II GSK 16/25

II GSK 16/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż /przewodniczący/
Marcin Kamiński /sprawozdawca/
Paweł Janusz Lewkowicz
Symbol z opisem
6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne
Broń i materiały wybuchowe
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 5408/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-02-22
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 7a, art. 75 § 1 i art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2020 poz 685
art. 3 pkt 1 lit. a-c)
Ustawa z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego - t.j.
Dz.U. 2024 poz 485
art. 15, art. 15a, art. 15f ust. 1, art. 15g ust. 1, art. 15k, art. 18 ust. 1 pkt 2
Ustawa z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji
Dz.U. 2004 nr 125 poz 1317
art. 11 ust. 5
Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy - tekst jednolity
Dz.U. 2025 poz 46
art. 387 § 1
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Marcin Kamiński (spr.) Sędzia del. WSA Paweł Janusz Lewkowicz po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 5408/23 w sprawie ze skargi T. F. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 20 lipca 2023 r. nr EA-b-1020/857/23 w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną do celów łowieckich oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
I. Przedmiot kontroli kasacyjnej.
Wyrokiem z dnia 22 lutego 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 5408/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. F. (skarżący, strona skarżąca) na decyzję Komendanta Głównego Policji (KGP, organ II instancji, organ) z dnia 20 lipca 2023 r., nr EA-b-1020/857/23, w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną do celów łowieckich.
II. Stan sprawy wynikający z kontrolowanego wyroku.
Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi (organ I instancji), działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a i art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (u.b.a.), decyzją z 16 maja 2023 r. cofnął skarżącemu pozwolenie na broń palną myśliwską do celów łowieckich, w związku z ustaleniem, iż został on skazany za przestępstwo umyślne i otrzymał ostateczne orzeczenie psychologiczne, stwierdzające, że należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a.
W odwołaniu od ww. decyzji skarżący zarzucił nieuwzględnienie w motywach zaskarżonej decyzji faktu dobrowolnego poddania się odpowiedzialności karnej w ramach postępowania, którego wynikiem było wydanie wyroku karnego. Skarżący zarzucił także zaniechanie zwrócenia się przez organ I instancji do Wojskowej Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej SPZOZ w L. o nadesłanie pełnej dokumentacji z badań psychologicznych.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, KGP decyzją z 20 lipca 2023 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a., właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 u.b.a. Skarżący prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Zgierzu z 13 stycznia 2023 r., sygn. akt II K 1330/22, został uznany winnym popełnienia przestępstwa umyślnego z art. 178a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (k.k.) i skazany na karę grzywny w wysokości 200 stawek dziennych po 150 zł każda. Zdaniem organu, należało zatem zastosować art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.b.a., tj. zaliczyć skarżącego do osób stanowiących zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego z uwagi na skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo umyślne. Odnosząc się natomiast do drugiej zastosowanej przesłanki cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną, tj. przesłanki z art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a., organ wskazał, że cofa się pozwolenie na broń osobie, wykazującej istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego. Orzeczenie psychologiczne nr 210/23 z 7 marca 2023, wydane w drugiej instancji w ramach Wojskowej Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej w L. jest ostateczne i przesądza o sposobie rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Z jego treści jednoznacznie wynika, że skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a. i nie może dysponować bronią. Powyższe orzeczenie jest wiążące dla organu, bowiem wyeliminowało orzeczenie psychologiczne nr 10/MS/2022 z 17 listopada 2022 r. wydane w pierwszej instancji w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy Centrum Profilaktyczno-Lecznicze w L. KGP wskazał, że chybione są zarzuty wskazane w odwołaniu, że ww. orzeczenie psychologiczne II instancji nie ma cech orzeczenia wydanego w trybie odwoławczym w myśl art. 15h u.b.a. Mimo, że odwołanie wniesiono do ww. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy za pośrednictwem psychologa orzekającego w I instancji, to ze względu na transparentność badania psychologicznego w trybie odwoławczym, odwołanie wraz z dokumentacją badań skarżącego zostało przekazane do innego podmiotu odwoławczego, aby uniknąć sytuacji, że ten sam podmiot (Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Łodzi) będzie orzekał co do zdolności skarżącego w zakresie, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a., w pierwszej i drugiej instancji.
Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
III. Ocena prawna wyrażona w kontrolowanym wyroku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie opisanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę.
Sąd I instancji wskazał, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji w przedmiocie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską do celu łowieckiego stanowiły: 1) art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.b.a. w związku z ustaleniem, że skarżący prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Zgierzu z 13 stycznia 2023 r., sygn. akt II K 1330/22, został uznany winnym popełnienia przestępstwa umyślnego z art. 178a § 1 k.k.; 2) art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a. w związku z otrzymanym ostatecznym orzeczeniem psychologicznym, stwierdzającym, że należy on do osób wykazujących istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego. W ocenie Sądu Wojewódzkiego, bezzasadne są zarzuty skarżącego kwestionujące w istocie, zarówno tryb wydania ww. orzeczenia psychologicznego z 7 marca 2023 r., jak również jego treść. Odnosząc się do zakwestionowanego przez skarżącego trybu wydania ostatecznego orzeczenia psychologicznego, WSA w Warszawie wskazał, że organ wniósł odwołanie od orzeczenia psychologicznego z 17 listopada 2022 r. do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Centrum Profilaktyczno-Lecznicze w L. i za pośrednictwem psychologa z tego Ośrodka. Odwołanie to wraz z dokumentacją badań skarżącego zostało przekazane do innego podmiotu odwoławczego, tj. Wojskowej Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej SPZOZ w L. (pismo z 18 stycznia 2023 r., k. 208 akt administracyjnych. Zdaniem Sądu I instancji, istotne znaczenie w sprawie ma fakt, że odwołanie zostało wniesione do jednego z podmiotów odwoławczych, wskazanych w art. 15h ust. 1 pkt 3 u.b.a., tj. podmiotu leczniczego utworzonego i wyznaczonego przez Ministra Obrony Narodowej. Zgodnie z decyzją nr 107/MON Ministra Obrony Narodowej w sprawie wyznaczenia podmiotów leczniczych właściwych do rozpatrywania odwołań od orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Sąd Wojewódzki podniósł, że tym samym niezasadny jest zarzut dotyczący naruszenia art. 15h ust. 3 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a. z uwagi na niespełnienie wymogów ostatecznego orzeczenia psychologicznego w rozumieniu art. 15h u.b.a., bowiem orzeczenie to zostało wydane przez prawidłowy podmiot. Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego w kwestii uchylenia się przez organ od oceny orzeczenia psychologicznego z 7 marca 2023 r., WSA w Warszawie wskazał, że w orzecznictwie podkreśla się, że wydawane w wyniku rozpatrzenia odwołania orzeczenia lekarskie i psychologiczne, które ustawodawca w art. 15h ust. 7 u.b.a. określa wyraźnie i nie bez przyczyny jako "ostateczne", są wiążące dla organów Policji prowadzących postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń. Organy policyjne nie mają kompetencji do podważania wiarygodności ostatecznych orzeczeń wydanych przez lekarzy specjalistów na podstawie innego materiału dowodowego w sprawie. WSA w Warszawie wskazał, że orzekające w niniejszej sprawie organy nie miały uprawnień do rozstrzygania, czy psycholog wydający ostateczne orzeczenie psychologiczne przeprowadził w sposób prawidłowy badanie skarżącego i czy wydał opinię w oparciu o trafne przesłanki, podobnie organy nie mogły weryfikować prawidłowości ostatecznego orzeczenia lekarskiego. WSA w Warszawie stwierdził, że w świetle przedstawionych uwag organ nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego organ nie uchybił także przepisom postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem dostatecznie wyczerpująco zbadał istotne okoliczności faktyczne zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), a jako dowód dopuścił wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 k.p.a.). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) oddalił skargę.
IV. Skarga kasacyjna i jej zarzuty.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania związanego z wniesieniem skargi kasacyjnej wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Skarżący zrzekł się przeprowadzania rozprawy.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 7a, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 3 pkt 1 lit. a-c) ustawy o ochronie zdrowia psychicznego w zw. załącznikiem do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 23 grudnia 2005 r. w sprawie wykazu stanów chorobowych i zaburzeń funkcjonowania psychologicznego wykluczających możliwość wydania pozwolenia na broń i rejestracji broni poprzez nieuchylenie skarżonej decyzji, podczas gdy organy administracji obu instancji:
1. nie uwzględniły w motywach skarżonych decyzji faktu dobrowolnego poddania się odpowiedzialności karnej przez skarżącego w ramach postępowania prowadzonego przed Sądem Rejonowym w Zgierzu, II Wydziałem Karnym, sygn. akt II K 1330/22, którego wynikiem było wydanie wyroku wskazanego w uzasadnieniu skarżonej decyzji;
2. zaniechały zwrócenia się do Wojskowej Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej SPZOZ w L. o nadesłanie pełnej dokumentacji z badań psychologicznych skarżącego i uzasadnienia orzeczenia z 07.03.2023 r., podczas gdy wniosek taki sformułowany został w ramach pisma Strony z dn. 04.05.2023 r.;
3. uchyliły się od oceny orzeczenia psychologicznego z 07.03.2023 r. i powołały się na jego wiążący charakter, w sytuacji gdy obejmowało ono te same zaburzenia psychiczne i stany chorobowe co orzeczenie lekarskie z 15.02.2023 r., a to ostatnie wykluczyło występowanie u skarżącego jakichkolwiek zaburzeń psychicznych i stanów chorobowych, co w konsekwencji skutkowało rozstrzygnięciem wątpliwości na niekorzyść strony i to w sytuacji, gdy istniała możliwość ich usunięcia;
II. przepisów prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) p.p.s.a. w zw. z:
1. art. 15h ust. 3 u.b.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy jej podstawą nie mógł być art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a. "zważywszy, że w aktach postępowania brak jest orzeczenia psychologicznego spełniającego wymogi ostatecznego orzeczenia w rozumieniu art. 15h wobec wydania orzeczenia z dn. 07.03.2023 r. przez inny podmiot, niż ten do którego odwołanie organu zostało skierowane";
2. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a. poprzez nieuchylenie "skarżonej decyzji w sytuacji, gdy ze względu na naruszenia przepisów postępowania dotyczących zasad gromadzenia dowodów decyzja skarżona jest co najmniej przedwczesna".
Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.
V. Uzasadnienie prawne wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:
1. Skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu.
2. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu – niezależnie od powyższych granic – nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od strony skarżącej kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie zarzutów kasacyjnych.
3. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstawy nieważności postępowania sądowego, jak również nie stwierdzono przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej do weryfikacji podniesionych zarzutów kasacyjnych, uznając, że są one bezzasadne.
4. Oddaleniu w pierwszej kolejności podlegał zarzut złożony naruszenia prawa procesowego w zakresie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 7a, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 3 pkt 1 lit. a-c) ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (u.o.z.p.).
Za pośrednictwem powyższego zarzutu skarżący kasacyjnie podjął próbę podważenia prawidłowości pozytywnej weryfikacji legalności proceduralnej zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim Sąd a quo zaakceptował zupełność oraz ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego w odniesieniu do okoliczności związanych ze stwierdzeniem przesłanek obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń, o których mowa w art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3 i art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (u.b.a.).
Podniesiony zarzut – niezależnie od jego ułomności konstrukcyjnej (pomieszanie elementów materialnoprawnych i procesowych oraz brak wykazania możliwości wpływu suponowanego naruszenia przepisów postępowania na wynik sprawy, zgodnie z wymogiem wynikającym z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) – bazuje na błędnych założeniach wyjściowych.
4.1. Strona skarżąca kasacyjnie wadliwie identyfikuje zaburzenia psychiczne, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (zob. art. 15 ust. 1 pkt 2 u.b.a.), z zaburzeniami o charakterze psychologicznym, które podlegają odrębnej ocenie i badaniu zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a. W tym sensie zaburzenia psychiczne, o których mowa w art. 3 pkt 1 u.o.z.p. w zw. z art. art. 15 ust. 1 pkt 2 u.b.a. (obejmujące choroby psychiczne, a więc jednostki chorobowe znamienne zaburzeniami psychotycznymi, upośledzenia umysłowe oraz inne zakłócenia czynności psychicznych, które zgodnie ze stanem wiedzy medycznej zaliczane są do zaburzeń psychicznych, a osoby nimi dotknięte wymagają świadczeń zdrowotnych lub innych form pomocy i opieki niezbędnych do życia w środowisku rodzinnym lub społecznym), są odrębną kategorią nozologiczną względem zaburzeń, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a. Nie ma więc podstaw, aby zestawiać ze sobą lub utożsamiać przesłanki i wnioski wynikające z orzeczeń lekarskich (w tym obejmujących wyniki specjalistycznych badań psychiatrycznych) i psychologicznych (art. 15f ust. 1 i art. 15g ust. 1 u.b.a.), wydawanych na podstawie wyników badań, o których mowa w art. 15a ust. 2 i art. 15a ust. 3 lub 4 u.b.a.
W związku z powyższym błędne jest twierdzenie strony skarżącej kasacyjnie, że skarżony organ powinien był dokonać oceny negatywnego orzeczenia psychologicznego z dnia 7 marca 2023 r. w świetle pozytywnego orzeczenia lekarskiego z dnia 15 lutego 2023 r., skoro zakresy przedmiotowe badań lekarskich (w tym specjalistycznych badań psychiatrycznych) i psychologicznych są zasadniczo rozłączne (zob. art. 15 ust. 2-4 u.b.a. oraz wydane na podstawie art. 15 ust. 9 u.b.a. rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 23 grudnia 2005 r. w sprawie wykazu stanów chorobowych i zaburzeń funkcjonowania psychologicznego wykluczających możliwość wydania pozwolenia na broń i rejestracji broni, Dz.U. z 2006 r. Nr 2, poz. 14).
4.2. Nie jest również prawidłowy wniosek, że zakresem postępowania wyjaśniającego właściwe organy policyjne powinny były objąć "pełną dokumentację z badań psychologicznych" strony skarżącej jako podmiotu, co do którego upoważniony psycholog wydał orzeczenie stwierdzające zaistnienie przesłanki cofnięcia pozwolenia na broń, o której mowa w art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a.
Jakkolwiek bowiem zgodnie z art. 15k u.b.a. w sprawach dotyczących sposobu postępowania z dokumentacją związaną z badaniami psychologicznymi, o których mowa w art. 15a ust. 3 i 4 tej ustawy, stosuje się przepisy wydane na podstawie art. 11 ust. 5 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy, a więc przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 14 lipca 2010 r. w sprawie rodzajów dokumentacji badań i orzeczeń psychologicznych, sposobu jej prowadzenia, przechowywania i udostępniania oraz wzorów stosowanych dokumentów (Dz.U. z 2022 r. poz. 2264), które w § 1 pkt 1 stanowią, że w skład dokumentacji badań, konsultacji i orzeczeń psychologicznych wchodzi m.in. dokumentacja indywidualna, obejmująca: a) skierowanie na badanie psychologiczne, b) skierowanie na konsultację psychologiczną, c) karta badania psychologicznego, d) orzeczenie psychologiczne, to jednak trzeba w tym zakresie uwzględnić, że powyższa dokumentacja jest własnością podmiotów zobowiązanych do jej prowadzenia (§ 4 ust. 1), a jej udostępnienie może nastąpić jedynie w sposób zapewniający zachowanie poufności i ochronę danych osobowych (§ 6 ust. 1). Z regulacji tej wynika, że możliwość ewentualnego zapoznania się organów policyjnych z treścią ww. dokumentacji indywidualnej z badań psychologicznych byłaby zredukowana jedynie do uzyskania ograniczonej informacji w zakresie wyznaczonym przez upoważnionego psychologa.
Strona skarżąca kasacyjnie nie uwzględniła ponadto, że w ustawie o broni i amunicji ustanowiono szczególną administracyjną procedurę diagnostyczną do celów orzekania w sprawach pozwolenia na broń (art. 15a-15h u.b.a.), a wydane w trybie odwoławczym orzeczenia lekarskie lub psychologiczne są ostateczne (art. 15h ust. 7 u.b.a.) i przez to formalnie wiążące dla właściwych organów policyjnych w zakresie stwierdzenia przesłanek, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 (orzeczenie lekarskie) oraz art. 15 ust. 1 pkt 3 (orzeczenie psychologiczne) u.b.a. Organy te nie są zatem upoważnione do weryfikowania merytorycznego treści lub podważania konkluzji wynikających z powyższych orzeczeń, także przez dopuszczanie innych (np. z opinii biegłego lub innej dokumentacji lekarskiej) dowodów (zob. np. wyrok NSA z 9.04.2025 r., II GSK 2282/21, LEX nr 3860155; wyrok NSA z 9.05.2023 r., II OSK 1411/20, LEX nr 3583064; wyrok NSA z 4.05.2021 r., II OSK 3293/19; wyroki NSA z 22.06.2020 r., II OSK 47/20; wyrok NSA z 16.05.2019 r., II OSK 3232/17), co nie oznacza, że ustawodawca nie przewidział żadnej drogi kontroli (choćby następczej) wykonywania i dokumentowania badań lekarskich lub psychologicznych (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 23.11.2022 r., SK 113/20, OTK ZU A/2022, poz. 72). Zgodnie bowiem z art. 15i ust. 1 u.b.a. kontrolę wykonywania i dokumentowania badań lekarskich lub psychologicznych oraz wydawanych orzeczeń lekarskich lub psychologicznych przeprowadza wojewoda właściwy ze względu na miejsce wydania orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego, a na podstawie ustaleń kontroli wojewoda może przedstawić odpowiednio lekarzowi upoważnionemu lub psychologowi upoważnionemu, których czynności były przedmiotem kontroli, a jeżeli badania były wykonywane w podmiocie leczniczym - również kierownikowi tego podmiotu, w wystąpieniu pokontrolnym, zalecenia pokontrolne nakazujące usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości i określa termin ich wykonania, przy czym w przypadku nieusunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w terminie, o którym mowa w art. 15i ust. 7, wojewoda składa wniosek do właściwego komendanta wojewódzkiego Policji prowadzącego rejestr o wykreślenie z rejestru lekarzy upoważnionych lub z rejestru psychologów upoważnionych odpowiednio lekarza upoważnionego lub psychologa upoważnionego, których czynności były przedmiotem kontroli (art. 15i ust. 7-8 u.b.a.).
4.3. Nie jest wreszcie prawidłowa ekscepcja, że istotną i wymagającą uwzględnienia w procesie oceny spełnienia przesłanki ustanowionej w art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.b.a. okolicznością jest fakt, że prawomocny wyrok skazujący skarżącego (wyrok Sądu Rejonowego w Zgierzu z dnia 13 stycznia 2023 r., sygn. akt II K 1330/22) za przestępstwo umyślne, o którym mowa w art. 178a § 1 k.k., został wydany w wyniku tzw. dobrowolnego poddania się karze (zob. określony w art. 387 § 1 k.p.k. wniosek oskarżonego o wydanie wyroku skazującego i wymierzenie mu określonej kary lub środka karnego, orzeczenie przepadku lub środka kompensacyjnego, lub także wydania określonego rozstrzygnięcia w przedmiocie poniesienia kosztów procesu, bez przeprowadzania postępowania dowodowego). Fakt uwzględnienia wniosku, o którym mowa w art. 387 § 1 k.p.k., nie wpływa w żadnym zakresie na charakter wydanego wyroku skazującego, a zatem pozostaje bez znaczenia dla oceny przesłanki wskazanej w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.b.a.
5. Na uwzględnienie nie zasługiwały także zarzuty naruszenia prawa materialnego, o których mowa w pkt II. petitum skargi kasacyjnej.
5.1. Oddalenie zarzutu naruszenia przepisów art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a. przez ich wadliwe zastosowanie jest prostą konsekwencją uznania bezzasadności zarzutów naruszenia przepisów postępowania, o których mowa w pkt I. petitum skargi kasacyjnej.
5.2. Zarzut naruszenia art. 15h ust. 3 u.b.a. w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życia (28 lipca 2023 r.) art. 10 ustawy z dnia 26 stycznia 2023 r. o zmianie ustaw w celu likwidowania zbędnych barier administracyjnych i prawnych (Dz.U. poz. 803) przez "nieuchylenie" zaskarżonej decyzji, pomimo że sporne orzeczenie psychologiczne z dnia 7 marca 2023 r. zostało przez "inny podmiot, niż ten do którego odwołanie organu zostało skierowane", niezależnie od jego wadliwości konstrukcyjnej, jest pozbawiony uzasadnionych podstaw.
Zgodnie z treścią art. 15h ust. 3 w zw. z art. 15h ust. 1 i 2 u.b.a., we wskazanej wyżej wersji walidacyjnej, przysługujące osobie ubiegającej się o pozwolenie na broń (lub podmiotowi już uprawnionemu) oraz komendantowi wojewódzkiemu Policji właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby, odwołanie (wraz z jego uzasadnieniem) od orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia, za pośrednictwem lekarza lub psychologa, który wydał orzeczenie, do jednego z podmiotów odwoławczych, którymi są: 1) wojewódzkie ośrodki medycyny pracy, a w przypadku gdy odwołanie dotyczy orzeczenia lekarskiego wydanego w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy - instytuty badawcze w dziedzinie medycyny pracy; 2) jednostki służby medycyny pracy podmiotów leczniczych utworzonych i wyznaczonych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych; 3) podmioty lecznicze utworzone i wyznaczone przez Ministra Obrony Narodowej.
W przedmiotowej sprawie odwołanie od orzeczenia psychologicznego nr 10/MS/2022 z dnia 17 listopada 2022 r. wydanego przez upoważnionego psychologa, działającego w ramach Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Łodzi, zostało zgodnie z art. 15h ust. 2 i 3 u.b.a. wniesione przez organ I instancji za pośrednictwem psychologa, który wydał orzeczenie, do jednego z podmiotów odwoławczych, o których mowa w art. 15h ust. 3 pkt 3 u.b.a., to jest do Wojskowej Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej SPZOZ w L., będącej podmiotem leczniczym utworzonym i wyznaczonym przez Ministra Obrony Narodowej, zgodnie z pkt 16 decyzji nr 107/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 kwietnia 2016 r. w sprawie wyznaczenia podmiotów leczniczych właściwych do rozpatrywania odwołań od orzeczeń lekarskich i psychologicznych (Dz.Urz. MON poz. 60). Okoliczność, że skarżący, stosownie do art. 15h ust. 3 u.b.a. wniósł i zaadresował odwołanie do podmiotu, w ramach którego wydano orzeczenie psychologiczne z dnia 17 listopada 2022 r. (Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w L.), nie oznacza, że podmiot ten mógł stać się podmiotem odwoławczym w rozumieniu powyższego przepisu. Odwołanie to, zgodnie z treścią art. 15h ust. 3 pkt 1 u.b.a., nie mogło zostać rozpoznane przez ten sam wojewódzki ośrodek medycyny pracy, gdyż w przypadku gdy odwołanie dotyczy orzeczenia lekarskiego (lub psychologicznego, zgodnie z art. 15h ust. 1 u.b.a.) wydanego w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy – podmiotem odwoławczym z grupy jednostek służby medycyny pracy może być tylko instytut badawczy w dziedzinie medycyny pracy. Ze względu na wadliwe wskazanie przez skarżącego podmiotu odwoławczego z grupy podmiotów, o których mowa w art. 15h ust. 3 pkt 1 u.b.a., jednostka orzecznicza I instancji była uprawniona i zobowiązana do przekazania odwołania do innego podmiotu odwoławczego, należącego do jednej z grup podmiotowych wskazanych w art. 15h ust. 3 pkt 2 i 3 u.b.a. W tym wypadku nie można oczywiście twierdzić, że samo określenie (w dodatku błędne) w odwołaniu podmiotu odwoławczego skutkowało utrwaleniem właściwości instancyjnej tego podmiotu, niezależnie od tego, że zasada perpetuatio fori nie obowiązuje w ogólnym lub szczególnym postępowaniu administracyjnym.
6. W tym stanie rzeczy, mając na względzie całość podniesionej argumentacji oraz działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
-----------------------
2