II GSK 1624/21

II GSK 1624/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas /przewodniczący/
Wojciech Kręcisz
Wojciech Sawczuk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1861/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-12-08
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę oraz oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 45 ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2001 nr 49 poz 508
art. 169 ust. 1 pkt 1, art. 170 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
Dz.U. 1993 nr 47 poz 211
art. 11 ust. 2
Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 73 § 1, art. 74 § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2020 poz 374
art. 15zzs(4) ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Dz.U. 1993 nr 61 poz 284
art. 6 ust. 1
Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Agnieszka Cudna po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 1861/20 oraz skargi kasacyjnej W. S.A. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 1861/20 od zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 1861/20 od postanowienia dowodowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 1861/20, w sprawie ze skargi Fundacji R. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 stycznia 2020 r. nr Sp.437.2016 w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy 1. odrzuca skargę kasacyjną W. S.A. w P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 1861/20 oraz na postanowienie dowodowe Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 1861/20, 2. uchyla zaskarżony wyrok, 3. oddala skargę, 4. zasądza od Fundacji R. na rzecz Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej 1.700 (tysiąc siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 5. zasądza od Fundacji R. na rzecz W. S.A. w P. 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
I.
Decyzją z 29 stycznia 2020 r. znak Sp.437.2016 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, po rozpatrzeniu sprawy z wniosku W. S.A. w P. (wnioskodawca, spółka) przeciwko Fundacji R. w Warszawie (skarżący, uprawniony) na podstawie art. 169 ust 1 pkt 1 ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 776 ze zm.) stwierdził z dniem 1 września 2011 r. wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy "N." o numerze R.179604 oraz orzekł o kosztach postępowania.
Postępowanie zostało wszczęte w dniu 24 listopada 2016 r., a wnioskodawca wystąpił o stwierdzenie wygaśnięcia spornego prawa ochronnego z dniem 1 września 2011 r. Badanie używania znaku towarowego "N.", powinno więc zdaniem organu obejmować okres pomiędzy 1 września 2006 r., a 1 września 2011 r. W myśl jednak art. 170 ust. 1 pwp, w sytuacji gdy przed złożeniem wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa rozpoczęło się lub zostało wznowione rzeczywiste używanie znaku, wniosek ten podlega oddaleniu. Badanie używania spornego znaku towarowego obejmowało więc, co do zasady, okres od daty rejestracji do daty wszczęcia niniejszego postępowania czyli od 31 sierpnia 2006 r. do 24 listopada 2016 r.
Mając powyższe na względzie Urząd uznał, że materiały dowodowe dotyczące okresu wcześniejszego niż ww. nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia. Również dowody dotyczące okresu po dacie wszczęcia postępowania, tj. po 24 listopada 2016 r. nie mają znaczenia w niniejszej sprawie (chodzi o zdjęcia półek sklepowych mających przedstawiać produkty opatrzone spornym znakiem).
Odnosząc się do zestawienia faktur za okres od 2015 do 2016 roku (dowód nr 10 i 11 w powiązaniu z dowodem nr 6), a także same faktury dotyczące sprzedaży wódki z tego samego okresu oraz tabelę zawierającą daty, miejsce odbiorcy oraz ilość sztuk butelek 0,5 L, zwrócono uwagę, że materiały te nie zawierają żadnych danych wskazujących kto był odbiorcą towarów co powoduje, że nie jest możliwe ustalenie jaki charakter miał obrót objęty tymi dowodami tzn. czy miał on charakter zewnętrzny, czy też jedynie wewnętrzny. Tylko ten pierwszy obrót, w ramach którego towar jest dostępny dla potencjalnego odbiorcy, może świadczyć o rzeczywistym używaniu spornego znaku (por. wyrok TS z 3 lipca 2019 r. C-668/17 P).
Samo oświadczenie J. F. - pełnomocnika Fundacji nie może świadczyć o rzeczywistym używaniu spornego znaku, bowiem pochodzi od osoby powiązanej z uprawnionym, a przy tym nie pozwala na ustalenie, czy i jaka była wielkość sprzedaży towarów ze spornym znakiem. Samo pokazanie zdjęć butelek nie może bowiem świadczyć o ich sprzedaży, a tym bardziej w ilości świadczącej o poważnym używaniu znaku spornego.
Odnosząc się do twierdzeń uprawnionego, że ujawnienie konkretnych odbiorców poszczególnych serii wódek może w sposób istotny i sprawdzony w dotychczasowej praktyce spowodować zablokowanie istniejących kanałów sprzedaży wskutek pewnych obyczajów handlowych jakie panują w tym sektorze obrotu towarowego, organ stwierdził, że taka obawa nie znosi obowiązku przedstawienia pełnych danych niezbędnych do oceny czy miało miejsce rzeczywiste używanie spornego znaku czy też działalność pozorowana polegająca na sprzedaży towarów oznaczonych spornych znakiem pomiędzy powiązanymi podmiotami bez oferowania ich na rynku.
Uprawniony wskazał również, że towary opatrywane znakiem spornym są tzw. produktami niszowymi, jednakże organ badał znak towarowy w takim zakresie w jakim został objęty ochroną. Sporny znak jest przeznaczony do oznaczania towarów takich jak wódki (z klasy 33). Z tak sporządzonego wykazu towarów nie wynika aby znak ten służył do oznaczania produktów niszowych. Nie było podstaw do zastosowania odmiennych kryteriów ilościowych dla oceny używania w sposób rzeczywisty spornego oznaczenia na terytorium Polski. Niezależnie od powyższego organ podkreślił, że uprawniony nie udowodnił wprowadzenia do obrotu zewnętrznego jakiejkolwiek konkretnej ilości towaru, co uniemożliwia uznanie poważnego i rzeczywistego używania spornego znaku także na poziomie wymaganym dla produktów niszowych.
W związku z powyższym w niniejszej sprawie uprawniony w żaden sposób nie wykazał używania spornego znaku towarowego w sposób rzeczywisty i poważny na obszarze Polski w okresie kolejnych pięciu lat po udzieleniu prawa ochronnego, jak również nie wykazał, że istniały ważne powody usprawiedliwiające nieużywanie spornego znaku.
II.
Wyrokiem z 8 grudnia 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 1861/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o kosztach postępowania. Postanowieniem z tego samego dnia Sąd pierwszej instancji dopuścił wskazane w skardze dowody z dokumentów (faktur), orzekając w tym zakresie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a.
Zdaniem WSA spór prawny w rozpatrywanej sprawie odnosi się do oceny faktów, a mianowicie czy przedstawione przez skarżącą dowody na używanie spornego znaku były wystarczające dla ustalenia rzeczywistego używania spornego znaku także na poziomie wymaganym dla produktów niszowych.
W rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia wymienionych w skardze przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Chodzi bowiem o odrzucenie dowodów w postaci faktur za okres od 2015 do 2016 roku (dowód nr 10 i 11 w powiązaniu z dowodem nr 6), a także same faktury dotyczące sprzedaży wódki z tego samego okresu oraz tabelę zawierającą daty, miejsce odbiorcy oraz ilość sztuk butelek 0,5 L.
Nie kwestionując, co do zasady, stanowiska organu, że pojęcie rzeczywistego używania znaku wymaga wprowadzenia produktów opatrzonych takim znakiem do obrotu, budzi jednak wątpliwości jego stanowisko, że powyższe dokumenty księgowe (faktury) nie mogły być uwzględnione na korzyść skarżącej.
Po pierwsze, całkowicie zrozumiałe jest stanowisko skarżącej, że w toku postępowania dowodowego przed Urzędem powołała się na tajemnicę przedsiębiorstwa i wyraziła obawę udostępnienia takich informacji swojemu konkurentowi - uczestnikowi postępowania. Organ bezzasadnie jednak nie podzielił tej argumentacji. Sąd podzielił stanowisko skarżącej, że konsekwencją przyjęcia powyższej argumentacji było arbitralne stwierdzenie przez organ, że faktury przedłożone przez skarżącą mają charakter wyłącznie "wewnętrzny", mimo, że skarżąca wykazywała przeciwne okoliczności, w tym również uzasadniała potrzebę zanonimizowania danych adresowych odbiorców.
WSA wskazał na art. 11 ust. 2 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz.U. z 2020 poz. 1913), dotyczącego zakresu tajemnicy przedsiębiorstwa.
Z akt administracyjnych niniejszej sprawy nie wynika, aby Urząd Patentowy podjął jakiekolwiek działania procesowe zmierzające z jednej strony do zapewnienia skarżącej ochrony tych danych, a z drugiej strony do wyjaśnienia okoliczności i zakresu używania spornego znaku. W związku z tym przeprowadzenie dowodu z dokumentów (faktur) przez WSA było niezbędne, gdyż bez tych kluczowych dokumentów nie byłaby możliwa ocena istniejących wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy, jak również naprawa uchybień procesowych organu zaistniałych w toku postępowania administracyjnego, polegających na odrzuceniu dowodów mogących świadczyć o rzeczywistym używaniu spornego znaku.
Po drugie, w rozpoznawanej sprawie sam wnioskodawca przyznał w piśmie z 17 lipca 2019 r., że wódka ze spornym znakiem oferowana była w głównej mierze w sklepach wolnocłowych K., które należą do uprawnionego albo podmiotów z nim powiązanych.
Idąc tym tokiem WSA wskazał zatem na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 lipca 2019 r. sygn. akt II GSK 2051/17, który dotyczył alkoholi jako produktów niszowych. Jego zdaniem w przypadku produktów niszowych istotna jest kwestia, iż "(...) za ograniczeniem rozmiarów produkcji, jak i dystrybucji towarów może przemawiać strategia rynkowa przedsiębiorcy i argumenty biznesowe np. wskazywana przez uprawnionego potrzeba poprzedzenia wprowadzenia na rynek większej partii towaru mniejszą - w celu oszacowania popytu. W granicach wyznaczonych prawem, które nakłada na uprawnionego obowiązek używania zarejestrowanego na jego rzecz znaku towarowego, to przedsiębiorca decyduje w jaki sposób i na jaką skalę korzysta ze swych uprawnień".
Skarżąca podnosiła, że w okresie podlegającym badaniu wprowadzała do obrotu kilka tysięcy butelek wódki oznaczonych spornym znakiem towarowym, czego potwierdzeniem mają być faktury VAT dokumentujące sprzedaż SYMFONIA (w okresie od 22 maja 2015 r. do 28 grudnia 2015 r. sprzedaż wyniosła 2.085 butelek o pojemności 0,5 L natomiast w okresie od 5 stycznia 2016 r. do 21 grudnia 2016 r. wyniosła 17.185 sztuk).
Dowody przedstawione przez stronę w tym zakresie powinny być zatem rzetelnie zbadane i ocenione. Według NSA "Nie kwestionując, że osobna analiza poszczególnych dokumentów może prowadzić do wniosku, że niektóre z nich mają niską wartość dowodową, zauważyć należy, że ocena organu uwzględniać powinna całokształt zgromadzonego materiału dowodowego. Nie ma przy tym podstaw, by z góry deprecjonować wartość dowodową dokumentów, które nie powstały w okresie objętym badaniem. Dowody dotyczące okresu poprzedzającego okres objęty badaniem i następującego po tym okresie, powinny podlegać badaniu, o ile pozwalają na wyciągnięcie wniosków co do okoliczności, które zaistniały w tym właśnie okresie. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w powołanych postanowieniach TSUE w sprawie C-192/03 jak i w sprawie C-259/02."
W tej sytuacji WSA doszedł do wniosku, że zaskarżona decyzja Urzędu jest wadliwa, zaś zarzuty skargi odnośnie do naruszenia przez organ przy rozpoznaniu sprawy przepisów postępowania oraz w konsekwencji przepisów prawa materialnego (art. 170 ust. 1 pwp) są usprawiedliwione.
III.1
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Urząd Patentowy zaskarżając go w całości i zarzucając:
1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., dalej powoływany jako "k.p.a.") w zw. art. 256 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2020 r. poz. 286, ze zm., dalej powoływana jako "p.w.p."), poprzez bezpodstawne przyjęcie, że Urząd Patentowy nie wyjaśnił wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, prowadzące od uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji, chociaż ocena decyzji Urzędu powinna uwzględniać specyfikę postępowania spornego, które jest postępowaniem kontradyktoryjnym. Urząd Patentowy jest związany granicami wniosku, a ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy oraz stronie uprawnionej na okoliczność stwierdzenia wygaśnięcia przedmiotowego prawa ochronnego, wyznaczając w ten sposób granice badania sprawy przez Urząd. Urząd nie ma obowiązku określania z urzędu jakie dowody są niezbędne do ustalenia stanu faktycznego, jak również przeprowadzania dowodów z urzędu, natomiast zadaniem Urzędu jest wnikliwa, pełna i wyczerpująca ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego (czyli wskazanego przez strony), co powinno znaleźć odzwierciedlenie w wydanej decyzji, tym samym w istocie Urząd pełni rolę arbitra, a jego stanowisko w sprawie przedstawia wydana decyzja, co miało miejsce również w niniejszej sprawie;
2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez bezzasadne przyjęcie, że Urząd Patentowy w niedostateczny sposób ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz nie podjął działań procesowych zmierzających z jednej strony do zapewnienia stronie skarżącej ochrony danych zawartych na przedstawionych fakturach oraz do wyjaśnienia okoliczności i zakresu używania spornego znaku - prowadzące do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji, chociaż Urząd Patentowy ocenił cały materiał dowodowy i odniósł się do każdego z zarzutów podniesionych przez strony i swoje stanowisko przedstawił w zaskarżonej decyzji, a ewentualne uchybienia w tym zakresie nie mogły mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia;
3. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania art. 106 § 3 p.p.s.a., poprzez dopuszczenie dowodów z dokumentów, a w konsekwencji wydanie rozstrzygnięcia i ocenę zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem dowodów przedstawionych przez skarżącego dopiero w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a które zdaniem skarżącego mają świadczyć o wadliwości zaskarżonej decyzji i prowadziły do uwzględnienia skargi, chociaż dowody te nie były w pełni znane organowi w dacie wydania zaskarżonej decyzji z uwagi na ich zanonimizowanie, natomiast postępowanie sporne jest postępowaniem kontradyktoryjnym i dowody te powinny zostać przedstawione w toku postępowania spornego, a tym samym dowody te przedstawione przed sądem administracyjnym, jako spóźnione, nie mogły być brane pod uwagę przy ocenie zaskarżonej decyzji;
4. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz brak przedstawienia przez Sąd I instancji własnego stanowiska w rozpoznawanej sprawie, czego wyrazem jest ograniczenie części dyspozytywnej uzasadnienia:
a) do podkreślenia, iż "podziela stanowisko Skarżącej, że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia wymienionych w skardze przepisów postępowania" bez powiązania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. z jakimikolwiek przepisami postępowania, co uniemożliwia skarżącemu kasacyjnie zrozumienie motywów rozstrzygnięcia Sądu I instancji polegającego na uchyleniu decyzji i tym samym uniemożliwia skarżącemu kasacyjnie merytoryczną polemikę z treścią rozstrzygnięcia w tym zakresie, a Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu kontrolę instancyjną wyroku;
b) uznania, iż przedmiotowy znak towarowy dotyczy alkoholi jako produktów niszowych, bez wskazania na jakiej podstawie Sąd dokonał takich ustaleń i jakimi wytycznymi się kierował przy uznaniu przedmiotowego znaku towarowego dla alkoholi jako produktów niszowych;
5. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 1 § 1 i 2 w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 125, dalej powoływane jako "p.u.s.a.") w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz z art. 80 k.p.a., polegające na przesądzeniu przez Sąd, m.in. że w niniejszej sprawie wódka jest produktem niszowym, chociaż Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem zarówno materialnym, jak i procesowym, wskazując poczynione przez Urząd błędy i nie dokonując własnych ustaleń;
6. naruszenie prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 170 ust. 1 p.w.p. wyrażające się w uznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że w konsekwencji naruszenia przepisów postępowania doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 170 ust. 1 p.w.p. w sytuacji, gdy nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, a z przedstawionych w postępowaniu kontradyktoryjnym dowodów przez strony nie wynika, że Uprawniony używał zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat.
Urząd Patentowy wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie wyroku i na podstawie art. 188 p.p.s.a. rozpoznanie skargi poprzez jej oddalenie;
2. uchylenie postanowienia z dnia 8 grudnia 2020 r. o dopuszczeniu dowodów z dokumentów;
3. orzeczenie o koszach postępowania.
III.2
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła także W. S.A. w P. zaskarżając:
1. w całości Zarządzenie z dnia 19 listopada 2020 r. sygn. akt VI SA/WA 1861/20 o przeprowadzeniu w tej sprawie posiedzenia niejawnego w dniu 8 grudnia 2020 r.;
2. w całości postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2020 r. sygn. akt VI SA/WA 1861/20 o dopuszczeniu dowodów z dokumentów załączonych do skargi na okoliczność używania znaku towarowego przed złożeniem wniosku o wygaśnięcie;
3. w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2020 r. sygn. akt VI SA/WA 1861/20.
I. Spółka wniosła o stwierdzenie na podstawie art. 183 § 1 i § 2 pkt 5 p.p.s.a. nieważności postępowania ze względu na pozbawienie jej możności obrony praw przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, w wyniku skierowania i rozpoznania niniejszej sprawy przez ten Sąd na posiedzeniu niejawnym bez zawiadomienia Skarżącego o tym fakcie i dacie posiedzenia niejawnego, a także z pominięciem złożonego w sprawie wniosku z dnia 24 września 2020 r. o rozpoznanie sprawy na rozprawie ze względu na jej stopień skomplikowania;
Niezależnie zaś od powyższego:
II. zaskarżonemu Zarządzeniu, na podstawie art. 174 pkt 1) i 2) p.p.s.a., zarzucono naruszenie art. 45 Konstytucji RP poprzez ograniczenie prawa Skarżącego do sądu,
III. zaskarżonemu Zarządzeniu, na podstawie art. 174 pkt 2) p.p.s.a., zarzucono naruszenie przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1. naruszenie art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374, z późn.zm.) zwanej dalej "ustawą o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19" poprzez jego zastosowanie:
a) w sytuacji gdy nie zachodziły przesłanki do jego zastosowania;
b) w sytuacji gdy zachodziła przeszkoda do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w postaci wniosku strony skarżącej (obecnie Uczestnik) o rozpoznanie sprawy na rozprawie ze względu na stopień skomplikowania materii ze wskazaniem, że zaprezentowanie stanowiska stron i uczestnika postępowania na rozprawie pozwoli najlepiej rozpoznać istotę sprawy;
c) i brak zawiadomienia Stron, w tym Uczestnika postępowania (obecnie Skarżący), o treści Zarządzenia o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym jak i o dacie tego posiedzenia, uniemożliwiając tym samym Uczestnikowi postępowania (obecnie Skarżący) zajęcia stanowiska odnośnie twierdzeń, wniosków i zarzutów, zawartych przez Skarżącego (obecnie Uczestnik postępowania), zarówno w formie pisma procesowego, jak i załącznika do protokołu z rozprawy w trybie art. 104 p.p.s.a.;
d) i uniemożliwienie odniesienia się obecnemu Skarżącemu do wniosku obecnego Uczestnika o dopuszczenie dowodów w postaci faktur, które to postanowienie zostało wydane na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 grudnia 2020 r. przed wydaniem wyroku w niniejszej sprawie, a które to dowody stanowiły podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji;
e) i uniemożliwienie tym samym Uczestnikowi postępowania (obecnie Skarżący) przedstawienia swojego stanowiska odnośnie wydanego postanowienia o dopuszczeniu dowodów, załączonych przez Skarżącego (obecnie Uczestnik) i wniesienia zastrzeżeń do protokołu w tym zakresie w trybie art. 105 p.p.s.a.;
f) i uniemożliwienie Uczestnikowi (obecnie Skarżący) wnioskowania o zmianę postanowienia o dopuszczeniu dowodów, załączonych przez Skarżącego (obecnie Uczestnik) do skargi i oddalenia wniosku w tym zakresie;
IV. Zaskarżonemu postanowieniu na podstawie art. 174 pkt 2) p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez uwzględnienie wniosku Skarżącego (obecnie Uczestnik) o dopuszczenie dowodów, załączonych do skargi, mimo że:
1. przeprowadzenie tego dowodu nie było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie;
2. z akt sprawy jednoznacznie wynika, że Skarżący (obecnie Uczestnik) miał wielokrotnie możliwość do złożenia dowodów na okoliczność rzeczywistego używania spornego znaku towarowego i z niej nie skorzystał, nie wywiązując się tym samym z ciążącym na nim obowiązku wykazania używania spornego znaku w rozumieniu art. 169 ust. 6 ustawy Prawo własności przemysłowej;
3. prawidłowe przeprowadzenie dowodu powodowałoby nadmierne przedłużenie postępowania, gdyż Sąd powinien powiadomić pozostałe strony postępowania, w tym organ i Uczestnika postępowania (obecnie Skarżący) o dopuszczeniu dowodu i umożliwić im zajęcie stanowiska, co do treści dopuszczonych jako dowód materiałów;
V. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 pkt 2) p.p.s.a. -naruszenie przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1. naruszenie art. 45 Konstytucji RP poprzez rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym i wydanie wyroku w sprawie bez umożliwienia Skarżącemu przedstawienia stanowiska w sprawie;
2. naruszenie art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374, z późn. zm.) zwanej dalej "ustawą o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19" poprzez:
a) wydanie na jego podstawie wyroku na posiedzeniu niejawnym, w sytuacji gdy nie zachodziły przesłanki do zastosowania wskazanego przepisu;
b) wydanie na jego podstawie wyroku na posiedzeniu niejawnym w sytuacji gdy zachodziła przeszkoda do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w postaci wniosku Skarżącego (obecnie Uczestnik) z dnia 24 września 2020 r. o przeprowadzenie rozprawy w sprawie ze względu na stopień skomplikowania materii ze wskazaniem, że zaprezentowanie stanowiska stron i uczestnika postępowania na rozprawie pozwoli najlepiej rozpoznać istotę sprawy;
c) wydanie na jego podstawie wyroku na posiedzeniu niejawnym bez zawiadomienia Stron, w tym Uczestnika postępowania (obecnie Skarżący), o treści Zarządzenia o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym jak i o dacie tego posiedzenia, uniemożliwiając tym samym Uczestnikowi postępowania (obecnie Skarżący) zajęcia stanowiska odnośnie twierdzeń, wniosków i zarzutów, zawartych przez Skarżącego (obecnie Uczestnik postępowania), zarówno w formie pisma procesowego, jak i załącznika do protokołu z rozprawy w trybie art. 104 p.p.s.a.;
d) wydanie na jego podstawie wyroku na posiedzeniu niejawnym bez uprzedniego zawiadomienia Stron, w tym Uczestnika postępowania (obecnie Skarżący), o treści postanowienia o dopuszczeniu dowodów z załączonych do skargi dokumentów, które to postanowienie zostało wydane na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 grudnia 2020 r. przed wydaniem wyroku w niniejszej sprawie, a które to dowody stanowiły podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji i w efekcie:
i) uniemożliwienie odniesienia się do wniosku Skarżącego (obecnie Uczestnik) o dopuszczenie dowodów w postaci faktur;
ii) uniemożliwienie tym samym Uczestnikowi postępowania (obecnie Skarżący) przedstawienia swojego stanowiska odnośnie wydanego postanowienia o dopuszczeniu dowodów, załączonych przez Skarżącego (obecnie Uczestnik) i wniesienia zastrzeżeń do protokołu w tym zakresie w trybie art. 105 p.p.s.a.;
iii) uniemożliwienie Uczestnikowi (obecnie Skarżący) wnioskowania o zmianę postanowienia o dopuszczeniu dowodów, załączonych przez Skarżącego (obecnie Uczestnik) do skargi i oddalenia wniosku w tym zakresie;
iv) brak zachowania równości stron;
3. naruszenie art. 90 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i brak rozpatrzenia sprawy na rozprawie, mimo złożenia przez Skarżącego (obecnie Uczestnik postępowania) wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie ze względu na stopień skomplikowania sprawy;
4. naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez uwzględnienie wniosku Skarżącego (obecnie Uczestnik) o dopuszczenie dowodów, załączonych do skargi:
a) mimo, że przeprowadzenie tego dowodu nie było, wbrew stanowisku Sądu, niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie;
b) mimo, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że Skarżący (obecnie Uczestnik) miał wielokrotnie możliwość do złożenia dowodów na okoliczność rzeczywistego używania spornego znaku towarowego i z niej nie skorzystał, nie wywiązując się tym samym z ciążącym na nim obowiązku wykazania używania spornego znaku w rozumieniu art. 169 ust. 6 ustawy Prawo własności przemysłowej;
c) mimo że prawidłowe przeprowadzenie dowodu powodowałoby nadmierne przedłużenie postępowania, gdyż Sąd powinien powiadomić pozostałe strony postępowania, w tym organ i Uczestnika postępowania (obecnie Skarżący) o dopuszczeniu dowodu i umożliwić im zajęcie stanowiska, co do treści dopuszczonych jako dowód materiałów;
d) mimo, że nawet z treści załączonych do skargi faktur, wynika bezpodstawność kwestionowania przez Sąd stanowiska Urzędu, iż na podstawie zanonimizowanych dokumentów nie jest możliwe dokonanie oceny, czy obrót miał charakter wewnętrzny czy zewnętrzny i brak możliwości uznania tych dowodów, bez zapoznania się z ich treścią, na korzyść Skarżącej, gdyż już pobieżna ich analiza prowadzi do wniosku, że faktury te w przeważającej mierze dotyczyły obrotu między Skarżącym (obecnie Uczestnik) a jego spółką zależną K. Sp. z o.o., prowadzącą w imieniu Skarżącego 4 sklepy wolnocłowe na lotniskach lub wręcz obrotu z udziałem lub przez Zakład Gospodarczy Skarżącego (obecnie Uczestnik) W. Z-D gospodarczy Fundacji R. z samym sobą;
5. naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez wyjście przez Sąd poza zakres swojej właściwości jako sądu administracyjnego i dokonanie samodzielne oceny materiałów dowodowych, złożonych do akt sprawy oraz poczynienie własnych ustaleń w sprawie, co do okoliczności sprawy oraz treści i mocy dowodowej złożonych przez Skarżącego (obecnie Uczestnik) materiałów dowodowych;
6. naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a., w związku z art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19 poprzez wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym, mimo że nie zachodziły przesłanki do wydania wyroku w tym trybie, i w efekcie odebranie stronie postępowania możliwości zajęcia stanowiska w sprawie i tym samym naruszenie zasady równości stron postępowania;
7. naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a., w związku z art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19 poprzez wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym, mimo że zachodziły przeszkody do rozpoznania sprawy w trybie innym niż na rozprawie w związku z wnioskiem Skarżącego (obecnie Uczestnik) o rozpoznanie sprawy na rozprawie i w efekcie odebranie stronie postępowania możliwości zajęcia stanowiska w sprawie i tym samym naruszenie zasady równości stron postępowania;
8. naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez wyjście przez Sąd poza zakres wniosku Skarżącego (obecnie Uczestnik) o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego ze wskazanych we wniosku dokumentów: faktury sprzedażowe za okres od 22.05.2015 r. do 20.12.2015 r. oraz za okres od 01.10.2016 r. do 24.08.2016 r. i uchylenie decyzji w oparciu o załączone faktury, nie pochodzące ze wskazanych we wniosku okresów, tj. także w oparciu o faktury z okresu 1 stycznia 2016 r. - 23 sierpnia 2016 r., a tym samym wyjście poza zakres akt sprawy i dopuszczonych w niej dowodów;
9. naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez brak oparcia rozstrzygnięcia o akta sprawy, polegający na dokonaniu przez Sąd I Instancji własnych ustaleń, jakoby organ przyjął arbitralnie, że faktury przedłożone przez Skarżącą mają charakter wyłącznie wewnętrzny, mimo że Skarżąca obecnie Uczestnik) wskazywała przeciwne okoliczności, gdy tymczasem w tym samym uzasadnieniu wyroku na str. 13 Sąd, przywołując stanowisko Urzędu, wskazuje, że zdaniem Urzędu Patentowego, nie jest możliwe ustalenie jaki charakter miał obrót objęty dowodami Skarżącego (obecnie Uczestnik) tzn. czy miał on charakter zewnętrzny czy też jedynie wewnętrzny;
10. naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie przez Sąd, iż spór prawny w rozpatrywanej sprawie odnosił się do oceny faktów, czy przedstawione przez Skarżącą (obecnie Uczestnik) dowody na używanie spornego znaku były wystarczające dla ustalenia rzeczywistego używania spornego znaku także na poziomie wymaganym dla produktów niszowych, i w efekcie nierozpoznanie przez Sąd istoty sprawy, mimo że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że istotą sporu był brak złożenia przez Skarżącego (obecnie Uczestnik) wiarygodnych i dających się poddać obiektywnej ocenie materiałów dowodowych na okoliczność rzeczywistego używania spornego znaku towarowego, we wskazanym w art. 170 ust. 1 i 2 pwp okresie, a tym samym brak wywiązania się przez Skarżącego z ciążącego na nim obowiązku, wynikającego z art. 169 ust. 6 pwp i bezpodstawna próba uchylenia się przez Skarżącego (obecnie Uczestnik) przed Sądem od skutków tego braku w postaci dołączenia do skargi wcześniej posiadanych przez Skarżącego (obecnie Uczestnik), ale poprawnie niezłożonych dowodów w tym zakresie;
11. naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez wyjście poza granice sprawy i bezpodstawne przyjęcie przez Sąd, iż spór prawny w rozpatrywanej sprawie odnosił się do oceny faktów, czy przedstawione przez Skarżącą (obecnie Uczestnik) dowody na używanie spornego znaku były wystarczające dla ustalenia rzeczywistego używania spornego znaku także na poziomie wymaganym dla produktów niszowych, podczas gdy przyczyną uwzględnienia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia spornego znaku było przyjęcie przez Urząd Patentowy w uchylonej przez Sąd decyzji, iż uprawniony nie udowodnił wprowadzenia do obrotu zewnętrznego jakiejkolwiek konkretnej ilości towaru, co uniemożliwia uznanie poważnego i rzeczywistego używania spornego znaku także na poziomie wymaganym dla produktów niszowych;
12. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu na jakiej podstawie Sąd pominął przy rozpoznaniu sprawy fakt, iż to na Skarżącym (obecnie Uczestnik) ciąży wynikający z art. 169 ust. 6 ustawy Prawo własności przemysłowej obowiązek wykazania używania znaku towarowego;
13. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu na jakiej podstawie Sąd uznał, że produkty oferowane przez Skarżącego (obecnie Uczestnik) pod nazwą N. są produktami niszowymi, podczas gdy w aktach sprawy nie ma żadnego dowodu w tym zakresie poza niczym nie popartymi twierdzeniami Skarżącego (obecnie Uczestnik), a wręcz przeciwnie, wszelkie materiały dotyczące spornych produktów, w tym w szczególności ich zdjęcia, wskazywały, iż tym znakiem oznaczana jest zwykła wódka czysta;
14. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu na jakiej podstawie Sąd uznał, że organ przyjął arbitralnie, że faktury przedłożone przez Skarżącą mają charakter wyłącznie wewnętrzny, gdy tymczasem w tym samym uzasadnieniu wyroku na str. 13 Sąd, przywołując stanowisko Urzędu, wskazuje, że zdaniem Urzędu Patentowego, nie jest możliwe ustalenie jaki charakter miał obrót objęty dowodami Skarżącego (obecnie Uczestnik) tzn. czy miał on charakter zewnętrzny czy też jedynie wewnętrzny;
15. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia na czym zdaniem Sądu polegało naruszenie przez Urząd Patentowy art. 170 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej i ograniczenie się do stwierdzenia, że to naruszenie jest, zdaniem Sądu, konsekwencją naruszenia przez organ przepisów postępowania;
16. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wyjaśnienia przez Sąd na jakiej podstawie uznał on, że materiały pochodzące z okresu po złożeniu wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia w sprawie dotyczą faktów sprzed złożenia tego wniosku, stwierdzając, że organ błędnie nie wziął ich pod uwagę, jako pochodzących z okresu późniejszego, podczas gdy takiego powiązania nie ma;
17. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się przez Sąd w uzasadnieniu wyroku do zarzutów podniesionych przez Urząd Patentowy, ograniczając ocenę stanowiska Urzędu do lakonicznego stwierdzenia, że organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, gdy tymczasem Urząd odniósł się w odpowiedzi na skargę do wszystkich, uznanych przez Sąd za zasadne zarzutów skargi, podnosząc, iż:
a) Skarżący polemizują w skardze z ustaleniami dokonanymi przez Urząd Patentowy przedstawiając własne, odmienne od Urzędu stanowisko, które nie znajduje oparcia w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach przedmiotowej sprawy oraz w obowiązującym orzecznictwie i zasadach logicznego rozumowania;
b) Niezrozumiały jest zarzut skarżącego, dotyczący naruszenia przez organ zasady prawdy obiektywnej i zaniechanie podjęcia przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zaniechania obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całokształtu przedłożonego przez skarżącego materiału dowodowego, bowiem Urząd w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dokonał szczegółowej oceny przedłożonego w sprawie materiału dowodowego odnosząc się do wszystkich istotnych kwestii podnoszonych w toku postępowania;
c) Urząd w sposób wyczerpujący w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił, co było powodem nie uwzględnienia przedłożonych przez uprawnionego faktur VAT mających potwierdzać rzeczywiste używanie spornego znaku towarowego, wskazując iż wynikało to z faktu, iż wszystkie przedłożone przez uprawnionego faktury VAT zostały zanonimizowane w stopniu uniemożliwiającym ustalenie przez Urząd czy był to obrót wewnętrzny towarami, czy też zewnętrzny;
d) do skargi skarżący (obecnie Uczestnik) przedłożył faktury VAT bez anonimizacji, czego nie chciał zrobić na etapie postępowania przed Urzędem Patentowym RP.
18. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie nieprawidłowego uzasadnienia wyroku, polegające na:
a) dokonaniu przez Sąd własnych ustaleń w sprawie, nie znajdujących poparcia w stanie faktycznym sprawy, w zebranym materiale dowodowym, czy też w stanowisku Urzędu Patentowego i w efekcie dopuszczeniu dowodu z załączonych do skargi faktur, mimo podstaw ku temu i uchyleniu decyzji;
b) braku wskazania przez Sąd na jakiej podstawie dokonał prezentowanych w uzasadnieniu ustaleń i dlaczego odmienne ustalenia organu, lub materiały dowodowe, przeczące tezom Sądu, w tym zasadności uwzględnienia wniosku dowodowego, zawartego w skardze, nie miały wpływu na zasadność zaskarżonego wyroku;
c) braku wskazania na jakiej podstawie Sąd uznał produkty Skarżącego, w postaci zwykłej czystej wódki żytniej za produkt niszowy, w sytuacji, gdy nie tylko nie ma na tę okoliczność żadnych dowodów w sprawie, ale wręcz wszystkie okoliczności i materiały przeczą temu ustaleniu Sądu, jednoznacznie wskazując, iż Skarżący (obecnie Uczestnik) oferuje pod nazwą N. zwykłą wódkę żytnią, oferowaną wraz z wieloma innymi wódkami czystymi po przeciętnej cenie;
d) braku wskazania na czym niszowość czystej wódki żytniej Skarżącego wykonanej ze zwykłego spirytusu żytniego, miałaby polegać;
e) braku wskazania na jakiej podstawie Sąd uznał, że Skarżący przyznał, jakoby wódka ze spornym znakiem oferowana była w głównej mierze w sklepach wolnocłowych K., które należą do uprawnionego, podczas gdy Skarżący kwestionował konsekwentnie w toku postępowania, że Uczestnik postępowania oferował wódkę ze spornym znakiem przed dniem złożenia wniosku, a nadto konsekwentnie podnosił, że nawet oznaczenia wódki, nakładane na jej butelki po złożeniu wniosku nie stanowią przejawu używania spornego słowno-graficznego znaku towarowego;
f) pominięcia, przy ocenie załączonych do skargi faktur, że faktury te w przeważającej mierze dotyczyły obrotu między Skarżącym (obecnie Uczestnik) a jego spółką zależną K. sp. z o.o., prowadzącą we imieniu Skarżącego 4 sklepy wolnocłowe na lotniskach lub wręcz obrotu przed z udziałem lub przez Zakład Gospodarczy Skarżącego (obecnie Uczestnik) W. Z-D gospodarczy Fundacji R., co tylko dodatkowo wzmacnia słuszność zakwestionowanego przez Sąd stanowiska Urzędu, iż na podstawie zanonimizowanych dokumentów nie jest możliwe dokonanie oceny, czy obrót miał charakter wewnętrzny czy zewnętrzny;
g) braku wskazania, na jakiej podstawie Sąd uznał, że materiały przedłożone przez Skarżącego w toku postępowania oraz załączone do skargi dotyczą używania spornego znaku towarowego, podczas gdy znak sporny jest znakiem słowno-graficznym, a tym samym jego używanie może odbyć się wyłącznie poprzez użycie tej samej grafiki, jaka została użyta w rejestrze, a ta nie występuje w przeważającej większości dowodów złożonych przez Uprawnionego (obecnie Uczestnik), a w materiałach jeśli widoczna jest etykieta, to różni się ona istotnie od grafiki spornego znaku towarowego R.179604);
h) braku przedstawienia przez Sąd w uzasadnieniu wykładni przepisów art. 169 ust. 1 pkt 1) i ust. 6 pwp, art. 170 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r Prawo własności przemysłowej;
i) zastosowaniu art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji bez wskazania na jakiej podstawie miałby on mieć zastosowanie w niniejszej sprawie, zwłaszcza biorąc pod uwagę fakt, iż zanonimizowane, a następnie załączone do skargi faktury dotyczyły okresu sprzed kilku lat licząc od dnia wezwania przez Urząd do zajęcia stanowiska przez Skarżącego (obecnie Uczestnik) czy złoży faktury bez anonimizacji. jak i wydania decyzji;
j) pominięciu faktu, iż w toku postępowania przed Urzędem Patentowym Skarżący złożył do akt materiały dotyczące sklepów, w których jego produkt był oferowany już po złożeniu wniosku i po jakich cenach, ujawniając tym samym bez żadnych przeszkód takie same informacje, jak te w zanonimizowanych fakturach, ale z dużo bardziej aktualnego okresu;
k) błędnym uznaniu, iż Urząd odrzucił dowody w postaci faktur za okres 2015 do 2016 (dowód nr 10 i 11 w powiązaniu z dowodem nr 6), a także samych faktur dotyczących sprzedaży wódki z tego samego okresu oraz tabelę zawierającą daty miejsce odbiorcy oraz ilość sztuk butelek 0,5 L, gdy tymczasem Sąd sam zauważył, iż Urząd uznał jedynie, że materiały te nie zawierają żadnych danych wskazujących kto był odbiorcą towarów, co uczyniło niemożliwym ustalenie jaki charakter miał obrót objęty tymi dowodami;
l) braku wskazania przez Sąd na jakiej podstawie, zdaniem Sądu, Urząd miał obowiązek uznania dowodów w postaci faktur za okres 2015 do 2016 (dowód nr 10 i 11 w powiązaniu z dowodem nr 6), a także samych faktur dotyczących sprzedaży wódki z tego samego okresu oraz tabelę zawierającą daty miejsce odbiorcy oraz ilość sztuk butelek 0,5 L za dowody świadczące na korzyść Skarżącej;
m) pominięciu faktu, iż Skarżący (obecnie Uczestnik) nie miał żadnych trudności w złożeniu faktur bez anonimizacji w załączeniu do skargi, nie składając nawet wniosku o ich utajnienie, ani w inny sposób zapewnienie przez Sąd ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa, za którą Skarżący (obecnie Uczestnik) i Sąd uznali bezpodstawnie treść tych faktur;
n) braku wskazania na jakiej podstawie Sąd stwierdził, iż zanonimizowane przez Skarżącego (obecnie Uczestnik) dane stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 2 uznk w sytuacji, gdy dane dotyczące sprzedaży wódki N., pochodzące z okresów po dacie złożenia wniosku, a więc dane dużo bardziej aktualne, Skarżący ujawnił bez przeszkód;
- a w efekcie brak należytego przedstawienia stanowiska Sądu co do stanu faktycznego sprawy przyjętego za podstawę zaskarżonego wyroku, a niezależnie, ze względu na lakoniczność i ogólnikowość twierdzeń Sądu przy jednoczesnym pominięciu wskazanych w niniejszej skardze kasacyjnej okoliczności, brak możliwości przeprowadzenia kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny.
19. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie nieprawidłowego uzasadnienia wyroku, polegające na braku należytego wskazania przez Sąd:
a) które konkretnie zachowania organu naruszyły poszczególne przepisy kodeksu postępowania administracyjnego tj. art. 7, 77. 107 § 3 kpa, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, mimo że naruszenie tych przepisów stanowiło bezpośrednią podstawę do uchylenia decyzji Urzędu Patentowego, a tym samym brak możliwości kontroli poprawności zapadłego wyroku, a niezależnie brak możliwości szczegółowego odniesienia się przez Urząd lub obecnego Skarżącego w tym zakresie;
b) oceny prawnej sprawy i wytycznych co do dalszego postępowania przez Urząd Patentowy;
20. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) p.p.s.a. poprzez;
a) jego zastosowanie i uchylenie zaskarżonej decyzji ze względu na stwierdzone przez Sąd naruszenie przez Urząd Patentowy art. 170 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej, które to naruszenie jest, zdaniem Sądu, konsekwencją naruszenia przez organ przepisów postępowania;
b) pominięcie przy jego zastosowaniu przesłanek stwierdzenia wygaśnięcia, określonych w art. 169 ust. 1 pkt 1) ustawy Prawo własności przemysłowej, w sytuacji gdy to art. 169 ust. 1 pkt 1) pwp był podstawą uwzględnienia przez Urząd Patentowy wniosku w niniejszej sprawie;
21. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) ppsa poprzez jego zastosowanie i uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania w sytuacji braku podstaw do stwierdzenia naruszenia przez Urząd Patentowy RP przepisów postępowania, w tym także tych wskazanych w skardze art. 7. 77 § 1 i 107 § 3 kpa przy wydawaniu uchylonej decyzji;
22. naruszenie art. 151 p.p.s.a. poprzez brak jego zastosowania i uchylenie decyzji Urzędu, w związku z bezpodstawnym przyjęciem przez Sąd. że Organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania oraz w konsekwencji przepisów prawa materialnego (art. 170 ust. 1 pwp), mimo że zapadła decyzja została wydana zgodnie z przepisami postępowania i prawa materialnego;
23. naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez brak zawarcia przez Sąd w zaskarżonym wyroku oceny prawnej i wytycznych co do dalszego postępowania.
VI. na podstawie art. 174 pkt 1) p.p.s.a. zarzucono zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego tj.:
1. naruszenie art. 45 Konstytucji RP poprzez brak jego zastosowania i rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, zakończone wydaniem w sprawie postanowienia dowodowego oraz wyroku bez umożliwienia Skarżącemu przedstawienia stanowiska w sprawie, co doprowadziło do uchylenia przez Sąd decyzji, mimo braku podstaw ku temu;
2. naruszenie art. 169 ust. 6 ustawy Prawo własności przemysłowej poprzez jego błędną wykładnię a w efekcie brak zastosowania w niniejszej sprawie, polegającą na bezpodstawnym pominięciu przez Sąd faktu, iż w świetle tego przepisu, to na Skarżącym (obecnie Uczestnik) ciążył w toku postępowania przed Urzędem Patentowym obowiązek udowodnienia, że w okresie 5 lat poprzedzających złożenie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy używał ten znak towarowy w obrocie w sposób rzeczywisty, w efekcie czego:
a) Sąd bezpodstawnie przyjął i zarzucił Urzędowi, że nie wywiązał się z obowiązku podjęcia jakichkolwiek działań procesowych zmierzających do wyjaśnienia okoliczności i zakresu używania spornego znaku;
b) Sąd bezpodstawnie uznał, iż Urząd miał obowiązek uznania dowodów w postaci faktur za okres 2015 do 2016 (dowód nr 10 i 11 w powiązaniu z dowodem nr 6), a także samych faktur dotyczących sprzedaży wódki z tego samego okresu oraz tabelę zawierającą daty miejsce odbiorcy oraz ilość sztuk butelek 0,5 L, za dowody świadczące na korzyść Skarżącej (obecnie Uczestnik postępowania);
c) Sąd bezpodstawnie uznał za zasadne dopuszczenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi (faktur) w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a.;
d) Sąd bezpodstawnie pominął, iż nawet z treści załączonych do skargi faktur, wynika bezpodstawność kwestionowania przez Sąd stanowiska Urzędu, iż na podstawie zanonimizowanych dokumentów nie jest możliwe dokonanie oceny, czy obrót miał charakter wewnętrzny czy zewnętrzny i brak możliwości uznania tych dowodów, bez zapoznania się z ich treścią, na korzyść Skarżącej, gdyż już pobieżna ich analiza prowadzi do wniosku, że faktury te w przeważającej mierze dotyczyły obrotu między Skarżącym (obecnie Uczestnik) a jego spółką zależną K. sp. z o.o., prowadzącą w imieniu Skarżącego 4 sklepy wolnocłowe na lotniskach lub wręcz obrotu z udziałem lub przez Zakład Gospodarczy Skarżącego (obecnie Uczestnik) W. Z-D gospodarczy Fundacji R. z samym sobą;
e) Sąd bezzasadnie uznał, iż wszystkie towary określone w składanych przez Skarżącego materiałach jako N. stanowią przejaw używania spornego znaku towarowego, podczas gdy sporny znak towarowy jest znakiem słowno-graficznym i tylko użycie tej jednej konkretnej postaci graficznej, zawartej w rejestrze może być uznane za użycie spornego znaku towarowego, zaś wszystkie etykiety, jakie przedstawił Skarżący, zawierają inną szatę graficzną;
3. naruszenie art. 170 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej, poprzez jego błędną wykładnię, a w efekcie niewłaściwe zastosowanie, polegającą na wadliwym przyjęciu przez Sąd, iż naruszenie tego przepisu przez Urząd Patentowy jest efektem naruszenia przez organ przepisów postępowania przy rozpoznaniu sprawy i na tej podstawie uchylenie spornej decyzji, gdy tymczasem naruszenie przepisu prawa materialnego może nastąpić jedynie w wyniku błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania zawartych w nim przesłanek;
4. naruszenie art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, zwanej dalej uznk, poprzez jego błędną wykładnię w niniejszej sprawie i w efekcie niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż zanonimizowane przez Skarżącego (obecnie Uczestnik) dane stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa.
Strona wniosła, na wypadek gdyby Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził istnienia wystarczających podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania:
1. na podstawie art. 188 p.p.s.a. o uwzględnienie niniejszej skargi kasacyjnej i uchylenie w całości zaskarżonego wyroku, a także oddalenie złożonej w niniejszej sprawie skargi, jako bezzasadnej,
2. a gdyby uwzględnienie wniosku z punktu 1. z jakichkolwiek przyczyn okazało się niemożliwe, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. wnoszę o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie;
3. na podstawie art. 191 p.p.s.a. rozpoznanie i uchylenie postanowienia Sądu z dnia 8 grudnia 2020 r. o dopuszczeniu dowodu z dokumentów załączonych do skargi w postaci faktur sprzedażowych za okres od 22 maja 2015 r. do 30 grudnia 2015 r. oraz za okres od 1 października 2016 r. do 24 sierpnia 2016 r. na okoliczność używania znaku towarowego przed złożeniem wniosku o wygaśnięcie;
4. orzeczenie o kosztach postępowania.
IV.
W złożonych odpowiedziach na skargi kasacyjne uprawniony wniósł o ich oddalenie oraz o orzeczenie o kosztach postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
V.
W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że odrzuceniu jako niedopuszczalna, podlegała skarga kasacyjna wnioskodawcy w zakresie, w jakim strona zaskarżyła zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VI WSA w Warszawie z 19 listopada 2020 r. (o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne) oraz postanowienie WSA w Warszawie z 8 grudnia 2020 r. o dopuszczeniu dowodów złożonych przez uprawnionego wraz ze skargą. Na rozprawie w dniu 13 lutego 2025 r. pełnomocnik spółki podtrzymał pełny zakres zaskarżenia, który jest w sposób oczywiście błędny.
Wyjaśnić należy, że jedną z zasad postępowania sądowoadministracyjnego jest to, że zaskarżeniu podlegają tylko te rozstrzygnięcia wojewódzkiego sądu administracyjnego, które ustawa procesowa uznaje za zaskarżalne. Stosownie więc do art. 173 § 1 p.p.s.a., od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3, przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z kolei w art. 194 § 1 p.p.s.a. ustawodawca określił, że zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia enumeratywnie wyliczone w punktach 1-10 tego przepisu.
Zarówno zatem zarządzenie o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym z uwagi na panującą w kraju sytuację zdrowotną, jak również postanowienie o przeprowadzeniu uzupełniającego dowodu z dokumentów dołączonych do skargi uprawnionego, które wydano w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a., nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu skargą kasacyjną ani zażaleniem. W tej sytuacji wyraźne i jednoznaczne podtrzymywanie przez pełnomocnika skarżącej kasacyjnie spółki zakresu zaskarżenia, skutkować musiało odrzuceniem tego środka w tej części, bowiem ani przywołane zarządzenie ani też postanowienie nie mogą być przedmiotem odrębnego zaskarżenia. Nadto należy wskazać na brak konsekwencji w działaniu pełnomocnika spółki, który z jednej strony zaskarża postanowienie dowodowe i stanowisko to podtrzymuje na rozprawie, z drugiej zaś wnosi w ramach art. 191 p.p.s.a. o rozpoznanie i uchylenie postanowienia dowodowego WSA.
W związku z powyższym skargę kasacyjną spółki odrzucono w części określonej w pkt 1 niniejszego wyroku.
VI.
Przechodząc dalej należy wskazać, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej spółki, nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego przeprowadzonego przez WSA, które ustawodawca jednoznacznie i enumeratywnie wyliczył w art. 183 § 2 ustawy procesowej. Stanowisko strony skarżącej kasacyjnie jest w tym względzie bezzasadne.
W sprawie nie doszło do podnoszonej nieważności postępowania z uwagi na przesłankę pozbawienia skarżącej spółki możliwości obrony swych praw, argumentowania i prezentowania stanowiska przed WSA - art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.
Z analizy całokształtu wypowiedzi skarżącej spółki wynika, że w kontekście art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy o zwalczaniu COVID-19 i faktu wyznaczenia zamiast rozprawy posiedzenia niejawnego, doszło do nieważności postępowania sądowego w pierwszej instancji, a także innych naruszeń procesowych, gdyż:
- nie było podstaw do skierowania sprawy na posiedzenie niejawne,
- pomimo skierowania sprawy na posiedzenie niejawne nie umożliwiono stronie zajęcia stanowiska np. pisemnie; nie zawiadomiono jej, przed wydaniem rozstrzygnięcia, o zmianie trybu procedowania,
- prawo strony do sądu i jawnej rozprawy w każdej instancji, zostało istotnie naruszone; nie mogła skorzystać z takich uprawnień, jakie miałaby na rozprawie.
Zarzutów powyższych Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela.
Strona błędnie wywodzi, że standard ochrony został w jej przypadku i w realiach niniejszej sprawy, naruszony przez WSA.
W omawianej kwestii (nieważności postępowania sądowego) należy zwrócić uwagę na zasługujące w pełni na aprobatę stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z 26 lipca 2022 r. sygn. akt II FSK 1230/21, w którym zawarto bardzo szczegółową i trafną analizę orzekania przez wojewódzkie sądy administracyjne w trybie wynikającym z art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy o zwalczaniu COVID-19.
Nawiązując do tego rozstrzygnięcia należy zatem wskazać, że pozostaje poza sferą wątpliwości to, że pandemia COVID-19 i wprowadzane w celu jej powstrzymania i zwalczania obostrzenia, nie były nigdy wcześniej przedmiotem głębszych rozważań prawnych sądów i trybunałów. Niemniej jednak jej ogólnoświatowy przebieg oraz nieustalone z całą pewnością źródło, przy jednoczesnym realnym poziomie zagrożenia zdrowotnego z jakim zwłaszcza w latach 2020-2021 mierzył się cały świat, stanowi o wadze istniejącego wtedy problemu i do pewnego stopnia tłumaczy potrzebę sięgania, czasami ad hoc, po niestandardowe i niestosowane dotychczas na szerszą skalę rozwiązania prawne, w tym także te, dotyczące zapewnienia ciągłości i stabilności funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.
W przywołanym wyżej judykacie słusznie wzięto pod uwagę i uczyniono punktem wyjścia dotychczasowy dorobek orzecznictwa, zarówno Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, jak i Trybunału Konstytucyjnego, nakreślając na tym tle pewne minimalne wymogi dla uznania, że stronie, pomimo orzekania na posiedzeniu niejawnym, w istocie zagwarantowano poziom ochrony, jaki ustanawia w tym zakresie art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r. Nr 61 poz. 284 - dalej jako Konwencja) oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.
Wynikający z art. 6 ust. 1 Konwencji i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP standard jawności wewnętrznej postępowania sądowego i ściśle z nim związane prawo do bycia wysłuchanym, stanowiące element rzetelnego procesu i prawa do sądu, nie ma jednorodnego charakteru i w zależności od okoliczności może być różnie postrzegane oraz realizowane. W orzecznictwie ETPCz i TK wskazuje się, że rozumienie prawa jednostki do wysłuchania jest zróżnicowane, w zależności od charakteru sprawy i związanej z nią specyfiki postępowania, cech podmiotów biorących udział w sprawie, czynności, które mogą zostać podjęte w toku postępowania, zwłaszcza zaś zakresu ewentualnego postępowania dowodowego.
Odwołując się do wyroku TK z 11 czerwca 2002 r. sygn. akt SK 5/02 (OTK-A 2002/4/41) oraz wyroku ETPCz z 13 marca 2018 r. sygn. akt 32303/13 (LEX nr 2456380), statuującego tzw. "standard sztrasburski" zgodnie z którym, jawna rozprawa powinna się - co do zasady - odbyć przynajmniej w jednej instancji, jeżeli nie zachodzą wyjątkowe okoliczności, np. spór w sprawie jest sporem o prawo a nie o fakty, konieczne jest sięgnięcie do konkretnej procedury, wedle której dana sprawa jest rozstrzygana.
Rekonstrukcja standardu jawności wewnętrznej i zakresu prawa do bycia wysłuchanym, które powinny być przestrzegane w ramach procedowania zgodnie z przepisami p.p.s.a., powinna uwzględniać cechy charakterystyczne tego postępowania oraz zawisłej sprawy.
Postępowanie przed sądem administracyjnym inicjowane jest skargą, której odpis z urzędu doręcza się stronom przeciwnym. Podobnie jest w przypadku odpowiedzi organu na złożoną skargę. Ona również doręczana jest stronom. Dokładnie taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, bowiem skarga uprawnionego wpłynęła do WSA 7 września 2020 r. (k. 2-114) i już w dniu 9 września 2020 r. wydano zarządzenie wstępne. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego z pełnomocnikiem spółki (k. 122, 133), WSA zarządził doręczenie mu odpisu skargi i odpowiedzi na nią (k. 155-156) co nastąpiło w dniu 2 listopada 2020 r. (k. 160). Reprezentowana przez profesjonalistę spółka, otrzymała zatem dokumenty złożone w sprawie, w tym kontestowane obecnie materiały dowodowe dopuszczone następnie przez WSA jako dowód oraz odpowiedź na skargę zawierającą wniosek organu o wyznaczenie posiedzenia niejawnego. Pomimo tego do dnia wydania orzeczenia, pomimo profesjonalnej reprezentacji, nie złożyła ani sprzeciwu względem żądania organu ani też nie przedstawiła żadnych nowych okoliczności i twierdzeń względem skargi, jej zarzutów i załączników.
Co równie istotne w sprawie, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd zobowiązany jest do oceny legalności zaskarżonej decyzji w jej całokształcie nie będąc związany zarzutami ani wnioskami skargi. Konkretnych i precyzyjnych zarzutów - poza wyjątkiem z art. 57a p.p.s.a. - skarżący w zasadzie formułować nie musi, podobnie jak pozostali uczestnicy postępowania. Zgodnie zaś z art. 134 § 2 p.p.s.a., sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, a uwzględnienie skargi dotyczyć może wszelkich aktów i czynności wydanych w granicach rozpatrywanej sprawy, a więc również tych, które nie zostały skargą wprost objęte (art. 135 p.p.s.a.). Sąd administracyjny, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., orzeka także na podstawie akt sprawy zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego i nie prowadzi, z niewielkim wyjątkiem wynikającym z art. 106 § 3 p.p.s.a., który w tej sprawie został zastosowany, własnego postępowania dowodowego, co czyni wręcz znikomym - w stosunku na przykład do procesu cywilnego czy karnego - zakres czynności podejmowanych na rozprawie.
Podsumowując omawiany wątek cech charakterystycznych procedury sądowoadministracyjnej, bez względu na inicjatywę strony, obowiązkiem WSA jest zbadanie zachowania przez organy wszystkich istotnych w sprawie unormowań prawnych, wydanej decyzji i poprzedzającego ją postępowania organu. Niewywiązanie się z tej powinności może natomiast stanowić uzasadnioną podstawę skargi kasacyjnej.
Kontynuując rozważania wskazać wypada, że zasadą jest, w myśl art. 133 § 1 zd. 1 p.p.s.a., wyrokowanie po przeprowadzeniu rozprawy, jednakże w zd. 2 in fine zastrzeżono możliwość wydania wyroku na posiedzeniu niejawnym. Obejmuje ona unormowane w art. 119 p.p.s.a. przypadki orzekania w trybie uproszczonym oraz sytuacje uregulowane w przepisach odrębnych, czego przykładem jest np. art. 38 ust. 2 ustawy z 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 742 ze zm.). W tych przypadkach - jak przyjęto w utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego - wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym jest niezależne od woli stron (zob. np. wyroki NSA z 5 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1358/18, z 8 grudnia 2020 r. sygn. akt I FSK 1110/20, z 11 marca 2021 r. sygn. akt I OSK 4109/18). W ostatnim z tych orzeczeń wyjaśniono, że "rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym we wskazanych okolicznościach nie jest uzależnione od woli skarżącego. Nawet więc złożenie przez skarżącego wniosku o rozpoznanie takiej sprawy na posiedzeniu jawnym nie pozbawia sądu ustawowego uprawnienia do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym." Dodać należy, że przepisy ustawy procesowej nie przewidują dodatkowych, poza wydaniem wyroku, obowiązków sądu związanych z orzekaniem na posiedzeniu niejawnym. W szczególności nie ma podstaw do tego, by kierować do strony zawiadomienie o uruchomieniu takiego trybu, bądź o terminie wyznaczonego posiedzenia niejawnego. W orzecznictwie przyjmuje się, że w takim przypadku wystarczającą gwarancją zachowania prawa do wysłuchania jest możliwość ustosunkowania się na piśmie wobec stanowiska zawartego w obligatoryjnej odpowiedzi na skargę, ewentualnie dalszych wzajemnie kierowanych pism stron - zob. wyrok NSA z 1 czerwca 2021 r. sygn. akt III FSK 3543/21, w którym stwierdzono, że "ustawodawca w art. 119 pkt 1 p.p.s.a. przewidział możliwość załatwiania spraw w postępowaniu sądowoadministracyjnym na posiedzeniu niejawnym. Przepis ten nie narusza jednak podstawowych uprawnień procesowych strony. Tym samym okoliczność, że sprawa ma zostać rozpoznana na posiedzeniu niejawnym nie oznacza automatycznie, że strona nie może przed wydaniem wyroku bronić swoich praw, w tym poprzez replikę względem nowej, istotnej dla sprawy argumentacji strony przeciwnej. Rzeczą sądu jest takie zorganizowanie postępowania, aby to uprawnienie strony w sposób należyty zapewnić. Dopiero zapewnianie stronie możliwości obrony swoich praw uprawnia Sąd do wyrokowania w sprawie". Wprowadzenie trybu uproszczonego do Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - jak wyjaśniono w literaturze - przyczynić się miało do skrócenia czasu oczekiwania na załatwienie sprawy (zob. R. Hauser, Wstępne założenia nowelizacji ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PiP z 2013/2, s. 25). Warto ponadto zwrócić uwagę, że dokonując w 2015 roku nowelizacji przepisów o postępowaniu uproszczonym nie tylko rozszerzono katalog spraw, które mogą być w ten sposób rozpoznane, ale także powiększono rozpoznający je skład sędziowski z jednoosobowego do trzyosobowego (zob. art. 1 pkt 27 i 28 ustawy z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. poz. 658). W uzasadnieniu projektu tej ustawy deklarowano, że nowelizacja ma na celu "usprawnienie, uproszczenie i zapewnienie szybkości postępowania przed sądem administracyjnym". Warto zaakcentować, że zrezygnowano wówczas z uzależnienia możliwości rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym od wniosku strony oraz braku sprzeciwu pozostałych stron. W uzasadnieniu projektu dostrzeżono, że należy "zapewnić stronie jak najlepszą ochronę jej interesów przy orzekaniu w takiej sprawie, co uczyniono poprzez rozpatrzenie sprawy w składzie trzyosobowym. W ten sposób strona ma gwarancję, że pomimo braku rozprawy, jej sprawa będzie wnikliwie zbadana" (zob. druk sejmowy nr 1633 Sejmu VII kadencji, https://orka.sejm.gov.pl/Druki7ka.nsf/0/D19D22B3A179A839C1257BD400425C1F/%24File/1633.pdf - s. 14 uzasadnienia, uwaga do art. 120 p.p.s.a.).
Ukształtowane w ten sposób podstawy wyrokowania na posiedzeniach niejawnych nie budziły dotąd wątpliwości. Nie podważano w szczególności zgodności z przepisami Konstytucji odnośnych unormowań, w tym w zakresie prawa do bycia wysłuchanym. Możliwość rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym nie narusza więc standardów konstytucyjnych (por. m.in. wyrok NSA z 27 lipca 2021 r. sygn. akt I OSK 844/19). Tym bardziej, strony profesjonalnie reprezentowanej i należycie powiadomionej o złożonych pismach przeciwników.
Prowadzi to w konsekwencji do dwóch podstawowych konkluzji.
Po pierwsze, standard jawności będzie zachowany, gdy chociaż w jednej instancji sprawa rozpoznawana będzie na posiedzeniu jawnym. W niniejszej sprawie warunek ten został spełniony, gdyż postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym odbyło się w trybie jawnym, przez co już z tej przyczyny zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do nieważności postępowania sądowego są niezasadne. Należy także podkreślić, że strona w postępowaniu kasacyjnym nie przedstawiła żadnych nowych okoliczności i twierdzeń, których nie mogła była przedstawić przed WSA, wskutek braku wyznaczenia rozprawy. W istocie stanowisko skarżącej kasacyjnie, od etapu postępowania przed organem, jest jednolite i opiera się na założeniu co do braku wykazania rzeczywistego używania znaku oraz nieprzydatności do tego dowodów składanych w toku postępowania przed WSA. Jedynym novum jest natomiast dokonana ocena faktur, które w pełnym brzmieniu zostały przedłożone do akt sądowych, a w brzmieniu anonimizowanym znajdowały się w aktach administracyjnych, nie pozwalając na ocenę rzeczywistego używania znaku w obrocie.
Po drugie, standard jawności będzie wyjątkowo zachowany także wtedy, gdy w obu instancjach sprawa rozpoznawana będzie na posiedzeniu niejawnym. W tym przypadku trzeba jednak rozważyć, czy istnieją wyjątkowe okoliczności, które uzasadniałyby orzekanie w obu instancjach na posiedzeniu niejawnym. Będzie tak zwłaszcza wtedy, gdy do rozstrzygnięcia przez sądy pozostaną wyłącznie kwestie wykładni bądź stosowania prawa. Podzielić przy tym należy stanowisko wyrażone w powołanym już wcześniej wyroku NSA, że okolicznościami tymi mogą być także: stan zagrożenia epidemią i potrzeba zapewnienia ciągłości pracy sądów i Państwa Polskiego jako takiego.
Tym samym racjonalny jest wniosek, że w stanie niespodziewanej epidemii i wywołanej nią skali zagrożenia, zapewnienie nieprzerwanej pracy sądu wymagało wprowadzenia mechanizmów pozwalających na rozpoznawanie spraw nie tylko bez udziału stron, ale też z minimalnym zaangażowaniem pracowników sekretariatów sądowych. Przez wiele miesięcy sądy administracyjne funkcjonowały przy ograniczonej do niekiedy kilku osób obsłudze sekretarskiej, niejako wahadłowo.
O tym, że sprawy są rozpoznawane na posiedzeniach niejawnych (poza wiadomościami w mediach) informowano także na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych. Mimo wyjątkowych trudności, sądom wojewódzkim udało się zapewnić stronom niezbędne z perspektywy rzetelnego procesu gwarancje, w tym do rozpoznawania spraw bez nieuzasadnionej zwłoki. Dodać należy, że wszystkie wyroki wydane na posiedzeniach niejawnych podlegały doręczeniu wraz ze stosownym pouczeniem, o ile było wymagane.
Należy wskazać, że kierowanie spraw na posiedzenie niejawne w trybie art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy o zwalczaniu COVID było powszechnie stosowane względem wszystkich spraw zawisłych przed sądami administracyjnymi, z uwagi na brak technicznych możliwości zdalnego orzekania (potrzebny był czas na zorganizowanie tego procesu). Nie jest więc tak, że w jednej sprawie można było wyznaczyć rozprawę, zaś w innej posiedzenie niejawne. Poziom bądź co bądź nieznanego wówczas zagrożenia zdrowotnego był na tyle wysoki, że w każdej sprawie wyznaczano posiedzenie niejawne.
Wynikająca z art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a. zasada jawności posiedzeń sądowych i rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych na rozprawie nie jest wartością absolutną i samą w sobie. Doznaje ograniczeń, gdy przewiduje to "przepis szczególny". Taki właśnie charakter miał art. 15zzs⁴ ust. 2 i 3 ustawy o zwalczaniu COVID. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej dopuszczalne było rozpoznanie złożonej skargi na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy o zwalczaniu COVID, gdyż Przewodniczący Wydziału VI WSA w Warszawie uznał, że przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można było przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Ocena, czy zachodzą w konkretnym przypadku okoliczności, o których mowa w art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy o zwalczaniu COVID należy do przewodniczącego wydziału, kierującego się bieżącą sytuacją i działającego przy uwzględnieniu nie tyle samej sprawy, a okoliczności towarzyszących rozwojowi pandemii.
Jedynie więc na marginesie wskazać należy, że przełom 2020 i 2021 roku, a więc moment, w którym podejmowane były decyzje o rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym, to wedle ogólnie dostępnej i powszechnej wiedzy, okres wzrostu zakażeń wirusem SARS-Cov-2 i zachorowań na COVID-19 (por. https://experience.arcgis.com/experience/d332e064cd4a476198a007c256dcf5bc).
Końcowo wyjaśnić także należy, że uregulowania przepisów postępowania sądowoadministracyjnego odnoszące się do postępowania niejawnego zarówno w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji (uproszczone), jak i przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (w przypadku zrzeczenia się rozprawy na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a.) nie przewidują zawiadamiania o terminie posiedzenia niejawnego, tym samym nie było również uzasadnienia dla zawiadamiania strony o terminie takiego posiedzenia w trybie ustawy o zwalczaniu COVID, która również takiego obowiązku nie przewidywała.
Kluczowe jest w całej sprawie to, czy strona miała zapewniony standard obrony swoich praw w całym postępowaniu. Niewątpliwe jest to, że spółce doręczono odpowiedź na skargę jakiej udzielił Urząd Patentowy i samą skargę uprawnionego. W reakcji na to, strona nie wyraziła stanowiska merytorycznego i nie odniosła się do "nowych" dowodów przedstawionych w skardze.
VII.
Niezasadne są także zarzuty obu skarg kasacyjnych wskazujące na naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez głównie: dowolne zaakceptowanie stanowiska uprawnionego i odrzucenie argumentów organu, niewyjaśnienie oceny niszowego charakteru wódki oznaczanej spornym znakiem, pominięcie obowiązku wykazania rzeczywistego używania znaku przez uprawnionego, arbitralność oceny przedłożonych faktur, w tym pochodzących z okresu po złożeniu wniosku, dokonanie w istocie własnych ustaleń, brak przedstawienia wykładni art. 169 ust. 1 pkt 1 i ust. 6 oraz art. 170 pwp i niewyjaśnienie zastosowania art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i przyjęcie istnienia tajemnicy przedsiębiorstwa, której organ nie chronił.
Jakkolwiek uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie jest do końca precyzyjne, a miejscami lakoniczne, co właśnie jest źródłem zarzutów organu i spółki odnośnie do jego poprawności konstrukcyjnej, to jednak nie można powiedzieć, że narusza ono art. 141 § 4 p.p.s.a. w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy jeszcze raz Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny przypomina, że przepis ten można rozważać jako podstawę uchylenia zaskarżonego wyroku wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia Sądu pierwszej instancji w ogóle nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (zob. uchwała składu 7 sędziów NSA z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09) lub sporządzone jest w taki sposób, że nie jest możliwa jego kontrola instancyjna np. całkowicie brak w nim oceny prawnej. W orzecznictwie przyjmuje się, że funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się m.in. w tym, że jego adresatem, oprócz stron postępowania, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, aby możliwe było przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy poprzez wniesienie skargi kasacyjnej zainicjowana zostanie jego kontrola.
Inną natomiast kwestią, a tego w istocie dotyczą sformułowane w skargach kasacyjnych wielostopniowe zarzuty na tle art. 141 § 4 p.p.s.a., jest siła przekonywania argumentów użytych przez Sąd pierwszej instancji dla wykazania zasadności wydanego orzeczenia. Brak przekonania strony co do trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa - którego prawidłowość, aby mogła zostać oceniona wymaga postawienia zgoła innych zarzutów kasacyjnych - czy też odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami podmiotu wnoszącego skargę kasacyjną, nie oznacza wadliwości uzasadnienia wyroku, i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. To więc, że stanowisko zajęte przez WSA jest syntetyczne i odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, że uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne czy też, że jest całkowicie wadliwe, a więc w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego orzeczenia.
W niniejszej sprawie zarzucone naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w istocie zwalcza niewłaściwą ocenę okoliczności sprawy, w tym przyjęcie przez WSA założeń co do wykazania np. niszowości wódki opatrywanej spornym znakiem, potrzeby ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa, ciężaru dowodzenia używania znaku. Oceny tej należy jednak dokonywać z perspektywy przepisów prawa materialnego, zwłaszcza zaś art. 169 ust. 1 pkt 1 i ust. 6 pwp. Urząd i spółka w rzeczywistości kontestują w tym zarzucie stanowisko WSA o wadach odrzucenia niewyposażonych w niezbędne dane faktur jakie zostały złożone przez uprawnionego w toku postępowania spornego.
VIII.
Przechodząc do merytorycznych rozważań nad pozostałymi zarzutami skarg kasacyjnych - które oceniono zbiorczo, tj. z perspektywy występującego w sprawie problemu błędnej oceny okoliczności faktycznych i sposobu procedowania organu - trzeba wskazać, że WSA w sposób wadliwy zweryfikował zachowanie uprawnionego, w istocie pomijając ciążący na nim obowiązek wykazania przed Urzędem Patentowym faktu rzeczywistego używania znaku, w tym w określonych datach granicznych, precyzujących w niniejszej sprawie okres w istocie wznowienia używania oznaczenia, a także dając zbyt dużą wiarę wyjaśnieniom uprawnionego, zwłaszcza w kwestii ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa i niszowości towarów, co słusznie zostało podważone jako działanie niewłaściwe. Wadliwie także WSA ocenił przydatność faktur złożonych w postępowaniu przed organem, które w jego ocenie powinny były zostać uznane, w powiązaniu z innymi zebranymi informacjami, za dowód wystarczający używania znaku.
Ogólnie należy zatem zauważyć, że w myśl art. 169 ust. 1 pkt 1 pwp, prawo ochronne na znak towarowy wygasa również na skutek nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania. Ustęp 6 art. 169 pwp wskazuje zaś uprawnionego z tytułu prawa ochronnego, jako podmiot, na którym spoczywa ciężar wykazania używania znaku towarowego lub istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających jego nieużywanie. W przypadku wniosku o wygaszenie prawa ochronnego istotna jest data jego złożenia, która określa zakresowo czas badania używania znaku, przy odpowiednim uwzględnieniu normy z art. 170 ust. 1 i 2 pwp.
Wymóg rzeczywistego używania znaku i skutki niewykonywania tego prawa, wzorem prawa znaków unijnych, ma na celu ograniczenie liczby zarejestrowanych i chronionych znaków towarowych, a tym samym ograniczanie chociażby potencjalnych konfliktów jakie między nimi mogą powstać (por. wyrok Sądu z 12 marca 2003 r. sygn. akt T-174/01 Silk Cocoon, pkt 38). Wykazanie rzeczywistego używania znaku nie może być jednak postrzegane, jako obowiązek przedstawienia dowodów tego rodzaju, które świadczyć będą wręcz o odniesionym sukcesie handlowym przedsiębiorstwa czy też dużej skali nakładania znaku na towary (podobnie wyrok Sądu z 8 lipca 2004 sygn. akt T‑203/02, Vitafruit, pkt 38 czy wyrok TS z 11 marca 2003 r. sygn. akt C‑40/01, Minimax, pkt 39). Potrzebny jest więc tu swoisty balans i wyważenie wszystkich okoliczności. Same obroty i wielkość sprzedaży danego produktu należy oceniać przy uwzględnieniu innych czynników o kształtującym wpływie, np. rozmiar prowadzonej działalności gospodarczej, możliwości produkcyjne lub możliwości sprzedaży, siłę ekonomiczną uprawnionego, jak również cechy towarów lub usług na właściwym rynku.
Jak więc wskazano, art. 169 ust. 6 pwp wymaga przedstawienia dowodów na rzeczywiste używanie znaku. Używanie należy zatem wykazać posługując się jasnymi, solidnymi i obiektywnymi dowodami, które potwierdzą to stanowisko (por. wyrok Sądu z 18 stycznia 2011 r. sygn. akt T‑382/08, Vogue, pkt 22). Nie jest przy tym tak, że należy przedstawić dowody znaczące i masowe, jak również nie jest tak, że istnieje pewien minimalny próg kwotowy czy ilościowy sprzedaży poszczególnych towarów lub usług, do oznaczania których służy sporny znak, po którego przekroczeniu możemy mówić o używaniu znaku. Wszystkie okoliczności podlegają indywidualnej ocenie, o ile oczywiście dowody zostaną w ogóle przez uprawionego przedstawione.
W konsekwencji uzasadniona jest teza, że możliwe jest zarówno stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy, bowiem przedstawione dowody, po ich analizie, nie potwierdzają rzeczywistego używania znaku, jak również możliwe jest wydanie orzeczenia tej samej treści, gdy strona zaniechała przedstawienia adekwatnych dowodów (albo w ogóle ich nie przedstawiła albo też przedstawiła je w formie wadliwej, nienadającej się do oceny kluczowych elementów używania, wręcz abstrakcyjnej). Tymczasem zwrócić należy ponownie uwagę, że używanie znaku towarowego może się odbywać nawet na pewną minimalną skalę, o ile w całokształcie okoliczności uznać można, że jest to uzasadnione, np. celem handlowym, wielkością podmiotu, itp. (por. wyrok Sądu z 23 września 2009 r. sygn. akt T‑409/07, acopat, pkt 35 czy też wyrok Sądu z 2 lutego 2012 r. sygn. akt T‑387/10, Arantax, pkt 42). Nawet zatem z pozoru mało znaczące dowody mogą wskazywać na rzeczywiste używanie (por. wskazywany przez uprawnionego i WSA oraz kontestowany przez pozostałe strony wyrok NSA w sprawie GRASOVKA). Jeśli miałoby być inaczej, to wówczas znaki towarowe stanowiłyby wyłączny przywilej wielkich graczy rynkowych, podmiotów zdolnych do ponoszenia znacznych kosztów i generujących duże obroty (zyski), a tak nie jest.
Niemniej jednak za oczywiste, w zestawieniu z celem znaku towarowego oraz charakterem przyznawanej na jego podstawie ochrony erga omnes w aspekcie terytorialnym i podmiotowym, należy traktować stwierdzenie, że wykazanie rzeczywistego używania znaku musi dotyczyć zarówno miejsca, odpowiedniego czasu, zakresu zgodnego z wykazem towarów oraz charakteru używania znaku.
Wykazanie używania spornego znaku musiało więc dotyczyć terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co wynika z charakteru ochrony (por. art. 124 pwp statuujący zasadę pierwszeństwa na obszarze kraju), czasu prawidłowo wskazanego przez organ, wykazu towarów oraz charakteru rzeczywistego używania.
Strona przedstawiła w toku postępowania przed organem anonimizowane faktury (do nich w zasadzie sprowadza się zasadniczy spór dowodowy), które zawierały wprawdzie daty i ilości sprzedawanych towarów oraz słowną formę znaku bez graficznej formy przedstawieniowej (znak jest znakiem słowno-graficznym). Nie zawierały jednakże istotnej informacji o odbiorcy towarów sprzedawanych przez uprawnionego, a w niektórych przypadkach podmiotu pośredniczącego dalej w sprzedaży (wskazywany Zakład Gospodarczy uprawnionego). Tymczasem w pełni zasadnie wskazał Urząd Patentowy, że ocena rzeczywistego używania znaku musi uwzględniać charakter obrotu towarami oznaczanymi znakiem, a więc czy jest to obrót na zewnątrz, czy też obrót wewnętrzny, pomiędzy powiązanymi ze sobą podmiotami (a więc z dużym prawdopodobieństwem pozorowany i nie dający prawa do stwierdzenia używania znaku). Wbrew obawom strony uprawnionej, nie chodziło o ujawnienie wszystkich danych handlowych na temat całej sieci sprzedaży lub obrotów, wszystkich kontrahentów czy precyzyjnych informacji o nich. Podobny bowiem do faktur skutek można było uzyskać przedstawiając np. dane finansowe (zeznania podatkowe, faktury zakupowe opakowań, surowców służących do produkcji), które zestawione z anonimizowanymi danymi bezpośrednich odbiorców gotowych towarów oznaczanych znakiem (których uprawniony chciał chronić), pozwoliłyby na łączną ocenę, że mamy do czynienia z rzeczywistym obrotem.
Przedstawienie więc danych uniemożliwiających ocenę zewnętrznego charakteru obrotu, a więc "wprowadzania" znaku do obrotu (używania go w nim), świadczy o tym, że strona nie wywiązała się ze swoich obowiązków. Tymczasem za rzeczywiste używanie znaku można byłoby uznać jego używanie względem nawet kilku podmiotów, o ile jednak można byłoby przyjąć, że używanie to ma charakter publiczny i skierowane jest na zewnątrz, nie zaś wyłącznie do wewnątrz własnego przedsiębiorstwa i podmiotów z nim ściśle powiązanych. Używanie tzw. publiczne znaku polega na jego uzewnętrznieniu w sposób widoczny dla nabywców (rzeczywistych lub potencjalnych) towarów bądź usług, do oznaczania których służy sporny znak. Używanie prywatne lub do celów wewnętrznych w obrębie przedsiębiorstwa bądź grupy przedsiębiorstw nie stanowi rzeczywistego używania (por. wyrok TS z 9 grudnia 2008 r. sygn. akt C‑442/07, Radetzky, pkt 22, wyrok w sprawie Minimax, czy ZARA z 9 września 2015 r. sygn. akt T‑584/14). Znak musi więc być używany publicznie i na zewnątrz w kontekście prowadzonej działalności gospodarczej.
Słusznie zatem Urząd Patentowy przyjął, że przedstawione dowody w postaci faktur sprzedaży w wersji anonimizowanej, nie mogą świadczyć o wykazaniu zewnętrznego charakteru używania. Rozstrzygnięciu takiemu nie można skutecznie postawić żadnego zarzutu.
Co istotne, organ wskazywał pełnomocnikowi uprawnionego o niedoskonałościach przedłożonego materiału dowodowego (por. protokół rozprawy poprzedzającej wydanie decyzji), wskazują wprost, że nie nadaje się on do weryfikacji kluczowego elementu używania znaku, jednakże pełnomocnik, po konsultacji telefonicznej z uprawnionym (vide zarządzona przez organ przerwa w rozprawie), podtrzymał swoje stanowisko i nie przedłożył faktur lub innych dowodów, które w sposób czytelny pozwoliłyby dokonać oceny charakteru używania znaku.
W kontekście powyższego WSA błędnie zarzuca organowi, że ten nie chronił tajemnicy przedsiębiorstwa uprawnionego, ani też nie zapewnił mu tego rodzaju warunków, aby tę tajemnicę ochronić. Uwzględniając sporny charakter postępowania przed Urzędem Patentowy o wygaszenie znaku towarowego, należy przypomnieć, że ma ono charakter kontradyktoryjny i dotyczy co najmniej dwóch stron, które pozostają ze sobą w sporze, przy czym zakres obowiązków uprawnionego jest szerszy niż wnioskującego o wygaszenie. Urząd Patentowy w tego rodzaju postępowaniu pełni, co do zasady, rolę arbitra, który rozstrzyga zawisły przed nim spór, a nie realizuje rolę właściwą organom administracji publicznej w klasycznych postępowaniach administracyjnych, zobowiązanych do dociekania i wyjaśniania okoliczności sprawy, w tym do ustalenia prawdy obiektywnej.
Istota łącznie odczytywanych norm z art. 255 ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 4 oraz art. 169 ust. 6 pwp odnosi się więc do obowiązków stron postępowania spornego i organu orzekającego. To właśnie inicjatywa dowodowa stron, w szczególności zaś uprawnionego, wyznacza granice badania sprawy przez Urząd Patentowy, za które ten wykroczyć nie może. Urząd Patentowy w ramach postępowania spornego ma obowiązek trzymać się określonych w prawie własności przemysłowej zasad procedowania, nie zaburzając swoistej symetrii pomiędzy stronami sporu i przypisanej mu roli arbitra.
Bezpośrednią przyczyną wygaszenia spornego prawa ochronnego było więc niewykazanie przez uprawnionego, że doszło do rzeczywistego używania znaku. Słusznie uznano więc za nieprzydatne w sprawie anonimizowane faktury sprzedaży, których nie zmienia oświadczenie Jarosława Farugi, będącego pełnomocnikiem strony uprawnionej. Dowody te nie świadczą o rzeczywistym używaniu spornego znaku, a oświadczenie pochodzi od osoby powiązanej ze stroną, co trzeba oceniać z dużą dozą ostrożności. Nie przedstawiono bowiem żadnych dowodów na potwierdzenie danych podanych w oświadczeniu (por. wyrok Sądu z 16 lipca 2014 r. sygn. akt T‑196/13, NAMMU, pkt 33).
Strona nie przedstawiła także dowodów potwierdzających rzeczywisty charakter używania znaku, tj. w jego formie zarejestrowanej oraz dla towarów dla których został zarejestrowany. Znak ma być umieszczany bezpośrednio na towarach, do oznaczania których służy (por. wyrok Sądu z 12 grudnia 2014 r. sygn. akt T‑105/13, TrinkFix pkt 28-38). Możliwe jest wprawdzie umieszczanie znaku również w nagłówkach pism handlowych lub faktur, co może stanowić potwierdzenie rzeczywistego używania znaku towarowego (podobnie wyrok Sądy z 6 listopada 2014 r. sygn. akt T‑463/12, MB, pkt 44-45), jednak strona dowodów takich w tej sprawie akurat nie przedstawiła.
W konsekwencji WSA naruszył także art. 106 § 3 p.p.s.a. błędnie uznając, że dowody złożone wraz ze skargą (faktury zawierające pełne dane), są na etapie sądowym sprawy potrzebne do wyjaśnienia wątpliwości. Uprawniony miał czas na ich przedłożenie w sporze przed Urzędem Patentowym, czego świadomie nie uczynił. Faktury te po raz pierwszy w pełnej wersji były więc oceniane w postępowaniu sądowym przez WSA. Nie było tym samym uzasadnionych powodów do tego, aby taki uzupełniający dowód w tej sprawie prowadzić. Również zakres dopuszczonych dowodów, wprost przeniesiony ze skargi do wydanego postanowienia, nie koresponduje z dokumentacją rzeczywiście złożoną oraz okolicznościami postępowania bowiem WSA dopuszcza te dowody za okres od 22 maja 2015 r. do 30 grudnia 2015 r. oraz za okres od 1 października 2016 r. do 24 sierpnia 2016 r., a więc za czas, który na mocy art. 170 ust. 2 pwp nie mógłby zostać uznany za skuteczne używanie (24.8.2016-1.10.2016).
Końcowo należy także odnieść się raz jeszcze do kwestii ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa. Pomijając fakt reprezentacji uprawnionego w trakcie całej sprawy przez profesjonalnego pełnomocnika, nie można a limine odrzucić możliwości zastrzeżenia przez uprawnionego danych stanowiących tajemnicę jego przedsiębiorstwa, o ile w ogóle takie żądanie zostałoby formalnie sformułowane (nie jest nim stwierdzenie wypowiedziane na rozprawie poprzedzającej wydanie decyzji i złożenie faktur pozbawionych kluczowych informacji, uniemożliwiających ocenę faktu używania znaku). Niemniej jednak nawet w przypadku zastrzeżenia owej tajemnicy Urząd musiałby, stosownie do zakresu w jakim dane zostałyby ewentualnie wyłączone z jawnego wglądu, ocenić, czy wykazano fakt rzeczywistego używania znaku. Ocena tego rodzaju mogłaby zostać uogólniona, zawierając np. wybrane dane z faktur, ich ramy czasowe, częstotliwość i terytorium obrotu towarami, itp. Organ musi jednak dysponować pełnymi danymi, a tych w sprawie nie miał.
Pamiętać przy tym należy, że ograniczenie możliwości wglądu strony przeciwnej (wnioskodawcy) do akt postępowania odbywa się w warunkach odpowiednio stosowanych art. 73 § 1 w zw. z art. 74 § 1 § 2 k.p.a. Jakkolwiek zasadą postępowania administracyjnego jest pełny wgląd do akt sprawy, to jednak prawo to, realizujące zasadę jawności postępowania, nie jest bezwzględne i nieskrępowane. Artykuł 74 § 1 i 2 k.p.a. to przepisy ograniczające stronie prawo wglądu do akt sprawy, a więc są to wyjątki od ogólnej zasady jawności postępowania. W tej jednak sprawie nie można organowi zarzucić, że nie chronił tajemnicy przedsiębiorcy, bowiem ów podmiot w ogóle nie przedstawił danych podlegających ochronie ani też nie uczynił tego w związku z uwagą organu. Podmiot ten był przy tym należycie reprezentowany na rozprawie przez Urzędem Patentowym. Jakkolwiek więc możliwa jest ochrona tajemnicy wskazanej w art. 11 ust. 2 uznk w trybie a. 74 § 1 k.p.a. bowiem ważnym interesem państwowym może być nieudostępnianie informacji, które podlegają ochronie prawnej, w tym tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 2 uznk, to jednak w tej sprawie problem taki w ogóle nie zaistniał.
W konsekwencji uznać należało, że WSA naruszył art. 169 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 6 i art. 170 ust. 1 i 2 pwp przyjmując, że organ niewłaściwie ocenił materiał dowodowy, w sytuacji, gdy przedłożone do akt sprawy dowody nie dawały podstaw, aby przyjąć, że uprawniony wykazał rzeczywiste używanie swojego znaku w ocenianym okresie. Nie da się bowiem na podstawie tych dowodów przyjąć, że wykazano ponad wszelką wątpliwość, że znak pozostawał w obrocie zgodnie z regułami rządzącymi tego rodzaju oceną, którą zaprezentowano wyżej. To strona uprawniona powinna była przy tym złożyć wszelkie dowody najpóźniej przed zakończeniem postępowania przez Urząd Patentowy, nie zaś uzupełniać je post factum w postępowaniu sądowym.
O uchyleniu zaskarżonego wyroku orzeczono zatem na podstawie art. 188 p.p.s.a., zaś o oddaleniu skargi uprawnionego na mocy art. 151 p.p.s.a.
O kosztach postępowania należnych od uprawnionego na rzecz Urzędu Patentowego rozstrzygnięto na mocy art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.).
O kosztach postępowania należnych od uprawnionego na rzecz wnioskującej spółki rozstrzygnięto na mocy art. 203 pkt 2, art. 205 § 2 i art. 206 p.p.s.a. w zw. z § 11 ust. 2 pkt 1 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 kwietnia 2017 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1431 ze zm.). Sąd miarkował koszty należne tej stronie, bowiem skarga kasacyjna nie w pełni okazała się zasadna.