II GSK 1575/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia od wyroku WSA w Krakowie, który uchylił decyzję organu nakładającą na J.R. obowiązek poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej. Spór dotyczył interpretacji art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach, który zwalnia z obowiązku poniesienia kosztów osobę działającą w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu o posiadaniu prawa do świadczeń. Skarżący, mający wówczas 25 lat, był zgłoszony do ubezpieczenia przez matkę od 2014 roku i nie został wyrejestrowany aż do listopada 2017 roku. W międzyczasie, w sierpniu 2015 roku, zawarł krótkotrwałą umowę zlecenia, która przerwała ciągłość ubezpieczenia. Organ argumentował, że skarżący miał wiedzę o konieczności ponownego zgłoszenia, powołując się na historię jego ubezpieczeń. Sąd I instancji uznał jednak, że okoliczności sprawy, w tym długotrwałe zgłoszenie przez członka rodziny i brak informacji o skutkach zawarcia umowy zlecenia, uzasadniały błędne przekonanie skarżącego. NSA przychylił się do tego stanowiska, podkreślając, że pojęcie 'usprawiedliwionego błędnego przekonania' wymaga indywidualnej analizy i nie można go ograniczać jedynie do błędów popełnionych przez płatnika. Sąd uznał, że organ nie wykazał należycie, dlaczego przesłanka z art. 50 ust. 17 ustawy nie miała zastosowania, a tym samym naruszył prawo materialne. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, zwłaszcza w kontekście 'usprawiedliwionego błędnego przekonania' o posiadaniu prawa do świadczeń, gdy brak ciągłości ubezpieczenia wynika z działań osób trzecich lub braku informacji.
Każdy przypadek wymaga indywidualnej analizy; orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ubezpieczeniem zdrowotnym członków rodziny i umowami zlecenia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy osoba, która otrzymała świadczenia opieki zdrowotnej w okresie, gdy jej status ubezpieczeniowy uległ zmianie z powodu zawarcia umowy zlecenia, o czym nie została poinformowana, może działać w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu o posiadaniu prawa do świadczeń?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli okoliczności sprawy, w tym długotrwałe zgłoszenie przez członka rodziny i brak informacji o skutkach zawarcia umowy zlecenia, uzasadniają takie błędne przekonanie.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że pojęcie 'usprawiedliwionego błędnego przekonania' wymaga indywidualnej analizy. W przypadku J.R., zgłoszonego przez matkę i niepoinformowanego o skutkach umowy zlecenia, istniały podstawy do uznania, że działał w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu o posiadaniu prawa do świadczeń.
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ocenił przesłanki zastosowania art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach, gdy nie zbadał indywidualnych okoliczności sprawy dotyczących błędnego przekonania świadczeniobiorcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ naruszył prawo materialne, nie podejmując działań celem zweryfikowania wystąpienia przesłanki z art. 50 ust. 17 ustawy, mimo istnienia ku temu podstaw w materiale dowodowym.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że organ nie wykazał należycie, dlaczego przypadek J.R. nie kwalifikował się do zastosowania klauzuli zwalniającej z odpowiedzialności za naruszenie obowiązku ponownego zgłoszenia, opierając się jedynie na ogólnym stwierdzeniu o szkodliwości nieznajomości prawa.
Przepisy (21)
Główne
u.ś.o.z. art. 50 § ust. 17
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Zwalnia z obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej osobę, która w chwili złożenia oświadczenia o prawie do świadczeń działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że takie prawo posiada. Wymaga indywidualnej analizy.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji organu.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.ś.o.z. art. 50 § ust. 16
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 5 § ust. 3
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 3 § ust. 2
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 67 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 74
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 75
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 76
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
p.p.s.a. art. 145 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 7
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b)
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c)
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący działał w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu o posiadaniu prawa do świadczeń zdrowotnych, co wynikało z długotrwałego zgłoszenia przez członka rodziny i braku informacji o skutkach zawarcia umowy zlecenia. • Organ nie wykazał należycie, dlaczego przesłanka z art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach nie miała zastosowania w sprawie.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 50 ust. 17, art. 5 ust. 3 lit a), art. 3 ust. 2 pkt 5, art. 67 ust. 1 w zw. z art. 74-76 ustawy o świadczeniach. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. itd.) poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie potrzeby szczegółowego zweryfikowania przez organ kwestii usprawiedliwionego błędnego przekonania skarżącego.
Godne uwagi sformułowania
na ulgowe traktowanie powinny zasługiwać te sytuacje, w których brak prawa do świadczeń wynika z działania (zaniechania) innych podmiotów niż osoba składająca przedmiotowe oświadczenie • każdy taki przypadek 'należy analizować i oceniać indywidualnie' • skarżący mógł zasadnie przyjmować, że w okresie od września 2014r. do listopada 2017r. posiadał ubezpieczenie zdrowotne, skoro został do tego ubezpieczenia zgłoszony przez członka rodziny i nie został zarazem przez tę osobę wyrejestrowany • tak powstały skutek w postaci przerwania ciągłości istniejącego ubezpieczenia, może nie być oczywisty i zrozumiały dla ubezpieczonego (świadczeniobiorcy) • błędne przekonanie skarżącego o podleganiu ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresie przedmiotowych świadczeń polegało na nieznajomości prawa, która szkodzi i nie można się nią zasłaniać.
Skład orzekający
Izabella Janson
sprawozdawca
Małgorzata Rysz
członek
Wojciech Kręcisz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, zwłaszcza w kontekście 'usprawiedliwionego błędnego przekonania' o posiadaniu prawa do świadczeń, gdy brak ciągłości ubezpieczenia wynika z działań osób trzecich lub braku informacji."
Ograniczenia: Każdy przypadek wymaga indywidualnej analizy; orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ubezpieczeniem zdrowotnym członków rodziny i umowami zlecenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak złożone mogą być zasady ubezpieczenia zdrowotnego i jak ważne jest indywidualne podejście sądu do sytuacji obywateli, zwłaszcza młodych osób.
“Czy brak wiedzy o zmianie statusu ubezpieczenia zdrowotnego zwalnia z obowiązku zapłaty za leczenie?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.