.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na uznanie zarzutów co do naruszenia art. 122 O.p., art. 180 O.p., art. 187 O.p. za uzasadnione, gdyż organy podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.). Zebrany materiał jest kompletny, a jego ocena jest wszechstronna i przekonująca, czym spełniono wymóg z art. 187 § 1 O.p.
Reasumując, należy stwierdzić, że skoro braki odwołania nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie, za zasadne należało uznać jego pozostawienie bez rozpatrzenia.
Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023r., poz. 1935 ze zm.).