II GSK 1579/22

II GSK 1579/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-09-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż /przewodniczący/
Joanna Sieńczyło - Chlabicz /sprawozdawca/
Marcin Kamiński
Symbol z opisem
6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne
Działalność gospodarcza
Sygn. powiązane
V SA/Wa 3717/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-04-08
Skarżony organ
Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 2211
art. 94a ust. 1, art. 129b ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia NSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu w dniu 26 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M.C. S.A. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 3717/21 w sprawie ze skargi M.C. S.A. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 29 kwietnia 2021 r. nr PORZII.61.112.2018.MO.ASZA.9 w przedmiocie stwierdzenia naruszenia zakazu prowadzenia reklamy apteki oraz nałożenia kary pieniężnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M.C. S.A. z siedzibą w K. na rzecz Głównego Inspektora Farmaceutycznego 675 (sześćset siedemdziesiąt pięć) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 3717/21, oddalił skargę M. C. S.A. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 29 kwietnia 2021 r. nr PORZII.61.112.2018.MO.ASZA.9 w przedmiocie stwierdzenia naruszenia zakazu prowadzenia niedozwolonej reklamy apteki ogólnodostępnej oraz nałożenia kary pieniężnej.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.
I
[...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w [...] (dalej: WIF) decyzją z dnia 13 lipca 2018 r. stwierdził naruszenie przez M. C. S.A. z siedzibą w K. (dalej: skarżąca, spółka, strona) zakazu, o którym mowa w art. 94a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz.U. z 2017 r. poz. 2211; dalej: p.f.) poprzez prowadzenie reklamy aptek ogólnodostępnych o nazwie "D." zlokalizowanych w Ł. przy ul. Z. [...] oraz ul. B. [...] - za pośrednictwem gazetki reklamowej "[...]"- Nr [...] (obowiązującej od [...] maja 2016 r. do [...] maja 2016 r.), w okresie od [...] maja 2016 r. do [...] maja 2016 r. oraz nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 10.000 zł w związku ze stwierdzeniem prowadzenia zakazanej reklamy.
Główny Inspektor Farmaceutyczny (dalej: GIF, organ odwoławczy) decyzją z dnia 15 listopada 2019 r. uchylił decyzję WIF i rozstrzygnął co do istoty, tj.:
I. stwierdził, że spółka naruszyła zakaz wynikający z art. 94a ust. 1 p.f. prowadząc reklamę działalności apteki ogólnodostępnej o nazwie "[...]", zlokalizowanej przy ul. B. [...] w Ł. - za pośrednictwem gazetek reklamowych pt. "[...]", zawierających zdjęcia opakowań produktów leczniczych i innych produktów opatrzone wyróżniającymi się graficznie cenami, które były kolportowane w omawianej aptece od 01.01.2016 r. do 31.05.2016 r.;
II. umorzył postępowanie administracyjne w części dotyczącej nakazania zaprzestania prowadzenia przez spółkę reklamy działalności apteki ogólnodostępnej o nazwie "[...]", zlokalizowanej przy ul. B. [...] w Ł.- w związku z zaprzestaniem prowadzenia przedmiotowej reklamy przed wydaniem decyzji przez organ I instancji;
III. umorzył postępowanie administracyjne w części dotyczącej podejrzenia naruszenia art. 94a p.f. przez spółkę za pośrednictwem reklamy działalności apteki ogólnodostępnej o nazwie "[...]", zlokalizowanej przy ul. Z. [...] w Ł. - z uwagi na niepotwierdzenie prowadzenia reklamy w tej aptece;
IV. nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 10.000 zł w związku ze stwierdzeniem prowadzenia zakazanej reklamy apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej przy ul. B. [...] w Ł. za pośrednictwem gazetek reklamowych pt. "[...]", zawierających zdjęcia opakowań produktów leczniczych i innych produktów opatrzone wyróżniającymi się graficznie cenami, które były kolportowane w tej aptece od 01.01.2016 r. do 31.05.2016 r.
Na ww. decyzję spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ja w zakresie pkt I i pkt IV.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 października 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 215/20 uchylił punkt I i pkt IV zaskarżonej decyzji.
Sąd I instancji stwierdził, że gazetka ,, [...]", stanowiła niedozwoloną reklamę apteki i jej działalności, o której mowa w art. 94a ust. 1 p.f i że była prowadzona przez skarżącą. Zauważył jednak, że przedmiot rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji obejmował już okres od 1 stycznia 2016 r. do 30 kwietnia 2016 r., a zatem okres, który nie był objęty zawiadomieniem o wszczęciu postępowania, a nadto o takim jego rozszerzeniu nie była strona informowana w toku prowadzonego przez organ postępowania. Z tego względu uznał, że w świetle zaistniałego stanu rzeczy skarżąca została pozbawiona ewentualnej możliwości wypowiedzenia się w sprawie w zakresie zasadności twierdzenia o prowadzeniu reklamy w ww. okresie ( tj. od 1 stycznia do 30 kwietnia 2016 r. ) albowiem wiedzę o zarzuceniu jej naruszenia także w tym zakresie posiadła dopiero z chwilą otrzymania zaskarżonej decyzji a nie wszczęcia postępowania administracyjnego.
Podniósł, że na skutek naruszenia wspomnianych przepisów postępowania rozstrzygnięcie zawarte w pkt I sentencji decyzji w zakresie przyjętego naruszenia powinno pociągnąć za sobą także ponowną analizę co do wysokości kary pieniężnej albowiem to okres, stopień i okoliczności naruszenia przepisów ustawy mają wpływ na miarkowanie przez organ jej wysokości.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzję z dnia 29 kwietnia 2021 r. GIF:
I. stwierdził, że spółka naruszyła zakaz wynikający z art. 94a ust. 1 p.f. prowadząc reklamę działalności apteki ogólnodostępnej o nazwie "[...]", zlokalizowanej w Ł. przy ul. B. [...] - za pośrednictwem gazetek reklamowych pt. "[...]" zawierających zdjęcia opakowań produktów leczniczych i innych produktów opatrzone wyróżniającymi się graficznie cenami, które były kolportowane w omawianej aptece od 1 maja 2016 r. do 31 maja 2016 r.;
II. nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 2.000 zł. w związku ze stwierdzeniem prowadzenia zakazanej reklamy ww. apteki ogólnodostępnej za pośrednictwem powyższych gazetek reklamowych, które były kolportowane w tej aptece od 1 maja 2016 r. do 31 maja 2016 r.
Organ odwoławczy uznał, że działania spółki polegające na rozpowszechnianiu opisanej w decyzji gazetki reklamowej, która była w sposób cykliczny i zorganizowany kolportowana do apteki ogólnodostępnej o nazwie "[...]" zlokalizowanej w Ł. przy ul. B. [...] w okresie od 1 maja 2016 r. do 31 maja 2016 r. - naruszały zakaz reklamy aptek ogólnodostępnych i ich działalności, o którym stanowi art. 94a ust.1 p.f.
Organ odwoławczy nie podzieli zarzutu strony, że w niniejszej sprawie nie przeprowadzono żadnych czynności dowodowych, które nawet pośrednio mogłyby prowadzić do ustalenia jakichkolwiek okoliczności kwestionowanej działalności. Podniósł, że materiał dowodowy zebrany w sprawie, zwłaszcza uzyskana w toku postępowania gazetka reklamowa "[...]" obowiązująca od 1 maja 2016 r. do 31 maja 2016 r. oraz zeznania kierownika apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w Ł. przy ul. B. [...], jednoznacznie wskazuje na kolportowanie w tej aptece przedmiotowej gazetki reklamowej, a w konsekwencji na prowadzenie reklamy apteki ogólnodostępnej.
GIF wskazał, że w trakcie postępowania administracyjnego ustalono, że gazetka była eksponowana w okresie jej obowiązywania, a więc od 1 maja 2016 r. do 31 maja 2016 r. Podniósł, że kierownik apteki – A. M. po okazaniu jej tego numeru gazetki powiedziała, że zna te gazetki i przez jakiś czas były one dostępne dla pacjentów apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w Ł. przy ul. B. [...]. Zatem należało przyjąć jedynie taki czasookres prowadzonych działań reklamowych, który został udowodniony za pomocą zgromadzonego materiału dowodowego. Wskazał, że strona nie poinformowała organu w jakim czasookresie prowadzone były działania reklamowe i przedstawić organowi jakikolwiek dowód.
Zdaniem GIF nałożona kara mieści się w dolnych granicach jej ustawowego wymiaru, przy uwzględnieniu wskazanych w decyzji okoliczności.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że na ustalenie wysokości kary pieniężnej miały wpływ następujące okoliczności: okres prowadzenia reklamy jaki został udowodniony trwał od 1 maja 2016 r. do 31 maja 2016 r. (czas obowiązywania gazetki reklamowej "[...]" Nr [...]); przedmiotem postępowania były jeden rodzaj działalności polegających na promowaniu apteki ogólnodostępnej poprzez umieszczanie w izbie ekspedycyjnej apteki ogólnodostępnej o nazwie "[...]" (aktualnie "[...]") zlokalizowanej w Ł. przy ul. B. [...] gazetki reklamowej "[...]"; programy cenowe stanowią oczywistą zachętę do skorzystania z usług konkretnej apteki; niniejsze postępowanie dotyczyło naruszenia zakazu reklamy dwóch aptek prowadzonych przez Stronę – M.C. S.A. z siedzibą w K. (uprzednio z siedzibą w Ł.), ale w trakcie postępowania odwoławczego Główny Inspektor Farmaceutyczny stwierdził, że naruszenia zakazu reklamy dotyczyło i zostało udowodnione tylko w przypadku jednej apteki należącej do Strony; ponadto strona przed wydaniem decyzji Łódzkiego WIF z 13 lipca 2018 r. zaprzestała prowadzenia reklamy.
Wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki.
Sąd I instancji wskazał na wstępie, że w niniejszej sprawie należy również mieć na uwadze art. 153 p.p.s.a. zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Sąd I instancji przypomniał, że zaskarżona decyzja zapadła w związku z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 16 października 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 215/20, którym to został uchylony pkt I i IV decyzji z dnia 15 listopada 2019 r. W wyroku tym Sąd przesądził, że przedmiotowa gazetka stanowiła niedozwoloną reklamę w rozumieniu art. 94a ust. 1 p.f. i że była prowadzona przez skarżącą. Natomiast okres kolportażu tej gazetki, a zatem prowadzenia zakazanej reklamy powinien zostać przez organ ustalony z uwzględnieniem okresu jej ważności i faktycznego jej kolportażu w aptece przy ul. B. [...] w Ł. WSA podkreślił, że jest związany tym stanowiskiem i jak również je podziela.
Sąd I instancji za nieuprawniony uznał zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 94a ust. 1 p.f. w zw. z art. 4 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz.U. z 2017 r. poz. 1830; dalej: ustawa o informowaniu o cenach towarów i usług) w zw. z § 3 ust. 1 i 2 pkt 1 i 3 w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 9 grudnia 2015 r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług (Dz.U. poz. 2121; dalej: rozporządzenie w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług).
Zdaniem WSA okoliczność, że powyższa gazetka była kolportowana w aptece ogólnodostępnej o nazwie "[...]" zlokalizowanej w Ł. przy ul. B. [...], potwierdzają zeznania złożone przez A. M. - kierownika ww. apteki. To zaś, że jej odbiorcami mogły być jedynie osoby, które już do apteki weszły, nie jest istotne z punktu widzenia zakazu reklamy aptek. Nie ma bowiem znaczenia, czy reklama dokonywana jest wewnątrz czy na zewnątrz apteki. Przepis art. 94a p.f. nie wyznacza granic miejscowych reklamy, a zatem działalność reklamowa apteki może przejawiać się tak we wnętrzu lokalu aptecznego, jak i poza nim.
WSA zgodził się z poglądem GIF, że kolportaż gazetki reklamowej, w której na poszczególnych stronach przedstawiono produkty lecznicze, suplementy diety, wyroby medyczne oraz inne produkty dostępne w aptekach wraz z informacją o składzie, wskazaniach do stosowania, przeciwwskazaniach, podmiocie odpowiedzialnym oraz ceną, stanowi reklamę, a nie ustawowy obowiązek informowania konsumentów o cenach towarów i usług. Nie stanowi ono bowiem pozbawionego przekazu reklamowego informacji o cenach konkretnych produktów. W odbiorze konsumenta, do którego są adresowane, nie zostają odczytane jako oficjalny komunikat urzędowy dotyczący obowiązku informacyjnego wynikającego z ustawy, a są odbierane jako przekaz reklamowy. Powyższe działania należy uznać za reklamę, ponieważ zachęca do zakupów w tej właśnie aptece oraz ma na celu zwiększenie sprzedaży.
W ocenie WSA materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jednoznacznie wskazuje na prowadzenie reklamy przedmiotowej apteki ogólnodostępnej. Organ dopuścił jako dowód wszystko co nie jest sprzeczne z prawem, a pozwoliło na wyjaśnienie sprawy. Organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy w sprawie. Na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, ustalił że Spółka naruszyła zakaz reklamy aptek, o którym mowa w art. 94a ust. 1 p.f. W toku prowadzonego postępowania strona nie przedstawiła żadnego dowodu, który przeczyłby ustaleniom poczynionym przez organ.
Za bezzasadny WSA uznał zarzut naruszenia art.129b ust. 1 p.f. poprzez dokonanie niewłaściwej oceny przesłanek uwzględnianych przy ustalaniu wysokości nałożonej na stronę kary pieniężnej. Jak wyjaśnił ustalając wysokość kary administracyjnej, GIF uwzględnił stosowne kryteria, wskazane przez ustawodawcę w przepisie art. 129b ust. 2 p.f., zgodnie z którym przy ustalaniu wysokości kary uwzględnia się w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów. Organ wypełnił obowiązek uwzględnienia przy wymiarze kary okoliczności łagodzących, jak i okoliczności obciążających spółkę, które wymienił w 7 punktach w końcowej części uzasadnienia (str. 17 i 18). Na uwagę zasługuje fakt wymierzenia kary znacznie poniżej maksymalnego ustawowego zagrożenia, wynoszącego 50.000 zł.
II
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka zaskarżając to orzeczenie w całości, wnosząc o jego uchylenie i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji o umorzeniu postępowania, ewentualnie uchylenie wyroku w całości i przekazanie spraw do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Ponadto wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
I. naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez zaniechanie zarówno przez organ I, jak i II instancji podjęcia wszelkich niezbędnych czynności do wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia spraw oraz niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie, w szczególności przez zaniechanie ustalenia podmiotu "prowadzącego" (w rozumieniu art. 129b ust. 1 p.f.) zakazaną reklamę, zaniechanie ustalenia czy folder informacyjny stanowił reklamę apteki wymienionej w sentencji decyzji oraz czy sam w sobie stanowił reklamę, co doprowadziło do wydania decyzji opartej na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym i niepełnym materiale dowodowym;
II. naruszenia prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 94a ust. 1 i 2 p.f. poprzez jego błędną, rozszerzającą wykładnię, zgodnie z którą każda informacja mająca jakikolwiek związek z działalnością apteki lub podmiotu prowadzącego aptekę, a niebędąca informacją o lokalizacji lub godzinach otwarcia apteki, stanowi reklamę i jest niedozwolona, podczas gdy zgodnie z prawidłową wykładnią tego przepisu, za reklamę należy uznać tylko takie działanie, które ma na celu, wyłącznie lub przede wszystkim, zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług – co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 129b ust. 1 p.f. przez niewłaściwe zastosowanie;
III. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 94a ust. 1 p.f. w zw. z art. 4 ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług w zw. z § 3 ust. 1 i 2 pkt 1 i 3 w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług poprzez błędną jego wykładnię, co doprowadziło do przyjęcia, że informacje zawarte w folderze stanowiły niedozwoloną reklamę apteki, podczas gdy wskazywane działania nie stanowią działalności marketingowej lub reklamowej, a są wypełnieniem obowiązku uwidaczniania ceny;
IV. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 129b ust. 1 i 2 p.f. poprzez dokonanie niewłaściwej oceny przesłanek uwzględnianych przy ustalaniu wysokości nałożonej na stronę kary pieniężnej, co doprowadziło do nałożenia kary w wysokości zawyżonej w stosunku do charakteru przypisywanego działania.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną GIF wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.
W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują.
Niezasadne są zarzuty sformułowane w punkcie I-III petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia prawa materialnego - art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 94a ust. 1 i 2 p.f., art. 94a ust. 1 p.f. w zw. art. 4 ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług w zw. z § 3 ust. 1 i 2 pkt 1 i 3 w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług oraz zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a.
Istota tych zarzutów, na co wskazuje ich uzasadnienie, sprowadza się do twierdzenia, że Sąd I instancji podzielając stanowisko GIF, błędnie przyjął, że informacje zawarte w gazetkach pt. "[...]" stanowiły niedozwoloną reklamę apteki w rozumieniu art. 94a ust. 1 p.f. Ponadto kasator twierdzi, że organ zaniechał ustalenia podmiotu "prowadzącego" w rozumieniu art. 129b ust. 1 p.f. zakazaną reklamę, jak również zaniechał ustalenia czy folder informacyjny stanowił reklamę apteki wymienionej w sentencji decyzji oraz czy sam w sobie stanowił reklamę.
Odnosząc się do tak postawionych zarzutów należy w pierwszej kolejności wskazać, że wydając zaskarżony wyrok Sąd I instancji - zgodnie z art. 153 p.p.s.a. - był związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 215/20. Powyższy wyrok, stosownie do art. 153 p.p.s.a., wiąże również Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę (por. wyroki NSA z dnia: 5 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 2573/15; 25 marca 2010 r., sygn. akt I FSK 168/09; 24 listopada 2009 r., sygn. akt I FSK 439/08). Konsekwencją związania Sądu I instancji oceną prawną wyrażoną w ww. wyroku jest to, że rozpoznając skargę od ponownego orzeczenia organu administracji Sąd nie mógł formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z poglądem prawnym wyrażonym we wskazanym wyroku (por. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 572/13).
W tym miejscu należy przypomnieć, że w ww. wyroku z dnia 16 października 2020 r. - uchylającym pkt I i IV wcześniejszej decyzji GIF z dnia 15 listopada 2019 r. - WSA w Warszawie prawomocnie przesądził, że w okolicznościach stanu faktycznego sprawy zasadnie przypisano skarżącej status podmiotu prowadzącego niedozwoloną reklamę apteki w postaci kolportażu gazetki reklamowej "[...]", nr [...] (obowiązującej od 1 maja 2016 r. do 31 maja 2016 r.). Jak wyjaśnił WSA wynika to z tytułu samej gazetki ,, [...]" nawiązującej do nazwy apteki przy ul. B. [...] w Ł., jak i faktu opatrzenia jej logo ,, [...]" będącej nazwą aptek skarżącej a nadto z zeznań świadka kierownika ww. apteki – A.M. o jej wyłożeniu w aptece skarżącej. Zdaniem Sądu nie budziła wątpliwości prawidłowość ustaleń organu także i w tym zakresie, że wspomniana gazetka stanowiła niedozwoloną reklamę w rozumieniu art. 94a ust. 1 p.f. albowiem nie była to dopuszczalna treścią tego przepisu informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego. Gazetka - z wyróżnioną zarówno kolorystycznie, jak i za pomocą czcionki ceną produktu leczniczego - w sposób oczywisty świadczy o intencyjności jej kolportażu, tj. zachęty do nabycia towaru. Stanowi zatem zachętę do skorzystania z usług apteki, w której jest udostępniana, opisując dostępny w niej produkt i sugerując, poprzez wyróżnienie ceny, że jest to produkt o atrakcyjniejszej cenie niż oferowany w innych aptekach, tj. cenie rekomendowanej przez producenta, a zatem z sugestią, że bez wygórowanej marży właściciela apteki. W tym kontekście WSA wyjaśnił, że pojęcie reklamy aptek, w świetle kształtującego się orzecznictwa należy postrzegać dość szeroko. Reklamą jest każde działanie, które ma na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług. Przy rozróżnieniu informacji od reklamy trzeba mieć na względzie, że podstawowym wyznacznikiem przekazu reklamowego jest nie tylko mniej lub bardziej wyraźna zachęta do kupna towaru, ale i faktyczne intencje podmiotu dokonującego przekazu oraz odbiór przekazu przez jego adresatów. Wypowiedź jest reklamą, gdy nad warstwą informacyjną przeważa zachęta do nabycia towaru - taki cel przyświeca nadawcy wypowiedzi i tak odbiera ją przeciętny odbiorca, do którego została skierowana. Wszelkie promocje (w tym zwłaszcza cenowe) są reklamą towaru i firmy, która ich dokonuje.
Podsumowując WSA stwierdził, że gazetka ,, [...]", nr [...] stanowiła niedozwoloną reklamę apteki i jej działalności, o której mowa w art. 94a ust. 1 u.p.f .i że była prowadzona przez skarżącą.
Treść sformułowanych w pkt I-III petitum skargi kasacyjnej zarzutów oraz ich uzasadnienie wskazują, że jej autor pomija fakt wydania w niniejszej sprawie prawomocnego orzeczenia WSA w Warszawie z dnia 16 października 2020 r., którego o czym była już mowa, ocena prawna wiązały organ, jak i Sąd przy ponownym rozpoznaniu sprawy, a z którą polemizuje autor skargi kasacyjnej, co nie może odnieść spodziewanego przez kasatora skutku..
Postawienie w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, w sytuacji, gdy wojewódzki sąd administracyjny orzekał w warunkach, o których mowa w art. 153 p.p.s.a., wymagało wykazania, że wydając zaskarżony wyrok, nie zastosował się on do wiążącej go oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 4101/18). Warunkiem koniecznym do podważenia prawidłowości rezultatu sądowoadministracyjnej kontroli zgodności z prawem wydanych w sprawie decyzji, było zatem postawienie Sądowi I instancji zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a., czego autor skargi kasacyjnej nie uczynił. Natomiast jeżeli skarga kasacyjna nie zawiera zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie, nakierowanego na obalenie stanowiska Sądu I instancji o związaniu oceną prawną, to bez takiego zarzutu podważenie stanowiska Sądu I instancji nie jest możliwe. Stanowisko to nie jest bowiem pochodną własnych ocen i wykładni przyjętej przez Sąd I instancji, lecz wynika z uznania związania oceną prawną wyrażoną w innym prawomocnym wyroku. Tylko obalenie tej tezy o istnieniu takiego związania mogłoby otworzyć drogę do podważenia zaskarżonego wyroku (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 2023 r., sygn. akt II OSK 2371/21).
A zatem w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji - ponownie rozpoznając sprawę - prawidłowo zaakceptował przyjęte w tej sprawie stanowisko GIF, że gazetka ,,[...]", nr [...] stanowiła niedozwoloną reklamę apteki i jej działalności, o której mowa w art. 94a ust. 1 u.p.f .i że była prowadzona przez skarżącą. Skarga kasacyjna skutecznie tego stanowiska nie podważyła.
Na usprawiedliwienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 129b ust. 1 i 2 p.f., podniesiony w pkt IV petitum skargi kasacyjnej. Według jej autora, organ dokonał niewłaściwej oceny przesłanek uwzględnianych przy ustalaniu wysokości nałożonej na stronę kary pieniężnej, co doprowadziło do nałożenia kary w wysokości zawyżonej w stosunku do charakteru przypisywanego działania.
Przypomnieć należy, że stosownie do art. 129b ust. 2 zd. 2 p.f., przy ustalaniu wysokości kary uwzględnia się w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naru- szenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego GIF - ustalając wysokość kary w jej dolnych granicach 2.000 zł. – prawidłowo uwzględnił stosowne kryteria, wskazane przez ustawodawcę w art. 129b ust. 2 p.f. Organ wskazał, jakie okoliczności miały wpływ na wysokość nałożonej na skarżącą kary. Wobec tego brak podstaw by twierdzić, że przewidziane cytowanym przepisem przesłanki ustalania wysokości kary nie zostały wzięte pod uwagę. Wręcz przeciwnie, właśnie ze względu na te przesłanki nałożono karę w dolnej granicy jej wymiaru, przewidzianego prawem. Nałożona w niniejszej sprawie kara pieniężna w kwocie 2.000 zł jest adekwatna do okresu, stopnia oraz okoliczności naruszenia przepisów. Zauważyć należy, że art. 129b ust. 1 p.f. za prowadzenie reklamy apteki przewiduje karę w wysokości do 50.000 zł. Tym samym organ uwzględnił ustawowe dyrektywy ustalenia wysokości kary, ustalając jej wymiar na poziomie 25 razy niższym niż poziom maksymalny.
W tym stanie rzeczy, skoro żaden z zarzutów nie może być uznany za usprawiedliwiony, wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie mógł zostać uwzględniony.
Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.). Zasądzoną na rzecz organu kwotę 675 zł stanowi wynagrodzenie radcy prawnego, który reprezentował go jedynie w postępowaniu kasacyjnym, za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12, ONSAiWSA z 2013 r. nr 3, poz. 38).