II GSK 1610/22

Naczelny Sąd Administracyjny2023-09-05
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo o ruchu drogowymcofnięcie uprawnieńprawo administracyjneskarżący kasacyjnytekst jednolityobowiązywanie przepisówsąd administracyjnyNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, uznając, że przepis stanowiący podstawę cofnięcia był w dacie orzekania obowiązujący, mimo wątpliwości co do jego publikacji w jednolitym tekście ustawy.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej D.B. od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił skargę na decyzję SKO odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, kwestionując obowiązywanie art. 140 Prawa o ruchu drogowym, który miał stanowić podstawę cofnięcia uprawnień. NSA uznał, że przepis ten, mimo wątpliwości związanych z jego publikacją w jednolitym tekście ustawy, był w dacie orzekania obowiązujący, a jego utrata mocy została przesunięta w czasie do momentu wdrożenia rozwiązań technicznych.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie. Decyzja SKO odmawiała stwierdzenia nieważności decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. Głównym zarzutem skarżącego było naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i pominięcie, że art. 140 Prawa o ruchu drogowym (p.r.d.) został faktycznie usunięty z ustawy w obwieszczeniu o jednolitym tekście, mimo braku podstawy do uchylenia. Skarżący argumentował, że przepis ten nie obowiązywał, a jego stosowanie stanowiło naruszenie prawa. NSA, analizując przepisy przejściowe ustawy nowelizującej Prawo o ruchu drogowym, stwierdził, że utrata mocy obowiązującej art. 140 p.r.d. została przesunięta w czasie i uzależniona od ogłoszenia komunikatu przez ministra właściwego do spraw informatyzacji, co nie nastąpiło. W związku z tym, przepis ten mógł mieć zastosowanie i stanowić podstawę prawną decyzji o cofnięciu uprawnień. Sąd uznał, że sam tekst jednolity ustawy nie mógł zmienić tej sytuacji. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania również nie zostały uwzględnione z uwagi na ich nieodpowiednie uzasadnienie. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, przepis ten mógł mieć zastosowanie i stanowić podstawę prawną decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych, zgodnie z przepisami przejściowymi.

Uzasadnienie

NSA uznał, że utrata mocy obowiązującej art. 140 p.r.d. została przesunięta w czasie i uzależniona od ogłoszenia komunikatu przez ministra właściwego do spraw informatyzacji, co nie nastąpiło. W związku z tym, przepis ten mógł mieć zastosowanie. Sam tekst jednolity ustawy nie mógł zmienić tej sytuacji, a odnośnik w tekście jednolitym potwierdzał warunkowe obowiązywanie przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.r.d. art. 140 § ust. 1 pkt 3a lit. a

Prawo o ruchu drogowym

Przepis ten mógł mieć zastosowanie do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych, zgodnie z przepisami przejściowymi.

Pomocnicze

Ustawa o kierujących pojazdami art. 125 § pkt 16

Przepis ten uchylał art. 140 i 140a Prawa o ruchu drogowym, ale jego stosowanie zostało przesunięte w czasie.

Ustawa o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw art. 14 § ust. 1 i 2

Przepisy przejściowe określające warunki stosowania zmian w Prawie o ruchu drogowym, w tym uchylenia art. 140.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 176 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek uzasadnienia podstaw kasacyjnych.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i pominięcie, że art. 140 p.r.d. został faktycznie usunięty z ustawy. Naruszenie przepisów postępowania przez nierozpoznanie zarzutów skarżącego.

Godne uwagi sformułowania

do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych przepisów (...) art. 125 pkt 16 (...) nie stosuje się Utrata mocy obowiązującej art. 140 p.r.d. została przesunięta w czasie i uzależniona od ogłoszenia komunikatu przez ministra właściwego do spraw informatyzacji, co nie nastąpiło. Sam tekst jednolity nie może tego zmianiać.

Skład orzekający

Wojciech Kręcisz

przewodniczący

Mirosław Trzecki

sprawozdawca

Marek Sachajko

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących utraty mocy obowiązującej przepisów prawa, zwłaszcza w kontekście tekstów jednolitych i ich publikacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacją Prawa o ruchu drogowym i przepisami przejściowymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii obowiązywania przepisów prawa w kontekście publikacji tekstów jednolitych i przepisów przejściowych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Czy przepis 'nieistniejący' w tekście jednolitym może być podstawą cofnięcia prawa jazdy? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1610/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-09-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marek Sachajko
Mirosław Trzecki /sprawozdawca/
Wojciech Kręcisz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Sygn. powiązane
III SA/Lu 15/22 - Wyrok WSA w Lublinie z 2022-04-21
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1047
art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 622
art. 125 pkt 16
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami  - t.j.
Dz.U. 2018 poz 957
art. 14 ust. 1
Ustawa z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Mirosław Trzecki (spr.) Sędzia del. WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu w dniu 5 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 kwietnia 2022 r. sygn. akt III SA/Lu 15/22 w sprawie ze skargi D.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 15 listopada 2021 r. nr SKO.41/3616/RU/2021 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt III SA/Lu 15/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę D.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z 15 listopada 2021 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył D.B. (dalej "skarżący"), wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania i rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Zarzucił naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez błędną jego wykładnię i pominięcie, że tekst art. 140 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1047 ze zm.; dalej "p.r.d.") został faktycznie usunięty z ustawy o ruchu drogowym obwieszczeniem Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 października 2018 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1990) mimo braku podstawy do uchylenia w jakichkolwiek wcześniejszej nowelizacji, ale "fakt normatywny" taki nastąpił – doszło do faktycznego uchylenia art. 140 w Dzienniku Urzędowym, więc nie na jakiejś stronie www gdzie są linki, jeśli byłby dalej Dziennik Ustaw Papierowy (a domniemanie jest także, że elektroniczny to taki sam jak papierowy), to przepis art. 140 p.r.d. figurowałby jako uchylony i jest to wiążące choć stanowi to "nowość normatywną", a zgodnie z art. 1 ooan i art. 16 ooan, akt taki korzysta z domniemań prawidłowości, więc od ogłoszenia tego tekstu jednolitego w systemie bez podstawy w uchwalonej ustawie brak jest normy art. 140 p.r.d., a co istotne w "orzeczeniu z dnia 21 stycznia 1997 r., K18/96, OTK1997, nr 1, poz. 2, stwierdził on, że "ogłoszony tekst jednolity cieszy się domniemaniem prawidłowości i stanowi wyłączny punkt odniesienia dla stosowania ustawy", zaś w wyroku z dnia 11 maja 2007 r., K 2/07, OTK-A 2007, nr 5, poz. 48, ujął to następująco: "tekst jednolity, inaczej niż teksty ujednolicone, ma przymiot autentyczności taki sam jak tekst pierwotny ustawy. To co do tekstu jednolitego istnieje domniemanie, że kształt, w jakim go ogłoszono, jest kształtem, który nadał mu prawodawca" (G. Wierczyński, Komentarz do art 16 ooan [w:] Komentarz do ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych [w:] Redagowanie i ogłaszanie aktów normatywnych. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2016, Lex), a nie może w systemie prawnym istnieć dwóch równocześnie obowiązujących tekstów jednolitych tej samej ustawy (nawet przyjmując, że doszło do takiej sytuacji, to i tak ustawa późniejsza uchyla ustawę wcześniejszą);
II. naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej "p.p.s.a.") w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 6 i 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775; dalej "k.p.a.") w zw. z art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a., w zw. z art. 8 k.p.a., w zw. z art. 7a k.p.a. oraz 7b k.p.a. w związku z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 5 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji w zw. z art. art. 35 § 2 k.p.a., w zw. z art. 75 § 1 i 2 k.p.a., w zw. z art. 77 § 1 i 4 k.p.a., w zw. z art. 80 k.p.a. oraz w zw. z art. 8 i 11 k.p.a., w zw. z art. 7 k.p.a. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. art. 76 § 3 k.p.a. w zw. art. 7 ust. 1 pkt 2 i pkt. 3 ustawy o zmianie w zw. z art 81a § 1 k.p.a. nierozpoznanie zarzutów skarżącego w zakresie:
zastosowania treści art. 140 p.r.d. pomimo obowiązku organów państwa stosowania ustawy w wersji tekstu jednolitego (zarzut 5);
nieodniesienie się, że przyjmując wykładnię SKO i WSA, w istocie mamy do czynienia "do obowiązywania" dwóch tekstów jednolitych równolegle o innej treści w zakresie art. 140 p.r.d. (zarzut 5)
art. 6 i 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a., w zw. z art. 7a k.p.a. oraz 7b k.p.a. w związku z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 5 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji poprzez recypowanie błędu organu pierwszej instancji i naruszenie prawa do równego traktowania przez władze publiczne, gdzie organ administracji gdzie zignorowano argumentację skarżącego i jego pełnomocnika co do wątpliwości co do obowiązywania normy art. 140 p.r.d., bowiem i SKO i WSA stwierdza, że są trudności w ustaleniu istnienia normy – s. 8 uzasadnienia WSA, to jednocześnie nie skorzystano z art. 7a § 1 k.p.a., gdzie trudno wyobrazić sobie bardziej adekwatny przypadek bałaganu legislacyjnego co do istnienia normy, za co odpowiada ustawodawca, bo przepisy przejściowe można napisać w sposób logiczny jasny i zrozumiały (zarzut 1),
a taka praktyka prowadzi wprost do wprowadzania strony na odpowiedzialność karną, więc wymogi stosowania tego domniemania są szczególnie korzystne dla strony (zarzut 4);
brak odniesienia się, że taki sposób legislacji pozbawia praw człowieka stronę, bowiem stają się one fasadą (zarzuty 2 i 3);
co miało istotny wpływ na wydanie Wyroku, oddalającego skargę przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w sytuacji, gdy normy te obligowały Sąd do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Na podstawie art. 193 Konstytucji RP w zw. z art. 52 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym wniósł o zadanie pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu:
1) czy art. 140 ust. 1 pkt. 3 lit a p.r.d., w zw. z art. 125 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, w zw. z art. 180a k.k., w zakresie w jakim pozbawia się uprawnień do kierowania pojazdami (a następnie kryminalizuje się jazdę bez uprawnień), gdzie uprawnienia są odbierane na podstawie normy, która nie jest zawarta w Dzienniku Ustaw, a sam zakres uchylenia normy 140 p.r.d. jest uzależniony od publikacji w Dzienniku Urzędowym przez Ministra "Wymogów Technicznych" jest zgodny z art. 42 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 64 ust. 1, 2, 3 Konstytucji RP, gdzie pozbawienie uprawnień do kierowania pojazdami, a w konsekwencji znamię czynu zabronionego zależy w istocie od rozporządzenia, jest zgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 88 ust. 1 Konstytucji RP, gdzie Sąd Administracyjny, a następnie Karny stosuje pośrednio normę, jakiej nie ma w Dzienniku Ustaw (uchylona faktycznie z Dziennika Ustaw przez tekst jednolity Dz.U. 2018.1990), co czyni prawo do sądu i rzetelnego procesu fasadą, w zw. art. 31 ust 1, 2, 3 Konstytucji RP i wynikającej z tych przepisów zasady proporcjonalności i zasady ochrony sfery wolności jednostki (jako podstawa związkowa i samodzielna) oraz w zw. z art. 2 Konstytucji RP – zasady demokratycznego państwa prawa i wynikającej stąd zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa (jako podstawa związkowa i samodzielna).
2) czy sposób określania obowiązywania przepisu art. 140 p.r.d. w zw. z art. 125 pkt. 16 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących (Dz.U. z 2011 r, nr 30 poz.151) w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 957), zakładając, że art. 140 p.r.d. jest elementem porządku prawnego i nie został uchylony przez tekst jednolity Dz.U. 2018.1990, który jest skrajnie skomplikowany wymagający analizy kilkunastu wersji tej samej ustawy p.r.d. oraz ustaw ją zmieniających przy treści tekstu jednolitego wskazującego, że norma ta nie obowiązuje jest zgodny z art. 2 Konstytucji RP – zasadą demokratycznego państwa prawa i wynikającej stąd zasadą zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa w zw. z art. 42 ust. 1 Konstytucji RP, z art. 64 ust. 1,2,3 Konstytucji RP, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 88 ust. 1 Konstytucji RP.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Przepis ten wyłącza zatem przy rozstrzygnięciach oddalających skargę kasacyjną odpowiednie stosowanie do postępowania przed NSA wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od szczegółowego przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów.
Na wstępie zaznaczyć trzeba, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega zatem na ponownym rozpoznaniu sprawy ad meritum w jej całokształcie, lecz uzasadnione jest odniesienie się jedynie do zarzutów kasacyjnych.
Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym. Zgodnie z art. 176 § 1 p.p.s.a. prawidłowe określenie podstaw kasacyjnych oznacza obowiązek wnoszącego skargę kasacyjną powołania konkretnych przepisów prawa, którym, zdaniem autora skargi kasacyjnej, uchybił sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu oraz uzasadnienia ich naruszenia. Przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu, czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenie przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia. Konieczne jest przy tym wskazanie konkretnych przepisów naruszonych przez sąd, z podaniem jednostki redakcyjnej (numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu). Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, skarżący kasacyjnie powinien wykazać, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa. Autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. W odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania autor skargi kasacyjnej jest zobowiązany podać, które przepisy uznał za naruszone, a także wykazać wpływ na wynik sprawy tego naruszenia.
Wskazać nadto należy, że skarga kasacyjna jest środkiem prawnym służącym zaskarżaniu wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych. Wynika z tego, że postawione w niej zarzuty muszą odnosić się do wyroku sądu pierwszej instancji i powoływać przepisy, którym ten sąd uchybił. Innymi słowy należy stwierdzić, że autor skargi kasacyjnej powinien wskazać, jakie przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji.
Formułując zarzut naruszenia prawa materialnego, autor skargi kasacyjnej nie powiązał go z przepisami postępowania sądowoadministracyjnego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że powołanie zarzutów w oderwaniu od będących podstawą zaskarżonego wyroku przepisów postępowania sądowego nie może być uznane za spełniające przesłanki podstaw kasacyjnych, gdyż przedmiotem kontroli w postępowaniu kasacyjnym, stosownie do treści art. 173 § 1 p.p.s.a., jest orzeczenie sądu (por. m.in. wyrok NSA z dnia 31 marca 2013 r., II FSK 925/10). Tymczasem w rozpoznawanej skardze kasacyjnej nie powiązano zarzucanego naruszenia prawa materialnego z jakimkolwiek przepisem postępowania sądowoadministracyjnego. Nie sprecyzowano zatem wyraźnie, na czym – zdaniem skarżącego – polegało naruszenie prawa przez Sąd pierwszej instancji. Dodać należy, że wzorcami kontroli wyroku sądu pierwszej instancji, które winny być wskazane w zarzutach skargi kasacyjnej, są normy odniesienia (wyprowadzane z przepisów nakazujących, zakazujących lub dozwalających, wyznaczających zakres, kryteria i zasady kontroli sprawowanej przez sądu administracyjne – np. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c bądź art. 151 p.p.s.a.) oraz normy dopełnienia (normy wynikające z przepisów normujących postępowanie przed organami administracji publicznej; por. uzasadnienie uchwały I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010/1/1, cz. III.2, s. 21-23; cz. III.4, s. 38-39). Normy te należy powołać łącznie.
Powyższa wadliwość skargi kasacyjnej nie uniemożliwiła jej rozpoznania.
Wobec tego należy przypomnieć, że SKO w Lublinie odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji tego organu o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii AM, B1, B, na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a p.r.d., tj. w związku z popełnieniem przez skarżącego przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w okresie 2 lat od uzyskania po raz pierwszy uprawnienia do kierowania pojazdami. SKO nie podzieliło stanowiska skarżącego, że przepis ten nadal obowiązywał, więc decyzja nie została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na powyższą decyzję. Uznał, że nie wystąpiły przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a art. 140 p.r.d. w chwili podejmowania przez organy rozstrzygnięć obowiązywał i mógł stanowić materialnoprawną podstawę podejmowanych przez nie rozstrzygnięć.
Ze stanowiskiem tym nie zgodził się autor skargi kasacyjnej. Zarzucił on po pierwsze naruszenie przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez błędną jego wykładnię i pominięcie, że tekst art. 140 p.r.d. został faktycznie usunięty z ustawy o ruchu drogowym obwieszczeniem Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 października 2018 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1990) mimo braku podstawy do uchylenia w jakichkolwiek wcześniejszej nowelizacji. Po drugie podniósł, że sąd naruszył art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 6 i 7 k.p.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a., w zw. z art. 8 k.p.a., w zw. z art. 7a k.p.a. oraz 7b k.p.a. w związku z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 5 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji w zw. z art. art. 35 § 2 k.p.a., w zw. z art. 75 § 1 i 2 k.p.a., w zw. z art. 77 § 1 i 4 k.p.a., w zw. z art. 80 k.p.a. oraz w zw. z art. 8 i 11 k.p.a., w zw. z art. 7 k.p.a. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. art. 76 § 3 k.p.a. w zw. art. 7 ust. 1 pkt 2 i pkt. 3 ustawy o zmianie w zw. z art 81a § 1 k.p.a. nierozpoznanie zarzutów skarżącego zawartych w skardze na decyzję.
Należy podkreślić, że w skardze kasacyjnej sformułowano zarzuty naruszenia zarówno prawa materialnego, jak i procesowego. W takiej sytuacji, co do zasady, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje w pierwszej kolejności zarzuty naruszenia przepisów postępowania, ponieważ ich uwzględnienie mogłoby uczynić przedwczesnym albo bezprzedmiotowym odniesienie się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego.
Zarzut naruszenia przepisów postępowania uchylał się spod rozpoznania NSA. W myśl art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Wielokrotnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślano, że Sąd nie może domyślać się argumentacji czy intencji strony skarżącej. Zatem obowiązek nałożony tym przepisem oznacza, że autor skargi kasacyjnej nie może ograniczyć się tylko do wskazania przepisu prawa, który w jego ocenie został naruszony, ma bowiem obowiązek uzasadnić, w czym upatruje uchybienie wskazanej normie prawnej. Skarżący natomiast nie wyjaśnił w uzasadnieniu, w czym upatrywał naruszenia omawianego zarzutu, co uniemożliwiło jego rozpoznanie.
Wobec tego należało przejść do oceny zarzutu naruszenia prawa materialnego. Zdaniem NSA, rację miał Sąd pierwszej instancji, że przepis art. 140 p.r.d. miał zostać uchylony, na mocy art. 125 pkt 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Zgodnie z art. 139 pkt 3 tej ustawy "art. 125 pkt 10 lit. g w zakresie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, pkt 13 oraz pkt 16 w zakresie art. 140 ust. 1 pkt 3, 3a i pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, (...) wchodzą w życie z dniem 4 czerwca 2018 r."
Z dniem 4 czerwca 2018 r. weszła w życie nowelizacja dokonana ustawą z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 957), którą dokonując zmian w ustawie o kierujących pojazdami oraz ustawie – Prawo o ruchu drogowym, w art. 14 ust. 1 przewidziano, że do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy zmienianej w art. 1 (a więc Prawo o ruchu drogowym), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, "przepisów (...) art. 125 pkt 10 lit. g i pkt 16 oraz przepisów rozdziału 14 ustawy zmienianej w art. 2 (tj. ustawy o kierujących pojazdami) nie stosuje się". W ust. 2 tego przepisu przewidziano z kolei, że minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie.
NSA podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że z powyższej regulacji wynika, że do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w art. 14 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, nie stosuje się m.in. przepisu art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami, uchylającego przepis art. 140 i art. 140a Prawa o ruchu drogowym.
Należy więc stwierdzić, że do czasu dokonania takiego wdrożenia przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a p.r.d. mógł mieć zastosowanie i mógł stanowić podstawę prawną decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Utrata mocy obowiązującej art. 140 p.r.d. została przesunięta w czasie i uzależniona od ogłoszenia komunikatu przez ministra właściwego do spraw informatyzacji, co nie nastąpiło.
Zdaniem NSA, nie miało przy tym znaczenia, że w tekście jednolitym pojawiła się informacja o tym, że art. 140 p.r.d. został uchylony. Należy bowiem stwierdzić, że z przeprowadzonej powyżej analizy – przyznać należy, że dość skomplikowanej – wynika moc obowiązująca spornego przepisu. Sam tekst jednolity nie może zaś tego zmianiać. Ponadto, jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, przy art. 140 (uchylony) widnieje odnośnik (przypis) nr 166. Zgodnie z jego treścią "Na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy, o której mowa w odnośniku 7, art. 140 w brzmieniu obowiązującym od dnia 4 czerwca 2018 r. nie stosuje się do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq, w brzmieniu nadanym przez ustawę, o której mowa w odnośniku 7. Na podstawie art. 14 ust. 2 minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w zdaniu pierwszym". Wobec tego informacja o obowiązywaniu art. 140 p.r.d. wynikała również z tekstu jednolitego p.r.d. przywołanego przez pełnomocnika skarżącego.
W tym stanie sprawy zarzut naruszenia prawa materialnego okazał się niezasadny.
Nie było również podstaw do zadania pytania do TK w zakresie wskazanym w skardze kasacyjnej, ponieważ analiza omawianych przepisów udzieliła odpowiedzi w zakresie ich obowiązywania.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI