II GSK 1635/22

II GSK 1635/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-10-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Izabella Janson
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
II SA/Bk 267/22 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2022-06-22
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 4 pkt 1, 7, 9,10 11, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1 i 2, art. 7a,  art. 8, art. 18 ust. 2  4a, 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, 6, 7
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 176 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 7 i art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 88 art. 2 pkt 3,4
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do  międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Tekst mający znaczenie dla  EOG).
Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 4 lit. a)
Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant asystent sędziego Barbara Leszczyńska po rozpoznaniu w dniu 9 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 22 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Bk 267/22 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 9 lutego 2022 r. nr BP.501.2305.2020.2012.RZ9.43 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. Sp. z o.o. w B. 1350 zł (tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, wyrokiem z 22 czerwca 2022r., sygn. akt II SA/Bk 267/23 oddalił skargę A. Sp. z o.o. w B. (dalej: Spółka, Skarżąca) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD) z 9 lutego 2022 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Podczas kontroli drogowej samochodu osobowego marki [...] o nr rej. [...] w dniu [...] 2020 r. ok. godz. 22:30 w Rzeszowie ustalono, że kierowca przewoził zarobkowo dwóch pasażerów, którzy zamówili kurs przez aplikację Bolt, za który uiścili opłatę w wysokości 18,64 zł. Za usługę tę otrzymali fakturę wystawioną przez B. w imieniu Spółki. Kurs został zamówiony z ul. [...] na ul. [...] w Rzeszowie. Pojazdem kierował V. T. Stwierdzono także, że kontrolowany pojazd nie posiadał żadnych zewnętrznych oznaczeń świadczących o tym, że kierujący wykonuje przewóz taksówką.
Kontrola została udokumentowana protokołem kontroli, podpisanym przez kierującego bez uwag.
Po wszczęciu postępowania administracyjnego, organ I instancji ustalił, że Spółka posiada licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzieloną przez Prezydenta Miasta Białegostoku oraz jeden wypis, przy czym kontrolowany pojazd nie został do licencji zgłoszony.
Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w Rzeszowie decyzją z 20 października 2020 r., na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019 r, poz. 2140 z późn. zm.; dalej: u.t.d.), nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 9.300 zł za następujące naruszenia:
- 800 zł za niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie za każdą zmianę – niezgłoszenie do licencji ww. pojazdu marki Skoda, na mocy lp. 1.5. zał. nr 3 do u.t.d.
- 500 zł za niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d.- za każdy dokument, na mocy lp. 1.12. zał. nr 3 nr do u.t.d.;
- 8.000 zł za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d., na mocy lp. 2.11. zał. nr 3 do u.t.d.
Po rozpatrzeniu odwołania Spółki, GITD zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Następnie, po rozpoznaniu skargi Spółki na wspomnianą decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, ww. wyrokiem na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 329 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) oddalił tę skargę.
W ocenie WSA, w sprawie stan faktyczny został ustalony prawidłowo i Sąd przyjął go jako własny. Z przyjętych ustaleń wynikało, że doszło do naruszeń, za które wymierzono kary pieniężne. Zdaniem Sądu, zeznania kierowcy, pasażera oraz ustalenia protokołu kontroli, jak też ustalenia organów (m.in. informacje uzyskane z Urzędu Miasta Rzeszowa i Urzędu Miasta Białegostoku), nawet mimo braku umowy między Spółką a kierowcą, świadczą o tym, że przewozy zamawiane były przy pomocy aplikacji Bolt zainstalowanej w telefonie i kierowca wykonywał je w imieniu skarżącej Spółki, otrzymując pieniądze za przejazdy od Spółki co tydzień. Z kolei rozliczenia za wykonane usługi były dokonywane przy pomocy aplikacji BOLT.
Sąd podzielił opinię organu, że dla przypisania odpowiedzialności za naruszenie przepisów u.t.d. nie jest wymagane, aby strona była przedsiębiorcą. Dlatego organ nie miał obowiązku ustalenia, czy Spółka posiadała status przedsiębiorcy. Mimo to WSA nie miał wątpliwości, że działalność Spółki wyczerpywała definicję krajowego transportu drogowego (licencja nr 16), czyli działalności gospodarczej wykonywanej zarobkowo w postaci usług transportowych, z kolei realizowanych przez zatrudnionego przez Spółkę kierowcę. Wykonywane usługi transportowe, zdaniem Sądu I instancji, stanowiły odpłatne przewozy okazjonalne osób bez dopełnienia wszystkich wymagań określonych w przepisach. Przewóz bowiem był wykonywany pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, określonego w art. 18 ust. 4a (przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, zamiast wymaganych powyżej 7 osób łącznie z kierowcą). z zastrzeżeniem ust. 4b u.t.d. Dlatego, zgodnie z art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. oraz Ip. 2.11. zał. nr 3 do u.t.d. prawidłowo nałożono na Spółkę karę pieniężną 8.000 zł.
Co do stosowania rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 roku w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz.U. L 300 s. 88 z 14.11.2009; dalej: rozporządzenie nr 1073/2009) WSA zauważył, że dotyczy usług transportowych wykonywanych pojazdem konstrukcyjnie przystosowanym do przewozu powyżej 9 osób łącznie z kierowcą, natomiast w art. 4 pkt 11 u.t.d. odniesiono się do przewozów wykonywanych pojazdem przeznaczonym do przewozu do 9 osób łącznie z kierowcą. Na gruncie niniejszej sprawy obowiązującą jest wobec tego definicja przewozu okazjonalnego wynikająca z przepisów u.t.d.
Sąd mając na uwadze definicję przewozu okazjonalnego ujętą w art. 4 pkt 11 u.t.d. i uregulowania rozporządzenia nr 1073/2009, zauważył, że w kontrolowanej sprawie przewóz dokonywany był samochodem osobowym, a nie autobusem lub autokarem, co powoduje, że rozwiązania przyjęte w ww. rozporządzeniu nie muszą być stosowane dosłownie. Przy tym przewóz jednej osoby nie pozbawiał organu możliwości uznania tego przewozu za przewóz okazjonalny, chociażby z uwagi na art. 2 pkt 4 rozporządzenia nr 1073/2009.
Sąd I instancji zauważył, że kontrolowany samochód nie był zgłoszony do licencji posiadanej przez Spółkę, mimo obowiązku zgłoszenia organowi, który udzielił licencji, zmiany danych pojazdu na mocy art. 14 ust. 1 pkt 2 u.t.d. Konsekwencją było prawidłowe nałożenie kary pieniężnej w wysokości 800 zł, stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 u.t.d. oraz Ip. 1.5. załącznika nr 3 do u.t.d.
W ustalonym stanie faktycznym bezspornym było, że kierowca nie okazał kontrolującym wymaganego dokumentu w postaci wypisu z licencji udzielonej wykonawcy przewozu. Według WSA, Spółka winna była upewnić się przed rozpoczęciem zadania przewozowego przez kierowcę, że jest wyposażony we wszystkie wymagane w związku z wykonywanym przewozem dokumenty, o których mowa w art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d., w tym we wypis z licencji. Spółka nie dopełniła więc obowiązków w tym zakresie i Sąd podzielił ustalenia organu.
Odnosząc się do zarzutów niedostatecznego wyjaśnienia przez organ, w jaki sposób doszło do skojarzenia kierowcy z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność oraz braku wyjaśnienia zasad działania aplikacji Bolt, Sąd wskazał na dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 20 grudnia 2017 r. (C-34/15) analizę charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną Uber, analogiczną do aplikacji Bolt. Trybunał wywiódł, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
Mimo że w zaskarżonej decyzji nie znalazło się wyczerpujące wyjaśnienie sposobu działania aplikacji BOLT, to złożone przez Spółkę odwołanie nie zawierało zarzutów ani wniosków w tej materii. Do tego, nawet przy uznaniu, że w rozstrzygnięciach organów powinny pojawić się szersze rozważania na temat działania Bolt, nie sposób byłoby takiego naruszenia uznać za mające wpływ na finalne rozstrzygnięcie.
Sąd I instancji uznał, że organy dokonały ustalenia z zachowaniem wymogów postępowania administracyjnego: art. 7 i art. 77 § 1, art. 8 k.p.a. Zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na ustalenie niebudzącego wątpliwości stanu faktycznego, a decyzja odpowiadała prawu; jej uzasadnienie jest spójne, logiczne i zgodne z wymogami formalnymi przewidzianymi przez przepisy prawa.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Spółka, zaskarżając orzeczenie w całości i wnosząc o jego uchylenie w zaskarżonej całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji GITD; zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych, a także rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi Spółka zarzuciła naruszenie:
I. prawa materialnego w postaci:
1) niewłaściwego zastosowania art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4a b u.t.d. w zw. z Ip. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy, polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez Skarżącą wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie Bolt, wykonanie tego przejazdu przez kierowcę V. T., nie zaś przez Skarżącą (bądź jej pracownika), świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie na Skarżącą kary za wykonanie przewozu okazjonalnego, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez Skarżącą, w odniesieniu do tej konkretnej sprawy, nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.;
2) niewłaściwego zastosowania art. 4 pkt 11 u.t.d. w związku z art. 2 pkt 4 rozporządzenia nr 1073/2009, polegające na uznaniu, że przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów, wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w ustawie o transporcie drogowym, jak i definicja "usług okazjonalnych" określona w cytowanym wyżej rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób);
3) niewłaściwego zastosowania art. 14 ust. 1 pkt 2, art. 92a ust. 1 i ust. 7 oraz w zw. z Ip. 1.5. oraz 1.12. załącznika nr 3 do u.t.d. polegające na wymierzeniu Skarżącej kary za niezgłoszenie zmian danych do licencji, w sytuacji, w której organ w zaskarżonej decyzji stwierdził w sposób jednoznaczny, że Skarżąca nie posiadała na dzień kontroli ważnej licencji uprawniającej go do wykonywania tzw. przewozu okazjonalnego;
4) niewłaściwego zastosowania art. 4 pkt 11 oraz art. 18 ust. 4 a b u.t.d. (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.) w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do w/w ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez Skarżącą wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie Bolt, świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy;
5) niewłaściwego zastosowania art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. w zw. z Ip. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy w zw. z 4 pkt 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez Skarżącą;
II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
6) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz brak odniesienia się do wszystkich wskazanych zarzutów skargi skierowanej do decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego przejawiający się w braku wyczerpującego ustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutu naruszenia art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. w kontekście niepodjęcia wszelkich niezbędnych czynności oraz braku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a w szczególności:
a) zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez Skarżącą czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej,
b) braku zweryfikowania przez organ czy kierujący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;
c) zaniechania ustalenia, w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, oraz w jaki sposób odbyła się płatność;
d) braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;
e) poprzez uznanie, że płatność za przejazd miała nastąpić na rzecz Skarżącej, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer. Jednocześnie wskazuję, że w/w naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż WSA w Białymstoku pominął podczas rozpoznawania sprawy podniesione wyżej okoliczności, zaś gdyby okoliczności te nie zostały pominięte, rozstrzygnięcie wydane w sprawie mogło być odmienne;
7) art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego przepisów art. 7, 77 § 1 k.p.a. polegające na niepodjęciu wszelkich niezbędnych czynności oraz braku zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, a w szczególności:
a) zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez Skarżącą czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej;
b) braku zweryfikowania przez organ czy Kierujący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;
c) zaniechania ustalenia, w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, oraz w jaki sposób odbyła się płatność;
d) braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;
e) poprzez uznanie, że płatność za przejazd miała nastąpić na rzecz Skarżącej, a więc przewóz miał charakter odpłatny, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ - GITD wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Obecny na rozprawie pełnomocnik organu wnosił i wywodził jak w odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny na rozprawie, na mocy art. 111 § 2 p.p.s.a. połączył do wspólnego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia sprawy o sygnaturach: II GSK 1635/22, II GSK 762/23 i II GSK 982/23.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna Spółki nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu nieważność postępowania przed sądem I instancji. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu I instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (plkt 1); naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego konkretyzacji przez sformułowanie zarzutów kasacyjnych.
Wobec niestwierdzenia określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstaw nieważności postępowania sądowego, jak również podstaw do zastosowania z urzędu art. 189 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy do weryfikacji zarzutów kasacyjnych.
W skardze kasacyjnej sformułowano zarzuty zarówno naruszenia prawa materialnego, jak też naruszenia przepisów postępowania. Zarzuty te w znacznej części powtarzają się, zmierzając do podważenia tych samych ocen wyrażonych przez WSA, będących wynikiem przeprowadzonej przez ten Sąd kontroli legalności zaskarżonej decyzji, że, mimo podważania przez Spółkę, aby podejmowała i wykonywała działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób, a tym samym krajowy transport drogowy oraz że usługa świadczona przez Skarżącą, w której imieniu i na zlecenie działał kierujący pojazdem, spełniała przesłanki przewozu okazjonalnego, w ramach którego w dniu kontroli przewożono dwóch pasażerów, a pojazd, którym wykonywano przewóz nie spełniał kryteriów konstrukcyjnych określonych w art. 18 ust. 4a u.t.d. (samochód był konstrukcyjnie przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, zamiast przeznaczenia do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą) oraz nie zostały spełnione przesłanki z art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., a do tego Spółka nie wpisała kontrolowanego pojazdu do posiadanej licencji nr 16 na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym oraz nie wyposażyła kierowcy w wymagane dokumenty należy uznać za nieusprawiedliwione.
Istota sporu prawnego jaki zaistniał w sprawie, przy uwzględnieniu sposobu sformułowania zarzutów skargi kasacyjnej, w szczególności zaś ich wzajemnego powiązania, uzasadnia łączne rozpatrzenie podniesionych zarzutów: osobno tych opartych na podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., a odrębnie opartych na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Wskazać przy tym należy, że problem prawny objęty zarzutami skargi kasacyjnej w zbliżonych stanach faktycznych był już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, m.in. w wyrokach z: 8 lipca 2021 r. sygn. akt
II GSK 1344/18, 24 czerwca 2022 r. sygn. akt II GSK 330/19, 25 maja 2022 r. sygn. akt II GSK 103/19; 27 lipca 2023 r. sygn. akt II GSK 421/20; 28 września 2023 r. sygn. akt II GSK 683/20; 14 grudnia 2023 r., sygn. akt II GSK 1241/21; 15 stycznia 2025 r., sygn. akt II GSK 1683/21, 3 lipca 2025 r., sygn. akt II GSK 1526/21;
4 września 2025r., sygn. akt II GSK 477/22; 10 września 2025 r., sygn. akt II GSK 1304/23, II GSK 318/23, II GSK 1123/23 i II GSK 1563/23; opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie, podziela poglądy wyrażone w uzasadnieniach ww. orzeczeń.
Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju (...), przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z kolei przewozem drogowym na mocy art. 4 pkt 6a u.t.d. jest transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1; dalej: rozporządzenie nr 561/2006). W myśl art. 4 lit. a) rozporządzenia nr 561/2006 przewóz drogowy oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy.,
Przepis art. 4 pkt 11 u.t.d definiuje przewóz okazjonalny od strony negatywnej, określając go jako przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego, zdefiniowanych w art. 4 pkt 7, 9 i 10 u.t.d. Definicja ta nie jest rozbieżna względem definicji usług okazjonalnych, zawartej w art. 2 pkt 4 rozporządzenia nr 1073/2009, a określającej je jako usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych (według art. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia oznaczają usługi polegające na przewozie osób w określonych odstępach czasu i na określonych trasach, przy czym pasażerowie są zabierani z określonych z góry przystanków i dowożeni na z góry określone przystanki), w tym szczególnych usług regularnych (czyli usług regularnych bez względu na to, przez kogo są organizowane, które polegają na przewozie określonych kategorii pasażerów z wyłączeniem innych pasażerów, jak stanowi art. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia) oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. To, że w ostatnim przepisie jest mowa o przewozie grup osób wynika stąd, że rozporządzenie nr 1073/2009 na mocy art. 1 ust. 1 ma zastosowanie do międzynarodowego autobusowego i autokarowego przewozu osób na terytorium Wspólnoty przez przewoźników zarobkowych lub pracujących na potrzeby własne, mających siedzibę w państwie członkowskim zgodnie z jego ustawodawstwem, przy użyciu pojazdów zarejestrowanych w tym państwie członkowskim, które nadają się, ze względu na swoją konstrukcję i wyposażenie, do przewozu więcej niż dziewięciu osób, włączając kierowcę, i które są do tego celu przeznaczone, oraz do ruchu tych pojazdów pustych w związku z takim przewozem. Przepis art. 4 pkt 11 u.t.d także wspomina o przewozie, ale osób i nie budzi wątpliwości w orzecznictwie, że ma zastosowanie również w przypadku przewozu jednej osoby (por. wyrok NSA z 16 listopada 2023 r., sygn. akt II GSK 1024/20, w sprawie II GSK 1383/21).
Zatem, wbrew twierdzeniom Spółki, zgodnie z tytułem ustawy o transporcie drogowym, wszystkie wskazane w niej formy i odmiany przewozu stanowią transport drogowy, a tym samym przewóz okazjonalny nie jest czymś innym niż transport drogowy, lecz stanowi jedną z jego uregulowanych ustawą form (por. art. 1 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 1, pkt 3, pkt 6a i pkt 11 u.t.d.).
Przy tym, nawet gdyby przyjąć stanowisko Spółki (zaprezentowane w pkt 2. petitum skargi kasacyjnej), należałoby zauważyć, że kontrolowanym pojazdem było przewożonych dwóch pasażerów.
Skoro w świetle powyższych regulacji nie budzi wątpliwości, że przewóz okazjonalny jest jedną z form transportu drogowego, to należy także podnieść, że na mocy art. 5 ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Powołany art. 5b ust. 1 u.t.d. określa zaś warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, stanowiąc, że podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: samochodem osobowym (pkt 1), pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą (pkt 2), taksówką (pkt 3) - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.
Zdaniem NSA, organy prawidłowo uznały, a Sąd I instancji zaaprobował, że sporny w niniejszej sprawie przewóz stanowił przewóz okazjonalny, wymagający tym samym nie tylko uzyskania odpowiedniej licencji, którą Spółka posiadała, ale i spełnienia wszystkich warunków wymaganych prawem. Jak już wyjaśniono, wszystkie wskazane w ustawie o transporcie drogowym formy i odmiany przewozu stanowią transport drogowy, a więc przewóz okazjonalny nie jest czymś innym niż transport drogowy, lecz stanowi jedną z jego uregulowanych ustawą form.
Za prawidłowy należy więc uznać pogląd, że charakter świadczonej usługi jako transportu drogowego nie budzi wątpliwości.
W związku z tym, że w sprawie usługa zamówiona została poprzez aplikację Bolt, to należy odwołać się do wyroku TSUE z 20 grudnia 2017 r. sygn. akt C- 434/15, który orzekł, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Omawiany wyrok TSUE potwierdził prawidłowość oceny charakteru wykonywanej usługi przez Skarżącą jako usługi transportowej. Trybunał potraktował firmę realizującą analogiczną usługę jako wykonującego w części usługę transportową (w zakresie pośrednictwa), a więc oczywistym jest, że Spółka jako realizator drugiej części usługi (przewóz pasażera) również wykonywała usługę transportową.
Wymaga też wyjaśnienia, że podmiotem wykonującym przewóz była Spółka, a nie kierowca, co potwierdziły poczynione przez organy, a nie zakwestionowane przez Stronę, ustalenia: wykonywanie przewozu pojazdem należącym do Spółki, faktura wystawiona przez Bolt Operations OU w imieniu Spółki za realizowany w trakcie kontroli przewóz, potwierdzenie przelewu wynagrodzenia od Spółki dla kierowcy.
Kontynuując ocenę stanowiska organów i WSA o odpowiedzialności Spółki za przypisane jej naruszenia, należy podać, że omawiane przepisy u.t.d. nie różnicują w prawach przedsiębiorców transportowych, odwołując się jedynie do kryterium sposobu świadczenia usług przewozowych. Traktują one jednakowo wszystkich przedsiębiorców wykonujących działalność na podstawie ogólnej "licencji transportowej", wydanej w oparciu o art. 5 ust. 1 u.t.d., zmierzając jedynie do wyraźnego odróżnienia tych przedsiębiorców od podmiotów świadczących specyficzne usługi transportu drogowego osób taksówką (na podstawie art. 6 ust. 1 u.t.d.), które – w świetle u.t.d. - zobowiązane są do spełnienia wielu innych, surowszych wymogów w zakresie prowadzonych usług przewozowych - innych dla licencji na przewozy okazjonalne oraz innych dla tzw. "licencji taksówkowej". Skutkiem tej regulacji zostały ograniczone uprawnienia dla przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą na podstawie licencji uprawniającej do przewozów okazjonalnych w stosunku do przedsiębiorców wykonujących przewozy osób na podstawie "licencji taksówkowej".
Nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zarzut naruszenia art. 18 ust. 4a i 4b u.t.d. Sąd odwoławczy podziela stanowisko, że stosownie do art. 18 ust. 2 u.t.d. i zawartego w nim zwrotu "z zastrzeżeniem ust. 3" oba ustępy stanowią jedną treściową całość i odnoszą się jedynie do wykonywania przewozów wahadłowych i okazjonalnych w międzynarodowym transporcie drogowym, podczas gdy strona w dniu kontroli wykonywała przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym osób. Konkludując, wszystkie wskazane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego nie są usprawiedliwione, ponieważ WSA prawidłowo uznał, że Skarżąca w dniu kontroli wykonywała odpłatną usługę transportową (przewóz okazjonalny) i nie spełniała wymogów prawa w tym zakresie, m.in. co do kryterium konstrukcyjnego jak i sposobu nawiązania współpracy z klientem.
W sprawie prawidłowo stwierdzono, że Spółka wykonywała przewóz okazjonalny samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., jak i niepodpadającym pod wyjątki z art. 18 ust. 4b u.t.d. Ustawodawca umożliwił wykonywanie tego typu przewozów co do zasady pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Wyjątek, umożliwiający poruszanie się samochodem z mniejszą liczbą miejsc, określił zaś sztywno.
Aprobaty Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zyskał również zarzut naruszenia art. 4 pkt 11 u.t.d. W okolicznościach sprawy istniały jednoznaczne podstawy do uznania, że wykonywany przewóz miał charakter odpłatny (nie był przewozem niezarobkowym). Organy w toku postępowania administracyjnego jednoznacznie wyjaśniły kwestię, dotyczącą tego, czy przed rozpoczęciem kontrolowanego przewozu została zawarta umowa określająca warunki jego wykonania. Pasażer takiej umowy wprost nie zawierał, gdyż usługę zamówił przy pomocy aplikacji Bolt, ale zapłata za wykonany przewóz została uregulowana bezgotówkowo poprzez pobranie należnej kwoty z rachunku pasażera. W takiej sytuacji należy uznać, że przewóz miał charakter odpłatny i został wykonany na zlecenie pasażera. Do realizacji usługi doszło zaś na skutek skorzystania przez pasażera i skarżącego (reprezentowanego w tym przypadku przez kierującego) z aplikacji Bolt, służącej do kojarzenia osób i organizowania usług przewozu. Jest ta aplikacja sposobem porozumiewania się pomiędzy wykonującym usługę, a pasażerem i za jej pośrednictwem doszło do zawarcia umowy o wykonanie tej usługi. Sposób funkcjonowania aplikacji nie był między stronami sporny. Korzystał z niej kierujący pojazdem, jak i zamawiający usługę pasażer, i to dzięki niej doszło do skojarzenia osoby kierującej z pasażerami.
Odpłatne umożliwianie nawiązywania kontaktów przez aplikację zainstalowaną w smartfonie, pomiędzy właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami, a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, na wzór wykorzystanej przez kierowcę w sprawie niniejszej, polega także na selekcjonowaniu właścicieli (użytkowników) pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym określone przedsiębiorstwo dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Co więcej, TSUE zauważył, że platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy ci świadczą usługi. Okazuje się w szczególności, że administrator określa - za pomocą aplikacji - przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, przedsiębiorstwo to pobiera opłatę w wysokości tej ceny od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi (użytkownikowi) pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą (vide wyrok TSUE z 20 grudnia 2017 r. sygn. akt C-434/15).
W konsekwencji przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu przez aplikację Bolt ma charakter zorganizowany i ciągły, usługa ta była przez Spółkę świadczona – w tożsamych warunkach zorganizowania i ciągłości - we własnym imieniu jako wykonawcy przewozu i Skarżąca była za nią odpowiedzialna. Działanie to mieściło się w ramach pojęcia wykonywania krajowego transportu drogowego osób, czyli podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdem samochodowym zarejestrowanym w kraju, niezależnie od tego, ile razy Spółka świadczyła w ten sposób usługi przewozu i czy miała zarejestrowaną działalność gospodarczą.
Posiadając licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d., można wykonywać przewozy o różnym charakterze, to jest przewozy regularne, specjalne, wahadłowe i okazjonalne, o ile poza posiadaniem licencji na przewóz osób, spełnia się dodatkowe warunki dopuszczalności każdego z ww. rodzajów przewozów wynikające z przepisów prawa.
Skarżąca, posiadając licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d., wykonywała przewóz okazjonalny, gdyż nie spełniała cech przewozu regularnego, regularnego specjalnego ani wahadłowego.
Wykonywany przewóz naruszał przepisy prawa z uwagi na brak spełnienia przez pojazd kryterium konstrukcyjnego oraz niezaistnienie wyjątku przewidzianego w ustawie o transporcie drogowym. Sąd I instancji słusznie więc podzielił stanowisko organów, że wykonywany przez Stronę przewóz był przewozem okazjonalnym, wykonywanym pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. Samochód, którym wykonywano przewóz w dniu kontroli, był bowiem przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób, łącznie z kierowcą. Przepis art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. a), b), c) u.t.d. wymaga dla przyjęcia dopuszczalności wykonywania przewozu okazjonalnego, a w konsekwencji wyłączenia możliwości ukarania z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., spełnienia warunków w tym przepisie przewidzianych w przypadku samochodów osobowych niespełniających kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będących wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy. Nie było i nie może być obecnie kwestionowane, że warunki te w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie zostały spełnione. Pojazd samochodowy, którym przejazd ten był realizowany nie był pojazdem zabytkowym. Kontrolowany przewóz nie był również wykonywany na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa ani też po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed jego rozpoczęciem, która jest regulowana na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej (jakkolwiek dopuszcza się również wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa).
Stwierdzić tym samym należy, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego tj. art. 4 pkt 11 i art. 18 ust. 4a i 4b u.t.d. w zw. z Ip. 2.11. zał. nr 3 do u.t.d. przez ich niewłaściwe zastosowanie nie są usprawiedliwione.
Nietrafny okazał się także zarzut zgłoszony w pkt 3. petitum skargi kasacyjnej, że w realiach kontrolowanej sprawy do Spółki nie miał zastosowania art. 14 ust. 1 pkt 2 u.t.d., stanowiący, że przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, zmiany danych, o których mowa w art. 8, a jeżeli zmiany, o których mowa w ust. 1, obejmują dane zawarte w zezwoleniu na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, przedsiębiorca jest obowiązany wystąpić z wnioskiem o zmianę treści zezwolenia lub licencji (ust. 2), a jeżeli zmiany, o których mowa w ust. 1 pkt 1, polegają na zwiększeniu liczby pojazdów, przedsiębiorca jest obowiązany udokumentować zdolność finansową dla każdego zgłoszonego pojazdu samochodowego, zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, i może wystąpić z wnioskiem o wydanie dodatkowych wypisów z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub z licencji (ust. 3).
Podkreślając, że przywołany przepis prawa wprost odwołuje się do art. 5b ust. 1 u.t.d., co tym samym nie pozostawia żadnych wątpliwości, że ustanowiony w nim obowiązek adresowany jest do przewoźnika legitymującego się licencją na wykonywanie przewozu osób samochodem osobowym – a mianowicie licencją, o której mowa w pkt 1 ust. 1 art. 5b u.t.d. Nie jest więc prawidłowe stanowisko Spółki, że organ zakwestionował posiadanie licencji przez Stronę w ogóle, gdyż jedynie stwierdził, że licencja ta nie uprawniała do przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych przewidzianych w art. 18 ust. 4a, co jednak nie znaczyło, że nie miała obowiązku zgłaszania samochodu osobowego do licencji (skoro wykorzystywała ten pojazd i mogła chociażby skorzystać z wyjątku ustanowionego w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d.), jak również nie miała obowiązku wyposażenia kierowcy w wypis z tej licencji, zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d.
Zatem, jeżeli naruszenie ww. obowiązków przez niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi których udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 u.t.d. w wymaganym terminie oraz przez niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ww. ustawy odpowiada znamionom deliktów opisanych odpowiednio pod lp. 1.5. oraz lp. 1.12. zał. nr 3 do u.t.d., to brak jest podstaw do podważania zasadności nałożenia na Stronę kary pieniężnej za wymienione (i przypisane jej) naruszenia.
Konsekwencją stwierdzonych naruszeń było nałożenie na Spółkę administracyjnych kar pieniężnych na podstawie art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. Prawidłowo zastosowano art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d., gdyż przesłankami warunkującymi nałożenie kary pieniężnej na podstawie tego przepisu były ustalenia stwierdzające naruszenia dokonane przez podmiot (Spółkę) wykonujący przewóz i dlatego nie był stosowany art. 92a ust. 6 u.t.d., stanowiący, że za kierowców, o których mowa w ust. 5 pkt 1-4, uważa się również osoby niezatrudnione przez podmiot wykonujący przewóz drogowy, wykonujące osobiście przewozy drogowe na jego rzecz i z uwagi na odesłanie do ust. 5 dotyczący naruszeń stwierdzonych podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy.
Niezasadne okazały się także zarzuty naruszenia przepisów postępowania- art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., zgłoszone w pkt II. ppkt 6-7 petitum skargi kasacyjnej.
Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazuje podstawowe elementy konstrukcyjne, które musi zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego, tj.: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zatem naruszenie tego przepisu może mieć miejsce wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera tych elementów, w tym także gdy nie zawiera stanowiska co do przyjętego przez sąd stanu faktycznego, a więc gdy zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej z powodu wadliwości sporządzonego uzasadnienia (por. uchwałę składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Naruszenie to, w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a., musi być na tyle istotne, aby mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przypomnienia również wymaga, że zupełnie inną kwestią jest siła przekonywania argumentów zawartych w uzasadnieniu orzeczenia. Brak przekonania Strony o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym co do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa – którego prawidłowość, aby mogła być oceniona wymaga postawienia innych zarzutów kasacyjnych – czy też odnośnie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami wnoszącego skargę kasacyjną, nie oznacza wadliwości uzasadnienia wyroku, i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Fakt więc, że stanowisko zajęte przez WSA jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, iż uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Dlatego polemika z merytorycznym stanowiskiem Sądu I instancji nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Poprzez zarzut jego naruszenia nie można bowiem skutecznie zwalczać ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. wyroki NSA z: 26 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1131/13; 20 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 2081/13; 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13; 18 marca 2015r., sygn. akt I GSK 1779/13; 22 czerwca 2016 r., sygn. akt I GSK 1821/14; 6 marca 2019 r., sygn. akt II GSK 985/17).
Zawarty w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wywód w sposób logiczny i jasny przedstawia stanowisko WSA, dotyczące niestwierdzonych naruszeń przez organ zasad prawidłowego prowadzenia postępowania wyjaśniającego, wskazuje na podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz zawiera jej wyjaśnienie. Zawarte w uzasadnieniu wyroku motywy, jakimi Sąd I instancji kierował się, podejmując orzeczenie, są jasne i pozwalają na kontrolę instancyjną w granicach wyznaczonych skargą kasacyjną (art. 183 § 1 p.p.s.a.).
Co więcej zasadność powyższego potwierdzają również wnioski osadzone na analizie konstrukcji omawianego zarzutu kasacyjnego, która wręcz wprost powiela konstrukcję zarzutu naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. (por. pkt II. ppkt 7 petitum skargi kasacyjnej), co siłą rzeczy nie może sprzyjać ani też służyć wykazaniu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Przed odniesieniem się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi mimo rażącego naruszenia przez GITD przepisów art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. (pkt II. ppkt 7 petitum skargi kasacyjnej) należy powołać kilka ogólnych zasad rządzących postępowaniem kasacyjnym.
Skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym i profesjonalnym środkiem prawnym zaskarżenia wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych, co znalazło swój wyraz również w przymusie adwokacko-radcowskim, tj. obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawidłowe określenie podstaw kasacyjnych oznacza obowiązek wnoszącego skargę kasacyjną powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem autora skargi kasacyjnej uchybił sąd I instancji w zaskarżonym orzeczeniu oraz uzasadnienia ich naruszenia. Przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu, czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego czy naruszenie przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia łącznie. Konieczne jest przy tym wskazanie konkretnych przepisów naruszonych przez sąd, z podaniem jednostki redakcyjnej (numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu). Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa materialnego może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Sformułowanie zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa materialnego zawsze powinno łączyć się z wykazaniem, na czym polegało wadliwe odczytanie przez sąd pierwszej instancji znaczenia treści przepisu, a następnie konieczne jest podanie właściwego, zdaniem skarżącego, rozumienia naruszonego przepisu. Naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumpcji). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej ma za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych. Zarzuty kasacyjne nieodpowiadające tym warunkom uniemożliwiają Sądowi odwoławczemu ocenę ich zasadności. Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych (por. postanowienie NSA z 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/04, czy wyroki NSA z: 16 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 861/10; 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 22/18). Mając na uwadze powyższe, niniejsza skarga kasacyjna ww. wymagań nie spełnia.
Zarzut naruszenia przepisów postępowania może być uwzględniony tylko wówczas, gdy naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wykazanie potencjalnego wpływu uchybienia procesowego na wynik sprawy należy do strony wnoszącej skargę kasacyjną. Przez "wpływ", o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem Sądu I instancji, który chociaż nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną, wynikającym z przepisu art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a., jest więc nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z wykazaniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Nie wystarczy zatem przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie decyduje każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przez to rozumieć wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wnoszący skargę kasacyjną jest więc obowiązany uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, iż miały wpływ na treść kwestionowanego orzeczenia, ponieważ gdyby do tych uchybień nie doszło, wyrok sądu administracyjnego mógłby być inny. Zarzuty kasacyjne nieodpowiadające wskazanym warunkom uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę ich zasadności.
Analiza uzasadnienia skargi kasacyjnej nie dostarcza odpowiedzi na pytanie, na czym dokładnie – w tym zwłaszcza w świetle przedstawionych wymogów – miałoby polegać zarzucane naruszenie przepisów postępowania w relacji do określonych nimi i adresowanych do wojewódzkiego sądu administracyjnego wzorców kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a w rezultacie, jaki miałby być wpływ zarzucanych naruszeń na wynik sprawy. Jeżeli tak, to w świetle wszystkich konsekwencji wynikających z zasady dyspozycyjności obowiązującej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, o których była mowa powyżej, zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie mogły odnieść skutku oczekiwanego przez skarżącego kasacyjnie.
Mając powyższe na uwadze, NSA stwierdził, że sposób, w jaki skonstruowano oraz uzasadniono zarzut naruszenia przepisów postępowania ujęty w pkt II. ppkt 6, 7 petitum skargi kasacyjnej, nie daje podstaw do uznania, że Skarżąca skutecznie podważyła stan faktyczny, który przyjęty został przez Sąd I instancji – jako prawidłowo ustalony przez organ – za podstawę wyrokowania w rozpoznawanej sprawie. Podniesione w tej sprawie zarzuty procesowe wskazują jedynie na istniejące, w ocenie Strony skarżącej, uchybienia, które jednak nie spełniają wymogu niezbędnego dla uwzględnienia tych zarzutów, tj. wykazania wpływu tych naruszeń na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw i dlatego orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na mocy art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn.zm.).