II GSK 1624/22

Naczelny Sąd Administracyjny2023-02-07
NSAAdministracyjneŚredniansa
brońpozwolenie na brońpolicjapostępowanie administracyjneprzewlekłość postępowaniaorzeczenie lekarskieorzeczenie psychologiczneodwołanieNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gdańsku, uznając, że organ Policji nie prowadził postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń w sposób przewlekły, a jedynie korzystał z przysługujących mu praw procesowych.

Skarga kasacyjna dotyczyła wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta Policji w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń gazową. Skarżący zarzucał organowi zbędne czynności i nadmierne przedłużanie postępowania. NSA uznał, że organ działał zgodnie z prawem, korzystając z możliwości wniesienia odwołania od orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, co nie stanowiło przewlekłości, a jedynie próbę rzetelnego wyjaśnienia stanu zdrowia skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową do ochrony osobistej. Skarżący zarzucał organowi podejmowanie zbędnych czynności i nadmierne przedłużanie postępowania. Sąd pierwszej instancji uznał, że organ nie dopuścił się przewlekłości, ponieważ skorzystał z przysługującego mu prawa do wniesienia odwołania od orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, co było uzasadnione potrzebą rzetelnego wyjaśnienia stanu zdrowia skarżącego. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że korzystanie z uprawnień procesowych nie może być traktowane jako przewlekłość postępowania. Sąd odrzucił zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, wskazując, że przepisy dotyczące odwołań od orzeczeń lekarskich i psychologicznych mają charakter procesowy, a organ działał w granicach prawa, dążąc do uzyskania ostatecznego orzeczenia potwierdzającego zdolność skarżącego do posiadania broni. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, korzystanie z uprawnień procesowych, w tym prawa do wniesienia odwołania, nie stanowi przewlekłości postępowania z winy organu, jeśli służy rzetelnemu wyjaśnieniu stanu faktycznego.

Uzasadnienie

NSA uznał, że organ Policji, wnosząc odwołanie od orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, działał w ramach przysługujących mu uprawnień procesowych, mając na celu upewnienie się co do stanu zdrowia skarżącego. Działanie to miało na celu uzyskanie ostatecznego orzeczenia, a nie celowe przedłużanie postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.b.a. art. 15h § 3

Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji

u.b.a. art. 15h § 7

Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 37 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.b.a. art. 15 § 5

Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ Policji działał w granicach prawa, korzystając z możliwości wniesienia odwołania od orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, co nie stanowi przewlekłości postępowania. Przepisy dotyczące odwołań od orzeczeń lekarskich i psychologicznych mają charakter procesowy. Uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające i pozwoliło na kontrolę instancyjną.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się do wszystkich zarzutów skargi. Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 15h ust. 3 u.b.a.) poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie. Zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 8, 11, 12 k.p.a.) poprzez nienależyte uzasadnienie odwołań.

Godne uwagi sformułowania

Skorzystania z uprawnień przewidzianych przepisami ustawy nie można traktować jako zdarzenia powodującego przewlekłość postępowania z winy organu. Przepis art. 15h ust. 3 u.b.a. nie ma charakteru materialnego, czy też ustrojowego, jak wskazuje w uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącego. Stosownie do tegoż przepisu, odwołanie wraz z jego uzasadnieniem wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia, za pośrednictwem lekarza lub psychologa, który wydał orzeczenie, do jednego z podmiotów odwoławczych... Wydawane w wyniku rozpatrzenia wspomnianego wyżej odwołania orzeczenia lekarskie i psychologiczne, które ustawodawca w art. 15h ust. 7 u.b.a. określa wyraźnie i nie bez przyczyny jako "ostateczne", są wiążące dla organów Policji prowadzących postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń.

Skład orzekający

Gabriela Jyż

przewodniczący

Grzegorz Dudar

sprawozdawca

Zbigniew Czarnik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia przewlekłości postępowania w kontekście korzystania przez organ z uprawnień procesowych, w szczególności w sprawach dotyczących pozwolenia na broń."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego trybu postępowania w zakresie broni i amunicji, ale ogólne zasady dotyczące przewlekłości mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawnego, jakim jest przewlekłość postępowania administracyjnego, a także specyfiki procedury związanej z pozwoleniem na broń. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi przykład interpretacji przepisów przez NSA.

Czy organ policji może przedłużać postępowanie o pozwolenie na broń, korzystając z prawa do odwołania? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1624/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-02-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż /przewodniczący/
Grzegorz Dudar /sprawozdawca/
Zbigniew Czarnik
Symbol z opisem
6312 Odmowa   wydania       pozwolenia    na       broń
659
Hasła tematyczne
Broń i materiały wybuchowe
Sygn. powiązane
III SAB/Gd 123/21 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2022-04-01
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 141 par. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art. 37 par. 1 pkt 2, art. 8, art. 11, art. 12.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2020 poz 955
art. 15h ust. 3 pkt 1 -3 i ust. 7.
Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar (spr.) Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 kwietnia 2022 r. sygn. akt III SAB/Gd 123/21 w sprawie ze skargi A. G. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową do ochrony osobistej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 1 kwietnia 2022 r., sygn. akt III SAB/Gd 123/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę A. G. (dalej: skarżący) na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku (dalej: organ, Komendant) w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową do ochrony osobistej.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W wyniku zawiadomienia złożonego przez R. Ch. wskazującego na pogarszający się stan zdrowia skarżącego, pismem z dnia 6 listopada 2020 r. Komendant, na podstawie art. 15 ust. 5 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tj.: Dz.U. z 2020 r., poz. 955 ze zm. - dalej również powoływana w skrócie jako: "u.b.a."), wezwał skarżącego do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia wydanych na tej podstawie orzeczeń.
Skarżący, mimo dwukrotnego wnioskowania o przedłużenie terminu przeprowadzenia badań nie wykonał ich w zakreślonym terminie, w związku z czym, w dniu 21 stycznia 2021 r. Komendant wszczął wobec skarżącego postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową do celów ochrony osobistej z uwagi na nie przedłożenie organowi Policji aktualnych orzeczeń - lekarskiego i psychologicznego.
Postanowieniem z dnia 4 marca 2021 r. organ wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia 10 kwietnia 2021 r. z uwagi na oczekiwanie na opinię środowiskową właściwej terytorialnie jednostki Policji.
W piśmie z dnia 11 marca 2021 r. skarżący wskazał, że brak jest podstaw do cofnięcia mu pozwolenia na broń. Do pisma dołączył uwierzytelnione odpisy orzeczeń: lekarskiego z dnia 9 marca 2021 r. i psychologicznego z dnia 8 marca 2021 r., pochodzące z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Gdańsku (dalej powoływany także jako "WOMP"), zgodnie z którymi nie należy on do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 u.b.a. i może dysponować bronią. Od powyższych orzeczeń, Komendant w dniu 8 kwietnia 2021 r., na podstawie art. 15h u.b.a., wniósł odwołania.
Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2021 r. Komendant postanowił wyznaczyć nowy termin załatwienia sprawy dotyczącej cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich oraz broni palnej gazowej do celów ochrony osobistej do dnia 10 maja 2021 r. wskazując, że sprawa nie została załatwiona w terminie z uwagi na trwające postępowanie w zakresie uzupełnienia materiału dowodowego o informację dotyczącą sposobu rozstrzygnięcia postępowań odwoławczych w sprawie złożonych przez organ Policji odwołań od orzeczenia lekarskiego i psychologicznego.
Pismem z dnia 13 kwietnia 2021 r. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy wezwał A. G. do stawienia się na badanie psychologiczne w dniu 27 kwietnia 2021 r., natomiast pismem z dnia 15 kwietnia 2021 r. przesłał dokumentację pacjenta do Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej w Warszawie celem ponownego badania i wydania orzeczenia lekarskiego w trybie odwoławczym.
Pismem z dnia 20 kwietnia 2021 r. skarżący wniósł o cofnięcie odwołań z dnia 8 kwietnia 2021 r. oraz o udostępnienie informacji publicznej obejmującej liczbę orzeczeń lekarskich określonych w przepisie art. 15f u.b.a. i orzeczeń psychologicznych określonych w art. 15g u.b.a. wydanych przez lekarzy oraz psychologów Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Gdańsku w postępowaniach o wydanie pozwolenia na broń oraz postępowań w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń prowadzonych przez KWP w Gdańsku w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 9 marca 2021 r.; sygnatury spraw, w których zostały wydane orzeczenia, o jakich mowa wyżej oraz liczbę odwołań organu pierwszej instancji od orzeczeń, o której mowa wyżej.
Kolejnymi postanowieniami z maja 2021 r., z dnia 7 czerwca 2021 r. i z dnia 3 sierpnia 2021 r. Komendant wyznaczył nowe terminy załatwienia sprawy odpowiednio do dnia 10 czerwca 2021 r., 10 sierpnia 2021 r. oraz 10 października 2021 r.
Pismem z dnia 18 sierpnia 2021 r. skarżący wniósł do organu ponaglenie wobec prowadzenia w sposób przewlekły przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku postępowania w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną do celów łowieckich oraz broni gazowej do celów ochrony osobistej. Postanowieniem z dnia 9 września 2021 roku Komendant Główny Policji stwierdził, że Komendant nie dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania.
Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Gdańsku pismem z dnia 30 września 2021 r. poinformował organ, że termin badania psychologicznego skarżącego w trybie odwołania został wyznaczony na 26 października 2021 r.
Postanowieniem z dnia 5 października 2021 r. organ wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia 10 grudnia 2021 r.
W dniu 5 października 2021 r. skarżący wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową do celów ochrony osobistej wskutek podjęcia zbędnych, wobec zakresu zebranego do dnia 11 marca 2021 r. materiału dowodowego, niewyjaśnionych stronie oraz nadmiernie przedłużających postępowanie czynności, których prowadzenie dodatkowo stanowi nadmierną uciążliwość dla skarżącego.
Wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2022 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę skarżącego na przewlekłe prowadzenie postępowania. Wskazał, że skarżący przedłożył wymagane orzeczenia lekarskie i psychologiczne na początku marca 2021 r., jednakże organ skorzystał w przewidzianej przepisem art. 15h ust. 2 u.b.a. możliwości wniesienia odwołania od orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego. Prawo wniesienia odwołania przysługuje na mocy tego przepisu nie tylko osobie poddanej badaniu, ale i komendantowi wojewódzkiemu Policji. Skarżący niezasadnie upatruje we wniesieniu przez organ odwołań od orzeczeń - lekarskiego i psychologicznego - źródła przewlekłego prowadzenia przez organ postępowania. Skorzystania z uprawnień przewidzianych przepisami ustawy nie można traktować jako zdarzenia powodującego przewlekłość postępowania z winy organu. Z przepisów u.b.a. nie wynikają jakieś szczególne okoliczności czy wymagania związane z możliwością wniesienia przez organ odwołania od orzeczenia lekarskiego i psychologicznego. Przepis art. 15h ust. 3 u.b.a. mówi jedynie o konieczności sporządzenia uzasadnienia odwołania, określa termin na wniesienie odwołania oraz wskazuje podmioty odwoławcze.
Przedłożone orzeczenia - lekarskie i psychologiczne dotyczące skarżącego zawierają właściwie jedynie wniosek końcowy z przeprowadzonych wobec skarżącego badań – że może on dysponować bronią. Organ, działając w niniejszej sprawie z urzędu, ma natomiast, obowiązek skorzystania z wszelkich możliwości przewidzianych przepisami prawa w celu wyjaśnienia, w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Takim sposobem jest m.in. poddanie przedłożonych orzeczeń ponownej weryfikacji. Organ podejmując decyzję o wniesieniu odwołania od orzeczenia lekarskiego i psychologicznego prawidłowo miał na uwadze treść art. 7, art. 75 § 1 oraz art. 77 § 1 k.p.a. W ocenie sądu pierwszej instancji zarzuty skarżącego dotyczące bezzasadnego wniesienia przez organ odwołań nie mogą przynieść oczekiwanego przez skarżącego skutku.
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że Komendant nie narzucił skarżącemu wyboru lekarza czy psychologa, a jedynie w piśmie z dnia 6 listopada 2020 r., w którym wezwał skarżącego do przedłożenia orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, wskazał adres strony internetowej, na której dostępny jest wykaz lekarzy i psychologów uprawnionych do wydawania tego rodzaju orzeczeń. Wniesienie przez organ odwołania, za pośrednictwem lekarza i psychologa, do WOMP, nie zaś do podmiotu odwoławczego nie przyczyniło się do przedłużenia postępowania z winy organu. Jak wynika z art. 15h u.b.a., to na lekarzu lub psychologu spoczywa obowiązek przekazania odwołania do podmiotu odwoławczego. Między wniesieniem przez organ odwołania - 8 kwietnia 2021 r. a przekazaniem go do podmiotu odwoławczego – 15 kwietnia 2021 r. minęło 7 dni, czyli tyle, ile przewiduje na przekazanie odwołania do podmiotu odwoławczego przepis art. 15h ust. 4 u.b.a.
Dla oceny prawidłowości postępowania organu nie ma też znaczenia, czy skarżony organ korzysta czy też nie korzysta w innych sprawach z możliwości wnoszenia odwołań od orzeczeń psychologicznych i lekarskich. Każda sprawa administracyjna jest sprawą indywidualną, odrębną. Organ nie jest zobowiązany do podejmowania w każdej sprawie takiego samego sposobu działania w kwestii wniesienia przedmiotowych odwołań. Także sąd ocenia sposób działania lub zaniechania organu w konkretnej, zaskarżonej skargą na przewlekłe prowadzenie postępowania sprawie, nie kierując się – i nie mogąc w istocie kierować się przy tej ocenie - sposobem prowadzenia postępowań przez ten sam organ w innych, indywidualnych sprawach.
Konkludując sąd pierwszej instancji stwierdził, że w sprawie przyczyną długiego trwania postępowania nie jest sposób działania organu czy też jego zaniechania, zaś przyczyna ta leży po stronie podmiotów wykonujących badania i sporządzających orzeczenia lekarskie i psychologiczne. Jest to wobec tego przyczyna niezależna od organu.
Od wyroku WSA w Gdańsku z 1 kwietnia 2022 r. skarżący wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył to orzeczenie w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów zarówno prawa materialnego jak i procesowego.
Na zasadzie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego (ustrojowego) w związku z:
a) błędną (rozszerzającą) wykładnią przepisu art. 15h ust. 3 u.b.a. polegającą na uznaniu, iż od orzeczenia wydanego w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy organem właściwy do wydania orzeczeń lekarskiego i psychologicznego w trybie odwoławczym jest podmiot odwoławczy nie będący wojewódzkim ośrodkiem medycyny pracy, podczas, gdy z wykładni gramatycznej przepisu art. 15h ust. 3 u.b.a. (a w szczególności art. 15 ust. 3 pkt. 1 u.b.a.) jednoznacznie wynika, iż organem właściwym do wydania orzeczenia w trybie odwoławczym jest instytut badawczy w dziedzinie medycyny pracy;
b) niezastosowaniem przepisu art. 15h ust. 3 pkt. 1 u.b.a. w zw. z przepisem § 1 pkt. 1 decyzji 107/MON Ministra Obrony Narodowej w sprawie wyznaczenia podmiotów leczniczych właściwych do rozpatrywania odwołań od orzeczeń lekarskich i psychologicznych z dnia 21 kwietnia 2016 r. (Dz. Urz. MON z 2016 r. poz. 60) oraz przepisami § 3 i § 4 zarządzenia nr 41/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 18 października 2017 r. w sprawie zatwierdzenia Statutu instytutu badawczego pod nazwą "Wojskowy Instytut Medycyny Lotniczej" (Dz. Urz. MON z 2017 r. poz. 198) skutkującym przyjęciem, iż wniesienie przez organ pierwszej instancji odwołania w trybie art. 15h ust. 3 pkt. 1 u.b.a. do podmiotu leczniczego wymienionego w przepisie art. 15h ust. 3 pkt. 3 u.b.a. nie skutkuje przewlekłym prowadzeniem postępowania przez organ pierwszej instancji;
Ponadto na podstawie art. 174 pkt. 2) p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. - poprzez:
a) nieodniesienie się w wyjaśnieniu podstawy prawnej zaskarżonego wyroku do zawartych w skardze na przewlekłe prowadzenie postępowania zarzutów dotyczących naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a. i art. 12 k.p.a.;
b) ogólnikowość i nieadekwatność wywodu prawnego zawartego w wyjaśnieniu podstawy prawnej zaskarżonego wyroku do realiów kontrolowanego postępowania.
Wskazując na powyższe, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz przeprowadzenie rozprawy.
Organ nie skorzystał z możliwości złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Na rozprawie w dniu 7 lutego 2023 r., pełnomocnik skarżącego podtrzymując zarzuty i argumentację zaprezentowaną w skardze kasacyjnej, wniósł dodatkowo o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której w rozpatrywanej sprawie nie stwierdzono.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Granice skargi kasacyjnej wyznaczone są wskazanymi w niej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).
W odniesieniu do podstawy kasacyjnej opisanej w treści art. 174 pkt 1 p.p.s.a. podkreślić należy, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach:, jako błędna wykładnia albo, jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, autor skargi kasacyjnej powinien wykazać, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa, powinien podać, że sąd, stosując przepis, popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa.
Stawiając zaś zarzut oparty na przepisie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., autor skargi kasacyjnej powinien nie tylko wskazać, jaki przepis postępowania został naruszony, lecz także uzasadnić, jaki wpływ na wynik sprawy miało to naruszenie. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej a zaskarżonym orzeczeniem sądu pierwszej instancji, który to związek przyczynowy musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy (vide: wyrok NSA z 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1333/09).
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta zarówno na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, jak i na zarzutach naruszenia prawa materialnego. W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11, LEX nr 1217424; wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08, LEX nr 596025; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13, LEX nr 1488113). Warunkiem uwzględnienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania jest stwierdzenie istotnego wpływu zaistniałego naruszenia na wynik sprawy.
NSA nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się do wszystkich podniesionych w skardze zarzutów, w szczególności naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 8, art. 11 i art. 12 k.p.a oraz ogólnikowość i nieadekwatność wywodu prawnego zawartego w wyjaśnieniu podstawy prawnej zaskarżonego wyroku.
Odnosząc się do powyższego zarzutu przypomnieć należy, że w art. 141 § 4 p.p.s.a. ustawodawca określił niezbędne elementy uzasadnienia wyroku, czyli: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania, co do dalszego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny konsekwentnie przyjmuje w swym orzecznictwie, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, opubl. ONSAiWSA z 2010 r. Nr 3, poz. 39), po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Zdaniem NSA, żadna z tych sytuacji nie wystąpiła w rozpatrywanej sprawie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w powołanym przepisie. WSA przedstawił w nim w szczególności stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując, z jakich przyczyn - w jego ocenie - skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Okoliczność natomiast, że autor skargi kasacyjnej nie podziela stanowiska sądu pierwszej instancji, czy też jego ocena, że uzasadnienie wyroku jest niepełne i nieprzekonujące, nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Zgodnie z poglądem powszechnie akceptowanym w judykaturze i w doktrynie wojewódzki sąd administracyjny w uzasadnieniu wyroku nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów skargi i do każdego z argumentów na ich poparcie - może je oceniać całościowo (por. wyroki NSA: z 29 kwietnia 2015 r. sygn. II GSK 470/14; z 18 listopada 2016 r. sygn. II GSK 702/15; z 19 czerwca 2018 r. sygn. II GSK 2336/16; z 18 kwietnia 2018 r. sygn. II GSK 2671/16; z 4 października 2018 r. sygn. akt II GSK 2983/16, te i pozostałe powołane orzeczenia udostępnione zostały w CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Od prawidłowo sporządzonego uzasadnienia wymaga się odniesienia się do tych zarzutów, których zbadanie jest niezbędne do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego. Innymi słowy, przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. zobowiązuje sąd do rozważenia w uzasadnieniu orzeczenia wszystkich zarzutów strony oraz stanowisk pozostałych stron, jeżeli mogą one mieć wpływ na wynik sprawy, a zatem do zarzutów istotnych. Brak natomiast powołania lub zajęcia stanowiska, bądź zajęcie stanowiska w sposób marginalny przez sąd w stosunku do zarzutów, wprawdzie podniesionych w skardze, lub innym piśmie procesowym, ale nie mających znaczenia dla rozstrzygnięcia, nie może być traktowany jako uchybienie określone w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Najistotniejsze jest, aby z wywodów sądu wynikało, dlaczego uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze - tak, jak ma to miejsce w omawianym uzasadnieniu.
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełniło swą funkcję, gdyż pozwoliło na przeprowadzenie kontroli instancyjnej, w szczególności merytoryczne odniesienie się przez Naczelny Sąd Administracyjny do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej. Podkreślić w tym miejscu należy, że pełnomocnik skarżącego w złożonej skardze do sądu pierwszej instancji na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową do celów ochrony osobistej nie sprecyzował zarzutów skargi, nie zarzucił wprost organowi naruszenia konkretnych przepisów prawa, wskazując ogólnie na podjęcie przez organ zbędnych i przedłużających postępowanie czynności będących nadmierną uciążliwością dla skarżącego, co wyczerpuje w jego ocenie definicję przewlekłości z art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Wskazywane w skardze kasacyjnej art. 8, 11 i 12 k.p.a. pojawiają się dopiero na etapie uzasadnienia skargi (w pkt IV uzasadnienia), w zakresie nienależytego uzasadnienia złożonych przez Komendanta odwołań od orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Do powyższej kwestii – terminu i warunków formalnych jaki winno spełniać odwołanie, stosownie do art. 15h ust. 3 u.b.a. odniósł się sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (str. 10 uzasadnienia), dlatego też brak przytoczenia wprost art. 8, 11 i 12 k.p.a. w uzasadnieniu wyroku sądu pierwszej instancji nie może być postrzegane jako uchybienie art. 141 § 4 p.p.s.a.
Z tych względów za niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
Za niezasadne należało ocenić także zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 15h ust. 3 u.b.a. polegające na jego błędnej wykładni oraz art. 15h ust. 3 pkt 1 i 3 u.b.a. w powiązaniu z właściwymi decyzjami MON w sprawie wyznaczenia podmiotów leczniczych właściwych do rozpatrywania odwołań od orzeczeń lekarskich i psychologicznych, poprzez ich niezastosowanie.
Powyższe zarzuty są przede wszystkim sformułowane w sposób wadliwy, bowiem przepis art. 15h ust. 3 pkt 1-3 u.b.a. nie ma charakteru materialnego, czy też ustrojowego, jak wskazuje w uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącego. Stosownie do tegoż przepisu, odwołanie wraz z jego uzasadnieniem wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia, za pośrednictwem lekarza lub psychologa, który wydał orzeczenie, do jednego z podmiotów odwoławczych, którymi są: 1) wojewódzkie ośrodki medycyny pracy, a w przypadku gdy odwołanie dotyczy orzeczenia lekarskiego wydanego w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy - instytuty badawcze w dziedzinie medycyny pracy; 2) jednostki służby medycyny pracy podmiotów leczniczych utworzonych i wyznaczonych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych; 3) podmioty lecznicze utworzone i wyznaczone przez Ministra Obrony Narodowej. Przepis ten wskazuje termin wniesienia odwołania, obowiązek jego uzasadnienia oraz katalog podmiotów odwoławczych rozpoznających odwołania od orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Nie ma zatem charakteru materialnego czy też ustrojowego, bowiem nie nakłada on na strony stosunku administracyjnego żadnych obowiązków, a jedynie wskazuje warunki formalne jakie powinno spełniać odwołanie. Przepis ten ma zatem charakter procesowy i zarzuty jego naruszenia powinny być formułowane przez pryzmat art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że rozpoznawany zarzut nie miałby prawnego usprawiedliwienia także z tego powodu, że merytorycznie jest nietrafny. W tym zakresie zgodzić należy się z sądem pierwszej instancji, że okoliczność złożenia odwołania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji od orzeczeń lekarskiego i psychologicznego wydanych przez WOMP w Gdańsku nie może być postrzegana jako przewlekłe prowadzenie postępowania. Komendant miał prawo złożyć odwołanie, z którego to prawa skorzystał i do czasu zakończenia postępowania przed właściwymi organami odwoławczymi był uprawiony do przedłużania toczącego się postępowania w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń.
Wskazać należy, że tryb wynikający z ustawy o broni i amunicji przewiduje możliwość kwestionowania wydanego orzeczenia jedynie poprzez złożenie odwołania uregulowanego w art. 15h u.b.a. Dopuszczalność odwołania jest jedną z gwarancji rzetelności wydanego orzeczenia. Dodatkowo gwarancją rzetelności wydawanych orzeczeń jest przewidziany przez ustawę tryb wyłaniania osób uprawnionych do wykonywania badań lekarskich (art. 15b u.b.a.) oraz system kontroli sprawowany przez wojewodę (art. 15i i art. 15j u.b.a.). Ustawa o broni i amunicji wprowadza więc zamknięty katalog środków dowodowych mogących służyć ocenie okoliczności faktycznej w postaci stanu zdrowia osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń lub posiadającej takie pozwolenie. Tego rodzaju ograniczenie jest proporcjonalne do zagrożeń, jakie mogą wynikać z posiadania broni przez osobę, której stan zdrowia na to nie pozwala. Przyjęte stanowisko jest zgodne z dotychczasowym orzecznictwem sądów administracyjnych wyrażonym m.in. w wyrokach NSA: z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1606/18 czy też z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2966/15; CBOSA). W konsekwencji przyjąć trzeba, że wydawane w wyniku rozpatrzenia wspomnianego wyżej odwołania orzeczenia lekarskie i psychologiczne, które ustawodawca w art. 15h ust. 7 u.b.a. określa wyraźnie i nie bez przyczyny jako "ostateczne", są wiążące dla organów Policji prowadzących postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń.
Mając powyższe na uwadze, nie można postawić Komendantowi zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania, skoro przedsięwziął czynności zmierzające do uzyskania ostatecznego, wiążącego orzeczenia lekarskiego czy też psychologicznego, potwierdzającego stan zdrowia osoby posiadającej pozwolenie na broń. Sama okoliczność uzyskania przez skarżącego pozytywnych, nieostatecznych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, w sytuacji powzięcia przez Komendanta wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego i skorzystania przez niego z przysługującego mu prawa złożenia odwołania, nie może być postrzegana jako naruszenie zasad wynikających z art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a. czy art. 12 k.p.a. Obowiązkiem organu, przed wydaniem decyzji merytorycznej, jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a w tym wypadku ustalenie w sposób bezsporny i jednoznaczny, czy stan zdrowia skarżącego pozwala na dalsze posiadanie przez niego broni. Dowodem ostatecznie to potwierdzającym może być wyłącznie orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania (art. 15h ust. 7 u.b.a.), dlatego też wydłużenie postępowania celem uzyskania tegoż dowodu, było usprawiedliwione i dopuszczalne.
Zaznaczyć należy, że wskazywana przez skarżącego okoliczność błędnego zaadresowania odwołań za pośrednictwem konkretnego lekarza i psychologa a nie za pośrednictwem WOPM nie miała jakiegokolwiek znaczenia, bowiem Komendant postąpił zgodnie z pouczeniem zawartym odpowiednio w orzeczeniu z 8 i 9 marca 2021 r. Pouczenia zawarte w tych orzeczeniach nie wskazywały konkretnie organu odwoławczego ani za czyim pośrednictwem miałoby zostać złożone odwołanie, dlatego też, przyjąć należało, że nieprecyzyjne sformułowanie odwołań przez organ, na co słusznie zwrócił uwagę sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku, w żadnym zakresie nie przyczyniło się do dłuższego trwania postępowania w sprawie. Podobnie kwestia związana z wyborem przez skarżącego konkretnego lekarza czy też psychologa do przeprowadzenia badań (wybór WOMP jako doświadczonej jednostki, celem uzyskania orzeczeń w pierwszej instancji) i niedogodności związanych z koniecznością przeprowadzenia badań odwoławczych w Warszawie, w żadnym zakresie nie rzutują na ocenę legalności zaskarżonego wyroku. Słusznie w tym zakresie wskazał sąd pierwszej instancji, że to skarżący dokonał wyboru placówki do przeprowadzenia badania, dlatego też przedłużający się okres oczekiwania na badanie przed podmiotem odwoławczym, w żadnym zakresie nie wpływa na ocenę prawidłowości postępowania organu Policji w przedmiotowej sprawie.
Z uwagi na powyższe, przyjąć należało, że zaskarżony wyrok nie został wydany z naruszeniem przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej. Prawidłowe jest stanowisko sądu pierwszej instancji, że w realiach niniejszej sprawy nie można mówić o przewlekłym prowadzeniu postępowania przez organ.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI