II GSK 520/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem, uznając dzierżawcę lokalu za współurządzającego.
Skarżący kasacyjnie S. H. kwestionował decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem. Zarzucał sądowi niższej instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię pojęć 'automat do gry' i 'urządzający gry'. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że skarżący, jako dzierżawca lokalu, w którym zainstalowano automaty i który zajmował się ich obsługą, był współurządzającym gry w rozumieniu ustawy o grach hazardowych.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej S. H. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Skarżący zarzucał sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 lit c p.p.s.a.) poprzez niezasadne oddalenie skargi, wskazując na naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej (art. 191, 187 § 1, 122, 180 § 1 O.p.) w zakresie ustaleń faktycznych i dowodowych. Kwestionował również naruszenie prawa materialnego (art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 2 ust. 3 i ust. 5 oraz art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych) poprzez błędną wykładnię pojęć 'automat do gry' i 'urządzający gry'. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za nieusprawiedliwione. Sąd podkreślił, że ustawa o grach hazardowych dopuszcza nałożenie sankcji na więcej niż jeden podmiot, jeśli można im przypisać cechę 'urządzającego gry'. W ocenie NSA, skarżący, który wydzierżawił lokal pod automaty i zajmował się ich obsługą (serwis, rozliczenia, pilnowanie), był współurządzającym gry w rozumieniu przepisów. Sąd odrzucił również zarzut błędnej wykładni pojęcia 'automat do gry', wskazując, że eksperyment procesowy przeprowadzony przez organ celny był wystarczający do ustalenia charakteru gier, a decyzja ministra właściwego ds. finansów publicznych nie była wymagana w tej sytuacji. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, podmiot taki może być uznany za współurządzającego gry, jeśli jego działania stanowią zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizacji działalności w zakresie gier hazardowych, w tym udostępnienie miejsca i obsługę urządzeń.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że szerokie rozumienie pojęcia 'urządzającego gry' obejmuje również podmioty udostępniające lokal i obsługujące automaty, co jest niezbędne dla skuteczności systemu kontroli i zapobiegania obejściu prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.g.h. art. 89 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
Sankcja administracyjna może zostać nałożona na więcej niż jeden podmiot, jeśli każdemu można przypisać cechę 'urządzającego gry' na tym samym automacie w tym samym miejscu i czasie. Szerokie rozumienie pojęcia 'urządzającego gry' obejmuje ogół czynności stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizacji działalności w zakresie gier hazardowych.
u.g.h. art. 2 § ust. 3 i ust. 5
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
Kluczowe dla definicji 'automatów do gier' i 'urządzania gier'.
u.g.h. art. 89 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
Dotyczy odpowiedzialności za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.
Pomocnicze
u.g.h. art. 6 § ust. 4
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
Określa, jakie podmioty mogą ubiegać się o koncesję na prowadzenie kasyna gry.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 lit c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 lit a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego.
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ustalenie stanu faktycznego zgodne ze zgromadzonym materiałem dowodowym.
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek działania przez organy na podstawie przepisów prawa.
O.p. art. 180 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Dowody w postępowaniu podatkowym.
u.g.h. art. 2 § ust. 6
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
Kompetencje ministra właściwego do spraw finansów publicznych w zakresie rozstrzygania o charakterze gry na automatach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Szerokie rozumienie pojęcia 'urządzającego gry' obejmuje również podmioty udostępniające lokal i obsługujące automaty. Eksperyment procesowy jest wystarczający do ustalenia charakteru gier hazardowych. Podmiot dzierżawiący lokal i obsługujący automaty jest współurządzającym gry w rozumieniu ustawy.
Odrzucone argumenty
Skarżący nie uczestniczył aktywnie w urządzaniu gier, jedynie wydzierżawił lokal. Brak dowodu na istnienie wspólnych warunków i porozumienia w zakresie podziału zadań. Konieczność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu badania automatów. Błędna wykładnia pojęcia 'automat do gry' i 'urządzający gry'. Konieczność uzyskania decyzji ministra właściwego do spraw finansów publicznych.
Godne uwagi sformułowania
nie ma podstaw, aby podważać zasadność wniosków Sądu I instancji formułowanych na podstawie dowodów w postaci umowy dzierżawy podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy (...) kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu nie do pogodzenia bowiem z zasadą skuteczności stanowionego prawa byłaby taka wykładnia przepisów ustawy hazardowej, która w istocie pozostawiałaby bez kontroli i sankcji np. sytuacje tworzenia pozorów urządzania gier na automatach przez jeden podmiot urządzanie gier hazardowych to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych nie było konieczności uzyskania decyzji właściwego ministra do spraw finansów publicznych do rozstrzygnięcia czy sporna gra jest grą na automatach w rozumieniu tej ustawy
Skład orzekający
Marcin Kamiński
przewodniczący
Marek Krawczak
sprawozdawca
Zbigniew Czarnik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'urządzający gry' w kontekście ustawy o grach hazardowych, odpowiedzialność podmiotów udostępniających lokale na automaty, znaczenie eksperymentu procesowego w ustalaniu charakteru gier."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dzierżawy lokalu i obsługi automatów, a jego zastosowanie wymaga analizy konkretnych umów i działań stron.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy niejasności prawnych związanych z urządzaniem gier hazardowych i odpowiedzialnością podmiotów, które nie są bezpośrednimi operatorami, ale uczestniczą w procesie.
“Dzierżawisz lokal pod automaty? Możesz być uznany za urządzającego gry hazardowe!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 520/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-05-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-03-15 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Marcin Kamiński /przewodniczący/ Marek Krawczak /sprawozdawca/ Zbigniew Czarnik Symbol z opisem 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne Hasła tematyczne Kara administracyjna Gry losowe Sygn. powiązane III SA/Gl 124/20 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2020-08-04 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 888 art. 2 ust. 3 i ust. 5, art. 6 ust. 4, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia del. WSA Marek Krawczak (spr.) Protokolant asystent sędziego Zofia Frąckowiak po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 sierpnia 2020 r. sygn. akt III SA/Gl 124/20 w sprawie ze skargi S. H. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od S. H. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 124/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę S. H. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 10 grudnia 2019 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpił Skarżący zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 10 grudnia 2019 r. oraz jej poprzedzającej decyzji Naczelnika Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach z dnia 30 sierpnia 2019 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Ponadto, wniesiono o zasądzenie od organu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi Skarżący zarzucił: I. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 151 w związku z art. 145 § 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niezasadne oddalenie skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracyjnej w Katowicach, która wydana została z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania podatkowego: - art. 191 w zw. z art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900 ze zm., dalej: "O.p.") całkowicie sprzecznym ze zgromadzonym materiałem dowodowym ustaleniem faktycznym, iż to również S. H aktywnie uczestniczył w urządzaniu gier, podczas gdy z materiału dowodowego przedmiotowej sprawy wynika, iż S H pobierał jedynie należne wynagrodzenie wyłącznie za wydzierżawienie części lokalu pod wstawienie automatów do gier, a zatem aktywnie w urządzaniu gier nie uczestniczył; - art. 122 w związku z art. 180 § 1 i art. 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez stwierdzenie elementu losowości gry w przedmiotowym urządzeniu, za przeprowadzonym eksperymentem procesowym, bez przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu badania automatów do gier na okoliczność ustalenia czy przedmiotowe urządzenie jest urządzeniem podlegającym ustawie o grach hazardowych; - art. 191 O.p. w związku z art. 187 O.p. poprzez dokonanie ustaleń faktycznych niewynikających ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w szczególności poprzez przyjęcie, że Skarżący kasacyjnie z uczestnikiem postępowania (właścicielem urządzenia) stworzyli wspólne warunki, w których klienci lokalu mieli możliwość uczestniczenia w grach hazardowych, podczas gdy nie stwierdza tego wniosku żaden przeprowadzony w sprawie dowód, w tym nie ma w sprawie, żadnego dowodu stwierdzającego uprzednie porozumienie w zakresie podziału zadań i funkcji w procesie urządzania gier przez objęte decyzją podmioty; 2) art. 151 w związku z art. 145 § 1 lit a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niezasadne oddalenie skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracyjnej w Katowicach, która wydana została z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: - art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 2 ust. 3 i ust. 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 471 ze zm., dalej: "u.g.h.") poprzez błędną wykładnię pojęcia "automat do gry" obejmujące zakresem tego pojęcia przedmiotowych urządzeń na podstawie przeprowadzonego przez pracowników organu celnego eksperymentu procesowego; - art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. poprzez błędną wykładnię pojęcia "urządzającego gry" i objęcie nim również podmiotu wydzierżawiającego powierzchnię lokalu. II. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzucił, iż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 sierpnia 2020 r. r., sygn. akt j.w. zapadł z naruszeniem przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię w sprawie - art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. poprzez błędną wykładnię pojęcia "automat do gry" obejmujące zakresem tego pojęcia przedmiotowych urządzeń na podstawie przeprowadzonego przez pracowników organu celnego eksperymentu procesowego; - art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. poprzez błędną wykładnię pojęcia "urządzającego gry" i objęcie nim również podmiotu wydzierżawiającego powierzchnię lokalu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub sąd drugiej instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego załatwienia sprawy. W myśl art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Oznacza to, że sąd drugiej instancji nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy i sąd pierwszej instancji. Wobec powyższego NSA odstąpił od przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Kontroli instancyjnej poddany został wyrok sądu pierwszej instancji, w którym WSA oddalając skargę zaaprobował ustalenia organów, że strona skarżąca urządzała gry na automatach w rozumieniu przepisów u.g.h., bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia. Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu, przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna Skarżącego oparta została na obu podstawach kasacyjnych. Przed odniesieniem się do poszczególnych jej zarzutów przypomnieć należy, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia, którego elementy konstrukcyjne i treściowe wyznaczają granice rozpoznania przez NSA. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli NSA. A zatem wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed sądem drugiej instancji nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz na kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty skargi kasacyjnej, których komplementarny charakter uzasadnia, aby rozpoznać je łącznie, należy uznać za nieusprawiedliwione. Odnosząc się do istoty spornej w sprawie kwestii trzeba przede wszystkim podkreślić, że nie ma podstaw, aby podważać zasadność wniosków Sądu I instancji formułowanych na podstawie dowodów w postaci umowy dzierżawy z dnia 25 listopada 2013 r., z której wynika, że Skarżący wydzierżawił od F.H.P.U. "M." [...] lokal użytkowy znajdujący się w M. przy ul. [...] w celu prowadzenia tam punktu rozrywki (automaty do gier) oraz aneksu do umowy dzierżawy zawartego w dniu 1 października 2014 r. ze T. sp. z o.o., z którego wynika, iż ww. spółka wynajęła od strony skarżącej powierzchnię w ww. lokalu i zainstalowała tam sporne automaty w celu urządzania gier. Nie sposób jest zasadnie wywodzić, że tego rodzaju okoliczności nie mogły być uznane za prawnie istotne z punktu widzenia formułowanych na ich podstawie ocen odnośnie uznania Skarżącego za urządzającego gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Na gruncie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. penalizowane jest zachowanie naruszające zasady dotyczące miejsca urządzania gier hazardowych na automatach, nie zaś zachowanie naruszające zasady dotyczące warunków, od których spełnienia w ogóle uzależnione jest rozpoczęcie, a następnie prowadzenie działalności polegającej na organizowaniu i urządzaniu gier hazardowych, w tym gier na automatach. Oznacza to, że podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry i to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której przecież (jak to wynika z art. 6 ust. 4 u.g.h.) nie może uzyskać ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna niemająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to spółki prawa handlowego jako jedyne mogą się ubiegać o taką koncesję - a w konsekwencji, korespondujący z nim argument, że brak jest podstaw, aby twierdzić, że ocena odnośnie zachowań (działań, czynności), które mogłyby być uznane za realizujące znamiona deliktu, o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 przywołanej ustawy, musi znajdować swoje źródło, w tym również, gdy chodzi o ich opis i znaczenie, w konkretnych postanowieniach wymienionych umów, stanowiących podstawę prawną ich podejmowania. Na gruncie regulacji prawnej zawartej w art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny w swym orzecznictwie konsekwentnie bowiem przyjmował, że określona nią sankcja administracyjna może zostać nałożona na więcej niż jeden podmiot, w sytuacji gdy każdemu z nich można przypisać cechę "urządzającego gry" na tym samym automacie w tym samym miejscu i czasie, co wynika z kolei z szerokiego zakresu definicji podmiotu "urządzającego gry na automatach", jaką należy przyjąć na potrzeby tego rodzaju postępowań. Wykładnia tego pojęcia, umożliwiająca nakładanie kar administracyjnych na więcej niż jeden podmiot, jest niezbędna jeżeli system kontroli i skuteczność przewidzianych przez ustawodawcę sankcji ma mieć realny charakter, zwłaszcza zaś, jeżeli spojrzy się na to zagadnienie z perspektywy eliminowania sytuacji obejścia bądź nadużycia prawa przez podmioty uczestniczące w działalności hazardowej. Nie do pogodzenia bowiem z zasadą skuteczności stanowionego prawa byłaby taka wykładnia przepisów ustawy hazardowej, która w istocie pozostawiałaby bez kontroli i sankcji np. sytuacje tworzenia pozorów urządzania gier na automatach przez jeden podmiot, a więc też jego nominalnej odpowiedzialności, podczas gdy w rzeczywistości gry na automacie urządzane byłyby również na rachunek innego podmiotu, jako element wspólnego przedsięwzięcia. Przy ocenie, czy podmiot nie powinien zostać uznany za urządzającego gry na automacie niezbędne jest odwołanie się do wszystkich elementów stanu faktycznego (zob. np.: wyroki NSA z dnia: 9 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 2736/16; 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 5233/16). W tym też kontekście podkreślenia wymaga, że jakkolwiek ustawa o grach hazardowych - w brzmieniu mającym zastosowanie w rozpatrywanej sprawie - nie definiuje pojęcia "urządzającego gry", o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2, to jednak posługuje się nim w wielu przepisach, które umożliwiają określenie i ustalenie jego treściowego zakresu. Na ich podstawie, przy uwzględnieniu potrzeby szerokiego podejścia o rozumienia pojęcia "urządzającego gry na automatach" oraz "urządzania gier na automatach", o czym mowa była powyżej, w pełni zasadnie przyjmuje się, że "urządzanie gier hazardowych" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, w szczególności: zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiającym ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, stała piecza nad urządzeniami zabezpieczająca je przed nieuprawnioną ingerencją, uszkodzeniem lub zaborem, obsługa urządzeń, zatrudnienie i odpowiednie przeszkolenie personelu, zapewniające graczom możliwość uczestniczenia w grze. Powyższe rozumienie "urządzania" potwierdza przy tym definicja zawarta w Słowniku Języka Polskiego PWN, zgodnie z którą "urządzić - urządzać" oznacza: "wyposażyć coś w odpowiednie sprzęty", "zorganizować [jakąś imprezę], jakieś przedsięwzięcie itp.", "zapewnić komuś dobre warunki" (por. https://sjp.pwn.pl/sjp/urzadzic;2533410.html). "Urządzanie", to wedle powyżej przedstawionego słownikowego rozumienia tego zwrotu również – a trzeba to podkreślić - "stwarzanie komuś odpowiednich warunków", co w rozpatrywanej sprawie wprost i bezpośrednio odnieść należy do tworzenia warunków do urządzania gier na automatach poza kasynem gry, a to poprzez udostępnienie miejsca ich urządzania i tym samym udostępniania samych gier na automatach poza kasynem gry. W okolicznościach stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy polegało na tym, że Skarżący udostępniając (wydzierżawiając) T. na podstawie przywołanej powyżej umowy dzierżawy część lokalu, w którym prowadził własną działalność gospodarczą, w celu ulokowania i zainstalowania w nim urządzeń do gier, udostępnia je tym samym oraz w tenże właśnie sposób grającym, a taki był - jak w pełni zasadnie należałoby przyjąć - cel podejmowanego przez niego działania zwłaszcza, że należący do Skarżącego lokal był lokalem ogólnodostępnym, o charakterze rozrywkowym. Umieszczenie urządzeń w lokalu Skarżącego niewątpliwie służyło z jednej strony powiększeniu potencjalnego grona korzystających z automatów, jak i z drugiej czyniło lokal bardziej atrakcyjnym dla korzystających z jego podstawowej funkcji. Na współudział Skarżącego w urządzaniu gier wskazują jego zeznania z dnia 29 maja 2015 r., z których treści wynika, że zajmował się osobiście obsługą spornych automatów tj. serwisem, rozliczeniem automatów tzn. wyciągał pieniądze, sporządzał protokół wyjęcia gotówki i wpłacał do kasy spółki pomniejszając o kwotę czynszu. Zeznał również, że automatów codziennie pilnował jeden z jego pracowników. Wbrew zatem stanowisku autora skargi kasacyjnej, okoliczności sprawy pozwalały uznać Skarżącego za współurządzającego gry na automatach. Takie stanowisko dodatkowo uzasadniała postawa Skarżącego, który zeznał, iż od 10 lat, czyli od ok. 2005 r. zajmuje się działalnością gospodarczą polegającą na serwisowaniu urządzeń do gier. Zatem dobrze znał zasady ich funkcjonowania. Tym samym nie ma zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego podstaw, aby twierdzić, że w rozpatrywanej sprawie niezasadnie doszło do przypisania Skarżącemu deliktu, o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., a także, że niezasadnie nałożono na niego karę pieniężną za urządzenie gier na automatach poza kasynem, skoro w świetle przedstawionych argumentów - w tym przedstawionego rozumienia pojęcia "urządzającego gry" oraz "urządzania gier na automatach" - nie może i nie powinno budzić żadnych wątpliwości, że Skarżący powinien być - i zasadnie za takiego został uznany - adresatem decyzji stanowiącej przedmiot kontroli w rozpatrywanej sprawie. Należy bowiem przyjąć, że strony wymienionej umowy wspólnie realizowały przedsięwzięcie polegające na połączeniu składników majątkowych, a mianowicie lokalu użytkowego Skarżącego oraz pozostających w dyspozycji dzierżawców automatów do gier, które wspólnie umożliwiały uruchomienie na nich gier w sposób i w miejscu dostępnym dla ogółu, a więc ich "urządzanie", w przedstawionym powyżej rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Tym samym, za uzasadniony należy uznać wniosek, że "celem" wymienionych umów, a zarazem "zgodnym zamiarem" stron było nie tyle zawarcie klasycznych umów dzierżawy, ile podjęcie wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego polegającego na połączeniu składników majątkowych, jakimi dysponowały strony tych umów (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 21 września 2016 r., sygn. akt III SA/Wr 71/16). W rozpatrywanej sprawie nie doszło również do naruszenia przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 2 ust. 3 i ust. 5 ustawy o grach hazardowych poprzez błędną wykładnię pojęcia "automat do gry" obejmujące zakresem tego pojęcia przedmiotowych urządzeń na podstawie przeprowadzonego przez pracowników organu celnego eksperymentu procesowego (pkt II petitum skargi kasacyjnej). Należy podkreślić, iż w rozpoznawanej sprawie fakt, że urządzane gry były grami na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych wynika zarówno z oględzin, jak i przeprowadzonego eksperymentu. W tym kontekście należy wskazać, iż wbrew stanowisku Skarżącego kasacyjnie, z ustalonego w sprawie stanu faktycznego i skutecznie nie podważonego w toku postępowania administracyjnego wynika, że na obu zakwestionowanych automatach, w ramach eksperymentu, przeprowadzono gry z użyciem przycisku AUTOSTART, grający nie miał wpływu na przebieg i wynik gry, uzyskiwał zarówno przegrane jak i wygrane. W ramach wygranych otrzymał punkty kredytowe. Oba urządzenia wypłaciły gotówkę po zakończeniu gier z korzystnym dla grającego wynikiem. Na każdym urządzeniu rozegrano kilka pojedynczych gier. W tych okolicznościach za trafne uznać należy zaakceptowane przez Sąd I instancji stanowisko organów, że gry na przedmiotowych automatach wypełniły definicję gier na automatach w rozumieniu u.g.h. Przeprowadzenie eksperymentu procesowego, którego efektem było ustalenie charakteru gier na skontrolowanych automatach było na gruncie niniejszej sprawy wystarczające dla prawidłowego ustalenia jej stanu faktycznego. Wbrew argumentacji skarżącego kasacyjnie nie było konieczności uzyskania decyzji właściwego ministra do spraw finansów publicznych rozstrzygającej czy sporna gra jest grą na automatach w rozumieniu tej ustawy, o której mowa w art. 2 ust. 6 u.g.h. Nie kwestionując określonych w art. 2 ust. 6 u.g.h. kompetencji ministra właściwego do spraw finansów publicznych, należy zauważyć, że tego unormowania nie można odnieść wprost do stanu faktycznego ustalonego w rozpoznawanej sprawie. Mając bowiem na uwadze miejsce i funkcję unormowania zawartego w art. 2 ust. 6 u.g.h., nie sposób pominąć faktu, że decyzja ministra właściwego do spraw finansów publicznych, rozstrzygająca o tym, czy oceniana gra jest grą na automatach w rozumieniu tej ustawy, wymagana jest na etapie planowania lub rozpoczęcia urządzania gier. Postępowanie w tym zakresie wszczyna wniosek przedsiębiorcy (z dokumentami, o których mowa w art. 2 ust. 7 u.g.h.), jeżeli powziął on wątpliwości co do charakteru urządzenia (automatu) do gry. Rozstrzygnięcie takie jest niezbędne także wówczas, gdy istnieją wątpliwości co do charakteru urządzanej gry. Pojawienie się uzasadnionych wątpliwości w tym zakresie, choć nie wyrażone wprost w art. 2 ust. 6 u.g.h., jest w każdym przypadku przesłanką warunkującą konieczność uzyskania decyzji ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Przyjęcie odmiennej, sugerowanej przez stronę skarżącą kasacyjnie, koncepcji prowadziłoby do uznania, że w każdym przypadku uruchamiania na terenie Polski jakiejkolwiek gry, na jakimkolwiek automacie - a więc nawet przy podejmowaniu działań nielegalnych, urządzaniu gier bez koncesji lub zezwolenia - wymagane byłoby uzyskanie decyzji organu centralnego co do charakteru takiej gry. Tymczasem zachowania takiego wymogu nie przewidują obowiązujące unormowania. Nie można przy tym nie zauważyć, że dokonana przez skarżącego wykładnia art. 2 ust. 6 u.g.h. prowadziłaby niejednokrotnie do zablokowania merytorycznej działalności organu centralnego, który byłby zmuszony orzekać o charakterze gry w ogromnej liczbie spraw, w których - jak pokazuje praktyka - wstawia się do różnych lokali urządzenia do gier, bez jakiejkolwiek ich rejestracji lub choćby zgłoszenia, a po stwierdzeniu przez organy celne możliwości organizowania na takich urządzeniach gier odpowiadających definicji zawartej art. 2 ust. 3, usiłuje się przerzucić na organy celne - obciążający przedsiębiorcę rozpoczynającego działalność - obowiązek wystąpienia do ministra właściwego do spraw finansów publicznych o wydanie decyzji w warunkach określonych w art. 2 ust. 6 w zw. z art. 2 ust. 7 u.g.h. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej organy nie naruszyły wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów Ordynacji podatkowej, gdyż zebrały oraz w sposób wyczerpujący rozpatrzyły i prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy, jak również wyjaśniły stan faktyczny sprawy na okoliczność uznania strony skarżącej za podmiot urządzający gry hazardowe. Ponadto sprostały wymogowi sporządzenia wnikliwego i logicznego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem podstawy faktycznej, co skutkowało trafnym przyjęciem, że Skarżący jest podmiotem urządzającym gry na przedmiotowym urządzeniu. Mając na uwadze przedstawione wyżej, a nieskutecznie zakwestionowane rozumienie "urządzania gier", w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez organy i zaakceptowana przez Sąd I instancji, subsumcja zachowania Skarżącego pod regulację wynikającą z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., jest prawidłowa, gdyż ogół ustaleń dotyczących roli Skarżącego w organizowaniu przedsięwzięcia hazardowego pozwalał na przyjęcie, że był on urządzającym gry w rozumieniu u.g.h. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI