Orzeczenie · 2025-02-06

II GSK 1628/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-02-06
NSAubezpieczenia społeczneWysokansa
ubezpieczenie zdrowotneumowa o dziełoumowa zlecenieświadczenie usługKodeks cywilnyNFZNSAskarga kasacyjnapodleganie ubezpieczeniu

Sprawa dotyczyła podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umowy cywilnoprawnej zawartej między spółką a wykładowcą. Spółka kwestionowała decyzję Prezesa NFZ, utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie o obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, argumentując, że umowa na opracowanie i wygłoszenie autorskich wykładów miała charakter umowy o dzieło. Sąd I instancji (WSA w Warszawie) oddalił skargę spółki, uznając, że przeprowadzenie wykładu nie jest umową o dzieło, lecz umową o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu. NSA w wyroku II GSK 1628/24 oddalił skargę kasacyjną spółki. Sąd podkreślił, że kluczowe dla rozróżnienia umowy o dzieło od umowy o świadczenie usług jest kryterium rezultatu. W przypadku wykładów, nawet jeśli są autorskie i indywidualnie przygotowane, nie można mówić o dziele w rozumieniu Kodeksu cywilnego, gdyż nie jest to rezultat samoistny, obiektywnie osiągalny i pewny. NSA powołał się na bogate orzecznictwo w tym zakresie, wskazując, że przygotowanie i wygłoszenie wykładu, nawet o charakterze naukowym, zazwyczaj stanowi świadczenie usług wymagające starannego działania, a nie zobowiązanie do osiągnięcia konkretnego, zindywidualizowanego rezultatu. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym przepisów o prawie autorskim, uznając, że WSA prawidłowo zakwalifikował umowę jako umowę o świadczenie usług, co skutkuje obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że umowa na prowadzenie wykładów, nawet autorskich, nie jest umową o dzieło, lecz umową o świadczenie usług, co ma kluczowe znaczenie dla podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Potwierdzenie, że sądy administracyjne nie stosują przepisów KC o wykładni oświadczeń woli w sprawach ubezpieczeniowych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji umowy o wykłady, ale zasady rozróżnienia umowy o dzieło od umowy o świadczenie usług mają szersze zastosowanie. Kontekst ubezpieczenia zdrowotnego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy umowa na opracowanie i wygłoszenie autorskich wykładów stanowi umowę o dzieło, czy umowę o świadczenie usług podlegającą przepisom o zleceniu, w kontekście obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Umowa na opracowanie i wygłoszenie autorskich wykładów stanowi umowę o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu, a nie umowę o dzieło.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że kluczowe dla umowy o dzieło jest osiągnięcie konkretnego, samoistnego rezultatu. Wykład, nawet autorski, nie spełnia tych kryteriów, a jego przygotowanie i wygłoszenie wymaga starannego działania, co jest charakterystyczne dla umowy o świadczenie usług lub zlecenia.

Czy sąd administracyjny przy kontroli decyzji w przedmiocie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu jest zobowiązany do stosowania przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących wykładni oświadczeń woli (art. 65 kc)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny nie jest zobowiązany do stosowania art. 65 kc w sprawach ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, gdyż są to sprawy publicznoprawne, a nie cywilne.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że przepisy o wykładni oświadczeń woli (art. 65 kc) mają znaczenie w sprawach cywilnych, ale nie w sprawach o charakterze publicznoprawnym, takich jak ustalanie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Prezesa NFZ w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

Przepisy (9)

Główne

uśoz art. 66 § ust. 1 pkt 1 lit. e

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Określa, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia.

ppsa art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.c. art. 627

Kodeks cywilny

Definicja umowy o dzieło, wymagająca określenia dzieła jako przyszłego, z góry określonego, samoistnego rezultatu.

k.c. art. 734 § § 1

Kodeks cywilny

Definicja umowy zlecenia, polegająca na zobowiązaniu do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie; zobowiązanie starannego działania.

k.c. art. 750

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący umów o świadczenie usług, do których stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu.

u.p.a.p.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Definicja utworu, która była przywoływana w kontekście rozróżnienia dzieła i utworu.

ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego.

ppsa art. 174 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia prawa materialnego.

ppsa art. 174 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia przepisów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa na prowadzenie wykładów, nawet autorskich, nie jest umową o dzieło, lecz umową o świadczenie usług podlegającą przepisom o zleceniu. • Przeprowadzenie wykładu nie stanowi samoistnego, obiektywnie osiągalnego rezultatu wymaganego dla umowy o dzieło. • Sąd administracyjny nie jest związany przepisami Kodeksu cywilnego dotyczącymi wykładni oświadczeń woli w sprawach ubezpieczeniowych.

Odrzucone argumenty

Umowa na opracowanie i wygłoszenie wykładów była umową o dzieło, a nie umową o świadczenie usług. • Naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji (niepełna ocena dowodów, brak przesłuchania świadków). • Naruszenie przepisów prawa materialnego (błędna wykładnia KC i ustawy o prawie autorskim).

Godne uwagi sformułowania

Umowa o dzieło jest umową o "rezultat usługi". • Przedmiotem umowy o dzieło [...] jest więc przyszły, z góry określony, samoistny, materialny lub niematerialny, lecz obiektywnie osiągalny i w danych warunkach pewny rezultat pracy i umiejętności przyjmującego zamówienie. • Umowę zlecenia zalicza się do zobowiązań tzw. starannego działania, a nie zobowiązań rezultatu. • Przygotowanie wykładu, nawet gdy przekazywana w nim wiedza wykracza poza zwykły poziom i granice programowe oraz jest w sposób indywidualny dostosowywana do potrzeb słuchaczy, nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że w takim wypadku mamy do czynienia z dziełem.

Skład orzekający

Małgorzata Korycińska

przewodniczący sprawozdawca

Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

sędzia

Andrzej Skoczylas

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że umowa na prowadzenie wykładów, nawet autorskich, nie jest umową o dzieło, lecz umową o świadczenie usług, co ma kluczowe znaczenie dla podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Potwierdzenie, że sądy administracyjne nie stosują przepisów KC o wykładni oświadczeń woli w sprawach ubezpieczeniowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji umowy o wykłady, ale zasady rozróżnienia umowy o dzieło od umowy o świadczenie usług mają szersze zastosowanie. Kontekst ubezpieczenia zdrowotnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia między umową o dzieło a umową zlecenie, co ma bezpośrednie przełożenie na obowiązki ubezpieczeniowe. Orzeczenie NSA jasno określa kryteria, które mogą być pomocne dla wielu przedsiębiorców i wykonawców.

Wykład to nie dzieło? NSA rozstrzyga o ubezpieczeniu zdrowotnym wykładowców.

Dane finansowe

WPS: 240 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst