II GSK 1638/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki A. sp. z o.o. w sprawie odmowy wszczęcia postępowania o zmianę zezwolenia na urządzanie loterii audiotekstowej, uznając, że nabycie przedsiębiorstwa nie uprawnia do zmiany zezwolenia wydanego pierwotnemu podmiotowi.
Spółka A. sp. z o.o. zaskarżyła wyrok WSA w Lublinie, który oddalił jej skargę na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zmiany zezwolenia na urządzanie loterii audiotekstowej. Spółka nabyła przedsiębiorstwo wraz z zezwoleniem, jednak organ administracji odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że nabywca nie jest stroną postępowania o zmianę zezwolenia. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że przepisy ustawy o grach hazardowych wyłączają możliwość przeniesienia zezwolenia na inny podmiot w drodze umowy sprzedaży przedsiębiorstwa, a jedynie dopuszczają zmianę nazwy podmiotu, który pierwotnie uzyskał zezwolenie.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki A. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o odmowie wszczęcia postępowania. Spółka wniosła o zmianę zezwolenia na urządzanie loterii audiotekstowej, powołując się na nabycie przedsiębiorstwa od pierwotnego licencjobiorcy. Organ administracji odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że spółka nie jest stroną postępowania o zmianę zezwolenia, a przepisy ustawy o grach hazardowych nie przewidują takiej formy sukcesji praw. Sąd I instancji podzielił to stanowisko. W skardze kasacyjnej spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego, w tym art. 552 k.c. i art. 51 ustawy o grach hazardowych, oraz przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że choć art. 552 k.c. reguluje zbycie przedsiębiorstwa, to przepisy szczególne, takie jak ustawa o grach hazardowych, mogą ograniczać przenoszenie poszczególnych składników. W przypadku zezwoleń na urządzanie gier hazardowych, które mają charakter publicznoprawny i służą ochronie interesu publicznego, nie jest dopuszczalna sukcesja uniwersalna w drodze umowy sprzedaży. Ustawa o grach hazardowych w art. 51 ust. 2 pkt 3 lit. a) i b) dopuszcza zmianę zezwolenia jedynie na wniosek podmiotu, który je uzyskał, i to tylko w ograniczonym zakresie (np. zmiana nazwy podmiotu, czasu urządzania loterii). NSA uznał, że spółka A. sp. z o.o. nie była legitymowana do wystąpienia o zmianę zezwolenia, ponieważ nie była jego pierwotnym adresatem. W związku z tym, żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez podmiot niebędący stroną, co uzasadniało wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia innych przepisów proceduralnych i materialnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, nabycie przedsiębiorstwa nie uprawnia do zmiany zezwolenia na urządzanie loterii audiotekstowej w zakresie podmiotu urządzającego, ponieważ zezwolenie jest aktem publicznoprawnym, a przepisy ustawy o grach hazardowych dopuszczają zmianę zezwolenia tylko na wniosek podmiotu, który je pierwotnie uzyskał, i to w ograniczonym zakresie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zezwolenie na urządzanie gier hazardowych jest aktem publicznoprawnym, a jego przeniesienie w drodze umowy sprzedaży przedsiębiorstwa jest niedopuszczalne ze względu na szczególny charakter tej działalności i przepisy ustawy o grach hazardowych. Ustawa ta w art. 51 dopuszcza zmianę zezwolenia tylko na wniosek jego pierwotnego adresata i tylko w określonych przypadkach, nie obejmujących zmiany podmiotu urządzającego loterię.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.o.g.h. art. 51 § ust. 1 i ust. 2 pkt 3
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
Zmiana zezwolenia na urządzanie loterii audiotekstowej może dotyczyć wyłącznie nazwy podmiotu urządzającego, nazwisk osób zarządzających oraz czasu urządzania loterii, i to tylko na wniosek podmiotu, który uzyskał zezwolenie. Nie jest dopuszczalna zmiana podmiotu urządzającego loterię.
o.p. art. 165a § par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, jeżeli żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.
Pomocnicze
o.p. art. 133 § par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 253a § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
k.c. art. 551 § pkt 5
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.c. art. 552
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Zasada sukcesji syngularnej przy zbyciu przedsiębiorstwa nie ma nieograniczonego charakteru i może być wyłączona przez przepisy szczególne.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 177 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nabycie przedsiębiorstwa nie uprawnia do zmiany zezwolenia na urządzanie loterii audiotekstowej w zakresie podmiotu urządzającego. Przepisy ustawy o grach hazardowych wyłączają możliwość przeniesienia zezwolenia na inny podmiot w drodze umowy sprzedaży. Zezwolenie na urządzanie gier hazardowych jest aktem publicznoprawnym, którego nie można przenieść w drodze umowy cywilnoprawnej. Wniosek o zmianę zezwolenia złożony przez podmiot niebędący jego adresatem uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 552 k.c. powinno prowadzić do uznania, że spółka nabyła prawo do zmiany zezwolenia. Naruszenie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie art. 253a § 1, art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez ich niezastosowanie. Naruszenie art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej przez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
Godne uwagi sformułowania
Działalność w zakresie organizowania i urządzania gier hazardowych [...] nie może być traktowana jako zwykła działalność gospodarcza, a rynek gier hazardowych – jako zwykły rynek gospodarczy, co powoduje poddanie tego rodzaju aktywności gospodarczej ścisłej regulacji, reglamentacji i kontroli. Zezwolenie na urządzanie loterii audiotekstowej jest aktem publicznoprawnym, którego zakres przedmiotowy obejmuje udzielenie uprawnień publicznoprawnych regulowanych przepisami materialnego prawa administracyjnego, jak i publicznego prawa gospodarczego mającymi na celu ochronę interesu publicznego. Art. 552 k.c. nie podważa ogólnej zasady nieprzenoszalności (sukcesji) w prawie publicznym uprawnień wynikających z zezwoleń.
Skład orzekający
Wojciech Kręcisz
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Kuba
sędzia
Grzegorz Wałejko
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że nabycie przedsiębiorstwa nie skutkuje automatycznym przeniesieniem zezwoleń publicznoprawnych, zwłaszcza w sektorach regulowanych jak gry hazardowe. Podkreślenie specyfiki prawa administracyjnego w kontekście sukcesji praw."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z zezwoleniami na gry hazardowe i przepisami ustawy o grach hazardowych. Interpretacja art. 552 k.c. w kontekście prawa administracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia sukcesji praw w prawie administracyjnym, szczególnie w kontekście regulowanych branż. Pokazuje, że umowy cywilnoprawne nie zawsze przekładają się na prawa administracyjne.
“Czy kupno firmy oznacza też kupno jej zezwoleń? NSA wyjaśnia, dlaczego w hazardzie nie zawsze tak jest.”
Sektor
gry losowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 1638/18 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2022-02-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2018-09-19 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Kuba Grzegorz Wałejko Wojciech Kręcisz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne Hasła tematyczne Gry losowe Sygn. powiązane III SA/Lu 643/17 - Wyrok WSA w Lublinie z 2018-04-10 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1325 art. 133 par. 1, art. 165a par. 1, art.253a par. 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j. Dz.U. 2020 poz 1740 art. 55(1) pkt 5, art. 55(2) Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j. Dz.U. 2020 poz 2094 art. 51 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia del. WSA Grzegorz Wałejko Protokolant Piotr Suchoń po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 kwietnia 2018 r. sygn. akt III SA/Lu 643/17 w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2018 r. sygn. akt III SA/Lu 643/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; powoływanej dalej jako p.p.s.a.), oddalił skargę A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA złożyła A. sp. z o.o., zaskarżając to orzeczenie w całości. Strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia [...] października 2017 r. i poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia [...] lipca 2017 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: 1. art. 51 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 lit. a) i b) ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 471 ze zm.) poprzez jego błędne zastosowanie, 2. art. 551 k.c., polegające na uznaniu, że przepis ten nie ma żadnego znaczenia w sferze prawa administracyjnego. Skarżąca postawiła również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 1800 ze zm.): 1. art. 165a, poprzez błędną wykładnię a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że zaistniały przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania, co skutkowało odmową wszczęcia postępowania, 2. art. 253a § 1, poprzez jego niezastosowanie, 3. art. 133 § 1, poprzez jego niezastosowanie, 4. art. 121 § 1, przez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych w sytuacji, gdy nie zaistniały przesłanki warunkujące odmowę merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie postawionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku strony skarżącej o zmianę zezwolenia na urządzanie loterii audiotekstowej w zakresie podmiotu urządzającego loterię oraz o zatwierdzenie zmian w regulaminie loterii stwierdził, że postanowienie to nie jest niezgodne z prawem, co uzasadniało oddalenie wniesionej na nie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku – najogólniej rzecz ujmując – wynika, że według Sądu I instancji organ administracji publicznej w pełni zasadnie odmówił wszczęcia postępowania, o którego zainicjowanie wnosiła strona, albowiem jego wszczęciu w rozumieniu wynikającym z art. 165a § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa sprzeciwiał się przepis art. 51 ust. 1 ustawy o grach hazardowych w związku z art. 133 ustawy – Ordynacja podatkowa, a w sprawie nie miał również zastosowania art. 253a § 1 tej ustawy. Zarzuty skargi kasacyjnej wyznaczające, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie uzasadniają twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie wyroku Sądu I instancji, której konsekwencją powinno być jego uchylenie. Innymi słowy, według Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna nie podważa stanowiska Sądu I instancji, że kontrolowane przez ten Sąd postanowienie nie jest niezgodne z prawem. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej, których komplementarny charakter uzasadnia, aby rozpoznać je łącznie, w relacji do okoliczności oraz istoty spornej w sprawie kwestii w punkcie wyjścia wymaga przypomnienia, że zgodnie z art. 552 k.c. czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych, a skutkiem czynności prawnej, o której mowa w tym przepisie prawa nie jest sukcesja uniwersalna, lecz sukcesja syngularna. Nie kwestionując wyrażonej na gruncie przywołanej regulacji prawnej zasady sukcesji, zwrócić należy jednak uwagę na to, że wymieniona zasada nie ma nieograniczonego charakteru, albowiem we wskazanym zakresie "z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych" może wynikać co innego, a znajduje to swoje potwierdzenie w poglądzie prawnym Sądu Najwyższego wyrażonym w uchwale z dnia 25 czerwca 2008 r., sygn. akt III CZP 45/08 (OSNC 2009 nr 7, poz. 97), w świetle którego przy zawarciu umowy zbycia przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 552 k.c. zachowują aktualność ograniczenia lub wyłączenia dopuszczalności przeniesienia poszczególnych składników tego przedsiębiorstwa wynikające z przepisów ustawy, zastrzeżenia umownego lub właściwości zobowiązania. Co więcej – a nie jest to również bez znaczenia z punktu widzenia oceny zasadności argumentacji prezentowanej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej – z orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika również, że co do zasady sam fakt nabycia przedsiębiorstwa nie wystarcza do przyjęcia, że jego nabywca staje się następcą prawnym zbywcy (zob. wyrok z dnia 23 listopada 2012 r., sygn. akt IV CSK 598/12). Tego też właśnie aspektu obowiązywania wymienionej zasady, a ściślej rzecz ujmując zakresu wyłączeń od jej stosowania, dotyczy istota spornej w sprawie kwestii, co w kontekście treści zaskarżonego postanowienia w relacji do decyzji, o której zmianę wystąpiła strona, wymaga odpowiedzi na pytanie, czy istotnie w rozpatrywanej sprawie zaktualizowały się określone przepisem art. 165a ustawy – Ordynacja podatkowa przesłanki odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zmiany zezwolenia na urządzanie loterii audiotekstowej w zakresie podmiotu urządzającego loterię oraz o zatwierdzenie zmian w regulaminie loterii. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, na tak postawione pytanie należało udzielić odpowiedzi twierdzącej, a przekonują o tym następujące argumenty. W rozpatrywanej sprawie nie jest sporne, że skarżąca spółka wnioskiem z dnia 19 maja 2017 r. wystąpiła o zmianę udzielonego B. sp. z o.o. z siedzibą w L. zezwolenia na urządzanie, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, loterii audiotekstowej o nazwie "[...]" oraz o zatwierdzenie zmian w regulaminie loterii, uzasadniając żądanie wniosku nabyciem przedsiębiorstwa od B. sp. z o.o. na podstawie umowy sprzedaży, której zakres obejmował wszelkie umowy, prawa i zobowiązania oraz koncesje, licencje i zezwolenia, w tym udzielone zbywcy zezwolenie na urządzanie wymienionej loterii audiotekstowej. Przywołanie wskazanej okoliczność oraz podkreślenie jej znaczenia uzasadnione jest tym znamiennym elementem rozpatrywanej sprawy, że postępowanie, o którego wszczęcie wystąpiła strona – gdy chodzi o jego istotę – de facto wymagałoby podjęcia w nim rozstrzygnięcia w przedmiocie podmiotu uprawnionego do urządzania loterii audiotekstowej, nie zaś dokonania li tylko korekty pierwotnie wydanego zezwolenia w zakresie odnoszącym się do zmiany nazwy podmiotu urządzającego loterię. W tym też kontekście za nie mniej oczywiste trzeba uznać to, że orzekanie w przedmiocie zezwolenia na urządzanie loterii audiotekstowej nie może zasadniczo abstrahować od przepisów powszechnie obowiązującego prawa określających warunki, od spełnienia których uzależnione jest uzyskanie, w drodze zezwolenia, uprawnienia do prowadzenia działalności regulowanej ustawą o grach hazardowych polegającej na urządzaniu wymienionej loterii, co odnieść należy zarówno do warunków pozytywnych, jak i warunków negatywnych udzielenia wymienionego zezwolenia (zob. np. przepisy art. 7 ust. 2, art. 11, art. 13, art. 20, art. 32 ust. 3 i 4, art. 34, art. 34a, art. 39a, art. 46, art. 49a ustawy). Zwłaszcza, że działalność w zakresie organizowania i urządzania gier hazardowych, między innymi z uwagi na towarzyszące jej ryzyka uzależnień, korupcji i przestępczości nie może być traktowana jako zwykła działalność gospodarcza, a rynek gier hazardowych – jako zwykły rynek gospodarczy, co powoduje poddanie tego rodzaju aktywności gospodarczej ścisłej regulacji, reglamentacji i kontroli (zob. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16, ONSAiWSA 2016, nr 5, poz. 73). Jakkolwiek więc przedmiotem czynności prawnej, o której mowa w art. 552 k.c. jest przedsiębiorstwo, a czynność ta obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, w tym zezwolenia, o których stanowi art. 551 pkt 5 k.c., to jednak stanowisku strony skarżącej przeciwstawić należy argument ze szczególnego charakteru działalności w zakresie organizowania i urządzania gier hazardowych, a w konsekwencji ten argument, że zezwolenie na urządzanie loterii audiotekstowej jest aktem publicznoprawnym, którego zakres przedmiotowy obejmuje udzielenie uprawnień publicznoprawnych regulowanych przepisami materialnego prawa administracyjnego, jak i publicznego prawa gospodarczego mającymi na celu ochronę interesu publicznego, o czym można i należy również – jeżeli nie przede wszystkim – wnioskować na podstawie zawartego w tym przepisie prawa zastrzeżenia, a mianowicie, "[...] chyba, że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych", co prowadzi i do tego w pełni uprawnionego wniosku, że art. 552 k.c. nie podważa ogólnej zasady nieprzenoszalności (sukcesji) w prawie publicznym uprawnień wynikających z zezwoleń (zob. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 654/10). Przepisami szczególnymi w rozumieniu przywołanego zastrzeżenia ustawowego, które sprzeciwiały się temu, aby uczynić zadość żądaniu strony i wszcząć postępowanie, o które wnioskowała – i dokonać w nim, motywowanej okolicznością nabycia przez wnioskodawcę przedsiębiorstwa od podmiotu, któremu pierwotnie udzielono zezwolenia urządzania loterii audiotekstowej, de facto zmiany podmiotu uprawnionego do urządzania tej loterii – z całą pewnością są przepisy ustawy o grach hazardowych. Podkreślając w korespondencji do powyżej przedstawionych argumentów znaczenie charakteru oraz celu regulacji prawnej zawartej w przywołanej ustawie, w odniesieniu do istoty spornej w sprawie kwestii trzeba podnieść, że jakkolwiek przewiduje i dopuszcza ona w art. 51 ust. 1 zmianę koncesji lub zezwolenia przez właściwy organ, to jednak – a wymaga to podkreślenia – tylko na wniosek podmiotu, który je uzyskał, a w przypadku zezwolenia na urządzanie loterii audiotekstowej zmiana ta może dotyczyć wyłącznie nazwy podmiotu urządzającego loterię, nazwisk osób zarządzających podmiotem urządzającym loterię oraz czasu urządzania loterii, z wyjątkiem skrócenia czasu jej urządzania (pkt 3 ust. 2 art. 51). Jeżeli więc z przywołanego przepisu prawa wynika, że w określonym nim zakresie, zmiana zezwolenia na urządzanie loterii audiotekstowej może być dokonana tylko i wyłącznie na wniosek podmiotu, który zezwolenie to uzyskał, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że skarżąca spółka nie była legitymowana do wszczęcia postępowania w sprawie zmiany wymienionego zezwolenia w trybie określonym przywołanym przepisem prawa. Innymi słowy, wniosek spółki nie mógł skutecznie zainicjować postępowania w sprawie zmiany zezwolenia na urządzanie loterii audiotekstowej, albowiem spółka nie była adresatem decyzji na podstawie której miałaby uzyskać zezwolenie na urządzanie tej loterii. Co więcej, uwzględniając konsekwencje wynikające z ust. 1 art. 51 przywołanej ustawy, za nie mniej uzasadniony trzeba uznać wniosek, że dopuszczalność zmiany zezwolenia w zakresie odnoszącym się do nazwy podmiotu urządzającego loterię (lit. a pkt 3 ust. 2 art. 51) dotyczy zmiany nazwy podmiotu, który zezwolenie to uzyskał (co w takim samym stopniu i zakresie dotyczy zmiany nazwisk osób zarządzających podmiotem urządzającym loterię – lit. b pkt 3 ust. 2 art. 51) i zarazem brak dopuszczalności wpisania w jego miejsce – poprzez zmianę w zezwoleniu nazwy (czy też nazwisk osób zarządzających) – podmiotu, który nie uzyskał zezwolenia, o zmianę którego występuje, a więc innymi słowy, jakiegokolwiek innego podmiotu, niż tylko i wyłącznie ten który zezwolenie to uzyskał. Wszczęcie na wiosek skarżącej spółki postępowania w sprawie zmiany zezwolenia na urządzanie loterii audiotekstowej w zakresie podmiotu urządzającego loterię oraz o zatwierdzenie zmian w regulaminie loterii nie mogło również nastąpić w trybie przewidzianym w art. 253a § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa w związku z art. 8 ustawy o grach hazardowych. Abstrahując już bowiem nawet od tego, że rekonstrukcja normatywnej treści zastrzeżenia, o którym mowa w przywołanym przepisie prawa – a mianowicie, że "[...] przepisy szczególne nie sprzeciwiają się [...] zmianie [...] decyzji" – musi być dokonywana przy uwzględnieniu wszystkich konsekwencji wynikających z art. 51 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o grach hazardowych w zakresie odnoszącym się do granic dopuszczalnej zmiany decyzji – to przede wszystkim nie może budzić żadnych wątpliwości to, że omawiany tryb postępowania może być skutecznie zainicjowany przez stronę, która nabyła prawo na podstawie decyzji mającej stanowić przedmiot postępowania w sprawie jej zmiany, a więc innymi słowy przez adresata tejże decyzji. Adresatem decyzji udzielającej zezwolenie na urządzanie, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, loterii audiotekstowej o nazwie "[...]" nie była skarżąca spółka, która tym samym nie nabyła również praw z tej decyzji. Wszystkie dotychczas przedstawione argumenty prowadzą więc do tego w pełni uzasadnionego wniosku, że w rozpatrywanej sprawie zaktualizowały się przesłanki wydania postanowienia, o którym mowa w art. 165a § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, a mianowicie postanowienia o odmowie wszczęcia na wniosek skarżącej spółki postępowania w sprawie zmiany udzielonego B. sp. z o.o. z siedzibą w L. zezwolenia na urządzanie, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, loterii audiotekstowej o nazwie "[...]" oraz o zatwierdzenie zmian w regulaminie loterii. Z przywołanego przepisu prawa wynika bowiem, że jeżeli żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Podkreślając znaczenie konsekwencji wynikających z zastrzeżenia, którym na gruncie art. 552 k.c. operuje ustawodawca – a które wyrażają się, o czym szerzej mowa była powyżej, w tym, że wymieniony przepis prawa nie dezaktualizuje ograniczeń lub wyłączenia dopuszczalności przeniesienia poszczególnych składników przedsiębiorstwa wynikających, między innymi, z przepisów ustawy, jak również w tym, że co do zasady sam fakt nabycia przedsiębiorstwa nie wystarcza do przyjęcia, że jego nabywca staje się następcą prawnym zbywcy – w rekapitulacji przedstawionych argumentów trzeba więc stwierdzić, że żądanie przez spółkę wszczęcia postępowania w sprawie zmiany zezwolenia na urządzanie, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, loterii audiotekstowej o nazwie "[...]" oraz o zatwierdzenie zmian w regulaminie loterii, nie mogło odnieść oczekiwanego przez nią skutku, albowiem nie będąc stroną postępowania w sprawie udzielenia wymienionego zezwolenia, a co za tym idzie nie będąc adresatem decyzji udzielającej tego zezwolenia, spółka nie mogła skutecznie wystąpić o jego zmianę. Jeżeli tak, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że żądanie wszczęcia wymienionego postępowania zostało wniesione przez podmiot niebędący stroną, co musiało skutkować wydaniem postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Nie ma więc podstaw, aby twierdzić, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia art. 552 i art. 551 k.c., czy też art. 51 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 lit. a) i b) ustawy o grach hazardowych oraz art. 253a § 1 i art. 133 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, a w konsekwencji o naruszeniu jej art. 165a § 1. Wbrew stanowisku strony skarżącej o naruszeniu art. 165a § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa nie sposób jest również wnioskować na tej podstawie, że – jak podnosi – jego stosowaniu miałaby się sprzeciwiać okoliczność wszczęcia postępowania w sprawie w związku z wezwaniem strony do uzupełnienia braków wniosku w sposób, o którym mowa w art. 160 przywołanej ustawy. Abstrahując już nawet od tego, że z akt sprawy nie wynika, aby znajdowało się w nich wezwanie, czy też adnotacja, o których mowa odpowiednio w art. 155 § 1 i art. 177 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, które miałyby dowodzić zasadności stanowiska strony skarżącej, trzeba przede wszystkim podnieść, że wszczęcie postępowania w sprawie zmiany zezwolenia na urządzanie loterii audiotekstowej w zakresie podmiotu urządzającego loterię oraz o zatwierdzenie zmian w regulaminie loterii mimo istnienia przyczyn uzasadniającego wydanie postanowienia, o którym mowa w art. 165a § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, o których mowa była powyżej i tak w związku z ich ujawnieniem na etapie postępowania rozpoznawczego przed organem administracji doprowadziłoby do umorzenia tego postępowania z tychże (samych) przyczyn na podstawie art. 208 § 1 przywołanej ustawy. Postępowanie to byłoby bowiem bezprzedmiotowe. W konsekwencji brak jest więc również jakichkolwiek podstaw, aby za uzasadnione uznać twierdzenie o naruszeniu w rozpatrywanej sprawie zasady, o której mowa w art. 121 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa. Z przedstawionych powodów zarzuty skargi kasacyjnej należało uznać za niezasadne. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI