II GSK 157/21

Naczelny Sąd Administracyjny2021-06-30
NSAAdministracyjneŚredniansa
samorząd terytorialnyprawo miejscoweuchwały rady gminynadzór nad uchwałamikompetencje gminygodziny otwarciaplacówki handlowegastronomiczneusługowe

NSA oddalił skargę kasacyjną Wojewody, potwierdzając, że gmina ma prawo nie wprowadzać ograniczeń godzin otwarcia placówek handlowych, gastronomicznych i usługowych.

Sprawa dotyczyła uchwały Rady Miejskiej w Braniewie, która nie określała konkretnych dni i godzin otwarcia placówek handlowych, pozostawiając tę kwestię przedsiębiorcom. Wojewoda stwierdził nieważność uchwały, uznając to za naruszenie art. XII § 1 ustawy o samorządzie gminnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Wojewody, uznając, że gmina ma prawo nie wprowadzać ograniczeń godzin otwarcia, a uchwała nie narusza prawa w sposób istotny.

Przedmiotem sporu była uchwała Rady Miejskiej w Braniewie z dnia 29 kwietnia 2020 r. w sprawie określenia dni i godzin otwierania oraz zamykania placówek handlu detalicznego, zakładów gastronomicznych i usługowych, która nie wprowadzała konkretnych ograniczeń, a jedynie pozostawiała swobodę przedsiębiorcom. Wojewoda Warmińsko-Mazurski stwierdził nieważność tej uchwały, powołując się na naruszenie art. XII § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Przepisy wprowadzające Kodeks pracy (PWKP), który nakłada na gminę obowiązek określenia dni i godzin otwarcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, uznając, że przepis art. XII § 1 PWKP nie nakłada na gminę obowiązku wprowadzania ograniczeń, a jedynie kompetencję do ich ustalenia, a uchwała nie narusza prawa w sposób istotny. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Wojewody, podzielił stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że przepis art. XII § 1 PWKP nie zawiera wytycznych dla gminy i nie nakłada obowiązku wprowadzania ograniczeń, a jedynie kompetencję do ich ustalenia. Skoro gmina ma prawo nie wprowadzać ograniczeń, to uchwała wyrażająca brak takiej woli nie narusza prawa. NSA uznał również, że argumentacja Wojewody dotycząca naruszenia art. 91 ust. 1 i 3 ustawy o samorządzie gminnym oraz przepisów postępowania była niezasadna. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną Wojewody, utrzymując w mocy wyrok WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, uchwała taka jest zgodna z prawem, ponieważ przepis art. XII § 1 ustawy - Przepisy wprowadzające Kodeks pracy - przyznaje gminie kompetencję do określenia dni i godzin otwarcia, ale nie nakłada obowiązku wprowadzania ograniczeń.

Uzasadnienie

NSA uznał, że art. XII § 1 PWKP nie zawiera wytycznych dla gminy i nie nakłada obowiązku wprowadzania ograniczeń, a jedynie kompetencję do ich ustalenia. Skoro gmina ma prawo nie wprowadzać ograniczeń, to uchwała wyrażająca brak takiej woli nie narusza prawa w sposób istotny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.s.g. art. 91 § 1 i 3

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

PWKP art. XII § § 1

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Przepisy wprowadzające Kodeks pracy

Przepis ten określa kompetencję gminy do ustalania dni i godzin otwarcia placówek handlowych, gastronomicznych i usługowych, nie nakładając obowiązku wprowadzania ograniczeń.

Pomocnicze

ppsa art. 148

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 176 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 204 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 2 lit. b

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 1 lit. c

Argumenty

Skuteczne argumenty

Gmina ma kompetencję, a nie obowiązek, do określenia dni i godzin otwarcia placówek. Uchwała nie narusza prawa w sposób istotny, ponieważ nie wprowadza ograniczeń, a jedynie wyraża brak woli ich wprowadzenia. Rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody było wadliwie uzasadnione i nie wykazało istotnej sprzeczności uchwały z prawem.

Odrzucone argumenty

Uchwała Rady Miejskiej w Braniewie narusza art. XII § 1 PWKP poprzez niewprowadzenie ograniczeń czasowych. Uchwała narusza art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, ponieważ pozostaje w sprzeczności z prawem. Rozstrzygnięcie nadzorcze było prawidłowo uzasadnione, a WSA błędnie uchylił je.

Godne uwagi sformułowania

Gmina ma prawo do niewprowadzania żadnych ograniczeń (co przyznaje sam Wojewoda w skardze kasacyjnej) nie stanowi też takiej oczywistej sprzeczności z tym przepisem prawa wskazanie, że działalność placówek handlowych i usługowych nie powinna prowadzić do zakłócenia ciszy nocnej, ładu i porządku publicznego.

Skład orzekający

Małgorzata Rysz

przewodniczący

Andrzej Skoczylas

sędzia

Cezary Kosterna

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja kompetencji gminy w zakresie regulowania godzin otwarcia placówek handlowych i usługowych oraz wymogów stawianych rozstrzygnięciom nadzorczym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wprowadzenia ograniczeń przez gminę i interpretacji przepisu PWKP.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kompetencji samorządu terytorialnego i interpretacji przepisów dotyczących działalności gospodarczej, co jest interesujące dla prawników administracyjnych i samorządowców.

Gmina nie musi ograniczać godzin otwarcia sklepów – NSA rozstrzyga spór z Wojewodą.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 157/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2021-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas
Cezary Kosterna /sprawozdawca/
Małgorzata Rysz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6049 Inne o symbolu podstawowym 604
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Prawo miejscowe
Sygn. powiązane
II SA/Ol 623/20 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2020-11-03
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 713
art. 91 ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
Dz.U. 1974 nr 24 poz 142
art. XII par. 1,
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Przepisy wprowadzające Kodeks pracy.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Cezary Kosterna (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Wojewody Warmińsko-Mazurskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 3 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Ol 623/20 w sprawie ze skargi Gminy Miasta Braniewa na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Warmińsko Mazurskiego z dnia 8 czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie określenia dni i godzin otwierania oraz zamykania placówek handlu detalicznego, zakładów gastronomicznych i usługowych na terenie gminy 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Wojewody Warmińsko Mazurskiego na rzecz Gminy Miasta Braniewa 240 zł (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej przez Wojewodę Warmińsko-Mazurskiego (dalej: "Wojewoda" lub "Organ nadzoru") jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2020 r. w sprawie II SA/Ol 623/20. Wyrokiem tym wydanym na skutek skargi wniesionej przez Gminę Miasta Braniewa zostało uchylone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z 8 czerwca 2020 r., nr PN.4131.223.2020.
Uchylonym rozstrzygnięciem Wojewoda, na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r., poz. 713, dalej: "usg") stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w Braniewie nr XVII/152/2020 z dnia 29 kwietnia 2020 r. w sprawie określenia dni i godzin otwierania oraz zamykania placówek handlu detalicznego, zakładów gastronomicznych i usługowych dla ludności na terenie Gminy Miasta Braniewa. Uznał, że uchwała ta narusza art. XII § 1 ustawy z dnia 27 czerwca 1974 r. Przepisy wprowadzające Kodeks Pracy (Dz.U. z 1974 r, nr 24 poz. 142, dalej: "PWKP"), gdyż Rada Miejska w Braniewie, wbrew wymogom ustawy i przyznanym jej kompetencjom, w ogóle nie ustaliła w treści podjętej uchwały ani dni, ani godzin, w jakich mogą pozostawać otwarte placówki i zakłady, pozostawiając w tym zakresie pełną swobodę przedsiębiorcom prowadzącym działalność określonego typu. Jednocześnie też, konsekwencją przepisu § 2 uchwały, wedle którego - szczegółowe godziny otwierania i zamykania w poszczególne dni tygodnia placówek handlu detalicznego, zakładów gastronomicznych i zakładów usługowych dla ludności, mieliby ustalać przedsiębiorcy prowadzący tego typu działalność, jest w istocie przeniesienie kompetencji wynikającej z ustawy na podmioty prowadzące działalność gospodarczą, co stanowi niedopuszczalną subdelegację kompetencji ustawowych.
W skardze wniesionej na to rozstrzygnięcie Gmina Miasta Braniewa (dalej; "Gmina" lub "Skarżąca") wniosła o uchylenie wspomnianego rozstrzygnięcia nadzorczego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie na podstawie art. 148 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2523 – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako "ppsa").
Uzasadniając wyrok, Sąd i Instancji wskazał, że istotne naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności uchwały organu gminy to naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego – przez wadliwą ich wykładnię oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał. W ocenie WSA z art. XII PWKP wynika, że jego przedmiotem jest objęty czas otwarcia placówek handlowych i zakładów usługowych dla ludności, nie zaś czas pracy zatrudnionych w nich pracowników. Oznacza to, że czas otwarcia określa gmina na podstawie powyższego przepisu, zaś czas (rozkład czasu) pracy określa pracodawca na podstawie przepisów Kodeksu pracy. Przepis ten nie należy do przepisów prawa pracy i nie reguluje zagadnień należących do przedmiotu tego prawa. Nie zawiera też wytycznych, którymi powinna kierować się rada gminy w podejmowaniu uchwały określającej dni i godziny otwarcia oraz zamykania placówek handlu detalicznego, zakładów gastronomicznych i zakładów usługowych dla ludności. Zatem tego rodzaju "blankietowe" upoważnienie do stanowienia aktów prawa miejscowego najpełniej odzwierciedla samodzielność prawotwórczą samorządu gminnego, dla której przepisy ustaw wyznaczają jedynie granice, nie zaś szczegółowe kryteria, jak jest to przyjęte w odniesieniu do rozporządzeń (art. 92 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej).
W ocenie WSA nie ma żadnych racjonalnych podstaw ku temu, aby uznać, że gmina nie ma prawa określenia możliwości pracy placówek handlowych i detalicznych we wszystkie dni tygodnia, przez całą dobę, bo takiego ograniczenia nie wprowadza przepis art. XII § 1 PWKP. WSA za chybioną uznał argumentację, że za koniecznością wprowadzenia ograniczeń czasowych przemawia treść art. XII § 2 PWKP wprowadzającego karę grzywny za naruszenie dni i godzin otwierania placówek określonych w uchwale. Sąd I instancji za niesłuszne uznał też twierdzenie, że konsekwencją przepisu § 2 uchwały, wedle którego szczegółowe godziny otwierania i zamykania w poszczególne dni tygodnia placówek handlu detalicznego, zakładów gastronomicznych i zakładów usługowych dla ludności, mieliby ustalać przedsiębiorcy prowadzący tego typu działalność, jest przeniesieniem kompetencji wynikającej z ustawy, na podmioty prowadzące działalność gospodarczą, co stanowi niedopuszczalną subdelegację kompetencji ustawowych.
W ocenie Sądu I Instancji stwierdzenie nieważności uchwały w trybie nadzoru może mieć miejsce tylko wtedy, gdy taka uchwała narusza kompetencję ustawową. W innych przypadkach takie działanie jest niedopuszczalne, bo wiąże się z ograniczeniem samodzielności uchwałodawczej gminy. Sąd I instancji zauważył, że nie oceniał zgodności z prawem wszystkich przepisów zaskarżonej uchwały, ale rozstrzygnięcia nadzorczego, kwestionującego konkretne unormowania. Wskazał też, że rozstrzygnięcie nadzorcze musi jednoznacznie wskazywać, na czym polegało naruszenie prawa. Żaden z argumentów powołanych w rozstrzygnięciu nadzorczym nie zasługiwał na uwzględnienie, tym samym argumentacja przytoczona w jego uzasadnieniu była błędna i jako integralna część rozstrzygnięcia nadzorczego nie mogła być zastąpiona argumentacją zawartą w odpowiedzi na skargę.
Wojewoda Warmińsko- Mazurski zaskarżył omówiony wyrok w całości skargą kasacyjną. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1. Naruszenie przepisu art. XII § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Przepisy wprowadzające Kodeks pracy, poprzez uznanie, że na podstawie ww. przepisu, prawidłowym wypełnieniem delegacji ustawowej i dopuszczalnym, pozostaje ustanowienie regulacji, której istota sprowadza się do niewprowadzenia ograniczeń czasowych (dni i godzin) otwarcia placówek handlowych, gastronomicznych, usługowych, przy wprowadzeniu jedynie warunków dopuszczalności całodobowego otwarcia placówki (zachowanie ciszy nocnej, ładu i porządku publicznego), podczas gdy delegacja ustawowa art. XII § 1 ustawy, zezwala gminie jedynie na wprowadzenie ograniczeń czasowych (tj. w odniesieniu do dni i godzin otwarcia oraz zamknięcia) i tylko naruszenia w tym zakresie, podlegać mogą sankcjom na podstawie § 2 tego artykułu;
2. Naruszenie przepisu art. XII § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Przepisy wprowadzające Kodeks pracy, poprzez błędną wykładnię, polegająca na nadmiernym rozszerzeniu pojęcia "dni i godziny otwierania oraz zamykania określa gmina" i uznaniu, że w tym zakresie, określając dni jako "wszystkie dni tygodnia" oraz godziny jako "przez całą dobę" lub "całodobowo", Rada Miejska w Braniewie prawidłowo wypełniła delegację ustawową, podczas gdy prawidłowa wykładania prawna przepisu, z uwzględnieniem wykładni systemowej, prowadzi do wniosku, że ustawodawca, przyznał gminie uprawnienie do wprowadzenia ograniczeń w prowadzeniu określonej działalności gospodarczej, zabezpieczając przestrzeganie wprowadzonych ograniczeń sankcją w § 2 przedmiotowego przepisu;
3. Naruszenie przepisu art. XII § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Przepisy wprowadzające Kodeks pracy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu prawidłowości podstawy prawnej w odniesieniu do treści podjętej przez organ gminy uchwały, podczas gdy przesłanki do jego zastosowania nie zostały spełnione, gdyż Rada Miejska w Braniewie nie wprowadziła żadnych ograniczeń czasowych w odniesieniu do otwierania i zamykania placówek, ustalając jedynie warunki dopuszczalności otwarcia placówek, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż prawidłowe zastosowanie przepisu prowadziłoby do oddalenia skargi;
4. Naruszenie przepisu art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że uchwała Rady Miejskiej w Braniewie Nr XVII/152/2020 z dnia 29 kwietnia 2020 r. nie narusza prawa w sposób istotny, co miało zasadniczy wpływ na wynik sprawy i skutkuje utrzymaniem w obrocie prawnym aktu normatywnego dotkniętego wadą nieważności;
5. Naruszenie przepisu art. 91 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, poprzez uznanie, że rozstrzygnięcie nadzorcze nie zostało uzasadnione w sposób pozwalający na stwierdzenie, że ww. uchwała Rady Miejskiej w Braniewie w sposób istotny narusza prawo, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało uznaniem wadliwości rozstrzygnięcia, co (jak sugeruje także Sąd orzekający na str. 6-7 uzasadnienia wyroku) prowadzi do utrzymania w obrocie prawnym aktu normatywnego dotkniętego wadą nieważności, przynajmniej w części;
6. Naruszenie przepisu art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oraz art. 91 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że organ nadzoru nie uzasadnił stanowiska zajętego w rozstrzygnięciu nadzorczym, co miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ nienaruszenie w/w przepisów spowodowałoby prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, a w konsekwencji uznanie, że stanowisko organu nadzoru było prawidłowe, co winno skutkować oddaleniem skargi w całości lub przynajmniej w części;
7. Naruszenie przepisu art. 3 § 1, art. 148 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, poprzez uchylenie rozstrzygnięcia nadzorczego w całości (a w konsekwencji - pozostawienia w obrocie prawnym kompleksowej regulacji wprowadzonej uchwałą Rady Miejskiej w Braniewie), podczas gdy uchwała ta zawiera przepisy, co do których ich istotna sprzeczność z prawem nie budzi wątpliwości, co doprowadziło do niezgodnego z prawem
załatwienia sprawy i utrzymaniem w obrocie prawnym uchwały Rady Miejskiej w Braniewie, która w sposób istotny narusza art. XII § 1 ustawy Przepisy wprowadzające Kodeks pracy.
Wskazując na przytoczone wyżej podstawy Wojewoda wniósł o: zmianę zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, poprzez oddalenie skargi, a ewentualnie - o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wniósł też o zasądzenie od Gminy Miejskiej w Braniewie na rzecz skarżącego kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Wojewoda zrzekł się przeprowadzenia rozprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Gmina reprezentowana przez radcę prawnego wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postepowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ppsa. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 ppsa) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny bada bowiem legalność wyroku Sądu pierwszej instancji jedynie w zakresie zakwestionowanym przez autora skargi kasacyjnej, a nie rozpoznaje sprawy ponownie w jej całokształcie.
Przypomnieć też należy, że skarga kasacyjna jako sformalizowany środek zaskarżenia powinna zawierać m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie (art. 176 § 1 pkt 2 ppsa). Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego, zdaniem skarżącego, naruszenia przepisów prawa doszło w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji i na czym to naruszenie polegało. Naruszenie prawa materialnego może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumcji). Podkreślenia wymaga, że sformułowanie zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa materialnego zawsze powinno łączyć się z wykazaniem, na czym polegało wadliwe odczytanie przez Sąd pierwszej instancji znaczenia treści przepisu, a następnie konieczne jest podanie właściwego, zdaniem skarżącego kasacyjnie, rozumienia naruszonego przepisu. W skardze kasacyjnej nie sformułowano w sposób jednoznaczny, czy podnoszone w niej zarzuty dotyczą naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 1 ppsa), czy też przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 2 ppsa). Wprawdzie ta wadliwość skargi kasacyjnej nie daje podstaw do odrzucenia tego środka prawnego, gdyż możliwa była częściowa rekonstrukcja przez Naczelny Sąd Administracyjny treści tego zarzutu na podstawie skonfrontowania jego treści z uzasadnieniem skargi kasacyjnej (por. uchwała NSA z 26 października 2009 r. sygn. I OPS 10/09, ONSAiWSA nr 1/2010, poz. 1), ale brak precyzyjnie wskazanych podstaw kasacyjnych oraz niepełność uzasadnienia w zakresie wyjaśnienia istoty podnoszonych naruszeń, spowodowały ograniczenie zakresu kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Zatem - w oparciu o treść uzasadnienia skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty kasacyjnej dotyczą przede wszystkim nieuwzględnienia przez Sąd I instancji sprzeczności uchwały Rady Gminy Braniewo nr XVII/152/2020 z prawem, to jest z art. XII § 1 PWKP. Przepis ten stanowi, że dni, godziny otwierania oraz zamykania placówek handlu detalicznego, zakładów gastronomicznych i zakładów usługowych dla ludności określa gmina. Jest to przepis określający jedną z kompetencji gmin, niezawierający przy tym żadnych ram czy wytycznych, które pozwalałyby na ocenę, że gmina określając te godziny w dowolny sposób, przepis ten narusza. Jak zauważa sam Wojewoda w skardze kasacyjnej, podjęcie uchwały w tym przedmiocie nie jest obligatoryjne. Należy przy tym zauważyć, że Gmina tą uchwałą dała wyraz braku woli wprowadzenia ograniczeń czasowych i odejścia w tym zakresie od wcześniej obowiązującej uchwały (w § 4 przedmiotowej uchwały). Na marginesie też można przyjąć, że gdyby gmina wprowadziła np. ograniczenia w otwieraniu placówek przykładowo tylko w godzinach od 2:00 do 2:05, to cała argumentacja rozstrzygnięcia nadzorczego odpadłaby, choć takie ograniczenie musiałoby być uznane za całkowicie nieracjonalne.
Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna. Przepis art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stanowi samodzielną podstawę do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność zaskarżonej uchwały organu gminy sprzecznej
z prawem. Przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy w tym zakresie jest istotna sprzeczność uchwały z prawem. O stwierdzeniu nieważności uchwały przez wojewodę można mówić tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonymi przepisami prawa i gdy wynika to wprost z treści tego przepisu, bądź w przypadku braku stosownej normy prawnej do podjęcia uchwały, gdyż podstawy takiej nie można domniemywać. Istotne jest też przy tym to, że sprzeczność z prawem stanowiąca przesłankę czynności nadzorczej określonej w art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest pojęciem nieostrym. Z tych względów powołanie się na nią przy orzekaniu w trybie nadzoru wymaga wykazania, że sprzeczność z prawem jest oczywista i bezpośrednia. W rezultacie stanowisko Wojewody o konieczności wyeliminowania z systemu prawa całej uchwały byłoby zasadne gdyby uchwała pozostawała w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa w całości lub bez przepisów istotnie naruszających prawo nie mogłaby funkcjonować w systemie prawa. Zatem rozstrzygając o zakresie nieważności uchwały należy wziąć pod uwagę charakter naruszeń prawa i ich zakres. Jak trafnie wywiódł Sąd I instancji, stosując środek nadzorczy (określony w art. 91 ust. 3 usg) uprawniony organ jest zobowiązany w sposób niebudzący wątpliwości do wykazania sprzeczności postanowień badanej uchwały z prawem, wyjaśniając sens przepisów, które w jego ocenie zostały naruszone. Tymczasem Wojewoda uzasadniając rozstrzygnięcie nadzorcze powołał się tylko na naruszenia art. XII PWKP – przepisu wyznaczającego wyłącznie kompetencję do wprowadzenia ograniczeń czasu pracy wymienionych w nim placówek, bez określenia żadnych kryteriów ewentualnych ograniczeń. Skoro gmina ma prawo do niewprowadzania żadnych ograniczeń (co przyznaje sam Wojewoda w skardze kasacyjnej), tym bardziej dając w uchwale wyraz braku woli wprowadzenia takich ograniczeń, nie narusza kompetencji wynikającej z art. XII PWKP, a więc nie narusza w sposób oczywisty i bezpośredni tego przepisu prawa. Nie stanowi też takiej oczywistej sprzeczności z tym przepisem prawa wskazanie, że działalność placówek handlowych i usługowych nie powinna prowadzić do zakłócenia ciszy nocnej, ładu i porządku publicznego. Oczywiście zapis taki w uchwale dotyczącej godzin otwarcia placówek handlowych i usługowych jest nie jest konieczny, gdyż kwestie te reguluje szereg innych przepisów prawa krajowego i miejscowego. Jednak wobec ogólności tego zapisu, oraz wobec tego, że nie nakłada on skonkretyzowanych obowiązków, ani nie ogranicza określonych praw, zapis ten nie powoduje sprzeczności z prawem, a w szczególności z powoływanym w skardze kasacyjnej art. XII PWKP.
Tym samym zasadnie Sąd I instancji uznał, że przedmiotowa uchwała Gminy Braniewo nie jest sprzeczna z prawem w rozumieniu art. 91 ust. 1 usg, a więc Wojewoda Warmińsko- Mazurski z naruszeniem tego przepisu orzekł o nieważności tej uchwały. Czyni to niezasadnymi zarzuty naruszenia art. XII § 1 PWKP podniesione w pkt 1-4 petitum skargi kasacyjnej.
Nieuzasadnione są też podniesione w pkt. 5 i 6 petitum skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 91 ust. 3 usg. Przepis ten nakazuje organowi nadzoru uzasadnienie rozstrzygnięcia nadzorczego. Takie uzasadnienie w sposób oczywisty było i Sąd I instancji nie zarzucił jego braku. To, że zakwestionował zasadność tego uzasadnienia, nie oznacza naruszenia art. 91 ust. 3 usg przez WSA, zwłaszcza, że Sąd I instancji przepisu tego nie stosował, a więc nie mógł go naruszyć.
Sąd I instancji dokonał w ramach swej kompetencji kontroli zaskarżonego aktu – rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody, uchylając ten akt na podstawie art. 148 ppsa wobec braku podstaw do jego wydania na podstawie art. 91 ust. 1 usg, nie naruszył więc art. 3 § 1 ani art. 148 ppsa, co czyni również niezasadnym zarzut podniesiony w pkt 7 petitum skargi kasacyjnej.
Biorąc to wszystko pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny uznał wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwione i na podstawie art. 184 ppsa oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 i art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Uwzględniono przy tym, że pełnomocnik wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną w terminie przewidzianym w art. 179 ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI