II GSK 1621/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-11-20
NSAAdministracyjneŚredniansa
cudzoziemcyniepożądany pobytwstrzymanie wykonaniabezpieczeństwo narodoweagresja na Ukrainęprawo administracyjneskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji wpisującej cudzoziemca na listę osób niepożądanych, uznając brak wystarczających podstaw prawnych i faktycznych.

Skarżący K. E. złożył wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o wpisaniu go na listę osób niepożądanych, argumentując potencjalnym ryzykiem represji ze strony Federacji Rosyjskiej oraz cofnięciem zezwolenia na pobyt stały. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek, stwierdzając, że skarżący nie wykazał bezpośredniej relacji między wykonaniem zaskarżonej decyzji a zagrożeniami określonymi w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd podkreślił, że decyzja o wpisie na listę nie rodzi bezpośrednich skutków prawnych, a jedynie może stanowić podstawę do dalszych rozstrzygnięć.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek K. E. o wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 maja 2023 r., która wpisała skarżącego do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany. Decyzja ta została wydana na podstawie ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji a Ukrainę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wcześniej oddalił skargę K. E. na tę decyzję. Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania części decyzji, wskazując na ryzyko cofnięcia zezwolenia na pobyt stały i potencjalne represje ze strony Federacji Rosyjskiej z uwagi na jego działalność wspierającą Ukrainę. Podkreślił, że analogiczna decyzja wobec jego brata została uchylona przez WSA. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek, uznając, że skarżący nie wykazał wystarczająco niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd wyjaśnił, że decyzja o wpisie na listę osób niepożądanych podlega natychmiastowemu wykonaniu, ale sama w sobie nie rodzi skutków prawnych, a jedynie może stanowić podstawę do dalszych rozstrzygnięć, które mogą być oceniane pod kątem art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd zaznaczył, że wadliwość decyzji nie jest przesłanką do jej wstrzymania na tym etapie, a ocena merytoryczna skargi nastąpi w odrębnym postępowaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wstrzymanie wykonania nie zasługuje na uwzględnienie.

Uzasadnienie

Skarżący nie wykazał bezpośredniej relacji między wykonaniem zaskarżonej decyzji a zagrożeniami określonymi w art. 61 § 3 p.p.s.a. Decyzja o wpisie na listę nie rodzi bezpośrednich skutków prawnych, a jedynie może stanowić podstawę do dalszych rozstrzygnięć, które będą mogły być oceniane z perspektywy art. 61 § 3 p.p.s.a. Wadliwość decyzji nie jest przesłanką do jej wstrzymania na tym etapie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (9)

Główne

u.o.p.w.a.u. art. 1

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji a Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego

Stanowi podstawę wydania decyzji o wpisie na listę osób niepożądanych.

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki wstrzymania wykonania aktu lub czynności (niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków).

Pomocnicze

u.o.c. art. 434

Ustawa o cudzoziemcach

Określa podstawę wpisu do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium RP jest niepożądany.

u.o.p.w.a.u. art. 2

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji a Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego

u.o.p.w.a.u. art. 3 § ust. 1

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji a Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego

Minister właściwy do spraw wewnętrznych wydaje decyzje w sprawach wpisu na listę i wykreślenia z niej.

u.o.p.w.a.u. art. 3 § ust. 10

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji a Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego

Decyzja o wpisie na listę podlega natychmiastowemu wykonaniu.

u.o.c. art. 302 § ust. 1 pkt 7

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Może stanowić podstawę do podjęcia kolejnych rozstrzygnięć.

u.o.c. art. 199 § ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Może stanowić podstawę do podjęcia kolejnych rozstrzygnięć.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do wydania postanowienia o oddaleniu wniosku.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argument skarżącego o bezpośrednim niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku wpisu na listę osób niepożądanych.

Godne uwagi sformułowania

Ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanej decyzji, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., spoczywa na wnioskodawcy. Decyzja ta nie rodzi jednak konsekwencji sugerowanych przez wnioskodawcę. Decyzja ta – jak należałoby przyjąć w świetle art. 302 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, czy też art. 199 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy w związku z art. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji a Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego – może dopiero stanowić podstawę podjęcia kolejnych rozstrzygnięć, których potencjalne skutki mogłyby być oceniane z perspektywy wyznaczonej treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. Zarzucana we wniosku wadliwość zaskarżonej decyzji nie stanowi przesłanki jej wstrzymania, ponieważ na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie jego wykonania sąd administracyjny nie dokonuje merytorycznej oceny skargi.

Skład orzekający

Wojciech Kręcisz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., zwłaszcza w kontekście decyzji o wpisie na listę osób niepożądanych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o przeciwdziałaniu wspieraniu agresji na Ukrainę i nie stanowi ogólnej wykładni przepisów o wstrzymaniu wykonania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu sankcji wobec osób wspierających agresję na Ukrainę, a także kwestii proceduralnych związanych z prawem do pobytu i potencjalnymi represjami.

Czy wpis na listę osób niepożądanych w Polsce grozi represjami w Rosji? NSA rozstrzyga wniosek o wstrzymanie decyzji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1621/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-11-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Kręcisz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6049 Inne o symbolu podstawowym 604
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
I SA/Wa 269/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-04-24
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono wniosek
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2354
art. 302 ust. 1 pkt 7, art. 199 ust. 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku K. E. w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w części w sprawie ze skargi kasacyjnej K. E. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 269/24 w sprawie ze skargi K. E. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 maja 2023 r. nr DPP-TPZ.0272.30.2023(2) w przedmiocie wpisu na listę osób i podmiotów wspierających agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę postanawia: oddalić wniosek.
Uzasadnienie
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia 29 maja 2023 r. nr DPP-TPZ.0272.30.2023(2) postanowił zastosować wobec K. E. środki przewidziane w ustawie z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji a Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (Dz. U. z 2023 r., poz. 129 ze zm.), w tym wpisać go do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, o którym mowa w art. 434 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2021 r., poz. 2354 ze zm.).
Wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 269/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. E. na powyższą decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Skarżący wystąpił ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku, po czym pismem z dnia 16 października 2024 r. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w części, tj. w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 2 lit. e decyzji, czyli wpisania do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, o którym mowa w art. 434 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnił, że analogiczna decyzja administracyjna została wydana wobec jego brata, siostry z jej mężem oraz rodziców. Dodał, że decyzja wydana wobec jego brata została zakwestionowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który uchylił ją wyrokiem z dnia 25 września 2024 r. (sygn. V SA/Wa 1589/24). Skarżący szczegółowo opisał rozważania sądu przedstawione w uzasadnieniu tego wyroku.
Zdaniem skarżącego wpisanie do wykazu osób niepożądanych w Polsce prowadzi do cofnięcia zezwolenia na pobyt stały w Polsce, a w konsekwencji zmusza go do opuszczenia kraju. Dodał, że w wyniku tego może zostać poddany represji i odpowiedzialności karnej ze strony Federacji Rosyjskiej - której jest obywatelem – za działania wspierające Ukrainę w walce z Rosją. Wynika to z tego, że federacja walk MMA A., której jest udziałowcem, wydała publicznie internetowe oświadczenie o wsparciu Ukrainy w wojnie z Rosją oraz przekazała na rzecz Ukrainy kwotę 30 tys. zł.
W rekapitulacji skarżący wskazał, że brak wstrzymania wykonalności decyzji w zakresie wpisania go do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany sprawia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ryzyko to w sposób oczywisty wynika z możliwości poniesienia odpowiedzialności karnej na terenie Rosji, w przypadku "wydalenia" skarżącego z Polski.
Pismem z dnia 7 listopada 2024 r. organ administracji przedstawił swoje stanowisko w sprawie, wnosząc o nieuwzględnienie wniosku skarżącego.
Pismem z dnia 14 listopada 2024 r. skarżący odniósł się do pisma organu administracji z dnia 7 listopada 2024 r. wyjaśniając, że wbrew argumentacji organu wniosek nie dotyczył wstrzymania wykonania całej decyzji, lecz jej części oraz, że wpisanie skarżącego do wykazu doprowadziło do cofnięcia mu i jego rodzinie zezwolenia na pobyt stały. Skarżący oświadczył, że obecnie toczy się postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie ze skargi na decyzję Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców (skan decyzji załączono do pisma) w przedmiocie cofnięcia zezwolenia skarżącemu na pobyt stały.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji służy ochronie tymczasowej przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby wywołać decyzja ostateczna, zanim zostanie przeprowadzona sądowoadministracyjna kontrola jej legalności. Ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanej decyzji, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, okoliczności i faktów, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków (zob. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 26 marca 2024 r., sygn. I GZ 321/24; 26 listopada 2007 r., sygn. II FZ 338/07; 10 maja 2011 r., sygn. II FZ 106/11; 28 września 2011 r., sygn. I FZ 219/11).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie wykazał bezpośredniej relacji między wykonaniem zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że zaskarżona decyzja (w części objętej wnioskiem) nie jest rozstrzygnięciem, w odniesieniu do którego można byłoby przyjąć, że jego wykonanie aktualizuje przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Z ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji a Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego, której przepisy stanowiły podstawę wydania decyzji, o wstrzymanie której wystąpił wnioskodawca wynika, że minister właściwy do spraw wewnętrznych wydaje decyzje w sprawach wpisu na listę i wykreślenia z niej oraz, że decyzja ta podlega natychmiastowemu wykonaniu (art. 3 ust. 1 i 10 w związku z art. 1 i 2 tej ustawy).
W tym też kontekście należy zwrócić uwagę na to, że decyzja ta nie rodzi jednak konsekwencji sugerowanych przez wnioskodawcę. Decyzja ta – jak należałoby przyjąć w świetle art. 302 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, czy też art. 199 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy w związku z art. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji a Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego – może dopiero stanowić podstawę podjęcia kolejnych rozstrzygnięć, których potencjalne skutki mogłyby być oceniane z perspektywy wyznaczonej treścią art. 61 § 3 p.p.s.a.
Wobec treści przywołanych przepisów prawa oraz przedmiotu i charakteru sprawy rozstrzygniętej decyzją, o wstrzymanie której wystąpił wnioskodawca, należy stwierdzić, że przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej nie aktualizują się w postępowaniu wywołanym rozpoznawanym wnioskiem, natomiast będą mogły stanowić przedmiot oceny w postępowaniach poddanych regulacji wskazanych przepisów prawa, o ile w tym przedmiocie zostanie złożony stosowny wniosek. Wykonanie zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 maja 2023 r. w zakresie wpisania skarżącego do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany nie może zatem być przyczyną wystąpienia opisanych we wniosku zagrożeń.
Należy podkreślić, że zarzucana we wniosku wadliwość zaskarżonej decyzji nie stanowi przesłanki jej wstrzymania, ponieważ na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie jego wykonania sąd administracyjny nie dokonuje merytorycznej oceny skargi (zob. np. postanowienia NSA z dnia: 9 czerwca 2011 r., sygn. II GZ 306/11, 21 grudnia 2011 r., sygn. II FZ 749/11, 11 stycznia 2013 r., sygn. II OSK 2895/12). Podobnie jak i przesłanki tej nie stanowi sam fakt wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia na pobyt stały, tym bardziej, że może ona stanowić przedmiot kontroli sądu administracyjnego w odrębnej sprawie.
W świetle przedstawionych argumentów Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że nie było podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w części odnoszącej się do wpisania skarżącego do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany.
W związku z powyższym, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI