II GSK 1687/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie odmowy przyjęcia na aplikację sędziowską, uznając, że wadliwe pytanie w teście nie wpłynęło na wynik kandydata.
Skarga kasacyjna dotyczyła odmowy przyjęcia M. M. na aplikację uzupełniającą sędziowską z powodu zajęcia 53. miejsca na liście kwalifikacyjnej, mimo limitu 50 miejsc. Kluczowym zarzutem było wadliwe sformułowanie jednego z pytań testowych, które spowodowało, że żadna z odpowiedzi nie była poprawna. Sąd uznał, że mimo błędu w pytaniu, sposób jego usunięcia przez komisję konkursową (nieprzyznanie punktu nikomu) nie wpłynął na pozycję skarżącej na liście kwalifikacyjnej, a jej wynik nadal był niewystarczający do przyjęcia.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. M. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości utrzymującą w mocy odmowę przyjęcia na aplikację uzupełniającą sędziowską. Skarżąca uzyskała 112 punktów, co uplasowało ją na 53. miejscu na liście kwalifikacyjnej, podczas gdy limit wynosił 50 miejsc. Głównym zarzutem było wadliwe sformułowanie pytania nr 57 w teście konkursowym, co skutkowało podjęciem przez komisję konkursową uchwały o nieprzyznawaniu punktów za to pytanie. Zarówno organ administracji, jak i WSA, uznali, że choć pytanie było wadliwe, sposób jego eliminacji przez komisję (odjęcie punktu osobom, które wybrały odpowiedź zgodną z kluczem, a nieprzyznanie go innym) był zgodny z prawem i nie wpłynął na pozycję skarżącej na liście kwalifikacyjnej. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że nie każde naruszenie procedury musi skutkować uwzględnieniem skargi, a w tym przypadku wadliwość pytania nie miała wpływu na wynik sprawy ani na miejsce skarżącej na liście. Sąd wskazał, że zasada równego traktowania kandydatów oraz ustalanie wyników wyłącznie na podstawie arkusza odpowiedzi wykluczały przyznanie skarżącej dodatkowego punktu na zasadzie hipotetycznego scenariusza. Ostatecznie skarga kasacyjna została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie każde naruszenie warunków i trybu rekrutacji skutkuje rozstrzygnięciem na korzyść kandydata. Wadliwość pytania w teście konkursowym, które zostało usunięte z oceny, nie wpłynęła na pozycję skarżącej na liście kwalifikacyjnej, a jej wynik nadal był niewystarczający do przyjęcia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że sposób usunięcia wadliwego pytania przez komisję konkursową (nieprzyznanie punktu nikomu) był zgodny z prawem i nie wpłynął na pozycję skarżącej na liście kwalifikacyjnej. Jej wynik punktowy nadal był poniżej progu wymaganego do przyjęcia na aplikację.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.k.s.s.p. art. 25 § ust. 1
Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury
u.k.s.s.p. art. 25 § ust. 2
Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury
Decyzja o przyjęciu na aplikację jest wydawana na podstawie kolejności na liście kwalifikacyjnej do wyczerpania limitów, z możliwością podwyższenia limitu w przypadku zajęcia ostatniego miejsca przez więcej niż jednego kandydata.
rozp. Min. Spraw. z 12.03.2018 r. § § 4 ust. 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 marca 2018 r. w sprawie przeprowadzania naboru na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską
Test konkursowy zawiera 150 pytań testowych, z których każde zawiera trzy propozycje odpowiedzi, spośród których tylko jedna jest prawdziwa.
rozp. Min. Spraw. z 12.03.2018 r. § § 4 ust. 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 marca 2018 r. w sprawie przeprowadzania naboru na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską
Test konkursowy zawiera 150 pytań testowych, z których każde zawiera trzy propozycje odpowiedzi, spośród których tylko jedna jest prawdziwa.
rozp. Min. Spraw. z 12.03.2018 r. § § 21 ust. 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 marca 2018 r. w sprawie przeprowadzania naboru na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską
Liczbę punktów uzyskanych przez kandydata z testu ustala się wyłącznie na podstawie arkusza jego odpowiedzi.
Pomocnicze
u.k.s.s.p. art. 25 § ust. 5
Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury
u.k.s.s.p. art. 37a § ust. 2
Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury
k.p.a. art. 81a § ust. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.k.s.s.p. art. 22
Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 25 ust. 5 w zw. z art. 52 pkt 1 u.k.s.s.p. poprzez błędne uznanie, że nie każde naruszenie warunków i trybu rekrutacji winno skutkować rozstrzygnięciem na korzyść kandydata. Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z § 4 ust. 2 i 3 rozp. Min. Spraw. z 12.03.2018 r. poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że uchwała komisji o nieprzyznaniu punktu za wadliwe pytanie była jedyną i słuszną. Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 3 rozp. Min. Spraw. z 12.03.2018 r. poprzez błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że liczbę punktów ustalono na podstawie arkusza odpowiedzi, podczas gdy arkusz w zakresie pytania nr 57 był błędny. Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 81a k.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy należało rozstrzygnąć niedające się wątpliwości na korzyść skarżącej.
Godne uwagi sformułowania
nie każde naruszenie warunków oraz trybu rekrutacji na aplikację, lecz naruszenia kwalifikowanego, którego skutek miałby wpływ na wynik sprawy nie można przyjąć, że wadliwości testu są nieusuwalne nie ma więc mowy o tym, że organy dokonały oceny skarżącej na innej podstawie niż arkusz jej odpowiedzi całość dywagacji skarżącej bazuje na czynionych przez nią założeniach i pisanych hipotetycznie scenariuszach, co w dziedzinie jaką jest prawo nie może mieć w ogóle miejsca
Skład orzekający
Małgorzata Korycińska
przewodniczący
Wojciech Kręcisz
członek
Wojciech Sawczuk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad przeprowadzania testów konkursowych na aplikacje prawnicze, w szczególności w kontekście wadliwych pytań i ich wpływu na wynik rekrutacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu naboru na aplikację sędziowską i prokuratorską, ale zasady dotyczące wadliwych pytań mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu rekrutacji na aplikacje prawnicze – wadliwych pytań testowych. Choć wynik jest zgodny z dotychczasowym orzecznictwem, pokazuje, jak sądy podchodzą do błędów proceduralnych i ich wpływu na wynik sprawy.
“Wadliwe pytanie w teście na aplikację sędziowską – czy błąd proceduralny zawsze oznacza sukces kandydata?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 1687/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-05-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-08-09 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Małgorzata Korycińska /przewodniczący/ Wojciech Kręcisz Wojciech Sawczuk /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6179 Inne o symbolu podstawowym 617 Hasła tematyczne Aplikacje prawnicze Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane VI SA/Wa 5133/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-12-15 Skarżony organ Minister Sprawiedliwości Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 217 art. 25 ust. 2 Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (t. j.) Dz.U. 2023 poz 411 par. 4 ust. 2 i ust. 3, par. 21 ust. 3 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 marca 2018 r. w sprawie przeprowadzania naboru na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską Dz.U. 2022 poz 2000 art. 81a Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Korycińska sędzia NSA Wojciech Kręcisz sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 5133/23 w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 lipca 2023 r. nr DKO-VI.5811.8.2023 w przedmiocie przyjęcia na aplikację sędziowską uzupełniającą oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie I. Decyzją z 6 czerwca 2023 r. nr 3/BD-IV.414.1.2023 Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, działając na podstawie art. 25 ust. 1 ustawy z 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 217 ze zm. dalej jako ustawa), odmówił przyjęcia M. M. (skarżąca, strona) na aplikację uzupełniającą sędziowską. Jak wyjaśnił, Minister Sprawiedliwości zarządzeniem z 8 listopada 2022 r. w sprawie naboru na aplikację uzupełniającą sędziowską i aplikację uzupełniającą prokuratorską w 2023 r. (Dz.Urz. Min. Sprawiedl. z 2022 r. poz. 205) zarządził przeprowadzenie w 2023 r. naboru na aplikację uzupełniającą sędziowską IV rocznika, wyznaczając równocześnie limit 50 miejsc. Konkurs został przeprowadzony w dniu 25 kwietnia 2023 r. Skarżąca uzyskała 112 punktów, skutkiem czego umieszczona została na 53 miejscu listy kwalifikacyjnej kandydatów na aplikantów. W dniu 12 maja 2023 r. wniosła o przyjęcie na aplikację uzupełniającą sędziowską. Miejsce na jakim została umieszczona w powiązaniu z limitem miejsc wyznaczonym dla IV rocznika aplikacji uzupełniającej sędziowskiej, nie pozwoliło na umieszczenie wnioskodawczym na liście kandydatów przyjętych. II. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, Minister Sprawiedliwości, decyzją z 18 lipca 2023 r. nr DKO-VI.5811.8.2023 utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wyjaśnił, że wśród pytań zawartych w teście konkursowym znajdowało się pytanie nr 57, jednak komisja konkursowa - po uwzględnieniu zastrzeżeń kandydatów - stwierdziła, że ww. pytanie zostało sformułowane w taki sposób, że żadna z trzech propozycji odpowiedzi nie jest prawidłowa. W związku z powyższym komisja konkursowa podjęła jednogłośną uchwałę, zgodnie z którą żadnej osobie uczestniczącej w teście konkursowym nie przyznano punktu za odpowiedź udzieloną na pytanie nr 57. Pytanie to zostało sformułowane w sposób wadliwy, co nie ulega wątpliwości. Zdaniem Ministra urzeczywistnione w formie uchwały z 27 kwietnia 2023 r. działanie komisji konkursowej znajdowało oparcie w art. 22 w zw. z art. 37a ust. 2 ustawy oraz w § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 12 marca 2018 r. w sprawie przeprowadzania naboru na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską (Dz.U. z 2023 r. poz. 411), określającego uprawnienie komisji do ustalenia liczby punktów uzyskanych przez kandydatów z testu na podstawie arkusza odpowiedzi i oceny wszystkich testów. W tego rodzaju szczególnych okolicznościach - zarzutu hipotetycznego nawet błędu w pytaniu konkursowym i odpowiedzi wskazanej w kluczu rozwiązań jako prawidłowa - rola komisji konkursowych: zewnętrznych, bezstronnych i niezależnych gremiów składających się z sędziów i prokuratorów, wysoko wykwalifikowanych specjalistów i praktyków z poszczególnych dziedzin prawa, których wiedza, doświadczenie zawodowe i autorytet dają rękojmię prawidłowego przebiegu konkursu, nie może ograniczać się jedynie do technicznego sprawdzenia testu i jego kontroli arytmetycznej, ale również analizy merytorycznej. Jakkolwiek w konsekwencji dokonania powyższej analizy komisja konkursowa podjęła uchwałę, zgodnie z którą odjęto 1 punkt 322 kandydatom, którzy na pytanie nr 57 udzielili odpowiedzi B (zgodnej z kluczem rozwiązań) to podkreślenia wymaga, że wbrew stanowisku odwołującej, działanie to nie miało wpływu na zajęte przez nią miejsce na liście kwalifikacyjnej. Szczegółowa analiza wyników konkursu na aplikację uzupełniającą sędziowską prowadzi do wniosku, że w przypadku ustalenia wyników na podstawie klucza rozwiązań skarżąca uzyskałaby tożsamy wynik 112 punktów, natomiast osoby znajdujące się na poz. 50. listy kwalifikacyjnej (łącznie 51 osób) miałyby 114 punktów (różnica 2 pkt). Wskutek podjętej przez komisję konkursową uchwały, na 50. pozycji listy kwalifikacyjnej znajduje się kandydat, który z testu konkursowego uzyskał 113 punktów (różnica 1 pkt), przy czym jednocześnie wynik ten uzyskało 13 kandydatów, a pośród nich 12 osobom odjęto 1 punkt. Podjęte przez komisję działanie miało zatem ten skutek, że na poz. 50. listy kwalifikacyjnej została uwzględniona jedna osoba, która przed podjęciem przedmiotowej uchwały zajmowała miejsce poza limitem przyjęć. Wobec powyższego nastąpiło rozstrzygnięcie sprawy na korzyść kandydatów, albowiem lista osób zajmujących miejsca do 50. na liście kwalifikacyjnej uległa wydłużeniu. Niezasadne jest żądanie skarżącej polegające na przyznaniu jej 1 punktu za pytanie nr 57, które to działanie miałoby na celu uzyskanie przez nią wyniku 113 pkt, który osiągnęły osoby, którym 1 punkt za ww. pytanie - w tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych - odjęto. Skarżąca zdaje się nie dostrzegać, że przeprowadzona przez komisję konkursową na takich samych zasadach wobec wszystkich uczestników konkursu arytmetyczna operacja dodawania bądź odejmowania jest neutralna z punktu widzenia określenia jej miejsca względem pozostałych osób znajdujących się na liście kwalifikacyjnej. Niezależnie bowiem od liczby uzyskanych punktów, po dodaniu czy odjęciu 1 pkt wszystkim zdającym, czyli także odwołującej zmianie uległaby wprawdzie wartość bezwzględna punktów, ale względna różnica w stosunku do osób na liście kwalifikacyjnej nadal pozostałaby taka sama, tj. 1 punkt. W każdym z wariantów (dodania bądź odjęcia jednego punktu) liczba punktów uzyskana przez skarżącą pozostaje poza limitem przyjęć na aplikację uzupełniającą sędziowską. Treść uchwały podjętej przez komisję konkursową nie miała żadnego wpływu na pozycje kandydatów zajmujących miejsca na liście kwalifikacyjnej, które uprawniały ich do przyjęcia na aplikację uzupełniającą sędziowską z uwzględnieniem określonego limitu 50. miejsc, nie miała również znaczenia dla miejsca zajętego przez odwołującą. Ponieważ ww. nie poniosła negatywnych konsekwencji błędnego sformułowania pytania nr 57 niezasadne są jej argumenty odnoszące się do hipotetycznego zachowania zarówno jej, jak i innych kandydatów w przypadku, gdyby w propozycjach odpowiedzi określono prawidłową wysokość kwoty, która winna być zwrócona powodowi. Uzyskany przez skarżącą wynik 112 pkt i 53. miejsce, jakie zajęła na liście, nie były wystarczające do przyjęcia jej na aplikację uzupełniającą sędziowską. Na IV rocznik aplikacji uzupełniającej sędziowskiej zostały przyjęte 52 osoby, które zajęły pozycje 1.-52. III. Wyrokiem z 15 grudnia 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 5133/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę strony. WSA wskazał, że bezspornie wykazano wadliwość pytania nr 57 testu konkursowego, zatem pomimo tego, że test ten zawierał 150 pytań, to jedno z nich nie spełniało wymogu określonego w § 4 ust. 3 rozporządzenia, tj. nie zawierało jednej prawidłowej (prawdziwej) odpowiedzi spośród trzech propozycji. W ocenie Sądu pierwszej instancji w tym zakresie doszło do naruszenia wymogu wynikającego z ww. przepisu rozporządzenia. Minister, odnosząc się do postanowień § 4 ust. 2 i 3 rozporządzenia, przyznał, że bez wątpienia pytanie nr 57 testu konkursowego zostało sformułowane w sposób wadliwy. Niemniej jednak w przepisach ustawy oraz rozporządzenia, podobnie jak w aktach prawnych regulujących sposób przeprowadzania egzaminów wstępnych na tzw. aplikacje korporacyjne, nie uregulowano wprost procedury weryfikacji błędów w pytaniach testowych. Urzeczywistnione w formule uchwały działanie komisji konkursowej znajdowało oparcie w art. 22 w zw. z art. 37a ust. 2 ustawy oraz § 21 rozporządzenia określającego uprawnienie komisji konkursowej do ustalenia liczby punktów uzyskanych przez kandydatów z testu na podstawie arkusza odpowiedzi i oceny wszystkich testów. Zdaniem WSA wskazanie w zaskarżonej decyzji przepisów, które naruszono, okoliczności w jakich do tego naruszenia doszło oraz wyjaśnienie motywów podejmowanych działań pozwala stwierdzić, że Minister w wystarczającym stopniu ustosunkował się do zarzutu dotyczącego naruszenia warunków i trybu rekrutacji na aplikację sędziowską, o których mowa w § 4 ust. 2 i 3 rozporządzenia. Minister słusznie zauważył, że zgodnie z art. 25 ust. 5 w zw. z art. 37a ust. 2 ustawy, podstawy do zaskarżenia w niniejszej sprawie są ograniczone do naruszeń warunków oraz trybu rekrutacji na aplikację uzupełniającą sędziowską. Nie każde takie naruszenie automatycznie skutkuje rozstrzygnięciem na korzyść kandydata. Konieczne jest dokładne przeanalizowanie, w jaki sposób naruszenie to wpłynęło na przebieg i wynik konkursu. Tym samym w przypadku naruszenia warunków oraz trybu rekrutacji na aplikację uzupełniającą sędziowską nie zachodzi automatyzm skutkujący uwzględnieniem wniesionego odwołania. Przepis ten nie dotyczy bowiem każdego (jakiegokolwiek) naruszenia warunków oraz trybu rekrutacji na aplikację, lecz naruszenia kwalifikowanego, którego skutek miałby wpływ na wynik sprawy, tj. zajęcie odpowiedniego miejsca na liście kwalifikacyjnej. Dalej WSA zauważył, że decyzja o przyjęciu na aplikację sędziowską nie jest decyzją uznaniową, gdyż Dyrektor Szkoły przy jej wydawaniu musi kierować się kolejnością umieszczenia kandydatów na liście kwalifikacyjnej, do wyczerpania limitów przyjęć na aplikację, a w przypadku gdy miejsce na liście kwalifikacyjnej, w którym następuje wyczerpanie limitu przyjęć na daną aplikację, zajmuje więcej niż jeden kandydat, limit ten zostaje podwyższony do wysokości umożliwiającej przyjęcie tych kandydatów zgodnie ze złożonymi przez nich wnioskami (art. 25 ust. 2 ustawy). Limit miejsc na aplikację uzupełniającą sędziowską wyznaczono w tym przypadku na 50. W przepisach prawa nie uregulowano wprost procedury weryfikacji błędów w pytaniach testowych. WSA podzielił zatem pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że wtedy gdy nie ma stosowanej procedury weryfikacji błędów w testach, należy dążyć do rzetelności, realizacji zasady prawdy obiektywnej i sprawiedliwych rozstrzygnięć i nie można przyjąć, że wadliwości testu są nieusuwalne (por. wyroki z 21 grudnia 2006 r. sygn. akt II GSK 381/06, z 22 marca 2007 r. sygn. akt II GSK 22/07, z 19 kwietnia 2007 r. sygn. akt II GSK 326/06, z 7 kwietnia 2016 r. sygn. akt II GSK 2408/14). Podjęta przez komisję konkursową uchwała, na podstawie której żadnej osobie uczestniczącej w teście konkursowym nie przyznano punktu za odpowiedź udzieloną na pytanie nr 57, w istocie zmierzała do usunięcia oczywistego błędu oraz ustalenia wyników konkursu zgodnie z art. 22 w zw. z art. 37a ust. 2 ustawy. Wyeliminowała wadliwe pytanie pozwalając rzetelnie i transparentnie ustalić wynik konkursu uwzględniający rzeczywisty stan wiedzy kandydatów. WSA nie podzielił stanowiska skarżącej, że odebranie jednego punktu wszystkim zdającym okazało się działaniem na jej niekorzyść. WSA wskazał, że punkty odjęto jedynie osobom, które odpowiedziały na pytanie nr 57 zgodnie z kluczem odpowiedzi, natomiast skarżąca udzieliła odpowiedź nieprawidłowej z tym kluczem, w związku z tym nie odjęto jej punktu. Działanie takie było zgodne z zasadą równego traktowania wszystkich kandydatów oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Dodanie lub odjęcie punktu wszystkim kandydatom za pytanie nr 57, jest neutralne względem określenia miejsca skarżącej na liście kwalifikacyjnej. Niezależnie bowiem od liczby uzyskanych punktów, po dodaniu czy odjęciu jednego punktu wszystkim zdającym, czyli także skarżącej zmianie uległaby wprawdzie wartość bezwzględna punktów, ale względna różnica w stosunku do osób na liście kwalifikacyjnej nadal pozostałaby taka sama (tj. jeden punkt). W obu wariantach (dodania bądź odjęcia jednego punktu) liczba punktów uzyskana przez skarżącą pozostaje poza limitem przyjęć na aplikację uzupełniającą sędziowską. Niezasadny jest argument skarżącej, który odnosi się do hipotetycznej sytuacji przyznania jej punktu za pytanie nr 57, przy jednoczesnym nieprzyznaniu go co najmniej 13 kandydatom, którzy otrzymali 113 punktów (tj. o jeden punkt więcej niż skarżąca). Podjęcie przez organ decyzji mającej na celu zrównanie liczby punktów skarżącej z tymi kandydatami, aby zapewnić skarżącej miejsce na aplikacji uzupełniającej sędziowskiej, byłaby sprzeczna z zasadą równego traktowania kandydatów. Dodatkowo WSA podkreślił, że zgodnie z § 21 ust. 3 rozporządzenia, liczbę punktów uzyskanych przez kandydata z testu ustala się wyłącznie na podstawie arkusza odpowiedzi. WSA nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 81a § 1 k.p.a. W niniejszej sprawie nie było wątpliwości co do stanu faktycznego, który został prawidłowo ustalony przez organy obu instancji na podstawie zebranego materiału dowodowego. IV. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła M. M., zaskarżając go w całości i zarzucając: I. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego: 1. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 25 ust. 5 w zw. z art. 52 pkt 1 ustawy z dnia 23.01.2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 217) poprzez oddalenie skargi na skutek błędnego zastosowania ww. przepisów polegającego na uznaniu, że nie każde naruszenie warunków i trybu rekrutacji winno skutkować rozstrzygnięciem na korzyść kandydata, 2. art. 151 p.p.s.a. w zw. z § 4 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 marca 2018 r. w sprawie przeprowadzania naboru na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 411) poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że pomimo, iż pytanie nr 57 testu konkursowego na aplikację uzupełniającą sędziowską zostało wyłączone z oceniania komisja konkursowa podjęła jedyną i słuszną uchwałę polegającą na nie przyznaniu żadnej osobie uczestniczącej w teście konkursowym punktu za odpowiedź udzieloną na to pytanie, 3. art. 151 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 marca 2018 r. w sprawie przeprowadzania naboru na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 411) poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że liczbę punktów uzyskanych przez skarżącą ustalono na podstawie arkusza odpowiedzi, podczas gdy arkusz odpowiedzi w zakresie pytania nr 57 był błędny i nie stanowił podstawy ustalenia miejsca kandydata na liście kwalifikacyjnej. II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. 1. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 81a k.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym w ustalonym stanie faktycznym należało rozstrzygnąć niedające się wątpliwości na korzyść skarżącej kasacyjnie. Strona skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji Ministra oraz decyzji organu I instancji i zobowiązanie go w terminie określonym przez Sąd do wydania decyzji o przyjęciu skarżącej na aplikację uzupełniającą sędziowską. Strona wniosła także o orzeczenie o kosztach postępowania. V. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: VI. Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona. Na wstępie należy zauważyć że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu prawa. W niniejszej sprawie nie zachodzi nieważność postępowania pierwszoinstancyjnego. VII. Wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej, które sformułowane zostały w kontekście obu podstaw kasacyjnych, zmierzają do wykazania, że zarówno ocena testu skarżącej jak i ustalona na tej podstawie punktacja, są wadliwe, przez co naruszono jej prawa, co w efekcie skutkowało niezasadną odmową przyjęcia na aplikację uzupełniającą sędziowską. Zarzuty te mają zatem względem siebie komplementarny charakter (prezentują wskazane wyżej wadliwości z różnych perspektyw prawnych), co uzasadnia ich łączną, w istocie problemową, ocenę. Strona skarżąca kasacyjnie nie podważa skutecznie - pomimo sugestii czynionych w uzasadnieniu środka odwoławczego, dotyczących unieważnienia całości konkursu (por. s. 3-4 skargi kasacyjnej) - ustalonego stanu faktycznego, a więc przede wszystkim tego, że w ramach przeprowadzonego testu, stanowiącego metodę wyłaniania najlepszych kandydatów na aplikantów, doszło do błędu w odpowiedziach sformułowanych do pytania nr 57, z których żadna nie była prawidłowa. Jest to więc sytuacja tego rodzaju, że na to pytanie, nikt nie udzielił i nie mógł udzielić prawidłowej odpowiedzi, bowiem wszystkie z nich były wadliwe, pomimo, że w przyjętym kluczu odpowiedzi wskazano, którą z nich autorzy uważają za trafną. Jest to niewątpliwie uchybienie w procesie rekrutacji, jednakże słusznie zakwalifikowane jako nie mające, w okolicznościach niniejszej sprawy, jakiegokolwiek wpływu na rzetelność i uczciwość przeprowadzonej procedury rekrutacyjnej. Jak wynika z art. 25 ust. 2 ustawy, decyzję o przyjęciu na aplikację sędziowską albo aplikację prokuratorską Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje kierując się kolejnością umieszczenia kandydatów na liście kwalifikacyjnej, do wyczerpania limitów przyjęć na te aplikacje. W przypadku gdy miejsce na liście kwalifikacyjnej, w którym następuje wyczerpanie limitu przyjęć na daną aplikację, zajmuje więcej niż jeden kandydat, limit ten zostaje podwyższony do wysokości umożliwiającej przyjęcie tych kandydatów zgodnie ze złożonymi przez nich wnioskami. W związku z tym należy wskazać, że w odróżnieniu od tzw. aplikacji korporacyjnych, aplikacja sądowa lub prokuratorska ma określony z góry limit miejsc, z możliwością jego rozszerzenia w sytuacji, gdy na ostatnim wolnym miejscu uplasowało się więcej osób zdający niż jedna i które wyrażają przy tym chęć przyjęcia na aplikację. Na aplikacje korporacyjne obowiązuje natomiast minimalny limit punktowy, po którego osiągnięciu bądź przekroczeniu, każdy zdający otrzymuje wynik pozytywny i zostaje przyjęty na aplikację. Rozwinięcie i uszczegółowienie zasad weryfikacji umiejętności ubiegających się o przyjęcie na aplikację sprecyzowano w § 4 ust. 2 i 3 rozporządzenia, ustalając, że test konkursowy jakiemu poddawani są kandydaci zawiera 150 pytań testowych (...), a każde z nich zawiera trzy propozycje odpowiedzi, spośród których tylko jedna jest prawdziwa. Z kolei § 21 ust. 3 rozporządzenia narzuca obowiązek ustalenia liczby punktów uzyskanych przez kandydata z testu wyłącznie na podstawie arkusza jego odpowiedzi. Żadne inne, poza arkuszem odpowiedzi, środki dowodowe czy okoliczności faktyczne nie mogą być brane pod uwagę przy ocenie i ustalaniu wyników kandydata. W korespondencji do powyższego należy także zauważyć, że nie budzi wątpliwości to, że tak ukształtowany system sprawdzania kwalifikacji kandydatów i ich oceny, nie przewiduje procedury na wypadek ustalenia, że w ramach sformułowanych pytań testowych doszło do błędu. Niemniej jednak WSA trafnie w tym zakresie odwołał się do judykatów Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazujących, że także wtedy, gdy nie ma stosownej procedury weryfikacji błędów w testach, należy dążyć do rzetelności, realizacji zasady prawdy obiektywnej i sprawiedliwych rozstrzygnięć, przez co nie można przyjąć, że wadliwości testu są nieusuwalne (por. wyroki NSA powołane w zaskarżonym orzeczeniu WSA). W konsekwencji należy a limine odrzucić niejasne sugestie strony, że cały test powinien podlegać unieważnieniu z tej tylko przyczyny, że jedno z pytań okazało się całkowicie wadliwe, co ma naruszać interes skarżącej i innych zdających. Choć błędy w formułowaniu pytań i odpowiedzi nie powinny mieć miejsca, deprecjonują bowiem wagę prowadzonej rekrutacji, dając pole do snucia domysłów i hipotez, to jednak się zdarzają, co nie oznacza, że z tej tylko przyczyny (w niniejszej sprawie chodzi o jedno wadliwe pytanie), cały egzamin podlegać musi unieważnieniu. Badać należało wpływ, jaki wadliwość ta ma na wyniki i proces rekrutacji. Słusznie zatem wskazuje WSA, że nie każde stwierdzone uchybienie skutkować będzie zmianą sytuacji strony na jej korzyść. Istnieje bowiem zakres tego rodzaju uchybień, które po ich zweryfikowaniu i usunięciu, nie spowodują zmiany sytuacji prawnej jednostki na korzystniejszą. Tak jest właśnie w niniejszej sprawie, w której organy słusznie dostosowały się do zastanej sytuacji, gwarantując przejrzystość i uczciwość procedury oraz jej wyników. Co istotne, nie ma podstaw do akceptacji sugestii skarżącej, aby to jej - w myśl zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony - przyznać jeden dodatkowy punkt za sporne pytanie, przez co miałaby się zakwalifikować na pozycję listy dającą możliwość przyjęcia na aplikację. Twierdzenie to bazuje na niedopuszczalnych, hipotetycznych i całkowicie niezgodnych z założeniem równego traktowania zdających, przypuszczeniach, że w razie prawidłowego sformułowania katalogu odpowiedzi na pytanie nr 57, skarżąca mogłaby wskazać to prawidłowe, zaś osoby znajdujące się aktualnie wyżej od niej na liście rankingowej, mogłyby udzielić odpowiedzi błędnej, przez co doszłoby do zmiany na ostatecznej liście. Stanowisko strony jest wyłącznie hipotetycznym i życzeniowym rozważaniem zastanej sytuacji, a wskazywane stany nigdy nie zaistnieją i z tej już tylko przyczyny twierdzenia te są oczywiście bezzasadne. Organy, wobec stwierdzonej wadliwości wszystkich odpowiedzi do pytania nr 57, słusznie przyjęły rozwiązanie, że nikt ze zdających nie otrzyma za nie punktu. Wszystkim tym, którzy udzielili - wedle klucza - "prawidłowej" odpowiedzi, został odjęty przyznany za to wcześniej punkt, zaś wszyscy Ci, którzy udzielili odpowiedzi błędnej według klucza (wśród nich skarżąca), punktu tego nie otrzymali. Taka korekta punktowa, choć wpłynęła na kształt listy, zmniejszając punktację dla osób które "prawidłowo" odpowiedziały na pytanie nr 57, to jednak nie zmieniła sytuacji prawnej skarżącej, która pomimo tego nadal nie osiągnęła pułapu punktów wymaganych dla zajęcia ostatniego, promowanego miejsca w rankingu zdających. W ocenie Sądu, takie stanowisko co do stwierdzonego błędu przyjęto słusznie. W tych realiach było to jedyne logiczne, uczciwe i zgodne z zasadami sprawiedliwości rozwiązanie. W sprawie nie ma więc mowy o tym, że organy dokonały oceny skarżącej na innej podstawie niż arkusz jej odpowiedzi. To, że z testu wyeliminowano błędne pytanie, przez co maksymalnie można było uzyskać 149 punktów, a nie 150, nie jest uchybieniem, które rzutowałoby na niewłaściwe ustalenie wyników testu i listy rankingowej¸ a w konsekwencji na pozycję prawną strony. Całość dywagacji skarżącej bazuje na czynionych przez nią założeniach i pisanych hipotetycznie scenariuszach, co w dziedzinie jaką jest prawo nie może mieć w ogóle miejsca. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną strony.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI