II GSK 1590/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości odmawiającą przeniesienia skarżącego na stanowisko komornika sądowego. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym dotyczące prowadzenia rozprawy w okresie pandemii COVID-19 w trybie niejawnym, a także zarzuty dotyczące błędnej wykładni przepisów materialnych, w szczególności art. 15b ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za niezasadną. Sąd podkreślił, że postępowanie przed WSA odbyło się w trybie jawnym, co spełnia standard jawności, a zarzuty dotyczące trybu niejawnego w kontekście pandemii zostały rozwiane w oparciu o wcześniejsze orzecznictwo. Sąd uznał również, że uzasadnienie wyroku WSA było prawidłowe i zawierało wszystkie niezbędne elementy. Analizując zarzuty dotyczące prawa materialnego, NSA stwierdził, że Minister Sprawiedliwości prawidłowo zastosował art. 15b ust. 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, dokonując wszechstronnej oceny zarówno potrzeb egzekucyjnych, jak i uzasadnionego interesu komornika. Sąd podkreślił, że decyzja została wydana w warunkach uznania administracyjnego, które wymagało dokładnej analizy sytuacji każdego z trzech konkurujących o stanowisko komorników, z uwzględnieniem zasady równego traktowania. Dane statystyczne wskazywały na niższą skuteczność kancelarii skarżącego, a analiza jego sytuacji osobistej nie wykazała nadzwyczajnych okoliczności uzasadniających przeniesienie. NSA uznał, że decyzja Ministra Sprawiedliwości była zgodna z prawem i nie naruszała zasad uznania administracyjnego ani równości stron.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przeniesienia komorników sądowych, stosowanie instytucji uznania administracyjnego, zasady rzetelnego procesu w kontekście pandemii COVID-19 i orzekania na posiedzeniach niejawnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej komorników sądowych i może być mniej bezpośrednio stosowalne w innych dziedzinach prawa, choć zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy prowadzenie rozprawy w okresie pandemii COVID-19 w trybie niejawnym, bez zawiadomienia stron, narusza prawo do rzetelnego procesu i prawo do bycia wysłuchanym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli standard jawności jest zachowany w innej instancji lub istnieją wyjątkowe okoliczności uzasadniające orzekanie na posiedzeniu niejawnym, a strony miały możliwość ustosunkowania się do stanowiska drugiej strony.
Uzasadnienie
NSA uznał, że postępowanie przed WSA odbyło się w trybie jawnym, co spełnia standard jawności. Ponadto, w kontekście pandemii, orzekanie na posiedzeniu niejawnym, nawet w obu instancjach, może być uzasadnione potrzebą zapewnienia ciągłości pracy sądów i minimalnego zaangażowania personelu, o ile strony miały możliwość obrony swoich praw, np. poprzez pisemne ustosunkowanie się do stanowiska drugiej strony.
Czy odmowa przeniesienia komornika sądowego na inne stanowisko, oparta na analizie danych statystycznych dotyczących skuteczności kancelarii oraz sytuacji osobistej komornika, jest zgodna z art. 15b ustawy o komornikach sądowych i egzekucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli organ administracji dokona wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych i logicznie uzasadni swoją decyzję, uwzględniając zarówno potrzeby egzekucyjne, jak i uzasadniony interes komornika, a także zasadę równego traktowania.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że Minister Sprawiedliwości prawidłowo ocenił sprawę, biorąc pod uwagę niższą skuteczność kancelarii skarżącego oraz brak nadzwyczajnych okoliczności w jego sytuacji osobistej, które uzasadniałyby przeniesienie. Sąd podkreślił, że decyzja została wydana w ramach uznania administracyjnego, które wymagało porównania sytuacji trzech konkurujących komorników i zastosowania jednolitych kryteriów.
Czy uzasadnienie wyroku WSA narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak stanowiska co do stanu faktycznego lub uniemożliwienie kontroli instancyjnej?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli uzasadnienie zawiera wszystkie niezbędne elementy, w tym przedstawienie stanu faktycznego i podstawy prawnej, a jego treść pozwala na przeprowadzenie kontroli instancyjnej.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA zawierało wszystkie wymagane elementy i pozwoliło na merytoryczne odniesienie się do zarzutów skargi kasacyjnej, a zarzut skarżącego opierał się na jego niezgodzie z oceną sądu, a nie na rzeczywistej wadliwości uzasadnienia.
Przepisy (12)
Główne
u.k.s.e. art. 15b § ust. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji
Przeniesienie komornika na inne stanowisko może nastąpić, jeżeli przemawiają za tym potrzeby prawidłowego i sprawnego prowadzenia czynności egzekucyjnych lub uzasadniony interes komornika. Wystarczy spełnienie jednej z tych przesłanek.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa niezbędne elementy uzasadnienia wyroku, w tym zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowisk stron, podstawy prawnej i jej wyjaśnienie.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zobowiązany jest do oceny legalności zaskarżonej decyzji w jej całokształcie, nie będąc związanym zarzutami ani wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA jest związany podstawami skargi kasacyjnej i rozpoznaje sprawę w ich granicach, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 62
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.k.s. art. 289
Ustawa z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych
u.k.s. art. 12
Ustawa z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych
ustawa o zwalczaniu COVID-19 art. 15zzs (4) § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p. art. 23 (1)
Kodeks pracy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Minister Sprawiedliwości prawidłowo ocenił, że skarżący nie wykazał uzasadnionego interesu w przeniesieniu, a dane statystyczne dotyczące jego kancelarii nie przemawiały za pozytywnym rozpatrzeniem wniosku. • Analiza sytuacji osobistej skarżącego przez Ministra Sprawiedliwości była logiczna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego, nie wykazała nadzwyczajnych okoliczności. • Postępowanie przed WSA, mimo orzekania w okresie pandemii, spełniło wymogi rzetelnego procesu, a zarzuty dotyczące trybu niejawnego nie są zasadne. • Uzasadnienie wyroku WSA było prawidłowe i spełniło swoją funkcję kontrolną.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy o zwalczaniu COVID-19, art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 61 § 3 p.p.s.a., art. 111 § 2 p.p.s.a. • Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 8 § 2 k.p.a. w związku z art. 15b ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz art. 289 i art. 12 ustawy o komornikach sądowych.
Godne uwagi sformułowania
Granice uznania w tym przypadku wytyczone zostały przez przesłanki uregulowane w art. 15b ust. 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, czyli potrzeby prawidłowego i sprawnego prowadzenia czynności egzekucyjnych lub uzasadniony interes komornika. • Przedmiot sądowej kontroli w tej sprawie stanowiła bowiem decyzja, której wydaniu towarzyszyło korzystanie przez organ administracji z instytucji uznania administracyjnego. • W omawianym zakresie należy przede wszystkim zwrócić uwagę na zasługujące w pełni na aprobatę stanowisko wyrażone m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2022 r., sygn. akt II FSK 1230/21, w którym zawarto bardzo szczegółową i trafną analizę orzekania przez wojewódzkie sądy administracyjne w trybie wynikającym z art. 15zzs (4) ust. 3 ustawy o zwalczaniu COVID-19. • Standard jawności wewnętrznej postępowania sądowego i ściśle z nim związane prawo do bycia wysłuchanym, stanowiące element rzetelnego procesu i prawa do sądu, nie ma jednorodnego charakteru i w zależności od okoliczności może być różnie postrzegane oraz realizowane. • Wydawanie decyzji opartych na uznaniu administracyjnym nie może jednak oznaczać woluntaryzmu, dowolności czy arbitralności.
Skład orzekający
Wojciech Kręcisz
przewodniczący
Cezary Pryca
sprawozdawca
Marek Krawczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przeniesienia komorników sądowych, stosowanie instytucji uznania administracyjnego, zasady rzetelnego procesu w kontekście pandemii COVID-19 i orzekania na posiedzeniach niejawnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej komorników sądowych i może być mniej bezpośrednio stosowalne w innych dziedzinach prawa, choć zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z pandemią COVID-19 i prawem do jawności rozprawy, a także praktycznych aspektów funkcjonowania komorników sądowych i stosowania uznania administracyjnego.
“Pandemia a prawo do sądu: Czy rozprawa niejawna narusza sprawiedliwość? NSA wyjaśnia.”
Sektor
prawo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.