II GSK 1604/21

II GSK 1604/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2021-10-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dąbek
Grzegorz Wałejko
Krystyna Anna Stec /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne
Ochrona zdrowia
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1689/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-01-28
Skarżony organ
Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 944
art. 94a ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Grzegorz Wałejko po rozpoznaniu w dniu 29 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "A." Sp. z o.o. w D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 1689/20 w sprawie ze skargi "A." Sp. z o.o. w D. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie zakazu prowadzenia reklamy apteki 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od "A." Sp. z o.o. w D. na rzecz Głównego Inspektora Farmaceutycznego 675 (sześćset siedemdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 28 stycznia 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1689/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. Sp. z o.o. w D. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z [...] czerwca 2020 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie zakazu prowadzenia reklamy apteki.
Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2020 r., Główny Inspektor Farmaceutyczny (dalej: GIF), na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 115 ust. 1 pkt 4, art. 94a ust. 1 oraz art. 129b ust. 1 i 2 ustawy z 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 944), art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania A. Sp. z o.o. od decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w Katowicach (dalej: WIF) z [...] października 2018 r., którą organ:
1) stwierdził naruszenie przez A. Sp. z o.o. zakazu, o którym mowa w art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego, dotyczącego prowadzenia reklamy aptek i ich działalności, poprzez prezentowanie na stronie internetowej [...] oferty sprzedaży produktów leczniczych, wraz z podaną ceną sprzedaży dla odbiorcy, oferowanych przez aptekę ogólnodostępną o nazwie "[...]" w K. przy ul. [...] i nakazał przedsiębiorcy zaprzestanie prowadzenia tej reklamy apteki;
2) na podstawie art. 129b ust. 1 i 2 Prawa farmaceutycznego, nałożył na A. Sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości 5 000 zł;
3) decyzji w punkcie 1), na podstawie art. 94a ust. 4 Prawa farmaceutycznego, nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności,
- uchylił decyzję organu I instancji w całości i w tym zakresie:
I. umorzył postępowanie w części dotyczącej nakazania spółce A. zaprzestania prowadzenia reklamy apteki ogólnodostępnej "[...]" w K. przy ul. [...] i jej działalności poprzez prezentowanie, co najmniej od lutego 2017 r. do dnia wydania decyzji organu I instancji, tj. do [...] października 2018 r., na stronie internetowej [...] oferty sprzedaży produktów leczniczych, wraz z podaną ceną sprzedaży dla odbiorcy, oferowanych przez tę aptekę ogólnodostępną, z powodu zaprzestania prowadzenia reklamy oraz w części nadającej nakazowi rygor natychmiastowej wykonalności;
II. nałożył na spółkę A. karę pieniężną w wysokości 5 000 zł za prowadzenie reklamy apteki ogólnodostępnej o nazwie "[...]" i jej działalności, poprzez prezentowanie, co najmniej od lutego 2017 r. do dnia wydania decyzji organu I instancji, tj. do [...] października 2018 r., na stronie internetowej [...] oferty sprzedaży produktów leczniczych, wraz z podaną ceną sprzedaży dla odbiorcy, oferowanych przez ww. aptekę ogólnodostępną.
Spółka wniosła skargę na powyższą decyzję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzasadniając oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), stwierdził, że przepis art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego wprowadza bezwzględny zakaz prowadzenia reklamy aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Zgodnie z nim, reklamy nie stanowi wyłącznie informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego. Jako że w stanie prawnym nie zawarto legalnej definicji reklamy apteki i jej działalności, WSA posiłkując się definicjami pojęcia reklamy zawartymi w publikacjach słownikowych, wskazał, że za reklamę uważa się każde działanie, mające na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług (np. Wielki Słownik Wyrazów Obcych pod red. M. Bańki, wyd. PWN, Warszawa 2003). Powołując się na orzecznictwo NSA stwierdził też, że reklamą jest każde działanie, które ma na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług. Sąd I instancji miał na uwadze, że reklamę podobnie zdefiniowano w art. 2 dyrektywy 2006/114/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 12 grudnia 2006 r. dotyczącej reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy porównawczej (Dz. U. UE Nr L 376 z 2006 r., s. 21), w którym przyjęto, że reklama oznacza przedstawienie w jakiejkolwiek formie w ramach działalności handlowej, gospodarczej, rzemieślniczej lub wykonywania wolnych zawodów w celu wspierania zbytu towarów lub usług, w tym nieruchomości, praw i zobowiązań, a to nie może pozostawać bez wpływu na ocenę skuteczności argumentacji skarżącej odwołującej się do art. 56 TFUE.
Sąd I instancji, uwzględniając przytoczone wyżej rozumienie pojęcia reklamy apteki na gruncie art. 94a ust. 1 u.p.f., ocenił, że odpowiada mu działanie skarżącej opisane w zaskarżonej decyzji, a polegające na prezentowaniu oferty sprzedaży produktów leczniczych apteki na stronie internetowej [...].
Według WSA, w kwestii stwierdzenia istnienia reklamy nie ma istotnego znaczenia okoliczność prowadzenia działalności wysyłkowej leków. Ustawodawca dopuszczając prowadzenie przez apteki ogólnodostępne i punkty apteczne wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych, wydawanych bez przepisu lekarza, wykluczył w istocie możliwość pośrednictwa w zawieraniu umów, o których mowa w art. 2 pkt 37aa Prawa farmaceutycznego. Jednocześnie w art. 68 ust. 3b i nast. tej ustawy uregulowano zasady podjęcia i prowadzenia działalności w tym zakresie, z których to regulacji wynika, że również w przypadku tego rodzaju działalności nie jest dozwolone prowadzenie jakiejkolwiek reklamy aptek.
Tymczasem zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika bezspornie, że w prowadzona była sprzedaż wysyłkowa produktów leczniczych apteki z wykorzystaniem strony internetowej serwisu [...] do reklamowania usług konkretnej apteki, która to okoliczność przesądza o naruszeniu przez skarżącą zakazu, o którym mowa w art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego.
Z Regulaminu współpracy z Serwisem B. WSA wywiódł, że serwis ten służy prezentacji lub promocji i reklamie produktów oferowanych przez sklepy internetowe (a przy zastosowaniu niezbędnych implementacji - także pośredniczeniu w sprzedaży produktów). B. świadczy odpłatne usługi polegające na podejmowaniu działań zmierzających do generowania ruchu (tj. zapewnienia przechodzenia na strony zakupowe kontrahenta - wskazanie Sądu) i prezentowania w serwisie B. towarów lub usług dostępnych w ramach sklepów internetowych prowadzonych przez kontrahentów oraz oferty handlowej kontrahentów.
W ocenie Sądu I instancji, odpłatne powierzenie profesjonalnemu podmiotowi prowadzenia - na zasadach określonych w regulaminie serwisu - promocji i reklamy produktów oferowanych przez aptekę wystarczająco ujawnia motywację skarżącej wspierania podaży towarów oferowanych w konkretnej aptece. Za niedopuszczalne Sąd uznał prowadzenie reklamy leków (i innych towarów), które nawiązuje do oferty handlowej apteki, czy w jakikolwiek sposób zachęca do ich zakupu w danej aptece. Sposób realizacji obowiązku informowania o cenach produktów leczniczych, pozostawiony przez ustawodawcę do uznania przedsiębiorcy farmaceutycznego, nie oznacza jednocześnie dowolności w zakresie, w jakim mogłoby to naruszać zakaz reklamy aptek i ich działalności wyrażony w art. 94a u.p.f. Mogłoby to bowiem prowadzić w praktyce do obejścia tego zakazu (obejścia prawa).
W tym stanie rzeczy zarzuty sformułowane w skardze, dotyczące naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania przez organ, zdaniem WSA, nie zasługiwały na uwzględnienie.
Sąd podzielił stanowisko organu, że wykorzystanie portalu [...], jako dodatkowego miejsca prezentowania oferty apteki prowadzącej sprzedaż wysyłkową produktów leczniczych, niewątpliwie miało na celu zainteresowanie odbiorcy i zachęcenie go do dokonania zakupu w tej właśnie aptece. Sprzedaż prezentowanych na stronie [...] produktów leczniczych odbywała się z wykorzystaniem tej strony, gdyż to z tego portalu kupujący mógł być przekierowany na stronę internetową apteki. Strona [...] stanowiła zatem dla apteki kolejne miejsce prezentowania jej oferty. Apteka mogła ponadto za jej pośrednictwem zdobywać stałych klientów oraz pozyskiwać nowych potencjalnych klientów, co miało na celu zwiększenie sprzedaży produktów leczniczych i innych produktów w niej oferowanych. Zamieszczenie oferty handlowej w internecie, poza oficjalną stroną apteki, miało zatem na celu zwiększenie kręgu odbiorców, do których kierowany był komunikat o ofercie asortymentowej apteki i cenach sprzedaży jakie oferuje. Ponadto fakt publikowania w sieci internet, z wykorzystaniem porównywarki cenowej, oferty produktów leczniczych, wraz z podaniem ich ceny, stanowiło dla odbiorców niewątpliwie wskazówkę przy wyborze miejsca zakupu potrzebnych produktów leczniczych oraz przekładało się na zainteresowanie ofertą konkretnej apteki, które to działanie staje się w praktyce jedną z form reklamy apteki i jej działalności.
Dalej, WSA stwierdził, że ustawodawca, ograniczając dopuszczalność reklamy leków i zakazując reklamy aptek, ma na uwadze ochronę zdrowia ludzkiego, kieruje się więc ważnym interesem publicznym w rozumieniu art. 22 Konstytucji RP. W ramach prawidłowo funkcjonującego systemu ochrony zdrowia powinny bowiem funkcjonować mechanizmy, które pozwalają na zakup leków wtedy, kiedy są one rzeczywiście niezbędne, a nie wtedy, gdy pojawia się taka pokusa wywołana reklamą.
Poza tym WSA podkreślił, że prowadzenie apteki ogólnodostępnej nie jest tożsame z prowadzeniem każdego innego przedsiębiorstwa. Prawa farmaceutycznego jednoznacznie i wyraźnie nie tylko nakładają na prowadzącego aptekę określone obowiązki, ale także precyzują zakazy w wykonywaniu tego rodzaju działalności, jak np.: zakaz reklamy apteki i jej działalności. Tym samym, zgodnie z art. 22 Konstytucji RP, na którym oparta jest zasada swobody prowadzenia działalności gospodarczej, nie może być wprost przeciwstawiany przepisom ustawy - Prawo farmaceutyczne. Ustawa ta, w odniesieniu do aptek ingeruje w swobodę prowadzenia działalności gospodarczej, w szczególności jeśli chodzi o działalność handlową. Nie pozwala na swobodne kształtowanie: systemu sprzedaży (art. 99 ust. 3 pkt 2 i 3), oferty (art. 86 ust. 2, art. 87 ust. 2 i art. 95), a także godzin pracy (art. 94), czy też doboru personelu (art. 88, art. 90, art. 92 i art. 96). Wprowadza również rygory lokalowe (art. 97). Tego samego rodzaju regulacją jest wprowadzenie w art. 94a ust. 1 również zakazu reklamy apteki i jej działalności.
Z powyższych przyczyn, zawarty w art. 94a Prawa farmaceutycznego zakaz reklamy aptek nie pozostaje sprzeczny z zasadą wolności działalności gospodarczej, podlegającą ograniczeniom przewidzianym w art. 22 Konstytucji.
Wobec naruszenia przez skarżącą zakazu ustanowionego w przepisie art. 94a ust. 1 ustawy, Sąd I instancji za zasadne uznał nałożenie na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 5.000 złotych, na podstawie art. 129b ust. 1 tej ustawy.
Poza tym Sąd nie dopatrzył się ani naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć jakikolwiek istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., ani mogącego mieć wpływ na wynik sprawy naruszenia norm prawa materialnego, a więc przede wszystkim przepisów art. 94a ust. 1 i ust. 3 oraz art. 129b ust. 1 Prawa farmaceutycznego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka zaskarżając to orzeczenie w całości. Wyrokowi zarzuciła:
I. Naruszenie przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z:
1. art. 7a k.p.a. i art. 10 ustawy z 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2018 r. poz.646) poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że skarżąca dopuściła się zakazanej reklamy, podczas gdy przedmiotem postępowania przed organem jest nałożenie na przedsiębiorcę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do normy prawnej, organ rozstrzyga je na korzyść przedsiębiorcy, a stwierdzenia organu II instancji ograniczają się wyłącznie do przytoczenia orzecznictwa sądów i ustaleń poczynionych przez organ I instancji bez dokładnej, ponownej analizy stanu faktycznego, wykazania istnienia zachęty w działaniu spółki - treści zachęcającej w jakikolwiek sposób do korzystania z konkretnej apteki widniejące w spisie innych ofert podmiotów (sklepów internetowych) bez żadnego wyróżnienia się, czy wykorzystania jakichkolwiek narzędzi (bez względu na formę czy treść) promocji czy marketingu mogących wpłynąć na decyzje zakupowe,
2. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób jednoznaczny, wyczerpujący możliwości dopuszczenia się przez skarżącą naruszenia zakazu reklamy apteki, podczas gdy organ powinien przeanalizować sprawę ponownie (do czego jest obowiązany w toku postępowania odwoławczego), odnieść się do wszystkich sprecyzowanych przez stronę zarzutów (przede wszystkim czy podawane w serwisie [...] informacje stanowią listę cenową, która nie stanowi naruszenia przepisów prawa farmaceutycznego, która nie stanowi naruszenia przepisów Prawa farmaceutycznego),
3. art. 8 k.p.a. poprzez:
a) prowadzenie postępowania w sposób dyskredytujący zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej wskutek niepełnego zebrania i nierozpatrzenia materiału dowodowego przez organy obu instancji, opierając się tylko i wyłącznie na informacji pozyskanych na stronie internetowej przez Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego, bez uwzględnienia obszernego, wyczerpującego stanowiska i wyjaśnień strony w sprawie oraz brzmienia przepisów regulujących sprzedaż wysyłkową produktów leczniczych wskazanych w ustawie Prawo farmaceutyczne i przepisach wykonawczych - rozporządzenia Ministra Zdrowia,
b) prowadzenie postępowania w sposób podważający bezstronność działania organu II instancji oraz równego traktowania i uczynienia z uzasadnienia decyzji wyłącznie przytoczenia niepełnego, nieodzwierciedlającego rzeczywistości stanu faktycznego oraz pominięcia szeregu okoliczności na które powoływała się skarżąca w postępowaniu przed organem I instancji, a także braku odzwierciedlenia w decyzji wnikliwego zbadania zaistnienia przesłanek do wydania decyzji nakładającej karę pieniężną, a także okoliczności przytoczonych przez stronę, ograniczając się wyłącznie do powtórzenia argumentów bez odniesienia się precyzyjnie do zarzutów, twierdzeń strony oraz sytuacji panującej na rynku podmiotów prowadzących sprzedaż wysyłkową - narzędzi wykorzystywanych przez inne apteki (sklepy internetowe) prowadzące tego typu sprzedaż bez konsekwencji ze strony nadzoru farmaceutycznego, umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego w odniesieniu do B. z o.o. w P., w zakresie prowadzenia zakazanej reklamy,
c) naruszenie zasady równego traktowania podmiotów wyartykułowaną w ust. 2 art. 8 k.p.a. i "zasadą przewidywalności działań organów administracyjnych, zgodnie z którym organy administracji publicznej bez uzasadnionej"
4. art. 107 § 1 w zw. z art. 104 k.p.a. poprzez brak w sentencji decyzji organu I instancji rozstrzygnięcia w zakresie prowadzenia przez stronę działań naruszających art. 94a ust. 1 i 2 Prawa farmaceutycznego podczas gdy organ uchylając decyzję organu I instancji w całości i jednocześnie nakładając na stronę karę pieniężną winien takie rozstrzygnięcie zamieścić z przywołaniem podstawy prawnej, gdy jednocześnie nakłada na stronę karę pieniężną art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji w całości organu I instancji i jednocześnie umorzenie postępowania w części dot. nakazania zaprzestania prowadzenia reklamy oraz w części nadającej temu nakazowi rygor natychmiastowej wykonalności wraz z jednoczesnym ponownym nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 5000 zł, podczas gdy przyjmując, że zaskarżona decyzja jest tylko w części prawidłowa, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. może on wydać orzeczenie, w którym uchyli zaskarżoną decyzję w całości lub części i w tym zakresie orzeknie co do istoty sprawy bądź uchyli decyzję i umorzy postępowanie I instancji, a Główny Inspektor Farmaceutyczny, uchylając zaskarżoną decyzję w całości, powinien wydać zarówno nowe rozstrzygnięcie, co do uchylonej części decyzji organu I instancji, jak i orzec odnośnie pozostałej części, nie podlegającej uchyleniu - organ odwoławczy nie ustosunkował się do całości rozstrzygnięcia organu I instancji, uchylając decyzję w części i w tym zakresie rozstrzygając sprawę (w tych granicach brak jest ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy odnośnie istnienia naruszenia zakazu reklamy).
II. Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię / niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z:
1. art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego w zw. z art. 6 i art. 7 k.p.a. poprzez uznanie, że działanie skarżącej mieszczące się w zakresie wskazania cen produktów sprzedawanych w ramach prowadzonej sprzedaż wysyłkowej oraz informacji dotyczących prowadzonej działalności stanowi niedozwoloną reklamę apteki, co stanowi błędną, rozszerzającą wykładnię, podczas gdy skarżącą wskazywała wyłącznie na podstawowe informacje dotyczące oferowanych produktów oraz dane podmiotu prowadzącego działalność zgodnie z obowiązującymi przepisami, braku zachęty do kupna konkretnych towarów lub skorzystania z usług skarżącej w jakiejkolwiek formie, braku prezentowania listy cenowej na stronie serwisu [...], a wyłącznie ceny poszukiwanego produktu, do którego serwis odsyła bezpośrednio na stronę skarżącej,
2. art. 2 ust. 37aa Prawa farmaceutycznego, poprzez jego niezastosowanie oraz pominięcie ustawowej definicji sprzedaży wysyłkowej produktów leczniczych i w konsekwencji przyjęcie, że sprzedaż prowadzona przez skarżącą stanowiła zakazaną reklamę jej działalności, podczas gdy z brzmienia przepisu wynika jasno, że sprzedażą wysyłkową jest sprzedaży produktów leczniczych zawierana z pacjentem bez jednoczesnej obecności obu stron, przy wykorzystywaniu środków porozumiewania się na odległość, w szczególności drukowanego lub elektronicznego formularza zamówienia niezaadresowanego lub zaadresowanego, listu seryjnego w postaci drukowanej lub elektronicznej, reklamy prasowej z wydrukowanym formularzem zamówienia, reklamy w postaci elektronicznej, katalogu, telefonu, telefaksu, radia, telewizji, automatycznego urządzenia wywołującego, wizjofonu, wideotekstu, poczty elektronicznej lub innych środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2017 r. poz. 1219);
3. art. 4 ustawy z 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2019 r. poz. 178) w związku z § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju z 9 grudnia 2015 r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług (Dz. U poz. 2121) i art. 52 ust. 3 pkt 4 Prawa farmaceutycznego poprzez przyjęcie, że udostępnianie i rozpowszechnianie, cen asortymentu stanowi niedozwoloną reklamę apteki, podczas gdy za reklamę nie uważa się list cenowych, zawierających wyłącznie nazwę własną, nazwę powszechnie stosowaną, dawkę, postać i cenę produktu leczniczego, w tym produktu leczniczego dopuszczonego do obrotu bez konieczności uzyskania pozwolenia, o którym mowa w art. 4 tej ustawy, a w przypadku produktu leczniczego objętego refundacją - cenę urzędową detaliczną jest prawnie dopuszczalne, a tym bardziej, że obowiązek informacyjny wynika z przepisów ustawy i udostępnianie list cenowych nie stanowi naruszenia zakazu prowadzenia reklamy,
4. art. 68 ust. 3 Prawa farmaceutycznego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że czynność które wykonywała skarżąca w ramach sprzedaży wysyłkowej, stanowiły niedozwoloną reklamę apteki, podczas gdy podmiot posiadał odpowiednie zgłoszenie do rejestru i spełniał pozostałe wymagania ustawowe, a jego działanie w mieści się w dopuszczalnych przez prawo ramach, które nigdy nie wychodziło poza sferę informacyjną stanowiącą niedozwoloną reklamę o której mowa w art. 94a tej ustawy, tym bardziej, że zamówienia dokonywane były za pośrednictwem strony internetowej skarżącej, a odesłanie do strony internetowej skarżącej nie może stanowić zakazanej reklamy z uwagi na brak jakiejkolwiek zachęty do nabycia produktu z uwzględnieniem kontekstu (brak wyróżnienia i wielość podmiotów oferujących sprzedaż danego asortymentu) w niniejsze sprawie, które Sąd I instancji oraz organy administracyjne obu instancji pominęły,
5. art. 22 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez niezgodne z prawem zastosowanie wykładni rozszerzającej w stosunku do zakazu reklamy aptek, tj. uznanie, iż prezentowanie produktów na stronie [...] oferowanych przez aptekę o nazwie "[...]" stanowi niedozwoloną reklamę, podczas gdy jest to zbyt daleka ingerencja organu administracyjnego w wykonywanie działalności przez przedsiębiorcę za pośrednictwem narzędzi komunikowania się na odległość w postaci sprzedaży wysyłkowej prowadzonej przez skarżącą, w oderwaniu od obecnej sytuacji na rynku tego rodzaju usług, narzędzi i sposobów nawiązywania kontaktu z klientem, wielości podmiotów, jak i sposobów wykorzystywanych do wskazania cen asortymentów, przy jednoczesnym uznaniu możliwości pozycjonowania aptek ogólnodostępnych,
6. art. 94a ust. 1 w zw. z art. 129b ust. 1 i 2 Prawa farmaceutycznego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie kary pieniężnej w wysokości 5000 zł, w sytuacji, gdy poprawna interpretacja art. 94a ust. 1 prowadzi do wniosku, że w rozpatrywanym stanie faktycznym reklama apteki nie miała miejsca, a wskazanie cen produktów na stronie internetowej [...] nie może automatycznie stanowić reklamy apteki i jej działalności, bez poczynienia niezbędnych, precyzyjnych ustaleń w tym zakresie (zarówno w kontekście analizy prawnej oraz analizy stanu faktycznego),
7. § 2 i 3 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z 26 marca 2015 r. w sprawie wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych (Dz. U. poz. 481) poprzez jednoczesne przyjęcie, że podanie informacji wskazanych w rozporządzeniu jest obowiązkiem nałożonym z mocy prawa, a równocześnie ich wskazanie należy traktować jako niedozwoloną reklamę apteki, podczas gdy apteka w ramach prowadzonej wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych jest zobowiązana do podania m.in.: nazwy, siedziby przedsiębiorcy, adresu placówki, a także co istotne, również ceny zamawianego produktu leczniczego z wykorzystaniem narządzi komunikowania się na odległość, a skarżąca wykonuje te obowiązek na własnej stronie internetowej, a nie na stronie serwisu [...] (§ 3 pkt 2 rozporządzenia) i tam składane jest zamówienie (§2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia),
8. art. 3 ust. 1 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1010) poprzez zakwestionowanie działań skarżącej jako niedozwolonej reklamy przy jednoczesnym braku zakwestionowania działań pozostałych podmiotów działających na rynku i korzystających z usług serwisu [...] pomimo, że Inspekcja Farmaceutyczna sprawuje kontrolę działalności aptek ogólnodostępnych na równych, proporcjonalnych do rozmiaru zagrożonego dobra zasadach bez dyskryminacji i z poszanowaniem zasady równego traktowania podmiotów podlegających reglamentacji w zakresie obrotu produktami leczniczymi, przy uwzględnieniu faktu, iż mimo upływu blisko 2 lat od wydania decyzji przez Wojewódzki Inspektora Farmaceutyczny w Katowicach, nadal bez przeszkód pozostałe apteki mogą być uwidocznione za pomocą wyszukiwarki B..
Z uwagi na powyższe autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz decyzji organu I i II instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, jak również o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym, wobec zrzeczenia się przez skarżącą rozprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną GIF wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów. Organ zrzekł się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku sprowadzała się do oceny, czy narusza on przepisy wskazane w zarzutach postawionych Sądowi pierwszej instancji. Rozpoznając sprawę w tych granicach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do postawionych Sądowi I instancji – na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - zarzutów naruszenia prawa materialnego trzeba przypomnieć, że naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię polega na mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej, natomiast uchybienie prawu materialnemu przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej, względnie że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej (por. postanowienie SN z dnia 15 października 2001 r. I CKN 102/99).
Dalej, w rozpoznawanej sprawie podkreślenia wymaga też, że stosownie do przepisu art. 176 p.p.s.a., skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Brak uzasadnienia sformułowanego zarzutu kasacyjnego, a więc i argumentacji mającej wykazywać zasadność tego zarzutu, stanowi istotną wadę konstrukcyjną skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu zarzutu błędnej wykładni należy przeprowadzić wywód prawny na temat naruszonego przepisu ze stanowiskiem, jak należy ten przepis wykładać i dlaczego dokonana w zaskarżonym wyroku jego interpretacja jest błędna. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej przejawia się bowiem w tym, że Sąd ten nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.
Rozpoznając sprawę z uwzględnieniem powyższych reguł postępowania kasacyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku nie usprawiedliwia zarzut określony w pkt II. ppkt 1 petitum skargi kasacyjnej, tj. naruszenia poprzez "błędną wykładnię / niewłaściwe zastosowanie" art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego poprzez uznanie, że działanie skarżącej mieszczące się w zakresie wskazania cen produktów sprzedawanych w ramach prowadzonej sprzedaż wysyłkowej oraz informacji dotyczących prowadzonej działalności stanowi niedozwoloną reklamę apteki, co stanowi błędną, rozszerzającą wykładnię.
Tak sformułowany zarzut skargi kasacyjnej musiał zostać uznany za wadliwie sformułowany. Nie jest bowiem rolą Sądu kasacyjnego domyślanie się, jaki sposób naruszenia prawa materialnego strona w istocie zarzuca, tj. czy błędną – w tym przypadku rozszerzającą - wykładnię, czy niewłaściwe zastosowanie poprzez uznanie, że działanie skarżącej stanowi reklamę apteki.
Jednocześnie, z uwagi na stanowisko zaprezentowane w uchwale pełnego składu NSA z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (ONSAiWSA 2010/1/1), oraz treść uzasadnienia tego zarzutu skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wadliwość w konstrukcji omawianego zarzutu nie uniemożliwia oceny jego zasadności.
Zgodnie z art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego, zabroniona jest reklama aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego.
Nie ulega wątpliwości, że użyte w tym przepisie pojęcie reklamy nie zostało zdefiniowane i jest pojęciem nieostrym.
Co do zasady, ratio umieszczenia takiego zwrotu w treści przepisu stanowi to, aby miał on zakres możliwy do wypełnienia tylko ad casum. Ukonkretnienie znaczenia przepisu w takim przypadku następuje zatem przez uwzględnienie stanu faktycznego, nie zaś przez odczytywanie znaczenia tekstu in abstracto. W przypadku unormowań zawierających takie zwroty dekodowanie "normy jednostkowego zastosowania", odnoszącej się do konkretnego stanu faktycznego w istocie oznacza więc stosowanie prawa (por. "Interpretacja a subsumcja zwrotów niedookreślonych i nieostrych" E. Łętowska; Państwo i Prawo, 7-8/2011). Tak więc ustalenie, czy w sprawie miała miejsce reklama apteki sprowadza się do oceny zasadności zastosowania art. 94a ust. 1 w zw. z art. 129b ust. 1 i 2 Prawa farmaceutycznego. Oczywiście dopuszczalne jest przy wyznaczaniu desygnatów pojęcia nieostrego posiłkowanie się czy to definicjami słownikowymi, czy to ustaleniami poczynionymi w orzecznictwie. Taki proces został w sprawie dokonany przez Sąd I instancji i bez przytaczania go kolejny raz w tej części rozważań należy go ocenić jako prawidłowy.
Kwestionując w skardze kasacyjnej prawidłowość zakwalifikowania przez WSA działalności skarżącej polegającej na prezentacji na platformie [...] cen produktów sprzedawanych w ramach prowadzonej przez nią sprzedaży wysyłkowej, spółka twierdzi, że platforma [...] służy "jedynie do prezentacji ofert aptek internetowych (...), bez możliwości promowania/reklamy oferty za pomocą takich działań jak np. wyróżnianie, pozycjonowanie czy przekierowywanie do ofert. Uwidocznione przez wyszukiwarkę oferty, nie zawierają żadnych elementów zachęcających do zakupu, a składają się jedynie z oznaczenia leku, jego ceny oraz podmiotu go oferującego".
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko skarżącej kasacyjnie jest całkowicie błędne oraz pomija najważniejsze w omawianej materii i, co istotne, trafne rozważania Sądu I instancji.
I tak, to co według WSA stanowiło najważniejszy element kwalifikujący wyżej opisaną działalność spółki jako reklamę, to umieszczenie - odpłatne, a więc bezsprzecznie celowe - oferty jej apteki na platformie, której regulamin wprost określa, że jej celem jest prezentacja lub promocja i reklama produktów oferowanych przez sklepy internetowe oraz podejmowanie działań zmierzających do generowania ruchu (tj. zapewnienia przechodzenia na strony zakupowe kontrahenta). Trafnie zauważył Sąd I instancji, że platforma [...] stanowiła zatem dla apteki kolejne miejsce prezentowania jej oferty.
Powyższych okoliczności spółka nawet nie podważa, ale zupełnie pomija je w swoich argumentach. Skarżąca podkreśla, że prezentacja jej oferty na [...] obejmuje jedynie informacje prawem dozwolone, tj. nazwę produktu oraz jego cenę, a tym samym nie narusza zakazu reklamy działalności apteki.
Argumentacja ta jest zupełnie chybiona. NSA podzielił stanowisko Sądu I instancji, i uznał, że już sama forma prezentacji, tj. umieszczenie powyższych danych na platformie, której jedynym celem – bezspornie i co wynika z jej regulaminu - jest generowanie za odpłatnością ruchu i obrotu u przedsiębiorcy będącego jej kontrahentem, stanowi formę propagowania jego działalności, gdyż jest to dodatkowe miejsce prezentowania jego oferty. Trafnie więc oceniono, że miało to na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów, wspieranie ich zbytu.
Nie ma przy tym znaczenia, jakie dane oferty są na platformie prezentowane, czy są to jedynie informacja o cenie i nazwie, czy też inne dane. W konsekwencji chybione są argumenty mające przekonać, że treść ujawnionych na platformie komercyjnej informacji sama w sobie nie stanowi zachęty do zakupu towarów apteki, gdyż przeważa warstwa informacyjna, a stąd informacja ta nie stanowi reklamy. Trafnie stwierdził Sąd I instancji, że takie przyjęcie oznaczałoby w istocie uznanie za zgodną z prawem formę jego obejścia.
Na powyższe nie może mieć w konsekwencji wpływu twierdzenie spółki zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, zgodnie z którym już na etapie rejestracji w [...] istnieje obowiązek zadeklarowania, czy podmiot prowadzi aptekę lub punkt apteczny, w takim bowiem przypadku, serwis automatycznie blokuje takiemu podmiotowi możliwość skorzystania z jakichkolwiek opcji reklamowych. Wewnętrzne zasady funkcjonowania serwisu internetowego nie wykluczają bowiem prawidłowego, legalnego wyznaczania granic pojęcia reklamy i jego desygnatów. Jeżeli, jak już wyżej wykazano, sama prezentacja w tym serwisie internetowym stanowi formę reklamy apteki, to nie ma na to wpływu zawartość tej prezentacji – bardziej, czy mniej ubogi przekaz dotyczący czy to podmiotu, czy to jego oferty.
Nie może być też uznany za trafny argument dotyczący ograniczonych możliwości odszukiwania ofert poszukiwanych produktów przez pacjentów w Internecie.
Formułując ten argument, wydaje się, że skarżąca straciła z pola widzenia podstawę i sens wprowadzenia art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego. Sąd I instancji zaprezentował w tym względzie swoje stanowisko i jest to stanowisko trafne. WSA stwierdził bowiem wprost, że ograniczając dopuszczalność reklamy leków i zakazując reklamy aptek, ma na uwadze ochronę zdrowia ludzkiego, kieruje się więc ważnym interesem publicznym w rozumieniu art. 22 Konstytucji RP. W ramach prawidłowo funkcjonującego systemu ochrony zdrowia powinny funkcjonować mechanizmy, które pozwalają na zakup leków wtedy, kiedy są one rzeczywiście niezbędne, a nie wtedy, gdy pojawia się taka pokusa wywołana reklamą, którą jak już wyżej zauważono może być również generowana odpłatnie i celowo – w celu zwiększenia obrotów - platforma ofert określonego produktu, oczywiście ułatwiająca do nich dostęp. Nie ulega wątpliwości, że ustawodawca wprowadzając zakaz reklamy aptek i punktów aptecznych dał prymat ochronie zdrowia, jako ważnego interesu publicznego, nie natomiast ułatwieniu promocji działalności tego rodzaju przedsiębiorstwom. Poza tym trafnie WSA podkreślił, że prowadzenie apteki ogólnodostępnej nie jest tożsame z prowadzeniem każdego innego przedsiębiorstwa. W szczególności Prawo farmaceutyczne ingeruje w swobodę prowadzenia działalności gospodarczej ograniczając tę swobodę między innymi jeśli chodzi o działalność handlową, sposób sprzedaży, w tym kształtowanie podaży, przedstawianie oferty. Odmienne stanowisko spółki w tym zakresie stanowi czystą polemikę z prawnymi wywodami zaprezentowanymi przez Sąd I instancji i nie podważa trafności stanowiska WSA w tym zakresie.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 2 ust. 37aa Prawa farmaceutycznego, w którym to przepisie przedstawiono definicję sprzedaży wysyłkowej produktów leczniczych, poprzez jego niezastosowanie oraz pominięcie ustawowej definicji sprzedaży wysyłkowej produktów leczniczych i w konsekwencji przyjęcie, że sprzedaż prowadzona przez skarżącą stanowiła zakazaną reklamę jej działalności, Naczelny Sąd Administracyjny uznał ten zarzut ta niezrozumiały. Wskazany przepis istotnie określa definicję sprzedaży wysyłkowej, jednak ta okoliczność nie stanowiła podstawy, czy przesłanki nałożenia na skarżącą kary. Zakaz reklamy działalności apteki, który skarżąca naruszyła, dotyczy zarówno apteki dokonującej sprzedaży stacjonarnie, jak i wysyłkowo produktów leczniczych. To, że apteka dokonywała sprzedaży wysyłkowo, nie było w sprawie prawnie relewantne.
Z tego względu nie mógł być też uznany za zasadny zarzut naruszenia art. 68 ust. 3 Prawa farmaceutycznego, zgodnie z którym, dopuszcza się prowadzenie przez apteki ogólnodostępne i punkty apteczne wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych wydawanych bez przepisu lekarza, z wyjątkiem produktów leczniczych, których wydawanie ograniczone jest wiekiem pacjenta. Ani bowiem organy, ani Sąd I instancji nie podważały możliwości prowadzenia przez skarżącą sprzedaży wysyłkowej.
Podobną argumentację należy podnieść odnośnie do zarzutu naruszenia rozporządzenia Ministra Zdrowia z 26 marca 2015 r. w sprawie wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych, tj. § 2 ust. 1 pkt 5 oraz § 3 pkt 2. Spółka wskazuje, że podaje informacje wymagane mocy prawa na swojej stronie internetowej, i tam składane jest zamówienie, a nie na stronie [...]. Zgodnie z przywołanymi przepisami rozporządzenia, w ramach wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych placówka informuje o: 1) nazwie, siedzibie przedsiębiorcy, adresie placówki, organie, który wydał zezwolenie na prowadzenie placówki, i numerze zezwolenia; 2) cenie zamawianego produktu leczniczego) i tam składane jest zamówienie (§ 3 pkt 2). Zgodnie zaś z § 2 ust. 1 pkt 5 tego rozporządzenia, warunkiem realizacji wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych jest złożenie zamówienia za pomocą formularza umieszczonego na stronie internetowej placówki.
Ponownie Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że te okoliczności, tj. że przywołane obowiązki informacyjne przy sprzedaży wysyłkowej, są prawem wymagane, nie są w sprawie sporne, nie są osią sporu. Jednak nie miały one znaczenia z punktu widzenia istotnych wyznaczników reklamy przedstawionych na samym początku wywodów prawnych uzasadnienia.
Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 4 ustawy z 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2019 r. poz. 178) w związku z § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju z 9 grudnia 2015 r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług (Dz. U poz. 2121) i art. 52 ust. 3 pkt 4 Prawa farmaceutycznego, poprzez przyjęcie, że udostępnianie i rozpowszechnianie cen asortymentu stanowi niedozwoloną reklamę apteki, podczas gdy za reklamę apteki nie uznaje się list cenowych, NSA uznał ten zarzut za nieuzasadniony z niżej wskazanych względów.
Zgodnie z treścią art. 4 ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług, w jego ust. 1 przewidziano, że w miejscu sprzedaży detalicznej i świadczenia usług uwidacznia się cenę oraz cenę jednostkową towaru (usługi) w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen. Zgodnie z ust. 2, minister właściwy do spraw gospodarki, po zasięgnięciu opinii Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, określi, w drodze rozporządzenia: 1) sposób uwidaczniania cen towarów i usług, w tym cen jednostkowych towarów (usług), 2) wykaz towarów, w przypadku których nie jest wymagane uwidocznienie ceny jednostkowej towarów (usług) - mając na uwadze potrzebę zapewnienia dostępności informacji o cenie, a także uwzględniając przypadki, gdy uwidocznienie ceny jednostkowej towaru (usługi) nie byłoby przydatne ze względu na rodzaj lub przeznaczenie towaru (usługi).
W wykonaniu art. 4 ust 2 powyższej ustawy wydano rozporządzenie Ministra Rozwoju z 9 grudnia 2015 r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług, a zgodnie z jego § 8 w cenniku uwidacznia się ceny towarów przeznaczonych do sprzedaży detalicznej umieszczonych w miejscu niedostępnym lub niewidocznym dla konsumentów (ust. 1), a cenniki wywiesza się, wykłada lub udostępnia w inny sposób w miejscu sprzedaży towarów (ust. 2).
Przywołany w podstawie kasacyjnej przepis ustawy, tj. art. 4 ma zatem kilka jednostek redakcyjnych. Skarżąca kasacyjnie nie wskazała przy tym, która z tych jednostek – statuujących odrębne normy prawne - została naruszona i w jaki sposób. Szczególnie, że omawiany przepis dotyczy sposobu uwidaczniania cen w miejscu sprzedaży detalicznej, nie zaś prezentowania oferty apteki na platformie komercyjnej odsyłającej do strony internetowej przedsiębiorcy, podobnie zresztą jak § 8 ust. 1 i 2 cytowanego rozporządzenia.
Z kolei art. 52 ust. 3 pkt 4 Prawa farmaceutycznego odnosi się co prawda do reklamy, ale nie działalności apteki, a produktu leczniczego, stanowiąc, że reklamy produktu leczniczego nie stanowią katalogi handlowe lub listy cenowe, zawierające wyłącznie nazwę własną, nazwę powszechnie stosowaną, dawkę, postać i cenę produktu leczniczego, (...).
Z treści art. 3 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (zarzut pkt II. ppkt 8 petitum skargi kasacyjnej), wynika, że czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta. Zarzut naruszenia tego przepisu, w którym zawarto definicję czynu nieuczciwej konkurencji, spółka kieruje wobec organu badającego zgodność z prawem jej działalność. Tymczasem GIF takiego czynu – jako nieprzedsiębiorca - dopuścić się nie mógł. Zarzut ten należało uznać zatem za niezasadny.
Przechodząc do oceny zasadności zarzutów prawa procesowego, należy mieć na uwadze, że w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania może być skuteczną podstawą kasacyjną tylko, jeżeli uchybienie to mogło mieć - i to istotny - wpływ na wynik sprawy. Tego rodzaju wpływu w skardze kasacyjnej nie wykazano.
Z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w objętym zarzutami skargi kasacyjnej art. 7 k.p.a., wywieść należy, iż podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy wymaga w pierwszym rzędzie rozważenia, jakie fakty mają w sprawie znaczenie. O tym decyduje zaś norma prawa materialnego (B. Adamiak, J. Borkowski – "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" 8.wydanie; Wydawnictwo C.H. Beck; Warszawa 2006 str. 69, teza 2). Tylko ustalenia faktyczne - dokonane w zakresie wynikającym z prawidłowo interpretowanych norm prawa materialnego - pozwalają na ocenę prawidłowości ich zastosowania.
Okolicznościami prawnie istotnymi było zaś – jak już wyżej wskazano – prowadzenie przez skarżącą działalności polegającej na odpłatnym umieszczeniu oferty należącej do niej apteki na platformie internetowej, której jedynym celem jest zwiększenie obrotów jej kontrahentów.
Tymczasem, zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. uzasadniono niewyjaśnieniem w sposób jednoznaczny, czy podawane w serwisie [...] informacje stanowią listę cenową. Okoliczność, ta nie miała jednak znaczenia w sprawie. Ustalenia, czy brak ustaleń w tym zakresie nie mógł w konsekwencji mieć wpływu na ocenę prawidłowości decyzji o nałożeniu kary na skarżącą. W związku z tym oraz brzmieniem art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzut ten nie mógł zostać uznany za usprawiedliwiony.
Odnośnie do zarzutu pkt I. ppkt 1, 3) petitum skargi kasacyjnej, trzeba mieć na uwadze, że kontrola sądowa rozstrzyganych przez organy władzy publicznej spraw realizowana jest wyłącznie wedle kryterium zgodności danego rozstrzygnięcia z prawem, a przyjęte art. 8 § 1 i § 2 k.p.a. zasady zaufania do organów władzy publicznej i utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw nie mogą chronić i usprawiedliwiać niezgodnych z prawem, kontrolowanych przez sąd administracyjny konkretnych rozstrzygnięć. W tym zakresie NSA podziela stanowisko zaprezentowane przez NSA w wyroku z 10 grudnia 2020 r., sygn. akt II GSK 922/18.
Niezasadny w końcu należy uznać zarzut naruszenia art. 10 Prawa przedsiębiorców. Z zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy wynika, że jeżeli przedmiotem postępowania przed organem jest nałożenie na przedsiębiorcę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, organ rozstrzyga je na korzyść przedsiębiorcy. W nawiązaniu do treści powyższego zarzutu trzeba przy tym wyjaśnić, że zasada wyrażona w art. 10 ust. 2 Prawa przedsiębiorców znajduje zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy organ rozpoznający sprawę nie będzie w stanie przy użyciu dostępnych środków dowodowych rozstrzygnąć wątpliwości w zakresie stanu faktycznego. Taka sytuacja w sprawie nie miała miejsca.
W sprawie, zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i sądowoadministracyjnego, nie ujawniły się też wątpliwości co do normy prawnej, które uzasadniałyby stosowanie sprawie art. 7a § 1 k.p.a. Fakt, że strona nie podziela stosowania przepisu prawnego przyjętego jako prawidłowy, nie uzasadniania przyjęcia, że w sprawie wystąpiła przesłanka z art. 7a § 1 k.p.a.
Nie jest uzasadniony w sposób poddający się kontroli zarzut naruszenia przepisów postępowania, oznaczony w petitum skargi kasacyjnej jako zarzut nr I. 4. co do tego w czym - jednoznacznie - przejawia się to naruszenie.
Jeśli jednak przyjąć, że intencją autora skargi kasacyjnej było wskazanie braku rozstrzygnięcia organu II instancji co do stwierdzonego naruszenia – jak to orzekł organ I instancji - to istotnie, nie orzeczono o tym w odrębnym punkcie decyzji. Nie ulega jednak wątpliwości, że GIF nakładając na skarżącą karę za reklamę apteki i jej działalności jednoznacznie rozstrzygnął, że takie właśnie naruszenie miało miejsce. Stąd też jeżeli nawet przyjąć uchybienie organu w tym zakresie, nie było ono tego rodzaju, by mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).
Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna - nie mając usprawiedliwionych podstaw - podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
W związku z powyższym - po rozpoznaniu sprawy zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym - Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego (pkt 2) orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.).