Orzeczenie · 2025-03-28

II GSK 1666/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-03-28
NSAubezpieczenia społeczneWysokansa
ubezpieczenie zdrowotnespółka komandytowapołączenie spółekk.s.h.ustanie bytu prawnegoKRSNFZNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Spór dotyczył okresu, w którym skarżąca, jako wspólnik spółki komandytowej, podlegała ubezpieczeniu zdrowotnemu po połączeniu tej spółki ze spółką z o.o. Organ i sąd pierwszej instancji przyjęli, że obowiązek ten trwał do dnia wykreślenia spółki komandytowej z KRS (13 czerwca 2022 r.), powołując się na przepisy Kodeksu spółek handlowych (k.s.h.) dotyczące połączenia spółek i wymogi formalne. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, w tym art. 493 § 2 i 3 k.s.h., argumentując, że ustanie bytu prawnego spółki nastąpiło z dniem wpisania połączenia do rejestru (9 marca 2022 r.), a nie z dniem formalnego wykreślenia. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 493 § 2 k.s.h., połączenie następuje z dniem wpisania do rejestru, a wpis ten wywołuje skutek wykreślenia spółki przejmowanej. Skutek materialnoprawny w postaci utraty bytu prawnego następuje z datą wpisu połączenia, podczas gdy faktyczne wykreślenie z rejestru ma charakter deklaratoryjny. W związku z tym, NSA stwierdził, że skarżąca nie mogła być wspólnikiem spółki komandytowej po 9 marca 2022 r., co skutkowało uchyleniem wyroku WSA, uchyleniem decyzji Prezesa NFZ i umorzeniem postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja momentu ustania bytu prawnego spółki w procesie połączenia dla celów ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego wspólników.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji połączenia spółek i obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego wspólników spółek osobowych.

Zagadnienia prawne (2)

Kiedy następuje ustanie bytu prawnego spółki przejmowanej w procesie połączenia przez przejęcie, w kontekście obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego jej wspólników?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Ustanie bytu prawnego spółki przejmowanej następuje z dniem wpisania połączenia do rejestru właściwego według siedziby spółki przejmującej (dzień połączenia), a nie z dniem faktycznego wykreślenia spółki z rejestru KRS.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 493 § 2 k.s.h. stanowi, iż połączenie następuje z dniem wpisania do rejestru, a wpis ten wywołuje skutek wykreślenia spółki przejmowanej. Skutek materialnoprawny następuje z datą wpisu połączenia, podczas gdy faktyczne wykreślenie z rejestru ma charakter deklaratoryjny.

Czy wspólnik spółki komandytowej podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresie między dniem wpisania połączenia spółek a dniem faktycznego wykreślenia spółki przejmowanej z KRS?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wspólnik nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w tym okresie, ponieważ spółka przejmowana przestała istnieć z dniem wpisania połączenia do rejestru.

Uzasadnienie

Skoro spółka komandytowa utraciła byt prawny z dniem 9 marca 2022 r., skarżąca nie mogła być jej wspólnikiem w okresie od 9 marca do 13 czerwca 2022 r., co wykluczało obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego z tego tytułu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA oraz zaskarżoną decyzję Prezesa NFZ i umorzono postępowanie administracyjne.

Przepisy (23)

Główne

k.s.h. art. 492 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 493 § § 2

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

Połączenie następuje z dniem wpisania do rejestru właściwego według siedziby spółki przejmującej, a wpis ten wywołuje skutek wykreślenia spółki przejmowanej. Skutek materialnoprawny utraty bytu prawnego następuje z datą wpisu połączenia.

k.s.h. art. 493 § § 3

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.s.h. art. 492 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 493 § § 2

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 493 § § 3

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

k.p.c. art. 105 § § 1

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

u.ś.o.f.ś.p. art. 66 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.ś.o.f.ś.p. art. 5 § pkt 21

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.s.u.s. art. 8 § ust. 6 pkt 4

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

k.s.h. art. 493 § § 5

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

Wykreślenie z rejestru spółki przejmowanej ma charakter deklaratoryjny, formalny.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.s.h. art. 493 § § 5

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustanie bytu prawnego spółki przejmowanej następuje z dniem wpisania połączenia do rejestru, a nie z dniem faktycznego wykreślenia z KRS. • Skarżąca nie mogła być wspólnikiem spółki komandytowej po dacie wpisania połączenia do rejestru.

Odrzucone argumenty

Stanowisko organu i WSA, że obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego trwa do dnia formalnego wykreślenia spółki z KRS.

Godne uwagi sformułowania

Połączenie następuje z dniem wpisania do rejestru właściwego według siedziby spółki przejmującej (dzień połączenia). Wpis ten wywołuje skutek wykreślenia spółki przejmowanej. • Skutek materialnoprawny w postaci utraty bytu prawnego przez tę spółę następuje w dacie dokonania wpisu połączenia. • Wykreślenie z rejestru spółki przejmowanej ma charakter deklaratoryjny, formalny.

Skład orzekający

Elżbieta Czarny-Drożdżejko

przewodniczący

Dorota Dąbek

sędzia

Grzegorz Dudar

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja momentu ustania bytu prawnego spółki w procesie połączenia dla celów ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego wspólników."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji połączenia spółek i obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego wspólników spółek osobowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego momentu ustania bytu prawnego spółki w kontekście obowiązków ubezpieczeniowych, co ma praktyczne znaczenie dla wielu przedsiębiorców.

Kiedy spółka przestaje istnieć? Kluczowa data dla Twojego ubezpieczenia zdrowotnego!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst