II GSK 1614/22

Naczelny Sąd Administracyjny2026-02-27
NSAAdministracyjneWysokansa
wyroby medycznezleceniarefundacjaNFZpostępowanie administracyjnedecyzja administracyjnaodwołanieNSAWSAprawo pacjenta

NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że potwierdzenie zlecenia na wyroby medyczne nie jest decyzją administracyjną i nie podlega k.p.a., oddalając tym samym skargę skarżącego.

Sprawa dotyczyła charakteru prawnego potwierdzenia zlecenia na wyroby medyczne. Skarżący R. S. uważał, że jest to decyzja administracyjna, od której można wnieść odwołanie. Prezes NFZ stwierdził niedopuszczalność odwołania, argumentując, że jest to czynność materialnotechniczna, a nie decyzja administracyjna, zwłaszcza po zmianie przepisów. WSA w Warszawie uchylił postanowienie Prezesa NFZ, uznając, że potwierdzenie zlecenia powinno być traktowane jako decyzja administracyjna. NSA uchylił wyrok WSA, podzielając stanowisko Prezesa NFZ, że potwierdzenie zlecenia nie jest decyzją administracyjną i nie stosuje się do niego przepisów k.p.a., co skutkowało oddaleniem skargi.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła charakteru prawnego czynności polegającej na potwierdzeniu zlecenia na zaopatrzenie w wyroby medyczne. Skarżący, R. S., kwestionował limit refundacji dla ortezy i traktował potwierdzenie zlecenia jako decyzję administracyjną, od której wniósł odwołanie. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (Prezes NFZ) początkowo odmówił wszczęcia postępowania, a następnie postanowieniem stwierdził niedopuszczalność odwołania, argumentując, że potwierdzenie zlecenia jest czynnością materialnotechniczną, a nie decyzją administracyjną, i nie stosuje się do niej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), co wynika z art. 38c ust. 18 ustawy o refundacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie Prezesa NFZ, uznając, że potwierdzenie zlecenia powinno być traktowane jako decyzja administracyjna, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo NSA i niezmienione brzmienie przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Prezesa NFZ, uchylił wyrok WSA. Sąd kasacyjny uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej są zasadne. NSA podkreślił, że potwierdzenie zlecenia na wyroby medyczne nie jest decyzją administracyjną, a jedynie czynnością weryfikacyjną, na co wskazuje art. 38c ust. 18 ustawy o refundacji, który wyłącza stosowanie k.p.a. do takich czynności. W związku z tym, odwołanie od potwierdzenia zlecenia było niedopuszczalne, a skarga R. S. do WSA była bezzasadna. NSA oddalił skargę skarżącego i zasądził od niego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, potwierdzenie zlecenia na wyroby medyczne nie jest decyzją administracyjną i nie stosuje się do niego przepisów k.p.a.

Uzasadnienie

Przepis art. 38c ust. 18 ustawy o refundacji wprost wyłącza stosowanie k.p.a. do weryfikacji i potwierdzania prawa do świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie zleceń na wyroby medyczne. Czynność ta ma charakter potwierdzający, a nie konstytutywny, w odróżnieniu od ustalania prawa do świadczeń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (22)

Główne

ustawa o świadczeniach art. 109 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

ustawa o refundacji art. 38c § ust. 18

Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych

Wyraźnie wyłącza stosowanie przepisów k.p.a. do weryfikacji i potwierdzania prawa do świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie zleceń na wyroby medyczne.

Pomocnicze

k.p.a. art. 61a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 134

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 109 § ust. 1, 5 i 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa o świadczeniach art. 109 § ust. 5 i 6

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

ustawa o świadczeniach art. 15 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

ustawa o świadczeniach art. 40

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

ustawa o refundacji art. 38c § ust. 5

Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych

ustawa o refundacji art. 38c § ust. 2

Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych

ustawa o refundacji art. 38 § ust. 4

Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 grudnia 2013 r. w sprawie wykazu wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c

Argumenty

Skuteczne argumenty

Potwierdzenie zlecenia na wyroby medyczne nie jest decyzją administracyjną. Do czynności potwierdzania zlecenia nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Odwołanie od czynności niebędącej decyzją administracyjną jest niedopuszczalne.

Odrzucone argumenty

Potwierdzenie zlecenia na wyroby medyczne jest decyzją administracyjną. WSA prawidłowo uchylił postanowienie Prezesa NFZ, uznając odwołanie za dopuszczalne.

Godne uwagi sformułowania

potwierdzenie nie ma cech władczego rozstrzygnięcia konstytutywnego, w odróżnieniu od ustalania Do weryfikacji i potwierdzania posiadania prawa do świadczeń opieki zdrowotnej [...] nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego.

Skład orzekający

Dorota Dąbek

przewodniczący sprawozdawca

Marcin Kamiński

członek

Izabella Janson

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że potwierdzenie zlecenia na wyroby medyczne nie jest decyzją administracyjną i nie podlega k.p.a., co ma istotne znaczenie dla procedury odwoławczej w sprawach refundacji wyrobów medycznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury potwierdzania zleceń na wyroby medyczne, ale może mieć szersze zastosowanie do innych czynności o charakterze potwierdzającym, które nie są decyzjami administracyjnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w kontekście dostępu do wyrobów medycznych, która może mieć znaczenie dla wielu pacjentów i podmiotów leczniczych.

Czy potwierdzenie zlecenia na wyroby medyczne to decyzja administracyjna? NSA wyjaśnia!

Dane finansowe

WPS: 800 PLN

Sektor

ochrona zdrowia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1614/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-02-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dąbek /przewodniczący sprawozdawca/
Izabella Janson
Marcin Kamiński
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Ochrona zdrowia
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1015/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-06-02
Skarżony organ
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 1691
art. 61a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks  postępowania administracyjnego
Dz.U. 2021 poz 1285
art. 109 ust. 1, 5 i 6
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant starszy asystent sędziego Klaudia Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 czerwca 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 1015/22 w sprawie ze skargi R. S. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 20 stycznia 2022 r. nr 6/2022/Ub w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie potwierdzenia na zaopatrzenie w wyroby medyczne 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości; 2. oddala skargę; 3. zasądza od R. S. na rzecz Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
I
R. S. (dalej: skarżący) uzyskał "Zlecenie na zaopatrzenie w wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi i środki pomocnicze" o kodzie przedmiotu ortopedycznego H.030., które zostało potwierdzone w dniu 8 listopada 2018 r. przez Dział Zaopatrzenia w Wyroby Medyczne Mazowieckiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: Mazowiecki Oddział Wojewódzki NFZ). Skarżący pismem z 14 stycznia 2019 r. wniósł "odwołanie" od tego potwierdzenia, kwestionując część dotyczącą przysługującego mu limitu cenowego refundacji NFZ w wysokości 90% kwoty 800 zł, tj. 720 zł do ortezy, której cena wielokrotnie przewyższa 800 zł", uznając to potwierdzenie za decyzję administracyjną (opierając się na wydanym w jego innej sprawie postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 sierpnia 2017 r., sygn. II GSK 3417/15).
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: Prezes NFZ), po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek R. S., postanowieniem z 28 sierpnia 2019 r. utrzymał w mocy własne postanowienie z 31 maja 2019 r. odmawiające wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691; dalej: k.p.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 września 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 2299/19, po rozpoznaniu skargi skarżącego, uchylił wskazane wyżej postanowienie i poprzedzające je postanowienie z 31 maja 2019 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że organ - wobec niebudzących wątpliwości żądań skarżącego i charakteru prawnego jego pisma - powinien potraktować je jako odwołanie i tak je rozpoznać, a nie traktować jako pismo wszczynające pierwszoinstancyjne postępowanie administracyjne.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 1 czerwca 2021 r., sygn. akt II GSK 622/21, oddalił skargę kasacyjną R. S. od tego wyroku WSA uznając, że prawidłowe było stanowisko WSA co do tego, że złożone przez skarżącego pismo należało potraktować jako odwołanie od decyzji i że organ winien rozważyć dopuszczalność tego odwołania, biorąc w szczególności pod uwagę art. 38c ust. 18 ustawy o refundacji.
II
Prezes NFZ, po ponownym rozpoznaniu sprawy, postanowieniem nr 6/2022/Ub z 20 stycznia 2022 r., stwierdził niedopuszczalność odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 109 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1285, ze. zm.; dalej: ustawa o świadczeniach).
Zdaniem organu potwierdzenia zleceń na zaopatrzenie w wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi i środkami pomocniczymi załatwiane są w drodze czynności materialnotechnicznych, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Czynności te stanowią realizację literalnego brzmienia rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 grudnia 2013 r. w sprawie wykazu wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie (Dz.U. poz. 1565). Tym samym potwierdzenie prawa do świadczeń nie odbywa się w trybie decyzji administracyjnej, dlatego w sprawie nie mają zastosowania przepisy k.p.a., co wynika wprost z art. 38c ust. 18 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. z 2019 poz. 784 ze zm., dalej: ustawa o refundacji) i determinuje ugruntowaną praktykę organu niewpisywania pouczeń, o których mowa w art. 112 k.p.a. Organ podkreślił, że od daty wydania postanowienia przez Naczelny Sąd Administracyjny z 9 sierpnia 2017 r., sygn. akt II GSK 3417/15, zmienił się stan prawny i obecnie art. 38c ust. 18 ustawy o refundacji przewiduje, że "Zlecenie na zaopatrzenie w wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi i środki pomocnicze" nie jest decyzją administracyjną.
III
Zaskarżonym wyrokiem z 2 czerwca 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 1015/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi skarżącego, uchylił wskazane postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2022 r. poz. 329, ze zm.; obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.).
Sąd nie podzielił stanowiska organu co do niedopuszczalności odwołania w niniejszej sprawie, ze względu na treść postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 sierpnia 2017 r., sygn. akt II GSK 3417/15. Przytoczył szerzej zawarty w tym postanowieniu pogląd, że potwierdzenie uprawnienia do realizacji zlecenia na zaopatrzenie w wyroby medyczne jest rozstrzygnięciem podejmowanym w formie decyzji administracyjnej i mieści się w ramach kompetencji dyrektora oddziału wojewódzkiego NFZ do rozstrzygania indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego, w tym ustalania prawa do świadczeń, o których mowa w art. 109 ust. 1 zd. 2 ustawy o świadczeniach. W ocenie Sądu pierwszej instancji, pomimo zmiany treści art. 38c ust. 18 ustawy o refundacji, pogląd wrażony w ww. orzeczeniu jest aktualny, gdyż był on oparty na art. 109 ust. 1 i 6 ustawy o świadczeniach, a brzmienie tych przepisów nie zmieniło się. Z tego powodu WSA uznał, że organ naruszył przepisy postępowania stwierdzając niedopuszczalność odwołania skarżącego z 14 stycznia 2019 r.
IV
Prezes NFZ wniósł skargę kasacyjną od opisanego wyżej wyroku, domagając się jego uchylenia w całości i oddalenia skargi skarżącego, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego wg norm przepisanych i rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.
Sądowi pierwszej instancji organ zarzucił naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o którym mowa w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., polegające na naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 poz. 137 ze zm.; dalej: p.u.s.a.) i uchyleniu zaskarżonej decyzji organów w oparciu o niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym ustalenie wyroku w zakresie oceny charakteru prawnego umowy oraz błędnego ustalenia: naruszenia przez organ "art. oraz art. art. 7, 61 a, 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 127 § 3 k.p.a." oraz niezasadne przyjęcie, że organ:
1. nieprawidłowo rozstrzygnął, że w sprawach dotyczących zleceń na zaopatrzenie wystawianych przez lekarzy i inne osoby uprawnione, wobec pojawiających się wątpliwości czy należy wydawać decyzję, wątpliwości te należy rozwiązywać wydając decyzję administracyjną, pomimo tego że przepis art. 38c ust. 18 ustawy o refundacji kategorycznie wyłącza z zakresu spraw administracyjnych weryfikację zleceń na zaopatrzenie;
2. ponadto Sąd pierwszej instancji w wydanym wyroku, pominął prawidłowe ustalenie organu, że wydane przez lekarza zlecenie na zaopatrzenie nie nosi cech decyzji administracyjnej, ani żadnej innej czynności podlegającej rozpoznaniu w trybie k.p.a., a art. 109 ust. 1 ustawy o świadczeniach reguluje sprawy dotyczące ustalania prawa do świadczeń, natomiast sprawy w zakresie potwierdzania zleceń na realizację świadczeń ustalonych przepisami praw - wobec czego brak było przesłanek materialnych i proceduralnych do wszczęcia w sprawie postępowania administracyjnego, wobec czego organ do którego skierowano wniosek o wszczęcie takiego postępowania, mógł jedynie odmówić jego wszczęcia;
3. a ponadto wyrok narusza prawo materialne, w szczególności art. 38c ustawy o refundacji, który kategorycznie wyłącza poświadczanie zlecenia z trybu postępowania administracyjnego, a także art. 109 ust. 1 ustawy o świadczeniach, który nie ma zastosowania do spraw dotyczących potwierdzania zleceń na realizację praw do świadczeń ustalonych z mocy samych przepisów prawa - ex lege, co organ uwzględnił odmawiając wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie, "a zatem, jest" podstaw materialnoprawnych do wydania w tego rodzaju sprawie rozstrzygnięcia w trybie k.p.a.
V
Skarżący w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości, gdyż skarga ta nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i nie spełnia podstawowych wymogów formalnych wskutek braku prawidłowej konstrukcji zarzutów kasacyjnych.
VI
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna została uwzględniona, bowiem zasadnie zarzuca, że zaskarżony wyrok jest niezgodny z prawem.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. zarzuty kasacyjne mogą być oparte na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzuty kasacyjne powinny być prawidłowo sformułowane, wyznaczają one bowiem Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dopuszczalne granice kontroli. Konstrukcja podniesionych w tej sprawie zarzutów kasacyjnych nie jest w pełni prawidłowa. W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie nie rozdzielił bowiem zarzutów naruszenia prawa materialnego i naruszenia przepisów postępowania oraz nie sprecyzował prawidłowo sposobu naruszenia wymienionych przepisów. Nadto, częściowo pominięte zostały tzw. normy odniesienia, formułując w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa, nie powiązano ich bowiem w pełni prawidłowo z przepisami postępowania sądowoadministracyjnego. Skarga kasacyjna jest środkiem prawnym służącym zaskarżaniu wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych, autor skargi kasacyjnej powinien zatem wskazać, jakie przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji. Wzorcami kontroli wyroku Sądu pierwszej instancji, które powinny być wskazane w zarzutach skargi kasacyjnej, są normy odniesienia (wyprowadzane z przepisów nakazujących, zakazujących lub dozwalających, wyznaczających zakres, kryteria i zasady kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne – np. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, bądź art. 151 p.p.s.a.) oraz normy dopełnienia (normy wynikające z przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej; por. uzasadnienie uchwały NSA sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010/1/1, cz. III.2, s. 21-23; cz. III.4, s. 38-39). Normy te należy powołać łącznie. W niniejszej sprawie wskazano wprawdzie na art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., ale nie sprecyzowano naruszenie których punktów tego przepisu ma na myśli skarżący. Także uzasadnienie skargi kasacyjnej nie jest w pełni prawidłowe. Rolą uzasadnienia skargi kasacyjnej jest wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach poszczególnych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych. W uzasadnieniu rozpatrywanej skargi kasacyjnej jej autor wskazuje wprawdzie argumenty usprawiedliwiające podniesione zarzuty, ale przedstawiona argumentacja jest chaotyczna, a także w kilku fragmentach nieadekwatna do niniejszej sprawy, nawiązuje bowiem do odmowy wszczęcia postępowania, podczas gdy w niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżonego postanowienia było stwierdzenie niedopuszczalności odwołania, a nie odmowa wszczęcia postępowania.
Pomimo wskazanych wad konstrukcyjnych skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny nie odrzucił tej skargi, mając na względzie treść uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r. (sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 5/2010, poz. 1). Sposób skonstruowania zarzutów kasacyjnych i ich uzasadnienie, w tym przede wszystkim znaczny stopień ogólności, wywołały jednak potrzebę ich systematyzacji i samodzielnego zrekonstruowania przez NSA na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej, zgodnie z poglądem wyrażonym w powołanej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego. Na tej podstawie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty kasacyjne zmierzają do zakwestionowania przez skarżący kasacyjnie organ zgodności z prawem poglądu Sądu pierwszej instancji, że sporne w tej sprawie potwierdzenie przez Mazowiecki Oddział Wojewódzki NFZ zlecenia na zaopatrzenie w wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi i środki pomocnicze z 8 listopada 2018 r. jest decyzją administracyjną. W ocenie skarżącego kasacyjnie ten pogląd Sądu narusza art. 38 c ust. 18 ustawy o refundacji oraz art. 109 ust. 1 ustawy o świadczeniach.
Zdaniem NSA zarzut ten jest zasadny.
Warunki udzielania i zakres świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych określa ustawa o świadczeniach. Zgodnie z art. 15 ust. 1 tej ustawy, świadczeniobiorcy mają, na zasadach określonych w ustawie, prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, których celem jest zachowanie zdrowia, zapobieganie chorobom i urazom, wczesne wykrywanie chorób, leczenie, pielęgnacja oraz zapobieganie niepełnosprawności i jej ograniczanie.
Na podstawie art. 40 ustawy o świadczeniach, zaopatrzenie w wyroby medyczne przysługuje świadczeniobiorcy na podstawie zlecenia albo recepty wystawionych przez lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub felczera ubezpieczenia zdrowotnego lub zlecenia albo recepty wystawionych przez pielęgniarkę lub położną, o których mowa w art. 15a ust. 1 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej, będącej pielęgniarką ubezpieczenia zdrowotnego lub położną ubezpieczenia zdrowotnego, na zasadach określonych w ustawie o refundacji. Kontynuacja zabezpieczenia w wyroby medyczne przysługuje świadczeniobiorcom także na podstawie zlecenia albo recepty wystawionych przez pielęgniarkę ubezpieczenia zdrowotnego lub położną ubezpieczenia zdrowotnego na zasadach określonych w ustawie o refundacji. Art. 38c ust. 5 ustawy refundacyjnej przewiduje, że weryfikacja zlecenia oznacza dokonanie:
1) sprawdzenia prawidłowości i kompletności danych zawartych w zleceniu;
2) ustalenia limitu finansowania wyrobu medycznego wskazanego w zleceniu;
3) ustalenia okresu, w którym zlecenie może zostać zrealizowane;
4) sprawdzenia innych danych, jeżeli mają wpływ na treść zlecenia;
5) nadania zleceniu indywidualnego, niepowtarzalnego numeru.
Zgodnie z art. 38c ust. 2 ustawy o refundacji, Narodowy Fundusz Zdrowia w ramach weryfikacji zlecenia "potwierdza posiadanie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej", natomiast zgodnie z art. 109 ust. 1 dyrektor wydaje decyzję administracyjną w indywidualnej sprawie w zakresie "ustalenia prawa do świadczeń". Zasadnie w tej sprawie wskazał skarżący kasacyjnie organ, że nie można utożsamiać czynności "ustalania" i "potwierdzania". Potwierdzanie nie ma cech władczego rozstrzygnięcia konstytutywnego, w odróżnieniu od ustalania. Mazowiecki Oddział Wojewódzki NFZ w ramach czynności weryfikacji zlecenia zatwierdził je zgodnie z limitem refundacji wynikającym z ww. rozporządzenia minister właściwy do spraw zdrowia wydanego na podstawie art. 38 ust. 4 ustawy o refundacji.
W niniejszej sprawie organ, zgodnie z wiążącymi w tej sprawie wytycznymi zawartymi w wyroku WSA z 8 września 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 2299/19, zaakceptowanymi przez NSA wyrokiem z 1 czerwca 2021 r., sygn. akt II GSK 622/21, w zaskarżonym postanowieniu rozważył czy i na ile art. 38c ust. 18 ustawy o refundacji ma wpływ na zmianę poglądu przyjętego w postanowieniu NSA z 9 sierpnia 2017 r. sygn. akt II GSK 3417/15, że rozstrzygnięcie dyrektora oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie potwierdzenia do realizacji zlecenia na zaopatrzenie w wyroby medyczne powinno przybrać formę decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę za trafne uważa stanowisko organu, że potwierdzenie zlecenia na zaopatrzenie w wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi i środkami pomocniczymi nie odbywa się w formie decyzji administracyjnej, lecz jest załatwiane w drodze czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., co potwierdza obowiązujący od 1 października 2018 r. (wprowadzony ustawą z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o systemie informacji w ochronie zdrowia oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2018 r. poz.1515) przepis art. 38c ust. 18 ustawy refundacyjnej, który przewiduje, że "Do weryfikacji i potwierdzania posiadania prawa do świadczeń opieki zdrowotnej, o których mowa w ust. 2, nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego". Skarga kasacyjna zasadnie zatem zakwestionowała zgodność z prawem zaskarżonego wyroku WSA, błędny było bowiem pogląd Sądu, że potwierdzenie zlecenia na zaopatrzenie w wyroby powinno mieć formę decyzji administracyjnej. Z tego powodu zaskarżony skargą kasacyjną wyrok został uchylony.
Mając powyższe na uwadze, NSA uznał, że zaktualizowały się określone przepisem art. 188 p.p.s.a. przesłanki do rozpoznania skargi R. S. na zaskarżone postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania. Skoro bowiem potwierdzenie posiadania prawa do świadczeń opieki zdrowotnej na zaopatrzenie w wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi i środki pomocnicze nie jest decyzją administracyjną, wniesienie przez R. S. odwołania od powyższego potwierdzenia zasadnie zostało uznane przez organ za niedopuszczalne w rozumieniu art. 134 k.p.a. Z tego powodu wniesiona do WSA skarga R. S. na postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania została uznana za niezasadną, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 151 p.p.s.a.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 188 p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a.
O kosztach postępowania sądowego zasądzonych od skarżącego na rzecz organu orzeczono na podstawie art. 209 w zw. z art. 203 pkt 2 i 205 § 2 i p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. 2026 r. poz. 118). Na koszty złożyło się wynagrodzenie w kwocie 240 zł za sporządzenie skargi kasacyjnej przez pełnomocnika skarżącego kasacyjnie organu, który reprezentował organ także przed WSA (por. uchwałę NSA z 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12) oraz wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI